Báo cáo thuế TNDN theo quy định pháp luật hiện nay

Việc lập và nộp báo cáo thuế TNDN đúng thời hạn, đúng biểu mẫu và đúng số liệu không chỉ giúp doanh nghiệp tránh bị xử phạt hành chính mà còn phản ánh trung thực, minh bạch tình hình tài chính, kết quả kinh doanh. Bài viết dưới đây NPLaw sẽ phân tích chi tiết quy định hiện hành về báo cáo thuế TNDN, đồng thời giải đáp một số thắc mắc giúp doanh nghiệp thực hiện hiệu quả và hạn chế rủi ro.

I. Tầm quan trọng của việc báo cáo thuế TNDN

Báo cáo thuế TNDN không chỉ là một thủ tục hành chính bắt buộc, mà còn đóng vai trò then chốt trong việc quản trị tài chính, minh bạch hoạt động kinh doanh và đảm bảo tuân thủ pháp luật. Cụ thể:

Thực hiện nghĩa vụ pháp lý bắt buộc

• Mọi doanh nghiệp phát sinh thu nhập chịu thuế đều phải kê khai, lập báo cáo và nộp thuế theo thời hạn luật định. 
• Việc không thực hiện hoặc thực hiện sai quy định có thể dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính, truy thu thuế, phạt chậm nộp hoặc thậm chí bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu có hành vi gian lận.

Phản ánh trung thực tình hình tài chính của doanh nghiệp

• Báo cáo thuế TNDN tổng hợp các số liệu về doanh thu, chi phí, lợi nhuận và nghĩa vụ thuế phải nộp, qua đó phản ánh rõ ràng hiệu quả kinh doanh và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. 
• Đây là cơ sở để đối tác, ngân hàng, nhà đầu tư đánh giá độ tin cậy và năng lực của doanh nghiệp.

Góp phần xây dựng uy tín và minh bạch

• Doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ báo cáo thuế sẽ tạo dựng hình ảnh uy tín, tuân thủ pháp luật, từ đó thuận lợi hơn trong các hoạt động hợp tác, đấu thầu, xin cấp phép hoặc huy động vốn.

Hỗ trợ hoạch định chiến lược kinh doanh và quản lý rủi ro thuế

• Dữ liệu từ báo cáo thuế TNDN giúp ban lãnh đạo đánh giá cơ cấu chi phí, mức lợi nhuận, và dự đoán nghĩa vụ thuế tương lai, từ đó đưa ra các quyết định quản trị và đầu tư hợp lý, đồng thời phòng tránh các rủi ro pháp lý và tài chính liên quan đến thuế.

II. Quy định của pháp luật liên quan đến báo cáo thuế TNDN

1. Báo cáo thuế TNDN là gì?

Báo cáo thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là tài liệu kê khai, tổng hợp và báo cáo cho cơ quan thuế về tình hình phát sinh thu nhập, chi phí, lợi nhuận và số thuế TNDN phải nộp của doanh nghiệp trong kỳ tính thuế. Báo cáo này giúp cơ quan thuế xác định đúng số thuế doanh nghiệp phải nộp, đồng thời là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện quyết toán thuế hàng năm.

Căn cứ theo khoản 2 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019 có quy định về thời hạn thực hiện quyết toán thuế TNDN như sau:

• Trường hợp 1: Kê khai, quyết toán thuế theo năm: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính đối với hồ sơ quyết toán thuế năm
• Trường hợp 1: Kê khai, quyết toán thuế theo quý: Chậm nhất là ngày 30 của tháng đầu quý sau và khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm.

2. Mẫu tờ khai báo cáo thuế TNDN được quy định như thế nào?

Mẫu tờ khai quyết toán thuế TNDN mới nhất (Mẫu 03/TNDN) ban hành kèm theo Thông tư 80/2021/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 29/9/2021 áp dụng cho các doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp doanh thu – chi phí.

3. Quy trình lập tờ khai báo cáo thuế TNDN

Để điền Tờ khai quyết toán thuế TNDN theo Thông tư 80/2021/TT-BTC, bạn cần lưu ý thông tin các mục sau:

3.1. Mục thông tin chung

Các chỉ tiêu từ [1] đến [10] là thông tin chung:

• Chỉ tiêu [1]: Kỳ tính thuế: 

Ghi theo năm dương lịch hoặc năm tài chính đối với doanh nghiệp áp dụng năm tài chính khác với năm dương lịch.

