Đầu tư vào giáo dục là đầu tư cho tương lai. Nhiều tập đoàn quốc tế đang coi đây là một chiến lược xây dựng thương hiệu bền vững tại Việt Nam, đặc biệt là các công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục tại Việt Nam, đang mở ra nhiều triển vọng. Nhưng làm thế nào để việc tài trợ vừa ý nghĩa, vừa đúng luật pháp và tối ưu hóa lợi ích cho doanh nghiệp? Hành lang pháp lý cho hoạt động này có những điểm nào cần đặc biệt lưu tâm? Cùng NPLaw tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây!

I. Thực trạng công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục trong giai đoạn hiện nay

Trong giai đoạn hiện nay, việc công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục tại Việt Nam đang ngày càng trở nên phổ biến và đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển nguồn nhân lực. Với sự hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, nhiều doanh nghiệp nước ngoài không chỉ chú trọng đầu tư kinh doanh mà còn quan tâm đến trách nhiệm xã hội (CSR), trong đó giáo dục là một trong những lĩnh vực được ưu tiên hàng đầu.

Các hình thức tài trợ rất đa dạng, từ việc cấp học bổng cho học sinh, sinh viên, tài trợ xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đến việc hỗ trợ đào tạo giáo viên, phát triển chương trình giảng dạy tiên tiến. Ví dụ, nhiều tập đoàn công nghệ nước ngoài tài trợ các phòng lab hiện đại, chương trình đào tạo kỹ năng số cho sinh viên; các quỹ từ thiện quốc tế hỗ trợ xây trường, cung cấp sách vở cho trẻ em vùng sâu vùng xa.

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội và lợi ích to lớn, thực trạng này cũng đặt ra nhiều thách thức pháp lý. Các dự án tài trợ thường liên quan đến quy định về tiếp nhận viện trợ phi chính phủ nước ngoài, quản lý tài chính, thuế, và trách nhiệm của các bên. Nhiều trường hợp, do thiếu hiểu biết về pháp luật Việt Nam, các công ty nước ngoài có thể gặp vướng mắc trong thủ tục xin phép, triển khai dự án, dẫn đến chậm trễ hoặc thậm chí không thực hiện được ý định tài trợ tốt đẹp. 

Điều này đòi hỏi sự minh bạch, tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật để đảm bảo nguồn tài trợ được sử dụng hiệu quả và đúng mục đích.

II. Tìm hiểu về công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục

Để hiểu rõ bức tranh toàn cảnh, chúng ta cần đi sâu vào động cơ và lợi ích khi công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục. Phần này, NPLaw sẽ giải thích rõ hơn về những khía cạnh này.

1. Tại sao công ty nước ngoài lại muốn tài trợ cho chương trình giáo dục?

Công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục tại Việt Nam không chỉ vì mục đích từ thiện đơn thuần mà còn xuất phát từ nhiều động cơ chiến lược và trách nhiệm xã hội:

  • Thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR): Nhiều công ty quốc tế coi việc đóng góp cho cộng đồng là một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển bền vững. Tài trợ giáo dục giúp họ xây dựng hình ảnh đẹp, thể hiện cam kết lâu dài với quốc gia mà họ đang hoạt động.
  • Xây dựng và phát triển nguồn nhân lực tương lai: Việc đầu tư vào giáo dục giúp đào tạo ra thế hệ nhân lực có trình độ, kỹ năng phù hợp với nhu cầu của chính ngành nghề hoặc lĩnh vực mà công ty đang hoạt động, tạo ra nguồn ứng viên tiềm năng cho doanh nghiệp trong tương lai.
  • Quảng bá thương hiệu và tạo dựng uy tín: Các hoạt động tài trợ giáo dục thường thu hút sự chú ý của công chúng và truyền thông, giúp nâng cao nhận diện thương hiệu, tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp với chính phủ và cộng đồng địa phương.
  • Mở rộng thị trường và tìm kiếm đối tác: Thông qua các chương trình giáo dục, công ty có thể tiếp cận với các trường học, viện nghiên cứu, và các tổ chức giáo dục khác, tạo tiền đề cho các cơ hội hợp tác kinh doanh hoặc nghiên cứu trong tương lai.
  • Ưu đãi thuế và các lợi ích khác: Một số quốc gia có chính sách khuyến khích và ưu đãi về thuế cho các hoạt động tài trợ, từ thiện, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí hoạt động.

