Quy định pháp luật về trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn

Trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn là trường hợp vi phạm về đo lường trong quá trình sản xuất vàng. Bài viết dưới đây, sẽ nêu các quy định pháp luật về trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn và giải đáp một số thắc mắc liên quan nhằm giúp cá nhân, tổ chức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

I. Rủi ro pháp lý phổ biến liên quan đến trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn

Khi trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn thông tin ghi trên nhãn, doanh nghiệp kinh doanh sẽ đối mặt với các rủi ro pháp lý nghiêm trọng về đo lường, nhãn hàng hóa và bảo vệ người tiêu dùng. Cụ thể:

• Bị xử lý vi phạm hành chính: Theo điểm a khoản 2 Điều 17 Nghị định 119/2017/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 31 Điều 2 Nghị định 126/2021/NĐ-CP quy định mức phạt tiền đối với hành vi sản xuất, nhập khẩu sản phẩm, hàng hóa có chất lượng không phù hợp với tiêu chuẩn đã công bố áp dụng dao động từ 500 nghìn đồng đến 100 triệu đồng tùy theo giá trị hàng hóa vi phạm.
• Truy cứu hình sự: Người có hành vi vi phạm có thể bị truy cứu hình sự theo Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi 2017, 2025), theo đó, luật quy định nếu người nào bằng thủ đoạn gian dối (như sử dụng hàm lượng vàng không đúng tỷ lệ theo tiêu chuẩn công bố, không đúng tuổi vàng như niêm yết trên sản phẩm) để chiếm đoạt tài sản của người khác thì sẽ bị truy cứu Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với mức phạt lên đến 20 năm hoặc tù chung thân tùy theo giá trị tài sản chiếm đoạt.

Như vậy, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh vàng có thể gặp các rủi ro pháp lý liên quan đến trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn theo quy định trên.

II. Tìm hiểu về trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn

Để hiểu rõ hơn các quy định pháp luật về trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn. Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua nội dung bài viết dưới đây.

1. Thế nào là hành vi vi phạm về đo lường khi trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn công bố?

Theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 22/2013/TT-BKHCN quy định hàm lượng vàng (hay còn gọi là tuổi vàng) là thành phần phần trăm (%) tính theo khối lượng vàng có trong thành phần chính của sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ.

Theo khoản 1 Điều 3 Luật đo lường 2011, đo lường là việc xác định, duy trì giá trị đo của đại lượng cần đo.

Như vậy, hành vi vi phạm về đo lường khi trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn công bố là việc trọng lượng vàng của sản phẩm sau khi cân đo thực tế bị hụt (nhẹ hơn) so với mức sai số cho phép hoặc theo tiêu chuẩn đã công bố trên nhãn sản phẩm, đây là hành vi gian lận về đo lường và gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

2. Quy định của Luật Đo lường về sai số cho phép đối với vàng trang sức là bao nhiêu?

Theo khoản 3 Điều 5 Thông tư 22/2013/TT-BKHCN quy định giới hạn sai số của kết quả thử nghiệm xác định hàm lượng vàng trong sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ quy định cụ thể như sau:

a) 1‰ đối với vàng có hàm lượng từ 99,9 % trở lên;

b) 2‰ với vàng hợp kim có hàm lượng từ 80 % đến dưới 99,9 %;

c) 3‰ đối với vàng hợp kim có hàm lượng dưới 80 %.

Theo đó, quy định của pháp luật về sai số cho phép đối với vàng trang sức được thực hiện như trên.

3. Hành vi trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn có bị coi là sản xuất hàng giả không? Vì sao?

Hành vi cân vàng thực tế nhẹ hơn trọng lượng ghi trên nhãn không bị coi là sản xuất hàng giả, mà bị xử lý về hành vi gian lận thương mại (đong, đo, đếm sai) hoặc vi phạm quy định về đo lường.

