Quy định thuế mới hiện nay giữ vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính và thúc đẩy sự minh bạch trong hoạt động kinh doanh. Pháp luật đã có nhiều đổi mới nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, vừa và hộ kinh doanh cá thể.
Quy định thuế mới hiện nay giữ vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính và thúc đẩy sự minh bạch trong hoạt động kinh doanh. Pháp luật đã có nhiều đổi mới nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, vừa và hộ kinh doanh cá thể.
I. Tầm quan trọng của việc quy định thuế mới hiện nay
Trong bối cảnh nền kinh tế liên tục thay đổi, việc ban hành và áp dụng các quy định thuế mới đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Quy định thuế mới không chỉ giúp Nhà nước quản lý nguồn thu hiệu quả, bảo đảm ngân sách quốc gia ổn định mà còn góp phần tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng. Những chính sách thuế được điều chỉnh kịp thời sẽ hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với xu hướng phát triển, khuyến khích đầu tư, mở rộng sản xuất và thúc đẩy hội nhập quốc tế. Đây là nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế bền vững.
II. Quy định của pháp luật liên quan đến quy định thuế mới
1. Quy định thuế mới là gì
Quy định thuế mới là những chính sách, luật hoặc nghị định do Nhà nước ban hành nhằm điều chỉnh, bổ sung hoặc thay đổi hệ thống thuế hiện hành. Các quy định này thường liên quan đến mức thuế suất, đối tượng nộp thuế, phương pháp tính thuế, thủ tục kê khai, nộp và quyết toán thuế. Việc ban hành quy định thuế mới nhằm đảm bảo công bằng, minh bạch, phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội, đồng thời khuyến khích đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển và tăng nguồn thu ngân sách Nhà nước. Đây là yếu tố quan trọng để quản lý kinh tế hiệu quả. Điểm thay đổi nổi bật và được quan tâm nhất hiện nay chính là Luật Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) 2024, có hiệu lực từ 01/7/2025.
2. Những điểm đổi mới quan trọng nhất trong quy định về thuế mới hiện hành là gì?
Từ ngày 01/7/2025, nhiều thay đổi quan trọng trong lĩnh vực thuế chính thức được áp dụng, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân. Cụ thể:
(1) Thay đổi lớn về mã số thuế: Theo khoản 2 Điều 38 Thông tư 86/2024/TT-BTC, mã số thuế cấp cho cá nhân, hộ gia đình, hộ kinh doanh chỉ có giá trị đến hết ngày 30/6/2025. Kể từ 01/7/2025, việc quản lý thuế sẽ sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế theo Điều 35 Luật Quản lý thuế 2019.
(2) Điều chỉnh đối tượng không chịu thuế GTGT: Luật Thuế GTGT 2024 loại bỏ nhiều đối tượng trước đây không chịu thuế như: phân bón, máy móc nông nghiệp, tàu đánh bắt xa bờ, dịch vụ lưu ký chứng khoán, tổ chức thị trường chứng khoán... Đồng thời, bổ sung miễn thuế cho hàng nhập khẩu phục vụ tài trợ, ủng hộ phòng chống thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh.
(3) Sửa đổi giá tính thuế đối với hàng nhập khẩu: Điều 7 Luật Thuế GTGT 2024 quy định giá tính thuế là trị giá tính thuế nhập khẩu (theo Luật thuế XNK) cộng thuế nhập khẩu, cộng thuế nhập khẩu bổ sung (nếu có), cộng thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) và thuế bảo vệ môi trường (nếu có).
(4) Hướng dẫn khai thuế GTGT đầu vào sai sót: Nếu phát hiện sai sót, cơ sở kinh doanh được khai bổ sung:
- Vào kỳ phát sinh, nếu khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn.
- Vào kỳ phát hiện, nếu khai bổ sung làm giảm số thuế phải nộp hoặc chỉ điều chỉnh số thuế được khấu trừ chuyển kỳ sau.
(5) Bổ sung trường hợp hoàn thuế: Doanh nghiệp chỉ sản xuất hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 5% được hoàn thuế GTGT nếu số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết đạt từ 300 triệu đồng trở lên sau 12 tháng hoặc 04 quý.
