Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) có giá trị pháp lý như thế nào?

Trong bài viết dưới đây, Hãng luật NPLaw sẽ phân tích các quy định pháp lý mới nhất liên quan đến Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic), giúp cá nhân và cơ sở y tế hiểu đúng, áp dụng đúng và hạn chế các rủi ro pháp lý.

I. Nếu phòng khám sử dụng nhân viên không có Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) để điều trị cho khách thì bị phạt bao nhiêu tiền và có bị đóng cửa?

Việc sử dụng người không được đào tạo hoặc không đủ điều kiện chuyên môn để thực hiện kỹ thuật Chiropractic là một trong những rủi ro pháp lý nghiêm trọng đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người bệnh, hành vi này còn có thể dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính, đình chỉ hoạt động chuyên môn hoặc bị thu hồi phạm vi kỹ thuật đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Việc được đào tạo kỹ thuật chuyên môn là một trong những căn cứ để người chịu trách nhiệm chuyên môn của cơ sở quyết định cho phép người hành nghề thực hiện kỹ thuật tương ứng. Nếu phòng khám bố trí người chưa được đào tạo kỹ thuật Chiropractic hoặc chưa đủ điều kiện chuyên môn để trực tiếp thực hiện kỹ thuật trên người bệnh thì tùy tính chất, mức độ vi phạm, cơ sở có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện pháp xử lý như:

• Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định về xử phạt trong lĩnh vực y tế;
• Buộc chấm dứt hành vi vi phạm;
• Đình chỉ thực hiện kỹ thuật chuyên môn hoặc đình chỉ hoạt động đối với phạm vi chuyên môn vi phạm;
• Thu hồi hoặc điều chỉnh phạm vi hoạt động chuyên môn nếu không còn đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật;
• Trường hợp gây thiệt hại cho người bệnh thì còn phải bồi thường thiệt hại theo Bộ luật Dân sự năm 2015; nếu có dấu hiệu tội phạm thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Đối với câu hỏi "bị phạt bao nhiêu tiền?", hiện nay không có quy định riêng về mức xử phạt đối với hành vi sử dụng người không có chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic). Mức xử phạt sẽ phụ thuộc vào hành vi vi phạm cụ thể như: sử dụng người không có giấy phép hành nghề, thực hiện kỹ thuật vượt quá phạm vi chuyên môn, không bảo đảm điều kiện hoạt động hoặc các hành vi vi phạm khác được quy định trong pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Vì vậy, không thể khẳng định một mức tiền phạt cố định áp dụng cho mọi trường hợp.

Tương tự, pháp luật cũng không quy định mặc nhiên mọi trường hợp vi phạm đều bị "đóng cửa" phòng khám. Việc đình chỉ hoạt động hay không sẽ phụ thuộc vào tính chất vi phạm, mức độ ảnh hưởng đến người bệnh và quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền theo từng vụ việc cụ thể.

Tóm lại, phòng khám chỉ nên bố trí người đã đáp ứng đầy đủ điều kiện về giấy phép hành nghề, được đào tạo kỹ thuật chuyên môn phù hợp và được phân công đúng phạm vi chuyên môn để thực hiện kỹ thuật Chiropractic. Việc sử dụng nhân sự không đủ điều kiện có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý nghiêm trọng đối với cả người hành nghề và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

II. Khái niệm và tìm hiểu về chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic)

Để đánh giá đúng giá trị pháp lý của Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic), cần phân biệt giữa chứng chỉ đào tạo kỹ thuật chuyên môn, giấy phép hành nghề và nghĩa vụ cập nhật kiến thức y khoa liên tục. Đây là những vấn đề thường bị nhầm lẫn trong thực tiễn khi các cơ sở y tế triển khai kỹ thuật Chiropractic.

1. Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) được hiểu như thế nào?

Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa có quy định định nghĩa riêng về "chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic)". Dưới góc độ pháp lý, nếu Chiropractic được triển khai như một kỹ thuật chuyên môn trong khám bệnh, chữa bệnh, thì chứng chỉ này được hiểu là chứng chỉ đào tạo kỹ thuật chuyên môn do cơ sở đủ điều kiện đào tạo cấp sau khi người học hoàn thành chương trình đào tạo về kỹ thuật tương ứng. 

