Bỏ túi bí kíp đầu tư năng lượng tái tạo cùng NPLAW

Đầu tư năng lượng tái tạo tại Việt Nam đang mở ra cơ hội vàng cho nhà đầu tư, từ điện mặt trời, điện gió đến sinh khối, với tiềm năng lợi nhuận cao và chính sách ưu đãi hấp dẫn. Tuy nhiên, pháp lý đầu tư phức tạp đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh rủi ro. NPLaw mang đến giải pháp toàn diện như tư vấn pháp lý đầu tư chính xác, hỗ trợ xin giấy phép đầu tư nhanh chóng và tối ưu hóa lợi ích từ các ưu đãi thuế, đất đai. Khám phá cách đầu tư năng lượng tái tạo thành công cùng NPLaw qua bài viết chi tiết dưới đây – liên hệ ngay để biến ý tưởng xanh thành hiện thực!

I. Nhu cầu đầu tư năng lượng tái tạo hiện nay của nhà đầu tư

Đầu tư năng lượng tái tạo đang trở thành tâm điểm tại Việt Nam, đáp ứng cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Các nguồn năng lượng như điện mặt trời, điện gió, sinh khối và thủy điện nhỏ thu hút mạnh mẽ nhà đầu tư nước ngoài nhờ tài nguyên phong phú và chính sách ưu đãi. Theo Điều 5 Luật Đầu tư 2020, Việt Nam có chính sách khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để nhà đầu tư thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh, phát triển bền vững các ngành kinh tế, trong đó đầu tư năng lượng tái tạo là hoạt động thúc đẩy phát triển bền vững, giảm phụ thuộc vào than và dầu. 

Tuy nhiên, pháp lý đầu tư năng lượng tái tạo đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc để tránh rủi ro như chậm cấp phép, tranh chấp đất đai hoặc vi phạm quy định môi trường. Một sai sót nhỏ có thể gây tổn thất lớn về thời gian và chi phí. Chẳng hạn như nhiều dự án điện mặt trời tại Ninh Thuận đã điều tra, xác minh làm rõ theo đề nghị của Thanh tra Chính phủ.

II. Quy định pháp luật về đầu tư năng lượng tái tạo của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam

1. Nhà đầu tư nước ngoài có được đầu tư năng lượng tái tạo vào Việt Nam không?

Nhà đầu tư nước ngoài được phép đầu tư năng lượng tái tạo tại Việt Nam theo Điều 9 Luật Đầu tư 2020, trừ các ngành nghề bị cấm hoặc các ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Năng lượng tái tạo là lĩnh vực phát triển bền vững được khuyến khích mạnh mẽ tại Điều 5 Luật Đầu tư 2020 và không bị hạn chế tiếp cận đối với nhà đầu tư nước ngoài (Phụ lục I Nghị định 31/2021/NĐ-CP). Và khi tham gia nhà đầu tư cần đáp ứng yêu cầu về vốn, công nghệ sạch và giấy phép môi trường để được cấp phép. 

Chính sách này phản ánh nỗ lực của Việt Nam trong việc thu hút vốn xanh toàn cầu. Tập đoàn CIP đã có một hợp đồng khoảng 200 triệu USD trong lĩnh vực điện gió ở Việt Nam và Thủ tướng đã đề nghị các tập đoàn tiếp tục hợp tác cùng Việt Nam xây dựng ngành công nghiệp điện tái tạo trong tương lai, đây là chủ trương rất lớn của Đảng, Nhà nước Việt Nam.

