Quảng cáo trên mạng xã hội ngày càng trở nên phổ biến, đồng thời phát sinh nhiều vấn đề pháp lý phức tạp. Việc giải quyết các tranh chấp và vi phạm liên quan đến quảng cáo đòi hỏi sự can thiệp của pháp luật để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp. Sau đây, kính mời quý độc giả cùng NPLaw tìm hiểu các vấn đề pháp lý liên quan đến giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội.
I. Tìm hiểu giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội
Việc giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội hiện nay đang trở thành mối quan tâm lớn của cả cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Các vấn đề thường gặp bao gồm: quảng cáo sai sự thật, quảng cáo sản phẩm chưa được cấp phép, xâm phạm quyền riêng tư và vi phạm bản quyền nội dung.
Ngoài ra, các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, YouTube cũng đang triển khai các công cụ kiểm duyệt, báo cáo vi phạm và yêu cầu người dùng tuân thủ chính sách quảng cáo riêng. Tuy nhiên, việc kiểm soát vẫn còn khó khăn do tính xuyên biên giới, ẩn danh và tốc độ lan truyền nhanh của môi trường mạng. Do đó, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, nâng cao nhận thức cộng đồng và hoàn thiện khung pháp lý để đảm bảo môi trường quảng cáo lành mạnh, minh bạch.
II. Quy định pháp luật về giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội
1. Các vấn đề pháp lý cụ thể liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội và hướng giải quyết
Các vấn đề pháp lý cụ thể liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội và hướng giải quyết gồm:
Quảng cáo sai sự thật, gây nhầm lẫn:
- Vấn đề: Quảng cáo cung cấp thông tin không chính xác, phóng đại công dụng sản phẩm hoặc dịch vụ, khiến người tiêu dùng bị hiểu sai về chất lượng hoặc hiệu quả.
- Hướng giải quyết: Người tiêu dùng hoặc cơ quan chức năng có thể khiếu nại, tố cáo để yêu cầu xử lý vi phạm theo quy định tại Luật Quảng cáo và các văn bản hướng dẫn; đồng thời, doanh nghiệp bị xử phạt hành chính hoặc buộc cải chính, xin lỗi công khai.
Quảng cáo các sản phẩm, dịch vụ bị cấm hoặc phải kiểm duyệt:
- Vấn đề: Quảng cáo thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, đồ uống có cồn,... mà không có giấy phép hoặc không đúng quy định.
- Hướng giải quyết: Cơ quan chức năng có thể xử phạt hành chính, đình chỉ quảng cáo hoặc thu hồi giấy phép; người vi phạm phải khắc phục hậu quả theo quy định pháp luật.
Xâm phạm quyền riêng tư và sử dụng dữ liệu cá nhân trái phép:
- Vấn đề: Thu thập, sử dụng hình ảnh, thông tin cá nhân người khác để quảng cáo mà không được sự đồng ý, hoặc chia sẻ dữ liệu cá nhân không đúng quy định.
- Hướng giải quyết: Người bị xâm phạm có thể yêu cầu bồi thường, yêu cầu gỡ bỏ nội dung; cơ quan quản lý xử phạt theo quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và pháp luật liên quan.
Nội dung quảng cáo vi phạm thuần phong mỹ tục, đạo đức xã hội:
- Vấn đề: Quảng cáo có nội dung thô tục, phản cảm hoặc vi phạm các quy chuẩn văn hóa xã hội.
- Hướng giải quyết: Cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, xử lý, yêu cầu gỡ bỏ quảng cáo; doanh nghiệp phải sửa đổi nội dung cho phù hợp.
2. Cơ chế giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội và xử lý vi phạm
Việc quản lý và xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội thường được thực hiện thông qua hai hình thức chính là xử lý hành chính và xử lý hình sự.
- Xử lý hành chính: Các hành vi như sử dụng hình ảnh cá nhân khi chưa được phép, đăng tải nội dung sai sự thật, quấy rối người dùng, xúc phạm danh dự và nhân phẩm... sẽ bị xử phạt bằng tiền với mức phạt tùy theo tính chất và mức độ vi phạm. Các quy định xử phạt cụ thể được nêu rõ trong nhiều nghị định của Chính phủ nhằm bảo vệ quyền lợi cá nhân và đảm bảo môi trường mạng lành mạnh.
- Xử lý hình sự: Trong các trường hợp vi phạm nghiêm trọng, gây hậu quả lớn hoặc có yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các tội danh như làm nhục người khác, vu khống... được quy định trong Bộ luật Hình sự.
3. Các biện pháp phòng ngừa và tuân thủ liên quan các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội
Các biện pháp phòng ngừa và tuân thủ liên quan các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội gồm:
- Xây dựng quy trình kiểm duyệt nội dung quảng cáo: Đảm bảo tất cả nội dung quảng cáo trước khi đăng tải đều được rà soát kỹ về tính pháp lý, chính xác, minh bạch và phù hợp với quy định pháp luật.
- Đào tạo nhân viên marketing, truyền thông: Nâng cao nhận thức và kiến thức về các quy định pháp luật quảng cáo, chính sách mạng xã hội để hạn chế sai phạm.
