Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, hoạt động của các công ty nước ngoài tại Việt Nam ngày càng mở rộng, kéo theo nhiều vấn đề phát sinh trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Thực tế thời gian qua cho thấy, không ít doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã gửi đơn khiếu nại đối với các quyết định của cơ quan thuế do cho rằng việc áp dụng quy định pháp luật hoặc xác định nghĩa vụ thuế chưa phù hợp. Vì vậy, việc phân tích thực trạng các trường hợp khiếu nại này là cần thiết nhằm nhận diện những tồn tại, nguyên nhân và đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý thuế trong giai đoạn hiện nay.
I. Thực trạng công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế trong giai đoạn hiện nay
Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), quan hệ giữa cơ quan thuế Việt Nam và các công ty có vốn đầu tư nước ngoài ngày càng phát sinh nhiều vấn đề phức tạp. Một trong những vấn đề nổi bật là tình trạng các doanh nghiệp nước ngoài khiếu nại về các quyết định hành chính của cơ quan thuế.
Thực tế cho thấy, số lượng vụ việc khiếu nại trong lĩnh vực thuế liên quan đến các công ty nước ngoài có xu hướng tăng trong những năm gần đây, đặc biệt tập trung ở các địa phương có nhiều khu công nghiệp và khu chế xuất. Nội dung khiếu nại thường xoay quanh việc ấn định thuế, truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, hoặc việc áp dụng các hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và quốc gia của nhà đầu tư.
Nguyên nhân dẫn đến các khiếu nại này có thể kể đến:
- Sự khác biệt trong cách hiểu và áp dụng pháp luật thuế giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp, đặc biệt đối với các quy định về chuyển giá, chi phí hợp lý được trừ, và ưu đãi thuế.
- Hệ thống văn bản pháp luật thuế còn chồng chéo, thay đổi thường xuyên, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuân thủ.
- Công tác thanh tra, kiểm tra thuế ở một số nơi còn thiếu tính thống nhất, dẫn đến việc áp dụng quy định không đồng đều.
- Doanh nghiệp nước ngoài chưa am hiểu đầy đủ về pháp luật Việt Nam, dẫn đến việc lập hồ sơ, kê khai chưa phù hợp, gây tranh cãi với cơ quan thuế.
Tình hình này không chỉ tạo áp lực lên hệ thống giải quyết khiếu nại hành chính trong lĩnh vực thuế mà còn ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, uy tín của cơ quan thuế, cũng như niềm tin của doanh nghiệp nước ngoài đối với chính sách tài chính của Việt Nam. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và tìm ra giải pháp nhằm giảm thiểu khiếu nại, tăng cường minh bạch trong quản lý thuế là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.
II. Công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế là gì?
Trong quá trình hoạt động tại Việt Nam, các công ty nước ngoài phải tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, trong thực tiễn, việc áp dụng và thực hiện các quy định thuế đôi khi phát sinh những mâu thuẫn, vướng mắc giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế, đặc biệt là trong các vấn đề liên quan đến ấn định thuế, hoàn thuế hay ưu đãi thuế. Khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm bởi quyết định hoặc hành vi hành chính của cơ quan thuế, doanh nghiệp nước ngoài có quyền thực hiện thủ tục khiếu nại theo quy định.
1. Khái niệm về công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế
Công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế được hiểu là hành vi của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hoặc tổ chức kinh tế có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam, gửi đơn yêu cầu cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính thuế hoặc hành vi hành chính thuế mà họ cho rằng không đúng quy định của pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Các quyết định, hành vi bị khiếu nại thường bao gồm: quyết định ấn định thuế, truy thu thuế, phạt chậm nộp, xử phạt vi phạm hành chính về thuế hoặc từ chối áp dụng ưu đãi, miễn, giảm thuế theo quy định.
Về bản chất, đây là một hình thức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp nước ngoài trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế tại Việt Nam, đồng thời thể hiện cơ chế pháp lý minh bạch và công bằng trong quản lý nhà nước về thuế, cho phép doanh nghiệp được đối thoại, giải trình và yêu cầu xem xét lại các quyết định chưa phù hợp từ phía cơ quan quản lý.