Động lực khiến công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục là sự kết hợp hài hòa giữa trách nhiệm xã hội, lợi ích kinh doanh chiến lược và mong muốn đóng góp vào sự phát triển bền vững.

2. Các lợi ích mà công ty nước ngoài có thể nhận được khi tài trợ cho chương trình giáo dục là gì?

Khi công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục, họ có thể nhận được nhiều lợi ích thiết thực, cả về mặt phi tài chính và tài chính như:

  • Cải thiện hình ảnh và danh tiếng doanh nghiệp: Hoạt động tài trợ giáo dục giúp doanh nghiệp được nhìn nhận là một công dân có trách nhiệm, quan tâm đến sự phát triển của xã hội, từ đó nâng cao thiện cảm của công chúng, đối tác và nhà đầu tư.
  • Thu hút và giữ chân nhân tài: Một công ty tích cực trong các hoạt động xã hội thường dễ dàng thu hút các ứng viên giỏi, đặc biệt là thế hệ trẻ có ý thức trách nhiệm cộng đồng.
  • Tạo dựng mối quan hệ vững chắc với Chính phủ và cộng đồng: Sự đóng góp vào giáo dục có thể giúp doanh nghiệp xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với chính quyền địa phương và trung ương, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.
  • Lợi ích về thuế: Tùy thuộc vào quy định pháp luật của Việt Nam và quốc gia của công ty tài trợ, các khoản chi phí tài trợ cho giáo dục có thể được xem xét là chi phí hợp lý được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc được hưởng các ưu đãi thuế khác.
  • Cơ hội phát triển kinh doanh: Qua các dự án giáo dục, công ty có thể tiếp cận với các ý tưởng mới, công nghệ mới, hoặc thậm chí là phát triển các sản phẩm/dịch vụ giáo dục mới có tiềm năng thương mại.

Ngoài ý nghĩa nhân văn, việc công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục mang lại nhiều lợi ích chiến lược đáng kể, đặc biệt là ưu đãi về thuế và củng cố hình ảnh thương hiệu.

III. Các quy định pháp luật có liên quan đến công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục

Tuân thủ các quy định pháp luật Việt Nam là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả của hoạt động tài trợ. Phần này, NPlaw sẽ đi sâu vào các khía cạnh pháp lý quan trọng.

1. Có quy định pháp lý nào yêu cầu công ty nước ngoài phải tuân thủ khi tài trợ cho chương trình giáo dục không?

Việc công ty nước ngoài tài trợ cho chương trình giáo dục tại Việt Nam không đơn thuần là giao dịch dân sự mà chịu sự quản lý chặt chẽ của nhà nước về nguồn vốn nước ngoài và quản lý tài chính giáo dục. Công ty nước ngoài cần tuân thủ 03 nhóm quy định pháp lý trọng tâm sau:

Thứ nhất, về thủ tục tiếp nhận viện trợ phi chính phủ nước ngoài (Quan trọng nhất): Nếu công ty chuyển tiền hoặc hiện vật từ nước ngoài vào Việt Nam để tài trợ, khoản này được xem là viện trợ phi chính phủ nước ngoài. Căn cứ Điều 6 Nghị định 313/2025/NĐ-CP, các khoản viện trợ do cơ quan chủ quản là các đơn vị được ngân sách nhà nước đảm bảo kinh phí hoặc một phần kinh phí hoạt động, cơ quan chủ quản lập kế hoạch vốn chuẩn bị để tổng hợp vào kế hoạch ngân sách chung hàng năm hoặc bổ sung theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và tuân thủ theo hồ sơ tại Điều 8 Nghị định này. Điểm mấu chốt nằm ở thẩm quyền phê duyệt tại Điều 7 Nghị định này, theo đó, bên nhận tài trợ không được tự ý nhận tiền mà phải trình cơ quan chủ quản (Bộ Giáo dục và Đào tạo, UBND cấp tỉnh...) phê duyệt. Đối với các khoản viện trợ có quy mô lớn hoặc liên quan đến chính sách, an ninh, tôn giáo, thậm chí phải có ý kiến của Thủ tướng Chính phủ.