Như vậy, Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) không phải là giấy phép hành nghề và cũng không tự động làm phát sinh quyền khám bệnh, chữa bệnh. Đây chỉ là căn cứ chứng minh người học đã được đào tạo về kỹ thuật chuyên môn nhất định. Để được trực tiếp thực hiện kỹ thuật trên người bệnh, cá nhân còn phải đáp ứng các điều kiện khác về giấy phép hành nghề, phạm vi hành nghề và sự phân công của người chịu trách nhiệm chuyên môn. Vì vậy, cần phân biệt rõ giữa Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) và Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, bởi đây là hai loại giấy tờ có giá trị pháp lý hoàn toàn khác nhau.

2. Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) do nước ngoài cấp có tự động có giá trị hành nghề tại Việt Nam hay phải làm thủ tục công nhận?

Hiện nay, chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) do nước ngoài cấp không tự động có giá trị để hành nghề tại Việt Nam. Việc được đào tạo ở nước ngoài không đồng nghĩa với việc được phép trực tiếp khám bệnh, chữa bệnh tại Việt Nam. Người hành nghề vẫn phải đáp ứng các điều kiện về giấy phép hành nghề và các điều kiện khác theo khoản 1 Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023. Trường hợp giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp chỉ được xem xét trong các trường hợp được thừa nhận theo Điều 29 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 hoặc theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đối với chứng chỉ đào tạo kỹ thuật chuyên môn do nước ngoài cấp, pháp luật chưa có quy định cụ thể về việc tự động công nhận hoặc một thủ tục công nhận chung áp dụng cho tất cả các loại chứng chỉ Chiropractic. Trong thực tiễn, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và cơ quan quản lý sẽ xem xét:

• Nội dung chương trình đào tạo;
• Thời lượng đào tạo;
• Cơ sở đào tạo cấp chứng chỉ;
• Sự phù hợp với danh mục kỹ thuật chuyên môn của Bộ Y tế;
• Điều kiện của người hành nghề theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

Do đó, người có Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) do nước ngoài cấp không nên hiểu rằng chỉ cần có chứng chỉ là đủ điều kiện hành nghề tại Việt Nam. Kết luận lại, chứng chỉ Chiropractic do nước ngoài cấp có thể là căn cứ chứng minh quá trình đào tạo chuyên môn, nhưng để được thực hiện kỹ thuật tại Việt Nam, người hành nghề vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện của pháp luật Việt Nam về khám bệnh, chữa bệnh.

3. Sự khác biệt cốt lõi giữa "Chứng chỉ đào tạo liên tục (CME)" và "Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật/chuyển giao công nghệ" về nắn chỉnh cột sống là gì?

“Chứng chỉ đào tạo liên tục (CME) và “Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật/chuyển giao công nghệ” về nắn chỉnh cột sống là hai loại chứng nhận có mục đích hoàn toàn khác nhau nhưng thường bị nhầm lẫn.

• Thứ nhất, chứng chỉ đào tạo liên tục (CME)

Theo khoản 1 Điều 22 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, người hành nghề có trách nhiệm cập nhật kiến thức y khoa liên tục. Đồng thời, khoản 1 Điều 3 Thông tư số 32/2023/TT-BYT quy định người hành nghề phải tham gia tối thiểu 120 giờ tín chỉ trong mỗi 05 năm liên tục để thực hiện nghĩa vụ cập nhật kiến thức y khoa. Mục đích của CME là duy trì, cập nhật kiến thức chuyên môn trong quá trình hành nghề.

• Thứ hai, chứng chỉ đào tạo kỹ thuật/chuyển giao kỹ thuật

Đây là chứng chỉ xác nhận người học đã được đào tạo để thực hiện một kỹ thuật chuyên môn cụ thể, chẳng hạn như kỹ thuật Chiropractic. Điều kiện cấp loại chứng chỉ này được quy định tại khoản 3 Điều 128 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP, bao gồm yêu cầu về cơ sở đào tạo, chương trình đào tạo, giảng viên và nội dung kỹ thuật. Có thể thấy:

Hai loại chứng nhận này không thay thế cho nhau. Vì thế, người hành nghề thực hiện kỹ thuật Chiropractic vừa có thể phải tham gia đào tạo kỹ thuật chuyên môn, vừa phải thực hiện nghĩa vụ cập nhật kiến thức y khoa liên tục theo quy định của pháp luật.

4. Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) có thời hạn hiệu lực bao lâu và có bắt buộc phải cập nhật kiến thức y khoa định kỳ?