2. Các trường hợp dẫn đến công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế
Trong thực tiễn, có nhiều nguyên nhân và tình huống cụ thể khiến các công ty nước ngoài phát sinh khiếu nại đối với quyết định của cơ quan thuế. Các trường hợp phổ biến có thể kể đến gồm:
- Thứ nhất, tranh chấp về việc ấn định hoặc truy thu thuế. Đây là trường hợp thường gặp nhất, khi cơ quan thuế cho rằng doanh nghiệp khai sai, thiếu hoặc chuyển giá nhằm giảm số thuế phải nộp. Doanh nghiệp nước ngoài có thể cho rằng việc xác định giá giao dịch liên kết, chi phí hợp lý hoặc tỷ suất lợi nhuận của cơ quan thuế chưa phản ánh đúng thực tế kinh doanh.
- Thứ hai, khiếu nại liên quan đến việc không được hoàn thuế hoặc chậm hoàn thuế. Một số doanh nghiệp FDI, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu, thường gặp khó khăn trong việc được hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT). Khi cơ quan thuế bác hồ sơ hoặc kéo dài thời gian giải quyết, doanh nghiệp có thể khiếu nại để bảo vệ quyền lợi của mình.
- Thứ ba, khiếu nại về việc không được áp dụng ưu đãi, miễn, giảm thuế. Doanh nghiệp nước ngoài có thể cho rằng họ đáp ứng đủ điều kiện để được hưởng các chính sách ưu đãi thuế theo quy định hoặc theo giấy chứng nhận đầu tư, nhưng cơ quan thuế lại từ chối áp dụng.
- Thứ tư, khiếu nại về cách hiểu và áp dụng các hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTA). Nhiều công ty nước ngoài hoạt động tại Việt Nam thuộc các tập đoàn đa quốc gia, nên vấn đề xác định nơi cư trú thuế, nguồn thu nhập chịu thuế hoặc thu nhập được miễn giảm theo hiệp định thường dễ gây tranh cãi.
- Thứ năm, khiếu nại đối với hành vi hành chính của cơ quan thuế. Chẳng hạn như việc kiểm tra, thanh tra thuế kéo dài quá thời hạn, yêu cầu cung cấp hồ sơ vượt thẩm quyền, hoặc hành vi gây khó khăn, không khách quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Những trường hợp trên không chỉ phản ánh những bất cập trong việc áp dụng pháp luật thuế mà còn cho thấy nhu cầu hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu nại, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hoạt động quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
3. Cách giải quyết khi xảy ra trường hợp công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế
Khi công ty nước ngoài không đồng ý với quyết định hoặc hành vi hành chính của cơ quan thuế, pháp luật Việt Nam cho phép doanh nghiệp thực hiện thủ tục khiếu nại hành chính hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Cách thức giải quyết thường được tiến hành qua các bước sau:
Thứ nhất, tại Điều 147 Luật Quản lý thuế 2019 (Sđ,bs 2025) và Điều 7 Luật khiếu nại 2011 (sửa đổi, bổ sung 2019) công ty nước ngoài có quyền nộp đơn khiếu nại lần đầu đến cơ quan đã ban hành quyết định hoặc có hành vi hành chính bị khiếu nại khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
- Theo quy định tại Điều 9 Luật Khiếu nại 2011, doanh nghiệp nước ngoài gửi đơn khiếu nại trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định thuế hoặc biết được hành vi hành chính bị cho là sai phạm (trừ trường hợp có trở ngại và thời gian trở ngại không tính vào thời hạn khiếu nại).
- Cơ quan thuế có trách nhiệm giải quyết trong thời hạn 30 đến 45 ngày kể từ ngày nhận được đơn hợp lệ theo quy định tại Điều 28 Luật Khiếu nại 2011.
Thứ hai, khiếu nại lần hai lên cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp nếu không đồng ý với kết quả giải quyết lần đầu theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Luật Khiếu nại 2011.
Thứ ba, khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án có thẩm quyền. Nếu sau khi khiếu nại lần hai mà vẫn không được giải quyết thỏa đáng, doanh nghiệp nước ngoài có thể khởi kiện ra Tòa án nhân dân theo quy định của Luật Tố tụng hành chính 2015. Tòa án sẽ xem xét tính hợp pháp của quyết định hoặc hành vi hành chính thuế và đưa ra phán quyết cuối cùng.