Thứ hai, về quy trình tiếp nhận tài trợ tại cơ sở giáo dục. Căn cứ Luật Giáo dục 2019, Nhà nước khuyến khích xã hội hóa giáo dục (Điều 16). Tuy nhiên, quy trình thực hiện phải tuân thủ Thông tư 16/2018/TT-BGDĐT quy định về tài trợ cho các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Theo Điều 2 về nguyên tắc vận động, tiếp nhận, quản lý và sử dụng tài trợ, Điều 4 về hình thức tài trợ và Điều 5 về vận động tài trợ của Thông tư này, việc tài trợ phải đảm bảo nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch. 

Nhà trường phải thành lập Tổ tiếp nhận tài trợ và khoản tài trợ không được gắn với các điều kiện ràng buộc làm ảnh hưởng đến môi trường giáo dục hoặc mục tiêu đào tạo. Nếu công ty nước ngoài muốn tài trợ học bổng, thiết bị dạy học, phải thông qua quy trình tiếp nhận và hạch toán kế toán rõ ràng của nhà trường.

Thứ ba, về hợp đồng và nghĩa vụ thuế:

  • Về mặt dân sự, việc tài trợ được xác lập qua hợp đồng hoặc thỏa thuận. Căn cứ Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015, đây là tặng cho tài sản có điều kiện. Các điều kiện này (ví dụ: dùng tiền để xây thư viện, cấp học bổng) phải hợp pháp và không trái đạo đức xã hội. 
  • Về thuế, nếu công ty nước ngoài có hiện diện thương mại tại Việt Nam (FDI), khoản chi tài trợ cho giáo dục (đúng đối tượng quy định) sẽ được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN theo Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC (hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp), miễn là có đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp pháp.

Tóm lại, công ty nước ngoài không thể chỉ đơn giản là chuyển khoản cho trường học. Họ cần phối hợp với đơn vị thụ hưởng tại Việt Nam để thực hiện thủ tục phê duyệt khoản viện trợ theo đúng quy định pháp luật. 

2. Nếu xảy ra tranh chấp từ việc tài trợ, cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết không?

Khi phát sinh tranh chấp từ hợp đồng tài trợ giữa công ty nước ngoài và cơ sở giáo dục tại Việt Nam, pháp luật quy định các cơ chế và cơ quan giải quyết cụ thể dựa trên thỏa thuận của các bên và tính chất của tranh chấp:

Thứ nhất là trọng tài thương mại (ưu tiên nếu có thỏa thuận). Đây là phương thức giải quyết tranh chấp phổ biến đối với các yếu tố nước ngoài nhờ tính linh hoạt và bảo mật. Tuy nhiên, theo Luật Trọng tài thương mại 2010, việc giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài chỉ được đặt ra khi các bên có thỏa thuận trọng tài hợp pháp theo Điều 5. Theo đó, thỏa thuận này phải được xác lập bằng văn bản (có thể nằm trong hợp đồng tài trợ hoặc một văn bản riêng biệt). Khi các bên đã có thỏa thuận trọng tài hợp lệ, Tòa án sẽ từ chối thụ lý để nhường thẩm quyền cho Trọng tài. Tòa án chỉ thụ lý giải quyết trong trường hợp thỏa thuận trọng tài bị vô hiệu (theo Điều 18) hoặc thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện được. Phán quyết của Trọng tài là chung thẩm và có giá trị bắt buộc thi hành (khoản 5 Điều 61).

Thứ hai là tòa án nhân dân. Nếu các bên không chọn Trọng tài, Tòa án nhân dân sẽ có thẩm quyền. Do tranh chấp này có một bên là công ty nước ngoài (có yếu tố nước ngoài), thẩm quyền sơ thẩm sẽ thuộc về Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi bị đơn có trụ sở, căn cứ theo điểm c khoản 1 Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (thay vì Tòa án cấp khu vực như các tranh chấp dân sự thông thường trong nước). 

Thứ ba là cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính...). Cần lưu ý rằng, các cơ quan hành chính nhà nước không có thẩm quyền phân xử tranh chấp hợp đồng hay xác định trách nhiệm bồi thường dân sự giữa các bên. Thẩm quyền của họ giới hạn trong việc thanh tra, kiểm tra và xử lý các vi phạm hành chính.

Ví dụ: Nếu tranh chấp xuất phát từ việc sử dụng viện trợ sai mục đích cam kết, cơ quan nhà nước sẽ can thiệp để xử phạt hoặc thu hồi khoản viện trợ theo quy định tại Nghị định 313/2025/NĐ-CP về quản lý và sử dụng viện trợ không hoàn lại không thuộc hỗ trợ phát triển chính thức của cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài dành cho Việt Nam.