Hiện nay, pháp luật chưa có quy định cụ thể về thời hạn hiệu lực của Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic). Đối với chứng chỉ đào tạo kỹ thuật chuyên môn, Điều 128 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP chỉ quy định điều kiện để cơ sở đào tạo được cấp chứng chỉ mà không quy định thời hạn hết hiệu lực của chứng chỉ. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là người hành nghề được miễn nghĩa vụ cập nhật kiến thức. Theo khoản 1 Điều 22 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và khoản 1 Điều 3 Thông tư số 32/2023/TT-BYT, người hành nghề phải tham gia cập nhật kiến thức y khoa liên tục với tối thiểu 120 giờ tín chỉ trong mỗi 05 năm liên tục. Do đó:

• Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật và nghĩa vụ CME là hai vấn đề độc lập;
• Người có chứng chỉ Chiropractic vẫn phải thực hiện nghĩa vụ cập nhật kiến thức y khoa theo quy định của pháp luật.

Tóm lại, hiện nay chưa có quy định về thời hạn hết hiệu lực của Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic), nhưng người hành nghề vẫn bắt buộc phải thực hiện nghĩa vụ cập nhật kiến thức y khoa liên tục theo quy định pháp luật.

III. Quy định pháp luật liên quan đến chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic)

Để triển khai kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) đúng quy định, không chỉ người hành nghề mà cả cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải đáp ứng các điều kiện về đào tạo chuyên môn, cập nhật kiến thức y khoa, phạm vi hành nghề và danh mục kỹ thuật được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Dưới đây là những quy định pháp luật quan trọng liên quan đến Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) theo quy định mới nhất.

1. Những điều kiện bắt buộc theo quy định về đào tạo liên tục cán bộ y tế áp dụng cho việc cấp chứng chỉ nắn chỉnh cột sống (Chiropractic)?

Hiện nay, pháp luật chưa có quy định riêng về điều kiện cấp Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic). Tuy nhiên, việc đào tạo kỹ thuật này phải tuân thủ các quy định chung về đào tạo kỹ thuật chuyên môn và đào tạo liên tục đối với người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.

Theo khoản 1 Điều 22 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 (được hướng dẫn bởi chương II Thông tư 32/2023/TT-BYT), người hành nghề có trách nhiệm cập nhật kiến thức y khoa liên tục phù hợp với phạm vi hành nghề nhằm duy trì và nâng cao năng lực chuyên môn. Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 3 Thông tư số 32/2023/TT-BYT của Bộ Y tế quy định người hành nghề phải tích lũy tối thiểu 120 giờ tín chỉ đào tạo liên tục trong mỗi chu kỳ 05 năm liên tục. Nội dung đào tạo có thể bao gồm:

• Cập nhật kiến thức chuyên môn;
• Đào tạo kỹ thuật mới;
• Đào tạo an toàn người bệnh;
• Đạo đức nghề nghiệp;
• Kiểm soát nhiễm khuẩn;
• Các nội dung chuyên ngành khác theo chương trình được Bộ Y tế hoặc cơ sở đủ điều kiện phê duyệt.

Đối với đào tạo kỹ thuật Chiropractic, ngoài yêu cầu về chương trình đào tạo, khoản 3 Điều 128 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP còn quy định:

• Chương trình đào tạo phải phù hợp với danh mục kỹ thuật chuyên môn;
• Có giáo trình, tài liệu đào tạo phù hợp;
• Có đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu chuyên môn;
• Có cơ sở thực hành và điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo.

Như vậy, việc hoàn thành khóa học và được cấp Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) không thay thế nghĩa vụ cập nhật kiến thức y khoa liên tục. Đây là hai yêu cầu độc lập mà người hành nghề phải đồng thời thực hiện trong quá trình hành nghề. Tóm lại, mặc dù chưa có quy định riêng về điều kiện cấp chứng chỉ Chiropractic, nhưng việc đào tạo kỹ thuật này phải tuân thủ các quy định về đào tạo chuyên môn theo quy định pháp luật.

2. Pháp luật quy định những cơ sở giáo dục, bệnh viện tuyến nào được phép tổ chức đào tạo và cấp chứng chỉ kỹ thuật nắn chỉnh cột sống Chiropractic?