Nhìn chung, quá trình giải quyết khiếu nại về thuế đòi hỏi tính khách quan, minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật, đồng thời cơ quan thuế cũng cần tăng cường hỗ trợ, giải thích rõ ràng cho doanh nghiệp nước ngoài nhằm hạn chế hiểu nhầm, tạo dựng môi trường đầu tư ổn định và tin cậy tại Việt Nam.
III. Quy định pháp luật liên quan đến công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế
Trong quá trình giải quyết khiếu nại của công ty nước ngoài đối với các quyết định của cơ quan thuế, việc tuân thủ đúng quy định pháp luật là yếu tố then chốt để đảm bảo tính minh bạch, khách quan và hợp pháp của toàn bộ quy trình. Hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay đã xây dựng tương đối đầy đủ các quy định liên quan đến quyền khiếu nại, trình tự, thủ tục giải quyết, cũng như thẩm quyền của các cơ quan nhà nước trong lĩnh vực thuế.
1. Quy định liên quan khi giải quyết công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế
Khi công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định hoặc hành vi hành chính của cơ quan thuế, việc tiếp nhận và giải quyết phải được thực hiện theo đúng các quy định của pháp luật hiện hành. Cụ thể:
- Theo Luật Khiếu nại năm 2011 (sửa đổi, bổ sung năm 2019): Quy định rõ quyền khiếu nại của tổ chức, cá nhân (bao gồm doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) khi cho rằng quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Luật cũng quy định thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu và lần hai, thời hiệu khiếu nại, thời hạn giải quyết, cùng trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Theo Luật Quản lý thuế 2019:
- Tại Điều 147 - 149, Luật quy định cụ thể về trình tự, thủ tục khiếu nại và khởi kiện trong lĩnh vực thuế. Người nộp thuế (bao gồm công ty nước ngoài) có quyền:
- Khiếu nại đối với quyết định hành chính thuế hoặc hành vi hành chính thuế của cơ quan thuế.
- Khiếu nại lần hai lên cơ quan quản lý cấp trên nếu không đồng ý với kết quả giải quyết lần đầu.
- Khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai hoặc quá thời hạn giải quyết mà không được trả lời.
- Theo Nghị định số 126/2020/NĐ-CP và Thông tư số 80/2021/TT-BTC: Hai văn bản này hướng dẫn chi tiết việc thi hành Luật Quản lý thuế, bao gồm trình tự, hồ sơ, thời hạn và trách nhiệm của cơ quan thuế trong việc giải quyết khiếu nại. Đồng thời, quy định rõ việc đình chỉ, tạm dừng, hoặc hủy bỏ quyết định thuế nếu khiếu nại được xác định là có căn cứ.
- Theo Luật Tố tụng hành chính năm 2015: Trong trường hợp doanh nghiệp nước ngoài không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại hành chính, họ có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án để yêu cầu xem xét tính hợp pháp của quyết định hoặc hành vi hành chính thuế. Tòa án sẽ là cơ quan ra phán quyết cuối cùng nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.
Như vậy, hệ thống quy định pháp luật Việt Nam đã thiết lập một quy trình khá đầy đủ và rõ ràng, bảo đảm cho công ty nước ngoài có cơ sở pháp lý vững chắc khi thực hiện quyền khiếu nại, đồng thời giúp cơ quan thuế nâng cao trách nhiệm trong việc giải quyết tranh chấp một cách công khai, minh bạch và đúng pháp luật.
2. Cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết khi công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế
Thẩm quyền giải quyết khiếu nại của công ty nước ngoài đối với quyết định hoặc hành vi hành chính của cơ quan thuế được quy định rõ tại Điều 7 Luật Khiếu nại 2011, Luật Quản lý thuế 2019, và các văn bản hướng dẫn thi hành. Cụ thể:
- Thứ nhất, cơ quan thuế đã ban hành quyết định hoặc thực hiện hành vi hành chính là cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu. Khi doanh nghiệp nước ngoài không đồng ý với quyết định ấn định thuế, truy thu, xử phạt vi phạm hành chính hoặc hành vi của cơ quan thuế, họ có quyền gửi đơn khiếu nại lần đầu đến chính cơ quan thuế đó.