Kỳ tính thuế tính từ ngày đầu tiên năm dương lịch/năm tài chính hoặc ngày bắt đầu hoạt động kinh doanh đến ngày kết thúc năm dương lịch/năm tài chính hoặc ngày chấm dứt hoạt động kinh doanh hoặc chấm dứt hợp đồng hoặc chuyển đổi hình thức sở hữu doanh nghiệp hoặc tổ chức tại doanh nghiệp.

• Chỉ tiêu [1]: Lần kê khai thuế:

Tích chọn “Lần đầu” nếu trường hợp người nộp thuế (NNT) kê khai lần đầu.

Các Tờ khai thuế tiếp theo của cùng kỳ tính thuế là tờ khai “Bổ sung”: NNT phải nộp tờ khai “Bổ sung” theo quy định về tờ khai bổ sung.

• Chỉ tiêu [4], [5]: NNT ghi tên và tỷ lệ doanh thu của ngành nghề có tỷ lệ doanh thu cao nhất trong kỳ tính thuế.
• Chỉ tiêu [6], [7]: NNT khai thông tin người nộp thuế và mã số thuế theo đăng ký doanh nghiệp hoặc đăng ký thuế.
• Chỉ tiêu [8], [9, [10]: NNT ghi tên đại lý thuế và mã số đại lý thuế, thông tin hợp đồng đại lý thuế trong trường hợp khai thuế qua đại lý thuế.

3.2. Mục kê khai các chỉ tiêu thuế TNDN

Căn cứ theo bảng người nộp thuế, NNT kê khai các chỉ tiêu tương ứng: 

• Chỉ tiêu [A1]: Kê khai tổng lợi nhuận kế toán trước thuế TNDN.
• Chỉ tiêu [B1]: Kê khai toàn bộ các điều chỉnh về doanh thu hoặc chi phí được ghi nhận theo chế độ kế toán nhưng không phù hợp với quy định tại Luật thuế TNDN 2008.

[B1] = [B2] + [B3] + [B4] + [B5] + [B6] + [B7].

• Chỉ tiêu [B2]: Kê khai toàn bộ các khoản điều chỉnh dẫn đến tăng doanh thu tính thuế.
• Chỉ tiêu [B3]: Kê khai toàn bộ các khoản chi phí liên quan đến việc tạo ra các khoản doanh thu nhưng được điều chỉnh giảm khi tính thu nhập chịu thuế.
• Chỉ tiêu [B4]: Kê khai toàn bộ các khoản chi phí không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Chỉ tiêu [B5]: Kê khai toàn bộ số thuế TNDN mà cơ sở kinh doanh đã nộp ở nước ngoài.
• Chỉ tiêu [B6]: Kê khai toàn bộ khoản điều chỉnh tăng lợi nhuận do xác định giá thị trường đối với giao dịch liên kết.
• Chỉ tiêu [B7]: Kê khai toàn bộ số tiền điều chỉnh khác.
• Chỉ tiêu [B8]: Kê khai các điều chỉnh dẫn đến giảm lợi nhuận trước thuế phản ánh trong sổ sách của doanh nghiệp
• Chỉ tiêu [B9]: Kê khai toàn bộ các khoản doanh thu được hạch toán trong Báo cáo kết quả kinh doanh năm nay của cơ sở kinh doanh đã đưa vào doanh thu.
• Chỉ tiêu [B10]: Kê khai toàn bộ các khoản chi phí liên quan đến việc tạo ra doanh thu điều chỉnh đã ghi vào chỉ tiêu [B2].
• Chỉ tiêu [B11]: Kê khai chi phí lãi vay không được trừ kỳ trước chuyển sang kỳ này đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.
• Chỉ tiêu [B12]: Kê khai các khoản điều chỉnh khác.
• Chỉ tiêu [B13]: Kê khai thu nhập chịu thuế TNDN thực hiện trong kỳ tính thuế chưa trừ số lỗ phát sinh trong các năm trước được chuyển và lỗ từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản trong kỳ tính thuế.

[B13] = [A1] + [B1] - [B8].