Cơ quan giải quyết tranh chấp sẽ phụ thuộc vào thỏa thuận trong hợp đồng. Do đó, việc soạn thảo một điều khoản giải quyết tranh chấp rõ ràng là cực kỳ quan trọng.

3. Có thể có những rủi ro nào xảy ra khi công ty nước ngoài tài trợ cho chương trình giáo dục?

Mặc dù việc công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được quản lý chặt chẽ:

  • Rủi ro về pháp lý và thủ tục hành chính: Nghị định 04/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực giáo dục đã quy định rõ về vi phạm quy định về vận động tài trợ trong cơ sở giáo dục tại Điều 31, theo đó hành vi vi phạm về vận động tài trợ trong cơ sở giáo dục sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng và buộc trả lại các khoản chi không đúng quy định từ nguồn vận động tài trợ đối với hành vi vi phạm quy định,...hoặc Điều 7 về thẩm quyền phê duyệt và Điều 12 về tổ chức quản lý dự án của Nghị định 313/2025/NĐ-CP về quản lý và sử dụng viện trợ không hoàn lại, mọi khoản viện trợ từ nước ngoài đều phải được cấp có thẩm quyền của Việt Nam phê duyệt trước khi thực hiện,...
  • Rủi ro về quản lý và sử dụng nguồn tài trợ:
    • Bên nhận tài trợ sử dụng nguồn tài trợ sai mục đích, không hiệu quả, hoặc không báo cáo minh bạch về việc sử dụng.
    • Thiếu cơ chế giám sát chặt chẽ từ phía nhà tài trợ, dẫn đến lãng phí hoặc thất thoát.
  • Rủi ro về hình ảnh và uy tín: Nếu dự án tài trợ gặp sự cố, bị lợi dụng hoặc không đạt được kết quả như mong muốn, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh và uy tín của cả công ty tài trợ và bên nhận tài trợ.
  • Rủi ro về chính trị và xã hội: Việc tài trợ có thể bị hiểu lầm hoặc gây ra những vấn đề nhạy cảm về văn hóa, chính trị nếu không có sự phối hợp và hiểu biết sâu sắc về bối cảnh địa phương.
  • Rủi ro về thuế: Không thực hiện đúng thủ tục để được hưởng ưu đãi thuế (nếu có), hoặc bị truy thu thuế nếu việc hạch toán không đúng quy định.

Để giảm thiểu rủi ro khi công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục, các bên cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về pháp lý, quản lý và cơ chế giám sát chặt chẽ.

IV. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục

Phần dưới đây, NPLaw đã tổng hợp và giải đáp những câu hỏi thực tế nhất mà các doanh nghiệp nước ngoài thường gặp phải khi triển khai hoạt động tài trợ giáo dục tại Việt Nam.

1. Quy trình nào công ty nước ngoài cần thực hiện để tài trợ cho chương trình giáo dục?

Để một công ty nước ngoài tài trợ hợp pháp cho chương trình giáo dục tại Việt Nam, quy trình thực hiện buộc phải tuân thủ chặt chẽ Nghị định 313/2025/NĐ-CP với các bước cụ thể sau:

Bước 1: Xác định Cơ quan chủ quản và Xây dựng Văn kiện dự án
Trước hết, công ty nước ngoài và cơ sở giáo dục Việt Nam (Bên tiếp nhận) phải thống nhất hồ sơ dự án. Căn cứ khoản 2 Điều 8 Nghị định 313/2025/NĐ-CP, hai bên bắt buộc phải xây dựng Văn kiện chương trình/dự án. Văn kiện này không chỉ là bản mô tả chung chung mà phải bao gồm các nội dung luật định: Mục tiêu, các kết quả dự kiến, nguồn vốn (vốn viện trợ và vốn đối ứng), phương án quản lý tài chính và tính bền vững sau khi dự án kết thúc. Cơ sở giáo dục Việt Nam phải xác định rõ Cơ quan chủ quản của mình (ví dụ: UBND tỉnh hoặc Bộ Giáo dục và Đào tạo) để trình hồ sơ.

Bước 2: Lập hồ sơ và Thẩm định, Phê duyệt viện trợ. Đây là bước quan trọng nhất về mặt pháp lý. 