(6) Thay đổi điều kiện khấu trừ thuế đầu vào: Mọi giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, kể cả dưới 20 triệu đồng (trừ một số trường hợp đặc thù). Ngoài ra, các chứng từ như phiếu đóng gói, vận đơn, bảo hiểm… cũng được bổ sung làm căn cứ khấu trừ thuế cho hàng xuất khẩu.
(7) Điều chỉnh thuế suất GTGT
- Bổ sung thuế suất 0% cho: vận tải quốc tế, công trình xây dựng ở nước ngoài/khu phi thuế quan, hàng bán tại cửa hàng miễn thuế, dịch vụ xuất khẩu trong hàng không – hàng hải.
- Chuyển từ không chịu thuế sang 5%: phân bón, tàu khai thác thủy sản.
- Chuyển từ 5% sang 10%: lâm sản chưa qua chế biến, đường và phụ phẩm, thiết bị – dụng cụ nghiên cứu, hoạt động văn hóa, thể thao, nghệ thuật, điện ảnh.
(8) Bổ sung quy định với hàng hóa khuyến mại: Hàng hóa, dịch vụ khuyến mại được áp dụng giá tính thuế GTGT bằng 0, thống nhất với quy định của pháp luật thương mại.
Các điểm đổi mới trên cho thấy hệ thống thuế đang được siết chặt quản lý, mở rộng đối tượng chịu thuế nhưng đồng thời cũng có ưu đãi cho những hoạt động hỗ trợ xã hội, sản xuất và xuất khẩu.
3. Các nhóm đối tượng nào được hưởng lợi từ quy định về thuế mới?
Dựa vào những chính sách mới trong Luật Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) vừa được sửa đổi, nhiều nhóm đối tượng sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ việc điều chỉnh thuế suất và các ưu đãi kèm theo.
Các nhóm đối tượng được hưởng lợi từ quy định về thuế mới gồm:
- Cá nhân, hộ kinh doanh, hộ gia đình: Từ 01/7/2025 sẽ sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế, giúp quản lý thuế minh bạch, giảm thủ tục hành chính, thuận tiện trong giao dịch với cơ quan thuế.
- Doanh nghiệp xuất khẩu
- Hưởng lợi từ việc bổ sung thuế suất 0% cho nhiều dịch vụ, hàng hóa (vận tải quốc tế, dịch vụ hàng hải, hàng bán tại cửa hàng miễn thuế...).
- Được mở rộng cơ sở khấu trừ và hoàn thuế GTGT (chứng từ vận đơn, bảo hiểm được công nhận; bổ sung điều kiện hoàn thuế với hàng hóa, dịch vụ 5%).
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa
- Quy định khai bổ sung thuế GTGT đầu vào sai sót rõ ràng hơn, giúp hạn chế rủi ro pháp lý.
- Điều kiện khấu trừ đầu vào chặt chẽ hơn nhưng minh bạch, giúp cạnh tranh công bằng.
- Doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh trong lĩnh vực đặc thù
- Các mặt hàng khuyến mại được áp dụng giá tính thuế GTGT bằng 0, giảm chi phí marketing, hỗ trợ tiêu thụ hàng hóa.
- Hàng hóa nhập khẩu phục vụ tài trợ, cứu trợ thiên tai, dịch bệnh được miễn thuế, tạo thuận lợi cho hoạt động xã hội – nhân đạo.
Như vậy, các nhóm được hưởng lợi chính là cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp sản xuất – dịch vụ và doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhờ các chính sách thuế minh bạch, thuận tiện và ưu đãi hơn.
III. Giải đáp các thắc mắc về quy định thuế mới
1. Quy định thuế mới có tác động như thế nào đến doanh nghiệp nhỏ và vừa?
Quy định thuế mới về Luật Thuế GTGT có những tác động rõ rệt đến doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs).