- Thứ hai, cơ quan cấp trên trực tiếp của cơ quan thuế là cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai. Trong trường hợp doanh nghiệp nước ngoài không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc quá thời hạn mà chưa được giải quyết, họ có thể khiếu nại tiếp lên cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp:
- Thứ ba, Tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết nếu doanh nghiệp khởi kiện hành chính. Nếu doanh nghiệp không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần hai, hoặc không muốn tiếp tục khiếu nại trong hệ thống hành chính, họ có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo Luật Tố tụng hành chính năm 2015.
- Tòa án sẽ xem xét tính hợp pháp của quyết định hoặc hành vi hành chính thuế và ra phán quyết có hiệu lực pháp luật.
Ngoài ra, các quy định về thẩm quyền giải quyết khiếu nại của cơ quan thuế các cấp được pháp luật quy định tại Khoản 1 Điều 72 Văn bản hợp nhất 14/VBHN-BTC năm 2017 hợp nhất Thông tư hướng dẫn Luật quản lý thuế; Luật quản lý thuế sửa đổi và Nghị định 83/2013/NĐ-CP cụ thể như sau:
- Chi cục trưởng Chi cục Thuế có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình, của người có trách nhiệm do mình quản lý trực tiếp;
- Cục trưởng Cục Thuế có thẩm quyền: Giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của chính mình; của người có trách nhiệm do mình quản lý trực tiếp; Giải quyết khiếu nại mà Chi cục trưởng Chi cục Thuế đã giải quyết nhưng còn có khiếu nại.
- Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế có thẩm quyền: Giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của chính mình; của người có trách nhiệm do mình quản lý trực tiếp; Giải quyết khiếu nại mà Cục trưởng Cục Thuế đã giải quyết lần đầu nhưng còn có khiếu nại.
- Bộ trưởng Bộ Tài chính có thẩm quyền: Giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của chính mình; của người có trách nhiệm do mình quản lý trực tiếp.
Từ những phân tích trên, trình tự thẩm quyền giải quyết được thiết kế theo cơ chế hai cấp hành chính, sau đó đến Tòa án – nhằm đảm bảo quyền lựa chọn, quyền được xem xét khách quan của doanh nghiệp nước ngoài, đồng thời thể hiện nguyên tắc pháp quyền và tính minh bạch trong hoạt động quản lý thuế tại Việt Nam.
3. Hậu quả nếu công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế không thể xử lý?
Trong trường hợp việc khiếu nại của công ty nước ngoài đối với quyết định của cơ quan thuế không được giải quyết kịp thời, không triệt để hoặc bị kéo dài, sẽ dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực cả về pháp lý, kinh tế và môi trường đầu tư. Cụ thể:
- Ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp. Nếu khiếu nại không được xử lý, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quyết định bị khiếu nại, như nộp số thuế truy thu, tiền phạt hoặc tiền chậm nộp. Điều này có thể làm gia tăng chi phí, giảm lợi nhuận và gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- Làm phát sinh tranh chấp pháp lý phức tạp. Khi cơ quan thuế không giải quyết hoặc giải quyết không thỏa đáng, doanh nghiệp nước ngoài có thể khởi kiện vụ án hành chính ra Tòa án, kéo theo quá trình tố tụng tốn thời gian và chi phí.
- Gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về thuế. Việc không giải quyết dứt điểm các khiếu nại có thể dẫn đến tình trạng tồn đọng hồ sơ, chậm thu ngân sách, hoặc khiến công tác thanh tra, kiểm tra thuế ở các địa phương thiếu thống nhất, làm giảm hiệu quả quản lý.
- Ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và hình ảnh của Việt Nam. Nếu các vụ khiếu nại thuế của doanh nghiệp FDI bị xử lý chậm, thiếu minh bạch hoặc không công bằng, điều này sẽ tác động tiêu cực đến niềm tin của nhà đầu tư quốc tế, khiến họ lo ngại về tính ổn định và công bằng trong hệ thống pháp luật thuế Việt Nam.
Do đó, việc không xử lý hoặc xử lý không hiệu quả các khiếu nại về thuế của công ty nước ngoài không chỉ gây thiệt hại cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến uy tín, hiệu lực của cơ quan thuế, cũng như môi trường đầu tư và vị thế pháp lý của Việt Nam trên trường quốc tế. Do đó, cơ quan chức năng cần đảm bảo giải quyết kịp thời, đúng pháp luật và minh bạch để duy trì niềm tin của doanh nghiệp nước ngoài.
