Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch theo quy định pháp luật hiện nay

Ngành du lịch được xem là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, quảng bá hình ảnh đất nước và tạo việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, trước những biến động lớn như đại dịch COVID-19 và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế, các doanh nghiệp du lịch tại Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Trước thực trạng đó, pháp luật Việt Nam hiện nay đã có nhiều quy định liên quan đến hỗ trợ doanh nghiệp du lịch. Bài viết này NPLaw sẽ tập trung phân tích các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch theo quy định pháp luật hiện hành.

I. Vai trò của chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành du lịch, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế chịu tác động từ các yếu tố biến động như dịch bệnh, khủng hoảng kinh tế hay biến đổi khí hậu. Những vai trò chủ yếu của chính sách hỗ trợ có thể được thể hiện qua các khía cạnh sau:

Tạo điều kiện phục hồi và ổn định hoạt động kinh doanh

Sau những tác động nghiêm trọng của dịch bệnh, thiên tai, khủng hoảng kinh tế… nhiều doanh nghiệp du lịch, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, rơi vào tình trạng đình trệ hoặc ngưng hoạt động. Chính sách hỗ trợ như miễn, giảm thuế; giãn nợ; hỗ trợ lãi suất vay ngân hàng; hoặc trợ cấp đào tạo lại lao động giúp doanh nghiệp duy trì nguồn lực tối thiểu, khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh và tránh nguy cơ phá sản hàng loạt.

Thúc đẩy đầu tư, đổi mới và nâng cao năng lực cạnh tranh

Các chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số… giúp doanh nghiệp du lịch đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao chất lượng dịch vụ, từ đó tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Việc khuyến khích đầu tư vào du lịch thông minh, du lịch xanh, du lịch cộng đồng cũng tạo ra xu hướng phát triển bền vững.

Bảo đảm an sinh xã hội và duy trì việc làm

Ngành du lịch có tính lan tỏa cao, liên kết chặt chẽ với nhiều ngành khác như vận tải, lưu trú, ẩm thực, thủ công mỹ nghệ… Do đó, việc duy trì sự sống còn của doanh nghiệp du lịch cũng đồng nghĩa với việc bảo đảm việc làm và thu nhập ổn định cho hàng triệu lao động. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch gián tiếp góp phần ổn định đời sống xã hội và giảm áp lực lên ngân sách nhà nước.

Góp phần phục hồi và phát triển kinh tế đất nước

Du lịch đóng góp đáng kể vào GDP, thu hút nguồn ngoại tệ và thúc đẩy tiêu dùng nội địa. Việc hỗ trợ doanh nghiệp du lịch phục hồi cũng chính là tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế, nhất là ở những địa phương mà du lịch là ngành kinh tế chủ đạo. Ngoài ra, chính sách hỗ trợ còn thể hiện cam kết của Nhà nước trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp, từ đó củng cố niềm tin vào môi trường pháp lý và đầu tư.

II. Quy định pháp luật về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch

1. Doanh nghiệp du lịch được hưởng các chính sách hỗ trợ nào?

Chính sách hỗ trợ về tài chính, tín dụng

Miễn, giảm thuế, phí, lệ phí:

• Giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) xuống 8% cho một số dịch vụ du lịch, áp dụng theo Nghị quyết số 110/2023/QH15 và Nghị định số 94/2023/NĐ-CP.
• Miễn, giảm lệ phí môn bài theo Nghị định số 22/2020/NĐ-CP.

Chính sách hoãn, giãn nợ, hỗ trợ vay vốn:

• Doanh nghiệp được giãn thời gian nộp thuế, bảo hiểm và tiền thuê đất theo Nghị định 12/2023/NĐ-CP.
• Được vay vốn ưu đãi qua các gói hỗ trợ phục hồi kinh tế theo Nghị quyết số 43/2022/QH15 và Nghị định 31/2022/NĐ-CP (hỗ trợ lãi suất 2%).

Hỗ trợ đào tạo, phát triển nguồn nhân lực

Theo Quyết định số 71/QĐ-TTg ngày 6/1/2023, Chính phủ phê duyệt chương trình phát triển nhân lực du lịch đến năm 2030:

• Hỗ trợ doanh nghiệp bồi dưỡng, đào tạo lại lao động trong ngành du lịch.
• Tăng cường hợp tác công – tư trong đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Luật Du lịch 2017, Điều 56: Nhà nước có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đào tạo nguồn nhân lực du lịch, đặc biệt trong các lĩnh vực hướng dẫn viên, điều hành tour, quản trị khách sạn.