Trước hết, việc giảm và duy trì mức thuế suất ưu đãi đối với một số hàng hóa, dịch vụ thiết yếu giúp SMEs tiết kiệm chi phí đầu vào, giảm áp lực giá thành, từ đó tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Ngoài ra, chính sách hoàn thuế GTGT nhanh chóng và minh bạch hơn cũng giúp SMEs cải thiện dòng tiền, tránh tình trạng vốn bị “đọng” lâu.
Một điểm đáng chú ý là SMEs hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu hoặc sản xuất hàng tiêu dùng sẽ được hưởng lợi lớn nhờ ưu đãi thuế, bởi đây là các nhóm ngành thường có biên lợi nhuận mỏng và cần sự hỗ trợ tài chính kịp thời.
Tuy nhiên, đi kèm với lợi ích, SMEs cũng đối diện yêu cầu cao hơn về quản trị sổ sách, chứng từ thuế để đáp ứng quy định mới, nghĩa là cần tăng cường tính minh bạch và chuyên nghiệp trong quản lý tài chính.
Có thể thấy, tác động tổng thể là tích cực: SMEs được hỗ trợ giảm chi phí, cải thiện dòng tiền, mở rộng cơ hội phát triển, nhưng cũng phải nâng cao năng lực quản lý để thích ứng với môi trường thuế ngày càng chặt chẽ.
2. Có thay đổi gì về thời hạn nộp thuế theo quy định thuế mới?
Theo quy định mới, thời hạn nộp thuế không có sự thay đổi, nhưng doanh nghiệp vẫn được áp dụng cơ chế gia hạn trong một số trường hợp cụ thể:
Kỳ đóng thuế giữ nguyên
Theo khoản 1 Điều 55 và Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019, doanh nghiệp vẫn phải nộp thuế GTGT chậm nhất vào ngày thứ 20 của tháng tiếp theo (nếu nộp theo tháng) hoặc vào ngày cuối tháng đầu tiên của quý tiếp theo (nếu nộp theo quý).
Thời hạn nộp thuế tiếp tục được tính tương tự như trước:
- Thuế GTGT khai theo tháng: nộp chậm nhất vào ngày 20 của tháng tiếp theo.
- Thuế GTGT khai theo quý: nộp chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý kế tiếp. Ví dụ: với quý 2 năm 2025 (tháng 4–6), hạn chót là 31/7/2025.
Cơ chế gia hạn nộp thuế đặc biệt từ Nghị định 82/2025/NĐ-CP
Do tác động của các chính sách hỗ trợ phục hồi kinh tế, doanh nghiệp thuộc đối tượng quy định được gia hạn thời gian nộp thuế GTGT như sau:
- Gia hạn 6 tháng cho số thuế phát sinh từ tháng 2 và tháng 3, cũng như quý I/2025.
- Gia hạn 5 tháng cho số thuế phát sinh từ tháng 4, tháng 5, tháng 6 và quý II/2025.
Ví dụ: hạn nộp thuế GTGT kỳ Quý II/2025 được điều chỉnh từ 31/7/2025 lên đến 31/12/2025 (nếu đủ điều kiện gia hạn).
3. Doanh nghiệp cần lưu ý gì để tuân thủ quy định thuế mới?
Doanh nghiệp muốn tuân thủ đúng quy định thuế mới cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:
- Cập nhật chính sách kịp thời: Thường xuyên theo dõi các văn bản mới, đặc biệt là Luật Thuế GTGT sửa đổi có hiệu lực từ 01/7/2025.
- Phân loại đúng đối tượng áp dụng: Xác định rõ ngành nghề, lĩnh vực để biết có được hưởng ưu đãi giảm thuế suất hay không.
- Khai thuế đúng thời hạn: Nộp hồ sơ khai thuế theo tháng hoặc quý theo Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019, tránh nộp chậm dẫn đến xử phạt. Ví dụ: kỳ Quý II/2025, hạn cuối nộp hồ sơ là 31/7/2025.
- Quản lý hóa đơn, chứng từ: Sử dụng hóa đơn điện tử hợp lệ, đảm bảo dữ liệu khớp với kê khai thuế.