2. Nhà đầu tư nước ngoài đầu tư năng lượng tái tạo vào Việt Nam theo hình thức nào?

Nhà đầu tư nước ngoài có thể thực hiện đầu tư năng lượng tái tạo vào Việt Nam thông qua các hình thức tại điều 21 Luật Đầu tư 2020, bao gồm:

• Thành lập tổ chức kinh tế: Theo Điều 22 Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư nước ngoài thường được lựa chọn hình thức này khi nhà đầu tư muốn thiết lập một pháp nhân mới để thực hiện hoạt động đầu tư hợp tác lâu dài. Việc thành lập và hoạt động của các tổ chức kinh tế này phải tuân thủ Luật Doanh nghiệp năm 2020 và các văn bản pháp luật liên quan.
• Góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp: Theo Điều 24 Luật Đầu tư 2020, đây là một hình thức đầu tư hợp tác linh hoạt, cho phép nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp hiện có mà không cần thành lập pháp nhân mới. 
• Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC): Theo Điều 27 Luật Đầu tư 2020, đây là hợp đồng được ký giữa các nhà đầu tư nhằm hợp tác kinh doanh, phân chia lợi nhuận, phân chia sản phẩm mà không thành lập tổ chức kinh tế, phù hợp với các dự án có mục tiêu và thời gian thực hiện cụ thể. 
• Cơ quan đăng ký đầu tư nơi nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư, đặt hoặc dự kiến đặt văn phòng điều hành để thực hiện dự án đầu tư cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với dự án đầu tư thực hiện tại 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên; Dự án đầu tư thực hiện ở trong và ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu kinh tế; Dự án đầu tư trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế nơi chưa thành lập Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế hoặc không thuộc phạm vi quản lý của Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế.

Cơ quan tiếp nhận hồ sơ dự án đầu tư là cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, trừ trường hợp dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội hoặc Thủ tướng Chính phủ.

3. Các ngành nghề trong lĩnh vực đầu tư năng lượng tái tạo mà nhà đầu tư nước ngoài bị cấm đầu tư vào Việt Nam

Theo Điều 6 Luật Đầu tư 2020 sửa đổi bởi khoản 2 Điều 2 Luật sửa đổi 2024, không có ngành nghề năng lượng tái tạo nào bị cấm đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Năng lượng tái tạo được ưu tiên phát triển khoản 1 Điều 16 Luật Đầu tư 2020. Tuy nhiên, các hoạt động liên quan gián tiếp có thể bị cấm, như:

• Sản xuất hóa chất độc hại như trong chế tạo pin năng lượng (danh mục các chất tại Phụ lục II Luật Đầu tư 2020).
• Khai thác tài nguyên trái phép như trong dự án thủy điện nhỏ tại điểm c khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư 2020.

III. Giải đáp một số câu hỏi về quy định đầu tư năng lượng tái tạo

1. Nhà đầu tư nước ngoài được phép đầu tư năng lượng tái tạo vào Việt Nam bằng tiền đô không?

Theo khoản 1 điều 4 Thông tư số 06/2019/TT-NHNN quy định nhà đầu tư nước ngoài được thực hiện góp vốn đầu tư năng lượng tái tạo bằng ngoại tệ, đồng Việt Nam theo mức vốn góp của nhà đầu tư tại Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Như vậy, nhà đầu tư nước ngoài được phép đầu tư bằng tiền đô (USD) hoặc bằng đồng Việt Nam theo mức vốn góp tại Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và phải tuân thủ quy định về quản lý ngoại hối của Việt Nam.

2. Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép đầu tư năng lượng tái tạo

Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho các dự án đầu tư năng lượng tái tạo của nhà đầu tư nước ngoài được quy định tại Điều 37 Luật Đầu tư 2020. Tùy thuộc vào quy mô, tính chất và địa điểm của dự án, thẩm quyền này thuộc về:

• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho các dự án đầu tư ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, trừ các trường hợp thuộc thẩm quyền của Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế và Sở Kế hoạch và Đầu tư.
• Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho các dự án đầu tư trong các khu vực này.
• Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với dự án đầu tư ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế.
•  Cơ quan đăng ký đầu tư nơi nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư, đặt hoặc dự kiến đặt văn phòng điều hành để thực hiện dự án đầu tư cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với dự án đầu tư thực hiện tại 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên; Dự án đầu tư thực hiện ở trong và ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu kinh tế; Dự án đầu tư trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế nơi chưa thành lập Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế hoặc không thuộc phạm vi quản lý của Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế.