- Tuân thủ chính sách của nền tảng mạng xã hội: Hiểu rõ và áp dụng các quy định, tiêu chuẩn quảng cáo riêng biệt của Facebook, Instagram, TikTok, YouTube... để tránh bị gỡ bỏ hoặc khóa tài khoản quảng cáo.
- Xin phép hoặc thông báo với cơ quan chức năng khi cần thiết: Với các loại hàng hóa, dịch vụ thuộc diện phải cấp phép hoặc thông báo, doanh nghiệp cần hoàn tất thủ tục trước khi thực hiện quảng cáo.
- Quản lý và bảo vệ dữ liệu khách hàng: Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, không sử dụng dữ liệu trái phép để quảng cáo.
- Xây dựng kênh tiếp nhận khiếu nại, phản hồi khách hàng: Chủ động xử lý các phản hồi, khiếu nại liên quan đến quảng cáo để giảm thiểu rủi ro tranh chấp và bảo vệ uy tín thương hiệu.
III. Giải đáp một số câu hỏi về giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội
1. Những sản phẩm, dịch vụ nào bị cấm quảng cáo trên mạng xã hội tại Việt Nam? Doanh nghiệp cần làm gì để đảm bảo không vi phạm các quy định này?
Theo quy định tại Điều 7 Luật Quảng cáo 2012, các sản phẩm, dịch vụ bị cấm quảng cáo trên mạng xã hội gồm:
- Hàng hóa, dịch vụ bị cấm kinh doanh theo pháp luật (ví dụ: ma túy, vũ khí, động vật hoang dã trái phép...).
- Thuốc lá.
- Rượu có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên.
- Sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ cho trẻ dưới 24 tháng tuổi, sản phẩm dinh dưỡng bổ sung cho trẻ dưới 6 tháng tuổi, bình bú và vú ngậm nhân tạo.
- Thuốc kê đơn và cả thuốc không kê đơn nếu được khuyến cáo phải dùng có giám sát y tế.
- Sản phẩm có tính chất kích dục (bao gồm cả nội dung khiêu dâm, gợi dục quá mức).
- Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; các loại sản phẩm, hàng hoá có tính chất kích động bạo lực..
- Các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ khác có thể bị cấm quảng cáo tùy theo quy định cập nhật của Chính phủ.
Để tuân thủ đúng quy định và tránh bị xử phạt, doanh nghiệp nên:
- Xác định rõ danh mục sản phẩm, dịch vụ của mình có thuộc diện bị cấm quảng cáo hay không.
- Tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Quảng cáo, Luật An ninh mạng, Luật Thương mại và các nghị định hướng dẫn.
- Đào tạo đội ngũ truyền thông – marketing nắm vững các nội dung bị cấm để xây dựng nội dung quảng cáo phù hợp.
- Tham khảo ý kiến pháp lý hoặc chuyên gia trong trường hợp nội dung quảng cáo có tính chất nhạy cảm.
- Theo dõi, cập nhật thường xuyên các quy định mới từ cơ quan chức năng như Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công Thương…
2. Hành vi quảng cáo xâm phạm quyền riêng tư hoặc quấy rối người dùng trên mạng xã hội có thể bị xử lý theo những quy định nào?
Hành vi quảng cáo xâm phạm quyền riêng tư hoặc quấy rối người dùng trên mạng xã hội có thể bị xử lý như sau:
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng: Dùng ảnh trẻ em dưới 07 tuổi làm minh họa trên xuất bản phẩm mà không được phép (Điểm c, Khoản 2, Điều 25 Nghị định 119/2020/NĐ-CP).
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng: Dùng ảnh cá nhân để quảng cáo mà không được phép (Điểm b, Khoản 3, Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP).
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: Dùng ảnh người khác trên mạng xã hội mà không được cho phép (Điểm e, Khoản 3, Điều 102 Nghị định 15/2020/NĐ-CP).
- Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng: Khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác (Điểm a, Khoản 3, Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP).
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: Xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình (Khoản 2, Điều 54 Nghị định 144/2021/NĐ-CP).
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng: Đưa thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín, danh dự và nhân phẩm cá nhân trên môi trường mạng (Điểm a, Khoản 3, Điều 99 Nghị định 15/2020/NĐ-CP).
Nếu hành vi vi phạm có tính chất nghiêm trọng, gây hậu quả nặng nề thì người vi phạm có thể bị xử lý hình sự với các tội danh sau:
- Tội làm nhục người khác (Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015);
- Tội vu khống (Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015).
3. Cơ quan quản lý nhà nước nào có thẩm quyền xử lý các vi phạm trong lĩnh vực quảng cáo trên mạng xã hội? Quy trình xử lý như thế nào?
Theo Khoản 1 Điều 63 Nghị định 38/2021/NĐ-CP, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quảng cáo được phân công theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể như sau:
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp;
- Thanh tra viên thuộc các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành;
- Công an nhân dân;
- Các cơ quan chuyên ngành khác.