Đây là vấn đề được nhiều cá nhân và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh quan tâm khi lựa chọn đơn vị đào tạo Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic). Theo khoản 3 Điều 128 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP, pháp luật không quy định chỉ bệnh viện tuyến trung ương hoặc trường đại học y mới được đào tạo kỹ thuật chuyên môn. Thay vào đó, cơ sở đào tạo phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Thứ nhất, cơ sở giáo dục. Bao gồm các cơ sở giáo dục đã tổ chức ít nhất 01 khóa đào tạo cấp văn bằng theo ngành và trình độ đào tạo tương ứng với kỹ thuật chuyên môn dự kiến đào tạo.
• Thứ hai, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Bao gồm bệnh viện hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép triển khai kỹ thuật chuyên môn tương ứng ít nhất 06 tháng. Ngoài ra, cơ sở còn phải đáp ứng các điều kiện về:
  • Chương trình đào tạo;
  • Tài liệu giảng dạy;
  • Giảng viên;
  • Cơ sở vật chất;
  • Trang thiết bị phục vụ đào tạo;
  • Quy trình đánh giá kết quả học tập.

Đáng lưu ý, pháp luật hiện hành không quy định bắt buộc cơ sở đào tạo phải là bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh hay tuyến huyện. Điều quan trọng là cơ sở đó đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Điều 128 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP. Do đó, khi lựa chọn đơn vị đào tạo Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic), người học cần kiểm tra:

• Tư cách pháp lý của cơ sở;
• Điều kiện đào tạo;
• Phạm vi kỹ thuật đã được phê duyệt;
• Giá trị pháp lý của chứng chỉ sau khi hoàn thành khóa học.

Kết luận lại, pháp luật không phân biệt theo tuyến bệnh viện mà quy định theo điều kiện chuyên môn và điều kiện đào tạo. Chỉ những cơ sở đáp ứng đầy đủ các yêu cầu mới được tổ chức đào tạo và cấp chứng chỉ kỹ thuật chuyên môn.

3. Quy định của pháp luật về thủ tục phê duyệt danh mục kỹ thuật Chiropractic tại Sở Y tế dựa trên chứng chỉ đào tạo của nhân sự diễn ra ra sao?

Để được triển khai kỹ thuật Chiropractic trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, chỉ có Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) là chưa đủ. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh còn phải đáp ứng các điều kiện về nhân sự, trang thiết bị và phạm vi hoạt động chuyên môn theo quy định của pháp luật. Việc đăng ký danh mục kỹ thuật thuộc phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được thực hiện thông qua hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền (trong nhiều trường hợp là Sở Y tế đối với cơ sở thuộc thẩm quyền quản lý). Thông thường, hồ sơ liên quan sẽ bao gồm:

• Văn bản đề nghị bổ sung hoặc phê duyệt danh mục kỹ thuật;
• Danh sách nhân sự thực hiện kỹ thuật;
• Giấy phép hành nghề của người hành nghề;
• Hồ sơ chứng minh đã được đào tạo kỹ thuật chuyên môn;
• Hồ sơ về trang thiết bị;
• Quy trình chuyên môn;
• Các tài liệu khác theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ:

• Bước 1: Kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ.
• Bước 2: Đánh giá điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị.
• Bước 3: Trường hợp cần thiết, tiến hành kiểm tra thực tế tại cơ sở.
• Bước 4: Quyết định chấp thuận hoặc yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ.

Cần lưu ý rằng, Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) chỉ là một trong các căn cứ để chứng minh năng lực chuyên môn của người thực hiện kỹ thuật, không phải là căn cứ duy nhất để Sở Y tế phê duyệt danh mục kỹ thuật. Vì vậy, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh muốn triển khai kỹ thuật Chiropractic cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ về nhân sự, trang thiết bị và điều kiện hoạt động theo quy định, thay vì chỉ dựa vào chứng chỉ đào tạo của nhân viên.

4. Quy định chế tài xử phạt hành chính đối với hành vi sử dụng chứng chỉ đào tạo Chiropractic giả hoặc không hợp pháp như thế nào?

Việc sử dụng Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) giả, bị tẩy xóa hoặc được cấp không đúng quy định không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng chuyên môn mà còn có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Tùy từng trường hợp, người vi phạm hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện pháp xử lý

Về xử lý vi phạm hành chính: theo khoản 5 Điều 48 Nghị định 90/2026/NĐ-CP:

• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi không tuân thủ đúng quy định chuyên môn kỹ thuật trong hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, trừ các trường hợp không tuân thủ các quy định chuyên môn kỹ thuật.
• Bên cạnh đó còn có hình phạt bổ sung: 
• Tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trong thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng.
• Đình chỉ hoạt động một phần của cơ sở (đối với các khoa, phòng, trung tâm, đơn vị, bộ phận vi phạm) hoặc tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh của cơ sở (đối với vi phạm ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh) trong thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng.