Theo quy định tại điểm a, b, đ khoản 7 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy định về hàng giả bao gồm:

• Hàng hóa có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với nguồn gốc bản chất tự nhiên, tên gọi của hàng hóa; hàng hóa không có giá trị sử dụng, công dụng hoặc có giá trị sử dụng, công dụng không đúng so với giá trị sử dụng, công dụng đã công bố hoặc đăng ký;
• Hàng hóa có ít nhất một trong các chỉ tiêu chất lượng hoặc đặc tính kỹ thuật cơ bản hoặc định lượng chất chính tạo nên giá trị sử dụng, công dụng của hàng hóa chỉ đạt mức từ 70% trở xuống so với mức tối thiểu quy định tại quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn chất lượng đã đăng ký, công bố áp dụng hoặc ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa;
• Hàng hóa có nhãn hàng hóa hoặc bao bì hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo tên, địa chỉ tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu, phân phối hàng hóa; giả mạo mã số đăng ký lưu hành, mã số công bố, mã số mã vạch của hàng hóa hoặc giả mạo bao bì hàng hóa của tổ chức, cá nhân khác; giả mạo về nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa hoặc nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng hóa.

Do đó, hành vi gian lận đo lường, ghi nhãn sai quy định thì bản chất sản phẩm vẫn là vàng thật, nhưng khâu gia công/cân đo bị thiếu hụt hoặc thiết bị cân sai lệch. Hàng giả theo quy định là sản phẩm không có giá trị sử dụng, có công dụng không đúng với nguồn gốc hoặc giả mạo nhãn hiệu của người khác. Trong trường hợp này, sản phẩm vẫn có công dụng và giá trị cốt lõi của vàng, chỉ là thiếu hụt về trọng lượng vàng so với trên nhãn sản phẩm.

4. Nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn là gì?

Tình trạng trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn thông số ghi trên nhãn chủ yếu xuất phát từ sự không đồng nhất trong quy trình sản xuất, sai số thiết bị đo lường hoặc hành vi gian lận thương mại. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến nhất:

• Sai số thiết bị: Cân điện tử tại một số tiệm vàng có thể bị sai lệch do lâu ngày không được kiểm định hoặc hiệu chuẩn lại.
• Lỗi thao tác, in ấn: Nhân viên bán hàng có thể nhập sai thông số, in nhầm tem của sản phẩm này cho sản phẩm khác, hoặc chưa trừ đi trọng lượng của các phụ kiện đi kèm (như chốt khóa, mặt đá đính kèm).
• Sai số đúc và chế tác: Trong ngành luyện kim, các xưởng đúc và chế tác vàng thỏi hoặc vàng nhẫn đều áp dụng một mức "dung sai" nhất định. Quá trình mài giũa, làm sạch hoặc cắt gọt thủ công có thể khiến trọng lượng thực tế bị hao hụt một lượng cực nhỏ so với thiết kế chuẩn của khuôn.
• Gian lận thương mại: Một số đơn vị kinh doanh có hành vi gian lận tuổi vàng (hàm lượng vàng thấp hơn chuẩn công bố) hoặc trọng lượng để tối đa hóa lợi nhuận.

Vậy, nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn được phân tích như trên.

III. Các quy định pháp luật có liên quan đến trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn

Tìm hiểu các quy định về trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn là nhu cầu và mong muốn của nhiều chủ thể. Hiểu được điều này, NPLaw đưa ra các quy định về trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn theo quy định mới nhất hiện nay.

1. Luật và tiêu chuẩn nào bắt buộc ghi đúng trọng lượng vàng trên nhãn để tránh trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn?

