Lập hóa đơn giả bị xử phạt như thế nào?

Hóa đơn là chứng từ quan trọng trong hoạt động kinh doanh, thể hiện giao dịch mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đồng thời là căn cứ để kê khai, khấu trừ và hoàn thuế. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy tình trạng lập hóa đơn giả, mua bán hóa đơn đang diễn ra ngày càng tinh vi và phổ biến, gây thất thu ngân sách nhà nước, làm méo mó môi trường kinh doanh và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý cho các tổ chức, cá nhân có liên quan. Vậy khi lập hóa đơn giả bị xử phạt như thế nào? Sau đây, NPLaw sẽ tư vấn và giải đáp thắc mắc cho quý khách hàng.

I. Thực trạng lập hoá đơn giả hiện nay

Hiện nay, tình trạng lập hóa đơn giả đang diễn biến ngày càng phức tạp và trở thành một vấn đề nhức nhối trong lĩnh vực quản lý thuế và tài chính doanh nghiệp tại Việt Nam. Theo thống kê của cơ quan thuế và cơ quan công an, số vụ việc liên quan đến hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn trái phép ngày càng gia tăng cả về số lượng và quy mô, với nhiều thủ đoạn tinh vi và có tổ chức.

Các đối tượng vi phạm thường thành lập doanh nghiệp "ma" – tức là doanh nghiệp không có hoạt động kinh doanh thực tế – nhằm mục đích xuất hóa đơn khống, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp khác kê khai chi phí không có thật để trốn thuế, chiếm đoạt tiền hoàn thuế giá trị gia tăng hoặc rút tiền mặt trái phép. Ngoài ra, còn xuất hiện tình trạng sử dụng phần mềm để tạo hóa đơn giả, chỉnh sửa thông tin, mạo danh doanh nghiệp thật để hợp thức hóa giao dịch.

Đáng lo ngại, một số doanh nghiệp tuy không chủ ý thực hiện hành vi gian lận nhưng do thiếu hiểu biết pháp luật hoặc tin tưởng vào đối tác không rõ nguồn gốc đã vô tình sử dụng hóa đơn giả, dẫn đến bị xử phạt hành chính, truy thu thuế, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

II. Quy định pháp luật về lập hoá đơn giả

1. Thế nào là lập hoá đơn giả?

Theo khoản 8 Điều 3 Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định như sau: “Hóa đơn, chứng từ giả là hóa đơn, chứng từ được in hoặc khởi tạo theo mẫu hóa đơn, chứng từ đã được thông báo phát hành của tổ chức, cá nhân khác hoặc in, khởi tạo trùng số của cùng một ký hiệu hóa đơn, chứng từ hoặc làm giả hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.”

Theo đó, hóa đơn giả là hóa đơn được in hoặc khởi tạo theo mẫu hóa đơn đã được thông báo phát hành của tổ chức, cá nhân khác hoặc in, khởi tạo trùng số của cùng một ký hiệu hóa đơn hoặc làm giả hóa đơn điện tử điện tử.

2. Lập hoá đơn giả bị xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?

Theo khoản 1 Điều 28, Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, sử dụng hóa đơn giả được xem là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Tuy nhiên mức phạt trên không áp dụng trong trường hợp sử dụng hóa đơn giả nhằm các mục đích sau:

Để hạch toán giá trị hàng hóa, dịch vụ mua vào làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế được miễn, giảm nhưng khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra phát hiện, người mua chứng minh được lỗi vi phạm sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp thuộc về bên bán hàng và người mua đã hạch toán kế toán đầy đủ theo quy định.

Hành vi này có thể bị phạt 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế đã được miễn, giảm, hoàn cao hơn so với quy định.

Để khai thuế làm giảm số thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế được miễn, giảm.

Hành vi này có thể bị phạt tiền 1 lần số thuế trốn đối với người nộp thuế có từ một tình tiết giảm nhẹ trở lên.

3. Lập hoá đơn giả có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội gì?

Trong trường hợp nghiêm trọng, các hành vi liên quan đến việc sử dụng hóa đơn giả, hóa đơn khống có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.

• Các tội danh có thể bị truy tố: Gồm tội trốn thuế, tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.
• Mức hình phạt: Người vi phạm có thể bị phạt tiền, bị phạt tù tùy theo mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm. Hình phạt tù có thể lên đến 10 năm trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, có tính chất tổ chức.
• Các hình phạt bổ sung: Bao gồm cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc tịch thu tài sản nếu vi phạm nghiêm trọng.

III. Giải đáp một số thắc mắc liên quan đến lập hoá đơn giả

1. Lập hoá đơn giải dẫn đến giảm số tiền thuế phải nộp bị xử phạt như thế nào?

Theo điểm d khoản 1 Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, Sử dụng hóa đơn không hợp pháp; sử dụng không hợp pháp hóa đơn để khai thuế làm giảm số thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế được miễn, giảm sẽ bị phạt tiền 1 lần số thuế trốn đối với người nộp thuế có từ một tình tiết giảm nhẹ trở lên.

2. Pháp nhân thương mại lập hoá đơn giả bị xử lý như thế nào?

Theo Điều 24, khoản 1 Điều 28 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, sử dụng hóa đơn giả được xem là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân trên.

3. Lập hoá đơn giả bao nhiêu tiền thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Hiện nay theo quy định tại Điều 203 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017 thì hành vi lập hóa đơn giả sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước khi có đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Người nào in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước ở dạng phôi từ 50 số đến dưới 100 số hoặc hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 10 số đến dưới 30 số hoặc thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Lập hoá đơn giả thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. 

IV. Dịch vụ tư vấn liên quan đến hành vi lập hoá đơn giả

Trên đây là tất cả các thông tin chi tiết mà NPLaw của chúng tôi cung cấp để hỗ trợ quý khách hàng liên quan đến lập hoá đơn giả. Trường hợp Quý Khách hàng còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề nêu trên hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ ngay cho NPLaw để được trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.