3. Điều kiện để nhà đầu tư nước ngoài đầu tư năng lượng tái tạo vào Việt Nam

Theo Điều 38 Luật đầu tư 2020, trừ các dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, nhà đầu tư nước ngoài sẽ được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nếu đáp ứng các điều kiện sau:

• Dự án đầu tư không thuộc ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo quy định tại Điều 6 Luật Đầu tư 2020.
• Có địa điểm thực hiện dự án đầu tư rõ ràng và hợp pháp.
• Dự án đầu tư phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và các quy hoạch khác có liên quan theo quy định của pháp luật về quy hoạch.
• Đáp ứng các điều kiện về suất đầu tư trên một diện tích đất, số lượng lao động sử dụng (nếu có) theo quy định của pháp luật.
• Đáp ứng các điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật và các cam kết quốc tế của Việt Nam.

4. Các ưu đãi dành cho nhà đầu tư nước ngoài khi đầu tư năng lượng tái tạo tại Việt Nam

Theo Điều 15 Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư nước ngoài khi đầu tư bảo lãnh tại Việt Nam có thể được hưởng các ưu đãi về:

• Thuế thu nhập doanh nghiệp (mức thuế suất thấp hơn, miễn giảm thuế).
• Thuế nhập khẩu (miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định, nguyên liệu, vật tư,...).
• Tiền thuê đất, tiền sử dụng đất, thuế sử dụng đất.
• Khấu hao nhanh, tăng mức chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế.

Các ưu đãi cụ thể sẽ phụ thuộc vào lĩnh vực đầu tư, địa bàn đầu tư, quy mô dự án, và các yếu tố khác.

5. Thời hạn và quy trình xin cấp phép đầu tư năng lượng tái tạo tại Việt Nam

Thời hạn và quy trình xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho các dự án đầu tư năng lượng tái tạo được quy định chi tiết tại Điều 38 Luật Đầu tư 2020 và Nghị định 31/2021/NĐ-CP, cụ thể như sau:

• Đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư (Điều 35 Nghị định 31/2021/NĐ-CP) cấp Giấy chứng nhận trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, Quyết định chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư.
• Đối với dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và nhà đầu tư đã trúng đấu giá, trúng thầu; dự án thuộc diện chấp thuận nhà đầu tư và thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (Điều 35 Nghị định 31/2021/NĐ-CP) cấp Giấy trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan đăng ký đầu tư nhận được văn bản đề nghị.
• Đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư (Điều 36 Nghị định 31/2021/NĐ-CP) cấp Giấy trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ khi dự án đáp ứng các điều kiện quy định.

Quy trình chung xin cấp phép (căn cứ các Điều 35, 36, 39, 40 Nghị định 31/2021/NĐ-CP), bao gồm:

• Nhà đầu tư chuẩn bị hồ sơ theo quy định.
• Nhà đầu tư nộp hồ sơ trực tuyến hoặc bằng bản giấy đến cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền.
• Cơ quan đăng ký đầu tư tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và thông báo cho nhà đầu tư (nếu hồ sơ chưa hợp lệ).
• Cơ quan đăng ký đầu tư thẩm định hồ sơ (dự án thuộc diện phải thẩm định).
• Cơ quan đăng ký đầu tư cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu hồ sơ hợp lệ và đáp ứng các điều kiện theo quy định).

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về quy định đầu tư năng lượng tái tạo

NPLaw cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý toàn diện về đầu tư năng lượng tái tạo, hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài:

• Đánh giá tiềm năng dự án và rủi ro pháp lý.
• Tư vấn về quy định pháp luật mới nhất.
• Soạn thảo hồ sơ đăng ký đầu tư hoàn chỉnh.
• Đại diện bạn làm việc với cơ quan nhà nước.
• Giải quyết các tranh chấp phát sinh một cách hiệu quả.

Bạn muốn dự án đầu tư năng lượng tái tạo tại Việt Nam diễn ra suôn sẻ và hiệu quả? Liên hệ NPLaw qua hotline hoặc website ngay hôm nay để nhận tư vấn chuyên sâu và giải pháp tối ưu!