Quy định pháp luật bắt buộc doanh nghiệp kinh doanh phải ghi chính xác trọng lượng và hàm lượng vàng trên nhãn sản phẩm nhằm bảo vệ người tiêu dùng bao gồm: 

• Luật Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2007 (sửa đổi 2025): Quy định về quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sản phẩm, hàng hóa và tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến chất lượng sản phẩm, hàng hóa; quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
• Luật Đo lường 2011: Quy định về hoạt động đo lường; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động đo lường.
• Thông tư 22/2013/TT-BKHCN: Quy định rõ ràng về quản lý đo lường, chất lượng và nội dung ghi nhãn bắt buộc đối với vàng trang sức, mỹ nghệ. Hàm lượng và trọng lượng thực tế không được thấp hơn mức công bố trên nhãn. Cụ thể tại khoản 3 Điều 4 Thông tư này được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Thông tư 04/2026/TT-BKHCN, theo đó, khối lượng vàng trong mua, bán với các tổ chức, cá nhân hoặc trong thanh tra, kiểm tra không được nhỏ hơn khối lượng công bố. Giới hạn sai số của kết quả phép đo khối lượng vàng phải bảo đảm yêu cầu quy định.
• Nghị định 24/2012/NĐ-CP: Quy định về điều kiện hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ và trách nhiệm của doanh nghiệp hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ tại Điều 5, 6 Nghị định này. Theo đó, doanh nghiệp phải thực hiện đóng mã ký hiệu và hàm lượng vàng trên sản phẩm, công bố tiêu chuẩn áp dụng, khối lượng của sản phẩm theo quy định pháp luật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tiêu chuẩn công bố áp dụng và khối lượng sản phẩm đã công bố do doanh nghiệp sản xuất. 

Nhìn chung, các văn bản pháp luật trên quy định về việc bắt buộc ghi đúng trọng lượng vàng trên nhãn để tránh trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn.

2. Khi có tranh chấp liên quan trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn, thủ tục giám định và giải quyết tranh chấp thường như thế nào?

Khi có tranh chấp về trọng lượng vàng (vàng thực tế nhẹ hơn trọng lượng ghi trên nhãn), quy trình giám định và giải quyết được thực hiện theo quy định của pháp luật, cụ thể:

- Thủ tục giám định trọng lượng vàng: Để có cơ sở pháp lý giải quyết tranh chấp, cần thực hiện giám định tại tổ chức kiểm định được cấp phép theo nguyên tắc và trình tự tại Điều 8 Thông tư 22/2013/TT-BKHCN, theo đó:

• Tiếp nhận: Giao trực tiếp mẫu vàng tại khu vực nhận mẫu của tổ chức giám định.
• Lập biên nhận: Nhân viên kiểm tra hiện trạng sản phẩm, lập biên nhận giám định ghi rõ thông tin khách hàng, đặc điểm mẫu vàng và yêu cầu dịch vụ.
• Đo đạc và kiểm nghiệm: Kỹ thuật viên tiến hành cân trọng lượng, đo quang phổ (máy XRF) hoặc phương pháp thử axit/nhiệt để xác định hàm lượng (tuổi) vàng.
• Trả kết quả: Bạn nhận lại sản phẩm cùng Chứng thư/Phiếu kết quả thử nghiệm và thanh toán phí. 

- Theo khoản 4, 5, 7 Điều 6 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, người tiêu dùng có quyền sau:

• Góp ý với tổ chức, cá nhân kinh doanh về giá, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, phong cách phục vụ, phương thức giao dịch và nội dung liên quan đến giao dịch giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh.
• Yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh bồi thường thiệt hại khi sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ không phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, không bảo đảm an toàn, đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng, công dụng, giá, nội dung khác theo quy định của pháp luật hoặc không đúng với đăng ký, thông báo, công bố, niêm yết, quảng cáo, giới thiệu, giao kết, cam kết của tổ chức, cá nhân kinh doanh.
• Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hoặc đề nghị tổ chức xã hội khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan. 

