Bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch hiện nay cũng là một trong những vấn đề thường xảy ra khi các bên giao kết hợp đồng dịch vụ. Trong quá trình thực hiện hợp đồng sẽ không tránh khỏi việc vi phạm hợp đồng, chất lượng dịch vụ không đảm bảo, hoặc các sự cố bất khả kháng. Vậy pháp luật quy định như thế nào về vấn đề này? Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!
Bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch hiện nay cũng là một trong những vấn đề thường xảy ra khi các bên giao kết hợp đồng dịch vụ. Trong quá trình thực hiện hợp đồng sẽ không tránh khỏi việc vi phạm hợp đồng, chất lượng dịch vụ không đảm bảo, hoặc các sự cố bất khả kháng. Vậy pháp luật quy định như thế nào về vấn đề này? Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!
I. Thực trạng về bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch hiện nay
Trong hoạt động du lịch, tranh chấp về bồi thường thiệt hại trong hợp đồng vẫn diễn ra khá phổ biến. Các trường hợp thường gặp là doanh nghiệp không thực hiện đúng cam kết về chất lượng dịch vụ, hủy tour hoặc thay đổi lịch trình gây thiệt hại cho khách hàng; ngược lại, cũng có tình huống khách tự ý hủy dịch vụ làm ảnh hưởng đến doanh nghiệp.
Thực tế cho thấy nhiều hợp đồng chưa quy định rõ ràng về mức bồi thường, điều kiện được bồi thường hoặc cách tính thiệt hại, khiến khi xảy ra tranh chấp, việc giải quyết gặp nhiều khó khăn. Không ít vụ việc phải kéo dài qua nhiều vòng thương lượng hoặc đưa ra tòa án, trọng tài, gây tốn kém thời gian và chi phí cho cả hai bên. Điều này cho thấy cơ chế bồi thường trong hợp đồng du lịch hiện nay vẫn chưa được xây dựng và áp dụng chặt chẽ, dẫn đến quyền lợi của khách hàng và doanh nghiệp chưa được bảo đảm một cách đầy đủ.
II. Quy định của pháp luật liên quan đến bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch
1. Bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch là gì?
Bồi thường thiệt hại được giải thích theo quy định tại Điều 13 Bộ luật Dân sự 2015 như sau: “Cá nhân, pháp nhân có quyền dân sự bị xâm phạm được bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác”.
Theo khoản 1 Điều 302 Luật Thương mại 2005, bồi thường thiệt hại là việc bên vi phạm bồi thường những tổn thất do hành vi vi phạm hợp đồng gây ra cho bên bị vi phạm.
Căn cứ Điều 39 Luật Du lịch 2017, hợp đồng lữ hành hay hợp đồng du lịch là sự thỏa thuận việc thực hiện chương trình du lịch giữa doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành với doanh nghiệp, khách du lịch hoặc đại diện của khách du lịch.
Như vậy, căn cứ vào các quy định nêu trên, bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch là việc bên vi phạm bồi thường những tổn thất do hành vi vi phạm hợp đồng gây ra cho bên bị vi phạm, các bên trong hợp đồng du lịch gồm có doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành với doanh nghiệp, khách du lịch hoặc đại diện của khách du lịch.
2. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch?
Theo Điều 303 Luật Thương mại 2005, trách nhiệm bồi thường thiệt hại phát sinh khi có đủ các yếu tố sau đây:
- Có hành vi vi phạm hợp đồng;
- Có thiệt hại thực tế;
- Hành vi vi phạm hợp đồng là nguyên nhân trực tiếp gây ra thiệt hại.
Như vậy, trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong hợp đồng thương mại chỉ phát sinh khi có đủ 03 yếu tố trên.
3. Các trường hợp nào được miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch?
Căn cứ Điều 294 Luật Thương mại 2005, bên vi phạm hợp đồng được miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong các trường hợp sau đây:
a) Xảy ra trường hợp miễn trách nhiệm mà các bên đã thoả thuận;
b) Xảy ra sự kiện bất khả kháng;
c) Hành vi vi phạm của một bên hoàn toàn do lỗi của bên kia;
d) Hành vi vi phạm của một bên do thực hiện quyết định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền mà các bên không thể biết được vào thời điểm giao kết hợp đồng.