Về truy cứu trách nhiệm hình sự: 

Đặc biệt, nếu hành vi sử dụng chứng chỉ giả nhằm hợp thức hóa điều kiện hành nghề hoặc gây hậu quả nghiêm trọng cho người bệnh thì tùy từng trường hợp còn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) về các tội danh tương ứng như làm giả, sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức hoặc các tội phạm khác nếu đủ yếu tố cấu thành. Đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, việc tuyển dụng hoặc bố trí người sử dụng chứng chỉ không hợp pháp để thực hiện kỹ thuật Chiropractic còn có thể ảnh hưởng đến điều kiện hoạt động của cơ sở và làm phát sinh trách nhiệm bồi thường nếu gây thiệt hại cho người bệnh.

Kết luận lại, các cá nhân và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cần kiểm tra kỹ tính hợp pháp của Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) trước khi sử dụng. Việc sử dụng chứng chỉ giả hoặc không hợp pháp không chỉ tiềm ẩn nguy cơ bị xử phạt hành chính mà còn có thể dẫn đến trách nhiệm dân sự, kỷ luật nghề nghiệp hoặc trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

IV. Giải đáp các thắc mắc thường gặp liên quan đến chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic)

Trong quá trình tìm hiểu và đăng ký học Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic), nhiều cá nhân và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thường gặp các vướng mắc liên quan đến điều kiện tham gia khóa học, giá trị pháp lý của chứng chỉ, điều kiện hành nghề cũng như việc cấp lại chứng chỉ khi bị mất hoặc hư hỏng. Dưới đây là những vấn đề thường gặp được phân tích theo quy định pháp luật hiện hành.

1. Hồ sơ đăng ký học để được cấp chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) chuẩn y khoa gồm những tài liệu gì?

Hiện nay, pháp luật chưa có quy định thống nhất về hồ sơ đăng ký học đối với Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) áp dụng chung cho tất cả các cơ sở đào tạo. Theo khoản 3 Điều 128 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP, cơ sở đào tạo được quyền xây dựng chương trình đào tạo kỹ thuật chuyên môn phù hợp với điều kiện thực tế và quy định của pháp luật. Vì vậy, hồ sơ tuyển sinh sẽ do từng cơ sở đào tạo quy định trên cơ sở yêu cầu chuyên môn của khóa học. Thông thường, hồ sơ đăng ký học sẽ bao gồm:

• Đơn đăng ký tham gia khóa đào tạo;
• Bản sao văn bằng chuyên môn y tế (bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật y hoặc chức danh chuyên môn khác nếu chương trình cho phép);
• Bản sao giấy phép hành nghề (nếu cơ sở đào tạo yêu cầu);
• Căn cước công dân hoặc hộ chiếu;
• Ảnh chân dung theo quy định;
• Quyết định cử đi học của cơ quan, đơn vị công tác (đối với trường hợp được cơ quan cử tham gia đào tạo);
• Các tài liệu khác theo yêu cầu của từng cơ sở đào tạo.

Đối với các khóa đào tạo chuyên sâu hoặc chuyển giao kỹ thuật, nhiều cơ sở còn yêu cầu người học phải có kinh nghiệm thực hành hoặc đang làm việc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp với nội dung đào tạo. Do đó, trước khi đăng ký học Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic), người học nên liên hệ trực tiếp với đơn vị tổ chức đào tạo để được hướng dẫn đầy đủ về điều kiện tuyển sinh và hồ sơ cần chuẩn bị. 

2. Y sĩ Y học cổ truyền hoặc Điều dưỡng có được tham gia khóa học và cấp chứng chỉ Chiropractic không?

Hiện nay, pháp luật chưa có quy định cụ thể bắt buộc chỉ bác sĩ mới được tham gia khóa đào tạo Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic). Theo điểm b khoản 2 Điều 128 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP, nội dung chương trình, khối lượng học tập, giảng viên phù hợp với chương trình đào tạo cấp văn bằng chuyên khoa của ngành hoặc chuyên ngành tương ứng và có tính liên thông với chương trình đào tạo trình độ chuyên khoa. Do đó, việc y sĩ y học cổ truyền, điều dưỡng, kỹ thuật viên phục hồi chức năng hoặc các chức danh chuyên môn khác có được tham gia khóa học hay không sẽ phụ thuộc vào:

• Quy chế tuyển sinh của cơ sở đào tạo;
• Mục tiêu của chương trình đào tạo;
• Điều kiện chuyên môn của người học;
• Yêu cầu về trình độ đầu vào.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, được tham gia khóa học và được cấp chứng chỉ không đồng nghĩa với việc được trực tiếp thực hiện kỹ thuật trên người bệnh. Người hành nghề chỉ được thực hiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi hành nghề, năng lực chuyên môn và nhiệm vụ được phân công. Vì vậy, dù y sĩ hoặc điều dưỡng được cấp Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) thì việc có được trực tiếp thực hiện kỹ thuật Chiropractic hay không còn phụ thuộc vào giấy phép hành nghề, phạm vi hành nghề và sự phân công của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Kết luận lại, pháp luật không cấm y sĩ y học cổ truyền hoặc điều dưỡng tham gia khóa học Chiropractic. Tuy nhiên, điều kiện tuyển sinh do cơ sở đào tạo quyết định và việc được cấp chứng chỉ không đồng nghĩa với việc được phép trực tiếp hành nghề kỹ thuật Chiropractic.

3. Chứng chỉ nắn chỉnh cột sống Chiropractic do các học viện tư nhân hoặc trung tâm dạy nghề cấp có được Sở Y tế chấp thuận khi đăng ký hành nghề?

Theo khoản 3 Điều 128 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP, chứng chỉ đào tạo kỹ thuật chuyên môn chỉ có giá trị khi được cấp bởi cơ sở đáp ứng đủ điều kiện đào tạo theo quy định của pháp luật. Do đó, không phải mọi chứng chỉ do học viện tư nhân hoặc trung tâm đào tạo cấp đều mặc nhiên được cơ quan quản lý y tế chấp nhận. Khi xem xét hồ sơ của người hành nghề hoặc hồ sơ đề nghị bổ sung danh mục kỹ thuật, cơ quan có thẩm quyền sẽ đánh giá nhiều yếu tố như:

• Tư cách pháp lý của đơn vị đào tạo;
• Điều kiện tổ chức đào tạo;
• Nội dung chương trình đào tạo;
• Thời lượng đào tạo;
• Giảng viên;
• Giá trị pháp lý của chứng chỉ;
• Sự phù hợp với kỹ thuật chuyên môn đăng ký.

Nếu cơ sở đào tạo không đáp ứng điều kiện theo quy định hoặc chứng chỉ được cấp không đúng trình tự thì chứng chỉ đó có thể không được sử dụng làm căn cứ chứng minh năng lực chuyên môn. Hiện nay, pháp luật chưa có quy định cụ thể khẳng định mọi chứng chỉ Chiropractic do trung tâm tư nhân cấp đều được hoặc đều không được Sở Y tế chấp nhận. Việc xem xét sẽ căn cứ vào từng hồ sơ và điều kiện thực tế của cơ sở đào tạo. Vì vậy, trước khi tham gia khóa học, người học nên tìm hiểu kỹ tư cách pháp lý của đơn vị đào tạo và khả năng sử dụng chứng chỉ trong hoạt động nghề nghiệp để tránh phát sinh rủi ro sau này.

4. Người có chứng chỉ Chiropractic nhưng chưa có Giấy phép hành nghề y thì có được phép thực hiện thủ thuật trên bệnh nhân?

Người có chứng chỉ Chiropractic nhưng chưa có Giấy phép hành nghề y thì không được phép thực hiện thủ thuật trên bệnh nhân. Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

Theo khoản 1 Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, chỉ người đáp ứng đầy đủ điều kiện hành nghề và được cấp Giấy phép hành nghề mới được phép thực hiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi chuyên môn được phép.

Trong khi đó, Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) chỉ xác nhận việc người học đã hoàn thành chương trình đào tạo kỹ thuật chuyên môn, không phải là giấy phép hành nghề. Do đó, cá nhân chỉ có chứng chỉ Chiropractic nhưng chưa được cấp Giấy phép hành nghề và chưa được cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phân công thực hiện kỹ thuật thì không được phép trực tiếp thực hiện thủ thuật nắn chỉnh cột sống trên người bệnh. Nếu vẫn thực hiện, tùy từng trường hợp có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Ngoài ra, nếu gây thiệt hại cho người bệnh thì còn có thể phát sinh trách nhiệm bồi thường dân sự hoặc trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Kết luận lại, Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) không thay thế Giấy phép hành nghề. Người có chứng chỉ nhưng chưa được cấp Giấy phép hành nghề không được phép trực tiếp thực hiện kỹ thuật Chiropractic trên người bệnh.

5. Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật Chiropractic bị mất hoặc hư hỏng thì có thể xin cấp lại tại cơ sở đào tạo ban đầu không?

Hiện nay, pháp luật chưa có quy định cụ thể về trình tự, thủ tục cấp lại Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Trong thực tiễn, việc cấp lại chứng chỉ sẽ được thực hiện theo quy chế quản lý văn bằng, chứng chỉ hoặc quy chế đào tạo của từng cơ sở đào tạo. Thông thường, người có nhu cầu cấp lại cần chuẩn bị:

• Đơn đề nghị cấp lại chứng chỉ;
• Căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân;
• Tài liệu chứng minh đã hoàn thành khóa học (nếu có);
• Bản sao chứng chỉ cũ (nếu còn lưu giữ);
• Các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ sở đào tạo.

Sau khi kiểm tra hồ sơ lưu trữ, cơ sở đào tạo sẽ xem xét việc cấp lại hoặc xác nhận quá trình đào tạo theo quy định nội bộ. Do chưa có quy định pháp luật thống nhất nên thời gian giải quyết và hồ sơ cấp lại có thể khác nhau giữa các cơ sở đào tạo. Vì thế, khi bị mất hoặc hư hỏng Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic), người học nên liên hệ trực tiếp với đơn vị đã cấp chứng chỉ để được hướng dẫn thủ tục phù hợp.

6. Việc thực hiện nắn chỉnh cột sống Chiropractic bằng tay và bằng thiết bị hỗ trợ có yêu cầu các loại chứng chỉ đào tạo khác nhau?

Hiện nay, pháp luật chưa có quy định cụ thể yêu cầu phải có các loại Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) khác nhau đối với phương pháp nắn chỉnh bằng tay và nắn chỉnh bằng thiết bị hỗ trợ. Tuy nhiên, dưới góc độ chuyên môn, mỗi kỹ thuật có thể đòi hỏi chương trình đào tạo riêng tùy theo:

• Mức độ phức tạp của kỹ thuật;
• Thiết bị được sử dụng;
• Nguy cơ ảnh hưởng đến người bệnh;
• Yêu cầu chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Trong thực tiễn, nếu cơ sở triển khai một kỹ thuật mới hoặc sử dụng thiết bị chuyên dụng thì người hành nghề thường phải được đào tạo và hướng dẫn sử dụng thiết bị trước khi thực hiện trên người bệnh. Ngoài ra, người chịu trách nhiệm chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chỉ nên phân công người hành nghề thực hiện những kỹ thuật mà họ đã được đào tạo, có đủ năng lực chuyên môn và phù hợp với phạm vi hành nghề.

Tóm lại, hiện nay pháp luật chưa phân biệt loại chứng chỉ Chiropractic theo phương pháp thực hiện bằng tay hay bằng thiết bị hỗ trợ. Tuy nhiên, để bảo đảm an toàn cho người bệnh và đáp ứng yêu cầu chuyên môn, người hành nghề cần được đào tạo phù hợp với từng kỹ thuật cụ thể trước khi được giao thực hiện.

V. Bạn đang lo lắng về tính pháp lý của chứng chỉ Chiropractic do nước ngoài cấp hoặc chứng chỉ ngắn hạn? Kết nối với NPLaw ngay để được hỗ trợ

Với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý am hiểu lĩnh vực y tế, Hãng luật NPLaw cung cấp dịch vụ tư vấn toàn diện liên quan đến Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic), giúp cá nhân và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đánh giá đúng giá trị pháp lý của chứng chỉ và bảo đảm hoạt động đúng quy định của pháp luật.

Vì vậy, nếu Quý khách đang băn khoăn về giá trị pháp lý của Chứng chỉ đào tạo kỹ thuật nắn chỉnh cột sống (Chiropractic) do nước ngoài cấp, chứng chỉ ngắn hạn hoặc các điều kiện pháp lý để triển khai kỹ thuật Chiropractic tại Việt Nam, việc tham khảo ý kiến luật sư ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tối đa những rủi ro pháp lý có thể phát sinh.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.