- Thanh toán không dùng tiền mặt: Từ 01/7/2025, mọi giao dịch mua bán (kể cả dưới 20 triệu đồng) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế GTGT.
- Lưu ý ưu đãi gia hạn: Doanh nghiệp đủ điều kiện theo Nghị định 82/2025/NĐ-CP có thể được gia hạn nộp thuế GTGT tối đa 06 tháng.
Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật chính sách, khai nộp thuế đúng hạn, quản lý chứng từ minh bạch và tận dụng ưu đãi hợp pháp để đảm bảo tuân thủ và tối ưu nghĩa vụ thuế.
4. Quy định thuế mới có quy định đặc thù nào cho hộ kinh doanh cá thể không?
Các quy định thuế mới tác động đến hộ kinh doanh cá thể với những điểm đặc thù đáng chú ý như sau:
- Sàn thương mại điện tử kê khai, nộp thuế thay (từ 01/04/2025)
Theo bổ sung tại điểm 4a, khoản 5 Điều 6 Luật Thuế GTGT 2024, sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán sẽ chịu trách nhiệm khấu trừ, kê khai, nộp thuế GTGT và TNCN thay cho hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh nếu hoạt động trên nền tảng đó.
- Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền (từ 01/06/2025)
Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP và điều chỉnh tại nhiều văn bản pháp lý, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm, trong ngành như bán lẻ, ăn uống, khách sạn, dịch vụ,... phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối trực tiếp với cơ quan thuế.
- Chuyển từ thuế khoán sang kê khai theo doanh thu (từ 01/06/2025 – áp dụng đầy đủ từ 01/01/2026)
- Từ 01/06/2025, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm không được áp dụng phương pháp thuế khoán, phải chuyển sang khai thuế theo doanh thu thực tế, phản ánh qua sổ sách và hóa đơn điện tử.
- Từ 01/01/2026, phương pháp thuế khoán sẽ bị bãi bỏ hoàn toàn, và tất cả hộ kinh doanh sẽ kê khai thuế theo quy định mới.
- Áp dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế (từ 01/07/2025)
Theo Thông tư 86/2024/TT-BTC, kể từ ngày 01/07/2025, mã số thuế truyền thống sẽ được thay thế bằng số định danh cá nhân cho hộ kinh doanh cá thể, giúp đồng bộ với cơ sở dữ liệu dân cư và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
Các chính sách thuế mới tạo ra bước chuyển mạnh từ hình thức thuế khoán cũ sang quản lý theo doanh thu thực và hóa đơn điện tử nhằm tăng tính minh bạch, quản lý chặt chẽ hơn, đặc biệt đối với hoạt động thương mại điện tử và các hộ kinh doanh có quy mô.
5. Quy định thuế mới có áp dụng ưu đãi cho doanh nghiệp mới thành lập không?
Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, doanh nghiệp mới thành lập (đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, vừa hoặc khởi nghiệp sáng tạo) được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong 2 năm và giảm 50% TNDN trong 4 năm tiếp theo.
Luật Thuế TNDN 2025 (có hiệu lực từ 1/10/2025) bổ sung các mức thuế suất ưu đãi: 15% cho doanh nghiệp có doanh thu không quá 3 tỷ đồng/năm và 17% cho doanh nghiệp có doanh thu từ trên 3 đến 50 tỷ đồng. Đặc biệt, doanh nghiệp mới thành lập được hướng dẫn xác định doanh thu dẫn đến áp dụng thuế suất ưu đãi này
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến quy định thuế mới
Nắm bắt và áp dụng đúng quy định thuế mới là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và hạn chế rủi ro pháp lý. NPLaw cung cấp dịch vụ tư vấn toàn diện về chính sách thuế, từ việc cập nhật các điểm thay đổi trong Luật Thuế GTGT và Luật Thuế TNDN mới, đến hỗ trợ kê khai, lập hồ sơ, tận dụng ưu đãi thuế cũng như giải đáp các vướng mắc phát sinh. Với đội ngũ luật sư am hiểu chuyên sâu, NPLaw đồng hành cùng doanh nghiệp đảm bảo tuân thủ pháp luật và phát triển bền vững.