Lưu ý: Bên vi phạm hợp đồng có nghĩa vụ chứng minh các trường hợp miễn trách nhiệm.
III. Giải đáp các thắc mắc về bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch
1. Có thể đồng thời áp dụng cả phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch không?
Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 418 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:
Các bên có thể thỏa thuận về việc bên vi phạm nghĩa vụ chỉ phải chịu phạt vi phạm mà không phải bồi thường thiệt hại hoặc vừa phải chịu phạt vi phạm và vừa phải bồi thường thiệt hại.
Trường hợp các bên có thỏa thuận về phạt vi phạm nhưng không thỏa thuận về việc vừa phải chịu phạt vi phạm và vừa phải bồi thường thiệt hại thì bên vi phạm nghĩa vụ chỉ phải chịu phạt vi phạm.
Như vậy, theo quy định nêu trên thì các bên có thể thỏa thuận về việc bên vi phạm nghĩa vụ vừa phải chịu phạt vi phạm và vừa phải bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch.
2. Thời hiệu yêu cầu bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch là bao lâu kể từ khi thiệt hại xảy ra?
Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại của người bị thiệt hại được xác định tại Điều 588 Bộ luật Dân sự 2015 như sau: “Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.”
Như vậy, thời hiệu yêu cầu bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch là 03 năm kể từ khi thiệt hại xảy ra.
3. Trong hợp đồng du lịch chỉ quy định phạt vi phạm mà không đề cập đến bồi thường thiệt hại, thì bên bị thiệt hại có quyền yêu cầu bồi thường không?
Căn cứ tại Điều 307 Luật Thương mại 2005, quan hệ giữa chế tài phạt vi phạm và chế tài bồi thường thiệt hại trong hợp đồng được quy định như sau:
- Trường hợp các bên không có thỏa thuận phạt vi phạm thì bên bị vi phạm chỉ có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp Luật này có quy định khác.
- Trường hợp các bên có thỏa thuận phạt vi phạm thì bên bị vi phạm có quyền áp dụng cả chế tài phạt vi phạm và buộc bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp Luật này có quy định khác.
Như vậy, có thể thấy, chế tài bồi thường thiệt hại phát sinh không phụ vào thỏa thuận của các bên trong hợp đồng. Tức là, bên bị thiệt hại vẫn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại kể cả khi hai bên chỉ có thỏa thuận về phạt vi phạm trong hợp đồng nếu thỏa mãn các yếu tố phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại được quy định tại Điều 303 Luật Thương mại 2005.
4. Mức bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch là bao nhiêu?
Mức bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch sẽ phụ thuộc vào thỏa thuận giữa các bên trong điều khoản về bồi thường thiệt hại. Giá trị bồi thường thiệt hại được xác định dựa trên giá trị tổn thất thực tế, trực tiếp mà bên bị vi phạm phải chịu do bên vi phạm gây ra và khoản lợi trực tiếp mà bên bị vi phạm đáng lẽ được hưởng nếu không có hành vi vi phạm căn cứ tại khoản 2 Điều 302 Luật Thương mại 2005.
5. Nếu doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại theo hợp đồng du lịch, sẽ bị xử lý như thế nào?
Theo quy định tại Điều 13 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân, pháp nhân có quyền dân sự bị xâm phạm được bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
Theo Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Và thời hiệu yêu cầu bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch là 03 năm kể từ khi thiệt hại xảy ra theo Điều 588 Bộ luật Dân sự 2015.
Như vậy, nếu doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại theo hợp đồng du lịch thì bên bị thiệt hại có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bồi thường thiệt hại.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch
Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về bồi thường thiệt hại trong hợp đồng du lịch mà NPLaw gửi đến Quý độc giả. NPLaw cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, từ soạn thảo hợp đồng, giải đáp các thắc mắc về quy định pháp lý đến hỗ trợ trong quá trình thực hiện thủ tục. Sự hỗ trợ toàn diện này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và đảm bảo giao dịch thành công.