  • Bên tiếp nhận viện trợ (phía Việt Nam) có trách nhiệm lập hồ sơ gửi cơ quan chủ quản, cơ quan chủ quản có thể giao đơn vị chủ trì thẩm định tiếp nhận hồ sơ theo quy định tại khoản 6 Điều 8 Nghị định 313/2025/NĐ-CP. Và theo khoản 2 Điều 8 Nghị định nghị định này, hồ sơ bao gồm: văn bản đề nghị phê duyệt, văn kiện dự án, văn bản thống nhất với nhà tài trợ, và các giấy tờ chứng minh tư cách pháp nhân của công ty nước ngoài.
  • Về thẩm quyền phê duyệt, căn cứ Điều 7 Nghị định 313/2025/NĐ-CP. Nếu dự án có quy mô lớn, liên quan đến an ninh, quốc phòng hoặc chính sách, tôn giáo, thẩm quyền thuộc về Thủ tướng Chính phủ. Đối với các dự án giáo dục thông thường, thẩm quyền phê duyệt thuộc về Thủ trưởng cơ quan chủ quản (ví dụ: Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc Bộ trưởng). Trước khi phê duyệt, cơ quan chủ quản phải tổ chức thẩm định kỹ lưỡng về tính phù hợp và khả năng tài chính theo quy định tại Điều 10 Nghị định này.

Bước 3: Ký kết và Quản lý thực hiện. Chỉ sau khi có quyết định phê duyệt chính thức từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hai bên mới được phép tiến hành Ký kết văn kiện viện trợ/Thỏa thuận tài trợ căn cứ khoản 1 Điều 14 Nghị định 313/2025/NĐ-CP. Để thực hiện, Bên tiếp nhận phải thành lập Ban quản lý dự án (nếu quy mô lớn) theo khoản 5 Điều 19 Nghị định này. Đặc biệt về tài chính, căn cứ Điều 21 Nghị định này, vốn viện trợ bằng tiền sẽ mở tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại tại Việt Nam và chịu sự kiểm soát chi chặt chẽ, không được chuyển trực tiếp vào tài khoản cá nhân hay dùng sai mục đích.

Bước 4: Báo cáo, Giám sát và Quyết toán. Trong quá trình thực hiện, dự án chịu sự giám sát của Cơ quan chủ quản và các cơ quan tài chính. Khi kết thúc, căn cứ khoản 4 Điều 4 và điểm c khoản 2 Điều 8 Nghị định 313/2025/NĐ-CP thì dòng tiền tiếp nhận và chi ra cho khoản viện trợ phải được thực hiện thông qua tài khoản tiếp nhận viện trợ, bảo đảm tính công khai, minh bạch, được báo cáo đầy đủ và quyết toán tài chính dự án viện trợ, gửi cho Bộ Tài chính để hoàn tất quy trình.

Tóm lại, tuân thủ một quy trình bài bản không chỉ đảm bảo hiệu quả chương trình mà còn là cơ sở pháp lý vững chắc để bảo vệ quyền lợi các bên. Việc bỏ qua bước phê duyệt của cơ quan nhà nước là vi phạm pháp luật và khoản tiền tài trợ có thể bị coi là bất hợp pháp.

2. Công ty nước ngoài có thể nhận được các khoản ưu đãi thuế khi tài trợ cho chương trình giáo dục không?

Công ty nước ngoài có thể nhận được các khoản ưu đãi thuế khi tài trợ cho chương trình giáo dục. Tuy nhiên, ưu đãi ở đây không phải là giảm thuế trực tiếp mà là khoản tài trợ này được tính vào “Chi phí được trừ" khi xác định thu nhập chịu thuế. Điều này giúp giảm tổng số tiền thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) mà doanh nghiệp phải nộp.

Cụ thể, căn cứ điểm b khoản 1 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, pháp luật cho phép doanh nghiệp được trừ các khoản chi tài trợ cho giáo dục nếu đúng đối tượng và có đầy đủ hồ sơ.

Để thực hiện đúng, doanh nghiệp cần tuân thủ hướng dẫn chi tiết tại điểm đ1 khoản 2 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP về các khoản tài trợ cho giáo dục bằng tiền hoặc hiện vật, được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế đối với khoản chi thực tế phát sinh khác đáp ứng đủ điều kiện tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này. Theo đó, hoạt động tài trợ cho giáo dục được chấp nhận bao gồm tài trợ cho các trường học công lập, dân lập và tư thục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân theo quy định của pháp luật về giáo dục mà khoản tài trợ này không phải là để góp vốn, mua cổ phần trong các cơ sở này,...