IV. Giải đáp các thắc mắc liên quan công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế
Trong quá trình thực hiện thủ tục khiếu nại đối với quyết định của cơ quan thuế, các công ty nước ngoài thường gặp nhiều vướng mắc liên quan đến quy trình, thẩm quyền, thời hạn cũng như quyền và nghĩa vụ của mình. Những thắc mắc này xuất phát từ sự khác biệt về hệ thống pháp luật, cách hiểu quy định, hoặc do tính chất phức tạp của các vấn đề thuế quốc tế. Vì vậy, việc tổng hợp và giải đáp các câu hỏi thường gặp sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về cơ chế pháp lý, thực hiện đúng quyền khiếu nại, đồng thời góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý thuế của cơ quan nhà nước.
1. Công ty nước ngoài muốn khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế thì cần chuẩn bị những tài liệu gì?
Khi công ty nước ngoài thực hiện thủ tục khiếu nại đối với quyết định hoặc hành vi hành chính của cơ quan thuế, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ khiếu nại đầy đủ, rõ ràng và hợp lệ để được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, xem xét và giải quyết.
Theo quy định tại Điều 8 (được hướng dẫn tại Điều 3 Nghị định 124/2020/NĐ-CP), khoản 2 Điều 12 Luật Khiếu nại năm 2011, hồ sơ khiếu nại bao gồm các tài liệu cơ bản sau:
- Đơn khiếu nại:
- Ghi rõ tên, địa chỉ, mã số thuế của công ty nước ngoài;
- Nêu rõ nội dung khiếu nại (quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại, lý do, căn cứ pháp lý, yêu cầu của người khiếu nại);
- Ký tên, đóng dấu của người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền hợp lệ.
- Bản sao quyết định hành chính hoặc tài liệu liên quan đến hành vi hành chính bị khiếu nại
- Tài liệu, chứng cứ chứng minh yêu cầu khiếu nại là có căn cứ:
- Bao gồm báo cáo tài chính, tờ khai thuế, hợp đồng kinh tế, hóa đơn chứng từ, biên bản làm việc với cơ quan thuế, thư trao đổi hoặc các văn bản chứng minh việc áp dụng sai quy định của cơ quan thuế….
- Giấy ủy quyền hợp lệ (nếu có):
- Trường hợp công ty nước ngoài ủy quyền cho người đại diện hoặc đơn vị tư vấn pháp lý thực hiện khiếu nại, cần có giấy ủy quyền được hợp pháp hóa lãnh sự (nếu ký tại nước ngoài).
- Các văn bản pháp lý khác có liên quan:
- Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận mã số thuế, hoặc hiệp định tránh đánh thuế hai lần (nếu liên quan đến nội dung khiếu nại)....
Việc chuẩn bị hồ sơ khiếu nại đầy đủ, chính xác và có căn cứ là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nước ngoài bảo vệ quyền lợi hợp pháp, đồng thời tăng khả năng được cơ quan thuế xem xét, giải quyết nhanh chóng và khách quan.
2. Công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế có thể thực hiện qua hình thức nào?
Theo quy định tại Điều 8 Luật Khiếu nại 2011 (được hướng dẫn tại Điều 3 Nghị định 124/2020/NĐ-CP). Công ty nước ngoài có thể thực hiện việc khiếu nại bằng đơn khiếu nại hoặc khiếu nại trực tiếp.
- Nếu khiếu nại được thực hiện bằng đơn thì trong đơn khiếu nại phải ghi rõ ngày, tháng, năm khiếu nại; tên, địa chỉ của người khiếu nại; tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức, cá nhân bị khiếu nại; nội dung, lý do khiếu nại, tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại và yêu cầu giải quyết của người khiếu nại. Đơn khiếu nại phải do người khiếu nại ký tên hoặc điểm chỉ.
- Hoặc người khiếu nại đến khiếu nại trực tiếp thì người tiếp nhận khiếu nại hướng dẫn người khiếu nại viết đơn khiếu nại hoặc người tiếp nhận ghi lại việc khiếu nại bằng văn bản và yêu cầu người khiếu nại ký hoặc điểm chỉ xác nhận vào văn bản, trong đó ghi rõ nội dung theo quy định tại khoản 2 Điều này.