Hỗ trợ chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo

Doanh nghiệp du lịch được hỗ trợ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số thông qua:

• Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, theo Quyết định số 131/QĐ-BTTTT năm 2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông.
• Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017, Điều 16: hỗ trợ tư vấn, đào tạo, tài chính trong quá trình đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ.

Chính sách hỗ trợ quảng bá, xúc tiến du lịch

• Luật Du lịch 2017, Điều 7 và Điều 78: Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp trong công tác quảng bá du lịch quốc gia, tham gia hội chợ, sự kiện xúc tiến trong và ngoài nước.
• Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030 (Quyết định 147/QĐ-TTg năm 2020): khuyến khích liên kết vùng và hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu du lịch.

Hỗ trợ phục hồi sau COVID-19 và khủng hoảng

• Chính sách theo Nghị quyết 128/NQ-CP về "thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19", cho phép doanh nghiệp du lịch mở cửa hoạt động linh hoạt.
• Hỗ trợ phục hồi theo các chương trình của Tổng cục Du lịch và Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch (kích cầu du lịch nội địa, du lịch xanh...).

2. Nhà nước tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch như thế nào?

Hỗ trợ lãi suất vay từ ngân sách Nhà nước

Nghị định số 31/2022/NĐ-CP ngày 20/5/2022 của Chính phủ:

• Quy định hỗ trợ lãi suất 2%/năm cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong một số lĩnh vực, trong đó có ngành du lịch.
• Nguồn hỗ trợ lãi suất được lấy từ ngân sách nhà nước theo Nghị quyết 43/2022/QH15 của Quốc hội về Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội sau đại dịch COVID-19.
• Doanh nghiệp được vay tại các ngân hàng thương mại, và phần lãi suất được ngân sách hỗ trợ trực tiếp thông qua ngân hàng.

Tín dụng chính sách thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội

Quyết định số 23/2021/QĐ-TTg (đã hết hiệu lực nhưng là cơ sở tham chiếu quan trọng):

• Hỗ trợ vay vốn để trả lương ngừng việc cho người lao động trong các doanh nghiệp du lịch bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19.
• Thủ tục đơn giản hóa và lãi suất ưu đãi 0%.
• Hiện nay, một số chính sách tương tự đang được đề xuất mở rộng trong giai đoạn mới, tập trung vào tái cơ cấu doanh nghiệp, đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số.

Hỗ trợ thông qua Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch (đang được đề xuất triển khai)

• Luật Du lịch 2017, Điều 71: quy định thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch – một cơ chế tài chính ngoài ngân sách nhằm hỗ trợ xúc tiến, quảng bá, phát triển sản phẩm du lịch và tạo điều kiện hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp.
• Mặc dù Quỹ này hiện nay chủ yếu mới hoạt động ở khâu xúc tiến, các đề xuất mở rộng chức năng hỗ trợ tài chính, tín dụng cho doanh nghiệp đang được xem xét trong các nghị quyết và chương trình sửa đổi pháp luật hiện hành.

​​​​​​​​​​​​​​

III. Giải đáp một số câu hỏi thường gặp về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch

1. Doanh nghiệp du lịch có được hưởng chính sách hỗ trợ nào về thuế không?

Giảm thuế VAT:

Theo khoản 2 Điều 1 Nghị định 180/2024/NĐ-CP thì mức giảm thuế giá trị gia tăng từ ngày 01/01/2025 đến ngày 30/6/2025 như sau:

• Cơ sở kinh doanh tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ được áp dụng mức thuế suất thuế giá trị gia tăng 8% đối với hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng mức thuế suất 10%.
• Cơ sở kinh doanh (bao gồm cả hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu được giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế giá trị gia tăng khi thực hiện xuất hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế giá trị gia tăng quy định tại bảng dưới đây.

Gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất

Theo Nghị định 82/2025/NĐ-CP, hoạt động của các đại lý du lịch, kinh doanh tua du lịch và các dịch vụ hỗ trợ, liên quan đến quảng bá và tổ chức tua du lịch được gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất.

• Đối với thuế giá trị gia tăng (trừ thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu): Gia hạn thời hạn nộp thuế đối với số thuế giá trị gia tăng phát sinh phải nộp (bao gồm cả số thuế phân bổ cho các địa phương cấp tỉnh khác nơi người nộp thuế có trụ sở chính, số thuế nộp theo từng lần phát sinh) của kỳ tính thuế từ tháng 02 đến tháng 6 năm 2025 (đối với trường hợp kê khai thuế giá trị gia tăng theo tháng) và kỳ tính thuế quý I năm 2025, quý II năm 2025 (đối với trường hợp kê khai thuế giá trị gia tăng theo quý)
• Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp: Gia hạn thời hạn nộp thuế đối với số thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp của quý I và quý II kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025.
• Đối với tiền thuê đất: Gia hạn thời hạn nộp tiền thuê đất đối với 50% số tiền thuê đất phát sinh phải nộp năm 2025 (số phải nộp kỳ thứ nhất năm 2025)

2 .Điều kiện để doanh nghiệp du lịch được hưởng các chính sách hỗ trợ ưu đãi là gì?

