I. Thực trạng về khiếu nại quyết định hành chính
Trong thực tế, khiếu nại quyết định hành chính diễn ra phổ biến, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, xây dựng, bồi thường giải phóng mặt bằng. Nguyên nhân thường xuất phát từ việc người dân cho rằng quyết định hành chính là trái pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng người dân không nắm rõ quy trình, thời hiệu, hoặc không đủ cơ sở pháp lý để khiếu nại đúng cách.
II. Quy định pháp luật về khiếu nại quyết định hành chính
1. Thế nào là khiếu nại quyết định hành chính?
Căn cứ khoản 8 và khoản 9 Điều 2 Luật Khiếu nại 2011:
- Quyết định hành chính là văn bản do cơ quan hành chính ban hành để quyết định một vấn đề cụ thể, áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng.
- Khiếu nại quyết định hành chính là hành vi của công dân, tổ chức đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét lại quyết định đó nếu thấy rằng quyết định trái pháp luật và xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp.
2. Đối tượng khiếu nại quyết định hành chính?
Theo khoản 1 Điều 2 Luật Khiếu nại 2011:
- Người có quyền khiếu nại là công dân, tổ chức, cơ quan, cán bộ công chức bị xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp bởi quyết định hoặc hành vi hành chính.
Tuy nhiên, chỉ người có quyền, lợi ích bị ảnh hưởng trực tiếp mới có quyền khiếu nại (Điều 11 Luật Khiếu nại 2011). Người không liên quan không được thụ lý giải quyết.
3. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại quyết định hành chính?
Theo Điều 7 Luật Khiếu nại 2011:
- Người đã ra quyết định hành chính có trách nhiệm giải quyết khiếu nại lần đầu.
- Cơ quan cấp trên trực tiếp giải quyết khiếu nại lần hai (trong trường hợp người khiếu nại không đồng ý với kết quả lần đầu).
III. Giải đáp một số câu hỏi về khiếu nại quyết định hành chính
1. Cơ chế giải quyết khiếu nại quyết định hành chính hiện nay như thế nào?
Gồm 2 cấp:
- Khiếu nại lần đầu: gửi tới chính cơ quan ban hành quyết định.
- Khiếu nại lần hai: gửi cơ quan cấp trên trực tiếp (nếu không đồng ý hoặc quá hạn không giải quyết).
Hoặc: người khiếu nại có thể khởi kiện ra Tòa án thay vì khiếu nại lần hai (Điều 33 Luật Tố tụng hành chính 2015).
2. Đã khiếu nại quyết định hành chính thì có được khởi kiện không?
Đã khiếu nại quyết định hành chính thì vẫn được khởi kiện. Theo Điều 7 Luật Khiếu nại, người khiếu nại có thể lựa chọn khởi kiện tại Tòa án thay vì khiếu nại hành chính, hoặc sau khi khiếu nại không thành công.
3. Quyết định giải quyết khiếu nại quyết định hành chính có phải công khai không?
Việc công khai quyết định giải quyết khiếu nại được quy định tại Điều 41 Luật Khiếu nại và khoản 3 Điều 29 Nghị định 124/2020/NĐ-CP như sau: quyết định giải quyết khiếu nại phải được gửi cho người khiếu nại, cơ quan liên quan, công khai thông qua hình thức niêm yết tại trụ sở làm việc hoặc nơi tiếp công dân của cơ quan, tổ chức đã giải quyết khiếu nại hoặc thông báo trên trên phương tiện thông tin đại chúng.
4. Khiếu nại quyết định hành chính có thời hiệu bao lâu kể từ ngày nhận được quyết định?
Theo căn cứ Điều 9 Luật Khiếu nại 2011 quy định khiếu nại quyết định hành chính có thời hiệu:
- Thời hiệu là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc biết được quyết định hành chính.
- Trường hợp người khiếu nại không thực hiện được quyền khiếu nại theo đúng thời hiệu vì ốm đau, thiên tai, địch họa, đi công tác, học tập ở nơi xa hoặc vì những trở ngại khách quan khác thì thời gian có trở ngại đó không tính vào thời hiệu khiếu nại.
5. Khiếu nại quyết định hành chính có cần phải nộp kèm theo bằng chứng hay không?
Theo Điều 8 và Điều 11 Luật Khiếu nại 2011: Khiếu nại quyết định hành chính cần phải nộp kèm theo bằng chứng hay. Người khiếu nại cần cung cấp tài liệu, bằng chứng liên quan đến nội dung khiếu nại để cơ quan có cơ sở giải quyết.
6. Nếu cơ quan có thẩm quyền không giải quyết, người khiếu nại quyết định hành chính có thể làm gì tiếp theo?
Theo Điều 33 Luật Khiếu nại 2011 quy định trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền không giải quyết, người khiếu nại quyết định hành chính có thể gửi đơn khiếu nại lần hai lên cơ quan cấp trên hoặc khởi kiện vụ án hành chính ra Tòa án.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về khiếu nại quyết định hành chính
Để đảm bảo khi thực hiện khiếu nại quyết định hành chính được thực hiện đúng pháp luật và tránh rủi ro phát sinh, việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các dịch vụ tư vấn pháp lý là điều cần thiết. NPLAW cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, từ soạn thảo hợp đồng, giải đáp các thắc mắc về quy định pháp lý đến hỗ trợ trong quá trình thực hiện thủ tục. Sự hỗ trợ toàn diện này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và đảm bảo giao dịch thành công.