Điều kiện tiên quyết để khoản chi này được chấp nhận là phải có hồ sơ xác nhận tài trợ theo quy định. Bộ hồ sơ bắt buộc phải gồm: Biên bản xác nhận tài trợ có chữ ký của người đại diện doanh nghiệp và đại diện cơ sở giáo dục thụ hưởng (theo Mẫu số 03/TNDN ban hành kèm theo Thông tư 78/2014/TT-BTC) cùng với hóa đơn, chứng từ thanh toán hợp pháp. Nếu thiếu biên bản theo mẫu này hoặc chi không đúng đối tượng (ví dụ: tài trợ góp vốn để lấy lãi), khoản này sẽ không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

3. Có những điều khoản nào trong hợp đồng tài trợ mà công ty nước ngoài cần lưu ý?

Khi soạn thảo hợp đồng tài trợ cho các cơ sở giáo dục tại Việt Nam, để đảm bảo dòng tiền được sử dụng đúng mục đích và tránh các rủi ro pháp lý, công ty nước ngoài cần xây dựng các nhóm điều khoản chặt chẽ sau:

Thứ nhất là điều khoản về mục đích và nguyên tắc sử dụng tài trợ. Đây là điều khoản cốt lõi. Căn cứ khoản 4 Điều 4 về nguyên tắc quản lý, hợp đồng bắt buộc phải có điều khoản quy định rằng dòng tiền tiếp nhận và chi ra cho khoản viện trợ phải được thực hiện thông qua tài khoản tiếp nhận viện trợ. Quy định này nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch của dòng tiền và là cơ sở để thực hiện chế độ báo cáo đầy đủ theo quy định tại các Chương III, IV, V của Nghị định 313/2025/NĐ-CP. Bên cạnh đó, theo Điều 5 Nghị định 313/2025/NĐ-CP thì hợp đồng cần cụ thể hóa các hành vi bị cấm thành các điều khoản loại trừ trách nhiệm hoặc điều khoản chấm dứt hợp đồng. Cụ thể, bên nhận tài trợ cam kết không sử dụng khoản viện trợ để rửa tiền, tài trợ khủng bố, trốn thuế, xâm phạm an ninh quốc gia hoặc sử dụng sai mục đích đã thỏa thuận (như dùng tiền tài trợ giáo dục để đầu tư sinh lời cá nhân) theo khoản 1 Điều này.

Thứ hai là Điều khoản về quyền giám sát và báo cáo tài chính. Để kiểm soát rủi ro, căn cứ Điều 7 Nghị định 313/2025/NĐ-CP về thẩm quyền phê duyệt và nguyên tắc thực hiện hợp đồng tại Điều 401 Bộ luật Dân sự 2015 về hiệu lực của hợp đồng, nhà tài trợ cần quy định quyền được nhận báo cáo định kỳ (về tiến độ dự án, chứng từ giải ngân) và quyền trực tiếp kiểm tra thực tế. Nếu phát hiện sai phạm, nhà tài trợ có quyền tạm ngưng giải ngân hoặc yêu cầu hoàn trả.

Thứ ba là Điều khoản về xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp. Cần quy định rõ chế tài phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại theo Điều 418 và Điều 360 Bộ luật Dân sự 2015. Đặc biệt, đối với yếu tố nước ngoài, hợp đồng nên chỉ định rõ cơ quan giải quyết tranh chấp (Trọng tài thương mại hoặc Tòa án Việt Nam) để thuận tiện cho việc thi hành án sau này.

Như vậy, hợp đồng là công cụ pháp lý quan trọng nhất để bảo vệ doanh nghiệp. Việc đầu tư vào một hợp đồng được soạn thảo chuyên nghiệp là vô cùng cần thiết.

4. Công ty nước ngoài cần phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp có sự cố xảy ra sau tài trợ?

Để bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp có sự cố xảy ra sau khi công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục, công ty cần thực hiện các biện pháp sau:

  • Ký kết hợp đồng tài trợ chặt chẽ: Đây là biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất, như đã phân tích ở câu hỏi trên. Hợp đồng cần có đầy đủ các điều khoản về mục đích, phạm vi, giám sát, báo cáo, xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp.
  • Giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện: Thường xuyên kiểm tra tiến độ, chất lượng và việc sử dụng nguồn tài trợ theo đúng kế hoạch. Yêu cầu bên nhận tài trợ cung cấp báo cáo định kỳ (tài chính và chuyên môn) và thực hiện kiểm toán độc lập nếu cần thiết.
  • Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ: Toàn bộ các tài liệu liên quan đến quá trình tài trợ, từ văn bản phê duyệt dự án, hợp đồng, chứng từ giải ngân, biên bản họp, báo cáo tài chính, báo cáo tiến độ đều phải được lưu trữ cẩn thận. Đây là bằng chứng quan trọng khi xảy ra tranh chấp.
  • Nhanh chóng làm việc với bên nhận tài trợ: Khi phát hiện sự cố, cần kịp thời thông báo bằng văn bản, yêu cầu giải trình, và tìm cách khắc phục thông qua thương lượng, hòa giải.
  • Tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý: Nếu thương lượng không thành công, cần tham vấn luật sư chuyên về đầu tư nước ngoài và giải quyết tranh chấp để được tư vấn về các biện pháp pháp lý phù hợp (ví dụ: gửi thông báo chấm dứt hợp đồng, khởi kiện tại Tòa án hoặc trọng tài).

Việc bảo vệ quyền lợi của công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục đòi hỏi sự chủ động trong quản lý, giám sát và sẵn sàng sử dụng các công cụ pháp lý khi cần thiết.

5. Nếu công ty nước ngoài không tuân thủ quy trình khi tài trợ, họ có thể bị xử phạt như thế nào

Nếu bỏ qua hoặc thực hiện sai quy trình pháp lý khi tài trợ giáo dục, công ty nước ngoài sẽ đối mặt với những hậu quả pháp lý như sau:

Thứ nhất, khoản tài trợ bị từ chối tiếp nhận và giải ngân. Căn cứ Điều 7 và Điều 12 Nghị định 313/2025/NĐ-CP, mọi khoản viện trợ phải được cơ quan có thẩm quyền phía Việt Nam phê duyệt. Nếu doanh nghiệp tự ý chuyển tiền khi chưa có văn bản phê duyệt, Kho bạc Nhà nước sẽ từ chối thực hiện thủ tục kiểm soát chi và ngân hàng có thể phong tỏa dòng tiền. Hệ quả là bên nhận không thể sử dụng hợp pháp khoản tiền này, dẫn đến mục đích tài trợ thất bại.

Thứ hai, khoản chi bị loại khỏi chi phí hợp lý (thiệt hại về thuế). Căn cứ điểm 2.22 khoản 2 Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC, để được khấu trừ thuế, doanh nghiệp bắt buộc phải có Biên bản xác nhận tài trợ đúng mẫu (Mẫu 03/TNDN). Việc tài trợ sai quy trình (ví dụ: không thông qua sổ sách kế toán, không có biên bản nghiệm thu) sẽ khiến khoản chi này không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế.

Thứ ba, bị xử phạt vi phạm hành chính về ngoại hối. Nếu doanh nghiệp chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản cá nhân (của hiệu trưởng, giáo viên) thay vì tài khoản tiếp nhận viện trợ của tổ chức, hành vi này vi phạm quy định về quản lý ngoại hối. Căn cứ điểm k khoản 4 Điều 23 Nghị định 88/2019/NĐ-CP, mức phạt tiền cho hành vi này dao động từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Tóm lại, việc bỏ qua quy trình không chỉ khiến dòng tiền bị ách tắc mà còn biến một hành động thiện nguyện thành gánh nặng tài chính và rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

V. Bạn đang tìm một chuyên gia pháp lý uy tín để hỗ trợ vấn đề liên quan đến công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục?

Việc tuân thủ đúng các quy định khi công ty nước ngoài muốn tài trợ cho chương trình giáo dục tại Việt Nam không chỉ giúp giao dịch diễn ra minh bạch, hiệu quả mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp và trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, với hệ thống pháp luật phức tạp và thường xuyên thay đổi, việc tự mình tìm hiểu và thực hiện có thể gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn rủi ro.

Nếu bạn là đại diện của một công ty nước ngoài đang có ý định tài trợ giáo dục, hoặc là một tổ chức giáo dục Việt Nam muốn tìm kiếm và tiếp nhận nguồn tài trợ quốc tế, và đang gặp vướng mắc trong việc đánh giá pháp lý, xây dựng quy trình, soạn thảo hợp đồng tài trợ hoặc giải quyết các vấn đề phát sinh, hãy liên hệ với NPLaw ngay hôm nay.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.