Điều kiện để doanh nghiệp du lịch được hưởng các chính sách hỗ trợ ưu đãi tùy thuộc vào từng chính sách cụ thể, nhưng nhìn chung có thể phân chia thành các nhóm điều kiện chính như sau:

Điều kiện về đối tượng áp dụng

Doanh nghiệp phải đăng ký hoạt động trong lĩnh vực du lịch (theo Luật Du lịch 2017), bao gồm:

• Kinh doanh lữ hành (nội địa, quốc tế),
• Dịch vụ lưu trú du lịch,
• Dịch vụ vận chuyển khách du lịch,
• Dịch vụ hướng dẫn viên, điểm tham quan,...

Điều kiện về tác động từ hoàn cảnh khách quan

• Doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, thiên tai, suy thoái kinh tế..., được xác định theo hướng dẫn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (như UBND, Sở Du lịch, Sở Kế hoạch & Đầu tư).
• Ví dụ: Để được hưởng hỗ trợ lãi suất 2% theo Nghị định 31/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp phải thuộc ngành được hỗ trợ và có khoản vay phục vụ mục tiêu phục hồi kinh tế – xã hội.

Điều kiện về tuân thủ pháp luật và nghĩa vụ tài chính

• Có giấy phép đăng ký kinh doanh hợp pháp, đúng ngành nghề.
• Không vi phạm pháp luật về thuế, lao động, bảo hiểm xã hội, hoặc các quy định chuyên ngành.
• Đối với chính sách gia hạn thuế hoặc tiền thuê đất, doanh nghiệp phải có đề nghị chính thức gửi cơ quan thuế đúng thời hạn.

Điều kiện về quy mô và năng lực (nếu có)

Một số chính sách chỉ áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, theo tiêu chí tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017.

Điều kiện về thủ tục hành chính

• Doanh nghiệp cần làm hồ sơ đầy đủ, đúng mẫu quy định và gửi đến cơ quan có thẩm quyền (thuế, ngân hàng, sở ngành,...).
• Một số chính sách yêu cầu phải có xác nhận thiệt hại, phương án phục hồi hoặc kế hoạch sử dụng vốn vay.

3. Nghị quyết mới đề ra những nhiệm vụ, giải pháp nào nhằm phục hồi và phát triển doanh nghiệp du lịch?

Nghị quyết 82/NQ-CP năm 2023 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy nhanh phục hồi, tăng tốc phát triển du lịch hiệu quả, bền vững do Chính phủ ban hành gồm các giải pháp, nhiệm vụ nhằm phục hồi và phát triển doanh nghiệp du lịch như:

• Đẩy mạnh cơ cấu lại ngành du lịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, chất lượng, bền vững
• Tiếp tục tạo thuận lợi thu hút khách du lịch quốc tế đến Việt Nam
• Tăng cường thu hút đầu tư phát triển du lịch có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các khu du lịch quốc gia
• Phát triển sản phẩm và truyền thông, quảng bá, xúc tiến du lịch
• Hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh du lịch
• Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực
• Đẩy nhanh thực hiện chuyển đổi số, thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực du lịch

4. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch có áp dụng cho các startup ngành du lịch không?

Các startup ngành du lịch (doanh nghiệp khởi nghiệp) vẫn được hưởng chính sách hỗ trợ nếu đáp ứng đủ điều kiện, đặc biệt là khi thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017. Một số chính sách ưu tiên hỗ trợ startup gồm:

• Ưu đãi thuế, tiếp cận vốn vay ưu đãi,
• Hỗ trợ chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo,
• Đào tạo nhân lực, kết nối thị trường.

5. Doanh nghiệp du lịch vừa và nhỏ có được tiếp cận chính sách hỗ trợ riêng không?

Doanh nghiệp du lịch vừa và nhỏ được tiếp cận nhiều chính sách hỗ trợ riêng, ưu tiên theo quy định của pháp luật tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, Nghị định 80/2021/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. 

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch

Quý Khách hàng có nhu cầu tư vấn và thực hiện các thủ tục liên quan đến chính sách hỗ trợ doanh nghiệp du lịch, hãy liên hệ ngay cho NPLaw để được đội ngũ chúng tôi trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.