Theo đó, các bên có thể giải quyết tranh chấp như sau:

• Thương lượng/Hòa giải: Mang chứng thư giám định đến cửa hàng/đơn vị bán để yêu cầu đối chất, hoàn tiền chênh lệch, đổi sản phẩm đúng chuẩn hoặc bồi thường thiệt hại. Nếu tiệm vàng không hợp tác, bạn có thể gửi đơn khiếu nại lên Hội Bảo vệ người tiêu dùng hoặc cơ quan Quản lý thị trường địa phương.
• Khởi kiện tại Tòa án: Nếu các bước trên đều thất bại, bạn chuẩn bị hồ sơ (gồm chứng thư giám định, hóa đơn, bằng chứng giao dịch) để khởi kiện ra Tòa án khu vực có thẩm quyền để yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định. 

Tóm lại, khi có tranh chấp liên quan trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn, thủ tục giám định và giải quyết tranh chấp thường thực hiện theo các bước trên.

3. Khi phát hiện trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn, bước phản ứng khẩn cấp nhà bán lẻ nên làm gì?

Theo Điều 10 Luật chất lượng sản phẩm hàng hóa 2007 được sửa đổi bởi điểm a khoản 4 Điều 1 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi 2025, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất như sau:

• Tuân thủ các điều kiện bảo đảm chất lượng đối với sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường theo quy định tại Điều 28 của Luật này và chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm do mình sản xuất. (Khoản này được sửa đổi bởi điểm b khoản 4 Điều 1 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi 2025).
• Thể hiện các thông tin về chất lượng trên nhãn hàng hóa, bao bì, trong tài liệu kèm theo hàng hóa theo quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa.
• Thông tin trung thực về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
• Kịp thời ngừng sản xuất, thông báo cho các bên liên quan và có biện pháp khắc phục hậu quả khi phát hiện sản phẩm, hàng hóa không phù hợp với tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng. (Khoản này được sửa đổi bởi điểm đ khoản 4 Điều 1 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi 2025).
• Thu hồi, xử lý sản phẩm, hàng hóa không bảo đảm chất lượng. Trong trường hợp phải tiêu huỷ hàng hóa thì phải chịu toàn bộ chi phí cho việc tiêu huỷ hàng hóa và chịu trách nhiệm về hậu quả của việc tiêu huỷ hàng hóa theo quy định của pháp luật.

Có thể thấy, khi phát hiện trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn, nhà bán lẻ cần ngừng bán ngay lô sản phẩm đó, thu hồi toàn bộ sản phẩm đã trưng bày và tiến hành cân kiểm tra lại toàn bộ kho hàng. Đây là bước khẩn cấp nhằm ngăn chặn rủi ro pháp lý về gian lận đo lường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

IV. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn

Để hiểu rõ hơn các quy định về trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn, sau đây là một số câu hỏi và giải đáp thắc mắc về vấn đề này.

1. Pháp luật quy định gì về trách nhiệm của người ký duyệt nhãn hàng hóa khi có sự cố trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn?

Người ký duyệt nhãn hàng hóa cùng doanh nghiệp chịu trách nhiệm chính về tính chính xác của thông tin trên nhãn. Nếu trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn mức công bố trên nhãn, các cá nhân liên quan và tổ chức sẽ phải đối mặt với trách nhiệm hành chính, bồi thường dân sự hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

- Xử phạt hành chính:

Theo khoản 1 Điều 31 Nghị định 119/2017/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 48 Điều 2 Nghị định 126/2021/NĐ-CP quy định như sau:

Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây trong trường hợp hàng hóa vi phạm có giá trị dưới 5.000.000 đồng, trừ trường hợp hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam đã có nhãn gốc nhưng không đọc được các nội dung trên nhãn theo quy định pháp luật mà các tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa không khắc phục được, hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam đã có nhãn gốc nhưng chưa có nhãn phụ khi làm thủ tục thông quan:

a) Sản xuất, nhập khẩu, vận chuyển, lưu giữ, buôn bán hàng hóa có nhãn (kể cả nhãn phụ) hoặc tài liệu kèm theo không ghi đủ hoặc ghi không đúng các nội dung bắt buộc trên nhãn hàng hóa hoặc nội dung bắt buộc phải thể hiện theo tính chất hàng hóa theo quy định pháp luật về nhãn hàng hóa;

b) Nhập khẩu, vận chuyển, lưu giữ, buôn bán hàng hóa hàng nhập khẩu có nhãn gốc bằng tiếng nước ngoài nhưng không có nhãn phụ bằng tiếng Việt Nam. 