- Trường hợp nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung thì thực hiện như sau:
- Trường hợp nhiều người đến khiếu nại trực tiếp thì cơ quan có thẩm quyền tổ chức tiếp và hướng dẫn người khiếu nại cử đại diện để trình bày nội dung khiếu nại; người tiếp nhận khiếu nại ghi lại việc khiếu nại bằng văn bản, trong đó ghi rõ nội dung theo quy định tại khoản 2 Điều này.
- Trường hợp nhiều người khiếu nại bằng đơn thì trong đơn phải ghi rõ nội dung quy định tại khoản 2 Điều này, có chữ ký của những người khiếu nại và phải cử người đại diện để trình bày khi có yêu cầu của người giải quyết khiếu nại;
- Trường hợp khiếu nại được thực hiện thông qua người đại diện thì người đại diện phải là một trong những người khiếu nại, có giấy tờ chứng minh tính hợp pháp của việc đại diện và thực hiện khiếu nại theo quy định của Luật này.
Như vậy, Công ty nước ngoài khi muốn thực hiện việc khiếu nại về quyết định của cơ quan Thuế thì có thể được thực hiện bằng hai hình thức nêu trên.
3. Nếu công ty nước ngoài không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại, họ có thể làm gì tiếp theo?
Nếu công ty nước ngoài không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại của cơ quan thuế, họ có thể thực hiện một trong hai hướng sau theo quy định của Điều 7 Luật Khiếu nại 2011:
- Khiếu nại lần hai: Công ty có thể nộp đơn khiếu nại lần hai đến cơ quan cấp trên trực tiếp của cơ quan đã giải quyết khiếu nại lần đầu
- Thời hạn nộp đơn khiếu nại lần hai là 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu (đối với vùng sâu, vùng xa thì tối đa 45 ngày) theo quy định tại Điều 33 Luật Khiếu nại 2011 (được hướng dẫn tại Điều 4 Nghị định 124/2020/NĐ-CP).
- Và cơ quan có thẩm quyền phải xem xét và ra quyết định giải quyết khiếu nại lần hai trong thời hạn 45 ngày (hoặc 60 ngày đối với vụ việc phức tạp) theo quy định tại Điều 37 Luật Khiếu nại 2011.
- Khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án:
- Thay vì khiếu nại lần hai, công ty nước ngoài có quyền khởi kiện cơ quan thuế ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền.
- Đây là quyền lựa chọn của người khiếu nại, có thể thực hiện ngay sau khi có kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu, hoặc bỏ qua khiếu nại lần hai để khởi kiện trực tiếp.
- Khi khởi kiện, công ty cần chuẩn bị đơn khởi kiện hành chính, các tài liệu, chứng cứ liên quan đến quyết định hành chính bị khiếu kiện và bản sao quyết định giải quyết khiếu nại (nếu có).
Tóm lại, nếu không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại, công ty nước ngoài có thể khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện ra Tòa án hành chính để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
4. Quy trình khiếu nại của công ty nước ngoài về quyết định của cơ quan thuế diễn ra như thế nào?
Quy trình khiếu nại của công ty nước ngoài đối với quyết định của cơ quan thuế được thực hiện theo quy định của Luật Khiếu nại năm 2011 và Luật Quản lý thuế năm 2019, gồm các bước cơ bản sau:
Bước 1: Chuẩn bị và nộp đơn khiếu nại theo quy định tại Điều 7 và Điều 8 Luật Khiếu nại 2011 (được hướng dẫn tại Điều 3, Điều 4 Nghị định 124/2020/NĐ-CP), bao gồm:
- Công ty nước ngoài chuẩn bị đơn khiếu nại (bằng tiếng Việt) nêu rõ: Tên, địa chỉ của người khiếu nại (hoặc người đại diện hợp pháp); Nội dung khiếu nại, lý do khiếu nại; Quyết định hoặc hành vi hành chính của cơ quan thuế bị khiếu nại; Tài liệu, chứng cứ kèm theo (nếu có).
- Đơn khiếu nại được gửi đến cơ quan thuế đã ban hành quyết định hoặc thực hiện hành vi bị khiếu nại.
Bước 2: Tiếp nhận và thụ lý khiếu nại theo quy định tại Điều 27 Luật Khiếu nại 2011 (được hướng dẫn tại Điều 16 Nghị định 124/2020/NĐ-CP):
- Sau khi nhận được đơn, cơ quan thuế có trách nhiệm kiểm tra tính hợp lệ của đơn khiếu nại.