• Chỉ tiêu [B14]: Kê khai tổng thu nhập chịu thuế từ hoạt động kinh doanh và hoạt động khác.

[B14] = [B13] - [B1].

• Chỉ tiêu [B15]: Kê khai tổng số thu nhập chịu thuế từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản.

3.3. Kê khai thuế TNDN chi tiết

Các chỉ tiêu kê khai thuế TNDN chi tiết nằm ở các mục từ C, D, E, G.

• Chỉ tiêu [C1]: Người nộp thuế kê khai toàn bộ thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu nhập khác.
• Chỉ tiêu [C2]: Người nộp thuế kê khai toàn bộ thu nhập được miễn không tính vào thu nhập tính thuế trong năm.
• Chỉ tiêu [C3]: Người nộp thuế kê khai tổng số lỗ của hoạt động sản xuất kinh doanh kết chuyển từ năm trước và số lỗ từ chuyển nhượng bất động sản.
• Chỉ tiêu [C4]: Người nộp thuế kê khai thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Công thức tính [C4]: [C4] = [C1] - [C2] - [C3a] - [C3b].
• Chỉ tiêu [C5]: Kê khai số tiền trích ra để lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ.
• Chỉ tiêu [C6]: Kê khai thu nhập tính thuế sau khi trừ đi khoản trích ra để phát triển quỹ khoa học, công nghệ. ([C6] = [C4] - [C5] = [C7] + [C8].)
• Chỉ tiêu [C7]: Kê khai thu nhập tính thuế áp dụng mức thuế suất 20% vao gồm cả khoản thu nhập đang được áp dụng mức thuế suất ưu đãi.
• Chỉ tiêu [C8]: Kê khai thu nhập từ hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí tại Việt Nam hoặc các hoạt động khác không áp dụng mức thuế suất khác 20%.
• Chỉ tiêu [C9]: Kê khai số thuế TNDN phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh được tính thuế theo thuế suất không ưu đãi, chưa trừ số thuế TNDN được miễn, giảm trong kỳ.
• Chỉ tiêu [C10]: Kê khai số thuế TNDN ưu đãi.
• Chỉ tiêu [C11]: NNT kê khai số thuế TNDN được giảm do được hưởng thuế suất ưu đãi.
• Chỉ tiêu [C12]: Kê khai số thuế TNDN được miễn do ưu đãi.
• Chỉ tiêu [C13]: Kê khai số thuế TNDN được giảm do hưởng ưu đãi giảm thuế.
• Chỉ tiêu [C14]: Kê khai số thuế TNDN được miễn, giảm theo Hiệp định tránh đánh thuế 2 lần của các nước ký kết với Việt Nam.
• Chỉ tiêu [C15]: Kê khai số thuế TNDN được miễn, giảm theo Nghị quyết, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và các trường hợp miễn, giảm khác.
• Chỉ tiêu [C16]: NNT kê khai số thuế TNDN đã nộp ở nước ngoài.
• Chỉ tiêu [C17]: NNT kê khai số thuế TNDN của hoạt động sản xuất kinh doanh (C17=C9-C10-C14-C15-C16).
• Chỉ tiêu từ [D1] - [D8]: NNT kê khai thuế TNDN phải nộp từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản.
• Chỉ tiêu [E]: NNT kê khai số thuế TNDN phải nộp trong kỳ tính thuế, không bao gồm số thuế TNDN phải nộp của hoạt động được hưởng ưu đãi khác.
• Chỉ tiêu [G]: NNT kê khai số thuế TNDN đã tạm nộp trong năm, không bao gồm số thuế TNDN phải nộp của hoạt động được hưởng ưu đãi khác.

3.4. Mục tính thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp

Phần tính thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp bao gồm:

• Chỉ tiêu [H1] - [H3]: Chênh lệch giữa số thuế phải nộp và số thuế tạm nộp.
• Chỉ tiêu [I1] - [I2]: NNT kê khai số thuế TNDN còn phải nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai quyết toán thuế (I = E - G = I1 + I2).

III. Giải đáp các thắc mắc liên quan đến báo cáo thuế TNDN

1. Doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động có phải nộp báo cáo thuế TNDN không?

Theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động không trọn tháng, quý, năm dương lịch hoặc năm tài chính vẫn phải nộp báo cáo tài chính. Trường hợp doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động trọn năm thì không nộp báo cáo tài chính.