Quy trình xử lý vi phạm quảng cáo trên mạng xã hội
- Tiếp nhận thông tin và phản ánh vi phạm: Cơ quan chức năng nhận được thông tin từ người dân, tổ chức, hoặc phát hiện qua thanh tra, kiểm tra.
- Thanh tra, xác minh vụ việc: Cơ quan quản lý tiến hành kiểm tra, xác minh nội dung quảng cáo, mức độ vi phạm và thu thập bằng chứng.
- Ra quyết định xử phạt: Dựa trên kết quả thanh tra, cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định xử phạt hành chính, yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, tháo gỡ nội dung quảng cáo sai quy định. Với các hành vi nghiêm trọng, có dấu hiệu tội phạm, cơ quan công an sẽ điều tra, xử lý theo quy định Bộ luật Hình sự.
4. Doanh nghiệp cần lưu ý điều gì để giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội đúng pháp luật?
Để giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội đúng pháp luật, doanh nghiệp cần lưu ý:
- Doanh nghiệp cần nắm rõ và thực hiện nghiêm các quy định riêng biệt nhằm đảm bảo tính hợp pháp của quảng cáo.
- Thông tin trong quảng cáo phải chính xác, không được gây hiểu nhầm hoặc thổi phồng quá mức về sản phẩm hoặc dịch vụ. Hình ảnh, video, lời lẽ sử dụng trong quảng cáo cũng cần tránh gây phản cảm hoặc xúc phạm đến người khác, đảm bảo quảng cáo vừa hấp dẫn vừa trung thực.
- Mỗi mạng xã hội có chính sách riêng về quảng cáo, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm các quy định này.
- Đối với một số sản phẩm hoặc dịch vụ nhạy cảm như thuốc, thực phẩm chức năng, thiết bị y tế, dịch vụ tài chính... doanh nghiệp cần phải xin giấy phép hoặc thực hiện thủ tục thông báo với cơ quan quản lý trước khi triển khai quảng cáo để đảm bảo hợp pháp.
- Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình tiếp nhận, xử lý khiếu nại liên quan đến quảng cáo một cách chuyên nghiệp, hợp lý và nhanh chóng. Việc phối hợp với khách hàng và các cơ quan chức năng cũng rất quan trọng để giảm thiểu rủi ro tranh chấp, bảo vệ uy tín thương hiệu.
5. Giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội có cần xin phép cơ quan chức năng không?
Đối với việc xử lý vi phạm liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội, nếu phát sinh tranh chấp hoặc vi phạm pháp luật (quảng cáo sai sự thật, gây nhầm lẫn, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ...), các cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành thanh tra, kiểm tra và xử lý theo quy định pháp luật. Trong quá trình này, không cần bên vi phạm phải xin phép mà cơ quan chức năng chủ động thực hiện công tác quản lý, xử lý vi phạm.
Tóm lại, việc xin phép trước khi quảng cáo trên mạng xã hội thường không bắt buộc. Nhưng các cá nhân, tổ chức phải tuân thủ đúng quy định về nội dung quảng cáo và chịu trách nhiệm trước pháp luật khi có vi phạm xảy ra.
6. Làm thế nào để xử lý khi bị khiếu nại vì vi phạm quảng cáo trên mạng xã hội?
Khi bị khiếu nại vì vi phạm quảng cáo trên mạng xã hội, để giảm thiểu rủi ro pháp lý và bảo vệ uy tín, doanh nghiệp cần xử lý như sau:
- Xác định rõ nội dung khiếu nại: Kiểm tra kỹ nội dung quảng cáo bị khiếu nại để hiểu rõ điểm vi phạm cụ thể là gì. Ví dụ như quảng cáo sai sự thật, gây hiểu nhầm, vi phạm quy định về hàng hóa, dịch vụ hoặc vi phạm chính sách của nền tảng mạng xã hội.
- Ngừng ngay quảng cáo vi phạm: Để tránh làm tình trạng vi phạm kéo dài và gây hậu quả nghiêm trọng hơn, hãy tạm dừng hoặc gỡ bỏ ngay nội dung quảng cáo bị khiếu nại.
- Liên hệ và phản hồi với người khiếu nại: Chủ động liên hệ với người khiếu nại để làm rõ nguyên nhân, trao đổi và giải thích về nội dung quảng cáo. Nếu phát hiện quảng cáo có sai sót, nên thừa nhận và cam kết khắc phục, tránh gây tranh cãi kéo dài làm tổn hại uy tín.
- Khắc phục vi phạm: Sửa đổi hoặc điều chỉnh nội dung quảng cáo cho phù hợp với quy định pháp luật và chính sách mạng xã hội. Nếu cần, tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý để đảm bảo nội dung quảng cáo mới không còn vi phạm.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội
Trên đây là bài viết của NPLaw về giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội, với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm NPLaw luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và hỗ trợ Quý khách hàng các vấn đề pháp lý liên quan đến giải quyết các vấn đề liên quan đến quảng cáo trên mạng xã hội. Nếu cần hỗ trợ về các vấn đề pháp lý, hãy liên hệ ngay với NPLaw.