- Nếu đủ điều kiện, cơ quan thuế sẽ ra thông báo thụ lý giải quyết khiếu nại trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đơn hợp lệ.
Bước 3: Xác minh nội dung đối thoại, tổ chức đối thoại theo quy định tại Điều 29 và Điều 30 Luật Khiếu nại 2011, cụ thể:
- Cơ quan thuế tiến hành xác minh nội dung khiếu nại, yêu cầu người khiếu nại cung cấp thêm chứng cứ nếu cần.
- Trong quá trình giải quyết, cơ quan thuế có thể tổ chức đối thoại giữa các bên để làm rõ nội dung khiếu nại, đảm bảo tính khách quan và minh bạch.
Bước 4: Ra quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu theo quy định tại Điều 31 Luật Khiếu nại 2011.
- Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thụ lý (hoặc 45 ngày đối với vụ việc phức tạp), cơ quan thuế phải ra quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu.
- Quyết định này được gửi cho công ty nước ngoài và các bên có liên quan.
Trường hợp, không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu, Công ty nước ngoài được quyền khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện vụ án hành chính ra Toà án có thẩm quyền giải quyết theo quy định tại Điều 7 Luật Khiếu nại 2011.
Quá trình này góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động quản lý thuế, tạo môi trường đầu tư ổn định và tin cậy cho doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.
5. Những trường hợp nào mà công ty nước ngoài không thể khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế?
Theo quy định tại Điều 11 Luật Khiếu nại năm 2011 có một số trường hợp công ty nước ngoài không được quyền khiếu nại hoặc khiếu nại không được thụ lý đối với quyết định của cơ quan thuế, cụ thể gồm:
- Quyết định hành chính, hành vi hành chính trong nội bộ cơ quan nhà nước để chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, công vụ; quyết định hành chính, hành vi hành chính trong chỉ đạo điều hành của cơ quan hành chính cấp trên với cơ quan hành chính cấp dưới; quyết định hành chính có chứa đựng các quy phạm pháp luật do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền ban hành theo trình tự, thủ tục của pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật; quyết định hành chính, hành vi hành chính thuộc phạm vi bí mật nhà nước trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, ngoại giao theo danh mục do Chính phủ quy định;
- Khiếu nại đã có quyết định giải quyết khiếu nại lần hai. Khiếu nại về cùng một nội dung mà đã được cơ quan có thẩm quyền giải quyết lần hai và có hiệu lực pháp luật thì không được tiếp tục khiếu nại nữa. Lúc này, nếu không đồng ý, công ty chỉ có thể khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền giải quyết theo quy định tại Điều 7 Luật Khiếu nại 2011.
- Quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại không liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại;
- Người khiếu nại không có năng lực hành vi dân sự đầy đủ mà không có người đại diện hợp pháp;
- Người đại diện không hợp pháp thực hiện khiếu nại;
- Đơn khiếu nại không có chữ ký hoặc điểm chỉ của người khiếu nại;
- Thời hiệu, thời hạn khiếu nại đã hết mà không có lý do chính đáng;
- Có văn bản thông báo đình chỉ việc giải quyết khiếu nại mà sau 30 ngày người khiếu nại không tiếp tục khiếu nại;
- Việc khiếu nại đã được Tòa án thụ lý hoặc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định của Toà án, trừ quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính của Tòa án.
Công ty nước ngoài chỉ được quyền khiếu nại khi nội dung, thẩm quyền và thời hạn đều đúng quy định pháp luật. Những trường hợp đã có bản án, hết thời hiệu, sai thẩm quyền hoặc do người không hợp pháp thực hiện sẽ không được tiếp nhận, giải quyết.
V. Bạn đang tìm một luật sư uy tín để giải quyết các vấn đề liên quan đến công ty nước ngoài khiếu nại về quyết định của cơ quan thuế
Nếu Quý khách có nhu cầu tư vấn các vấn đề có liên quan đến tranh chấp thuế nói chung và các vấn đề tranh chấp khác liên quan đến công ty nước ngoài khiếu nại về các quyết định của cơ quan thuế…. Hãy liên hệ ngay đến Công ty Luật TNHH Ngọc Phú để được tư vấn tận tình và nhanh chóng.