2. Khi doanh nghiệp chuyển đổi từ công ty TNHH hai thành viên trở lên sang công ty TNHH một thành viên, có bắt buộc phải lập và nộp quyết toán thuế TNDN đến thời điểm chuyển đổi không?

Theo khoản 6 Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, khi chuyển đổi loại hình doanh nghiệp mà doanh nghiệp chuyển đổi kế thừa toàn bộ nghĩa vụ về thuế của doanh nghiệp được chuyển đổi thì không phải khai quyết toán thuế với cơ quan có thẩm quyền về thuế đến thời điểm có quyết định về việc chuyển đổi doanh nghiệp, doanh nghiệp khai quyết toán khi kết thúc năm.

3. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có cần báo cáo thuế TNDN riêng không?

Hiện nay, không phân biệt giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài về chế độ báo cáo thuế TNDN.

Doanh nghiệp FDI vẫn áp dụng chung mẫu tờ khai, thời hạn và phương pháp kê khai như quy định hiện hành. Nếu được hưởng ưu đãi thuế (ví dụ: miễn giảm trong thời gian đầu), doanh nghiệp cần lập thêm phụ lục ưu đãi thuế TNDN kèm tờ khai.

4. Trường hợp nào doanh nghiệp kê khai thuế TNDN theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu?

Căn cứ tại khoản 5 Điều 3 Thông tư 78/2014/TT-BTC, đối với đơn vị sự nghiệp, tổ chức khác không phải là doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam, doanh nghiệp nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp có hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp mà các đơn vị này xác định được doanh thu nhưng không xác định được chi phí, thu nhập của hoạt động kinh doanh thì kê khai thuế TNDN theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu.

5. Báo cáo thuế TNDN có thể nộp nhiều lần trước thời hạn để điều chỉnh số liệu không?

Theo Khoản 1 Điều 47 Luật Quản lý thuế 2019, sửa đổi năm 2025, người nộp thuế phát hiện hồ sơ khai thuế đã nộp cho cơ quan thuế có sai, sót thì được khai bổ sung hồ sơ khai thuế trong thời hạn 10 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai, sót trong trường hợp sau đây:

• Trước khi cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra;
• Hồ sơ không thuộc phạm vi, thời kỳ thanh tra, kiểm tra thuế nêu tại quyết định thanh tra, kiểm tra thuế.
• Đối với những nội dung thuộc phạm vi thanh tra, kiểm tra, người nộp thuế được bổ sung hồ sơ giải trình theo quy định của pháp luật về thuế, pháp luật về thanh tra và các trường hợp thực hiện theo kết luận, quy định của cơ quan chuyên ngành có thẩm quyền liên quan đến nội dung xác định nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.

Như vậy, trước thời hạn nộp hồ sơ khai thuế, doanh nghiệp được phép nộp lại hồ sơ khai thuế để thay thế hoặc bổ sung.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến báo cáo thuế TNDN

Các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, thường gặp khó khăn khi thực hiện báo cáo thuế TNDN do quy định thay đổi liên tục. Dịch vụ tư vấn pháp lý có thể hỗ trợ:

• Tư vấn quy định pháp luật mới nhất: Cập nhật kịp thời các văn bản pháp luật liên quan đến thuế TNDN.
• Hỗ trợ lập báo cáo thuế TNDN: Kiểm tra số liệu, hướng dẫn xác định thu nhập chịu thuế, áp dụng ưu đãi thuế đúng quy định.
• Đại diện làm việc với cơ quan thuế: Giải trình khi có thanh tra, kiểm tra thuế.
• Tư vấn xử lý rủi ro và khiếu nại thuế: Hỗ trợ khắc phục sai sót, lập hồ sơ bổ sung, giảm thiểu mức phạt.
• Đào tạo nội bộ về thuế TNDN: Giúp bộ phận kế toán, tài chính của doanh nghiệp chủ động hơn trong việc lập và nộp báo cáo thuế.

Quý Khách hàng có nhu cầu tư vấn về báo cáo thuế TNDN, vui lòng liên hệ cho NPLaw để được đội ngũ chúng tôi trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.