- Bồi thường thiệt hại:

Theo khoản 1 Điều 584 Bộ luật dân sự 2015 được hướng dẫn bởi Điều 2 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP quy định người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

Và tại khoản 1 Điều 585 Bộ luật dân sự 2015 được hướng dẫn bởi khoản 1 Điều 3 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP cũng quy định thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

- Trong trường hợp việc sai lệch trọng lượng vàng được thực hiện có hệ thống, cố ý nhằm mục đích lừa dối khách hàng hoặc thu lợi bất chính với giá trị lớn, hành vi này có thể bị cấu thành Tội lừa dối khách hàng theo Điều 198 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi 2017, 2025).

Theo đó, người ký duyệt sẽ chịu trách nhiệm như trên về hành vi vi phạm liên quan đến nhãn hàng hóa dẫn đến sự cố trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn.

2. Khách hàng yêu cầu bồi thường thiệt hại uy tín vì phát hiện trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn, căn cứ pháp lý để tính thiệt hại là gì?

- Theo khoản 5 Điều 6 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh bồi thường thiệt hại khi sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ không phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, không bảo đảm an toàn, đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng, công dụng, giá, nội dung khác theo quy định của pháp luật hoặc không đúng với đăng ký, thông báo, công bố, niêm yết, quảng cáo, giới thiệu, giao kết, cam kết của tổ chức, cá nhân kinh doanh.

- Và thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác theo khoản 1 Điều 585 Bộ luật dân sự 2015 được hướng dẫn bởi Khoản 1 Điều 3 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP.

- Theo Điều 302, 303 Luật thương mại 2005 quy định bồi thường thiệt hại là việc bên vi phạm bồi thường những tổn thất do hành vi vi phạm hợp đồng gây ra cho bên bị vi phạm. Giá trị bồi thường thiệt hại bao gồm giá trị tổn thất thực tế, trực tiếp mà bên bị vi phạm phải chịu do bên vi phạm gây ra và khoản lợi trực tiếp mà bên bị vi phạm đáng lẽ được hưởng nếu không có hành vi vi phạm.

Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại gồm:

Trừ các trường hợp miễn trách nhiệm quy định tại Điều 294 của Luật này, trách nhiệm bồi thường thiệt hại phát sinh khi có đủ các yếu tố sau đây:

• Có hành vi vi phạm hợp đồng;
• Có thiệt hại thực tế;
• Hành vi vi phạm hợp đồng là nguyên nhân trực tiếp gây ra thiệt hại.

Có thể thấy, căn cứ pháp lý để tính thiệt hại khi khách hàng yêu cầu bồi thường thiệt hại uy tín vì phát hiện trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn được quy định như trên.

3. Nếu doanh nghiệp cố ý che giấu thông tin trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn, các chế tài thực tế có thể gồm những hình thức nào?

Nếu doanh nghiệp cố ý che giấu thông tin trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn, các chế tài thực tế có thể gồm những hình thức sau:

- Xử phạt hành chính: Theo điểm a khoản 1 Điều 31 Nghị định 119/2017/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 48 Điều 2 Nghị định 126/2021/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sản xuất, nhập khẩu, vận chuyển, lưu giữ, buôn bán hàng hóa có nhãn (kể cả nhãn phụ) hoặc tài liệu kèm theo không ghi đủ hoặc ghi không đúng các nội dung bắt buộc trên nhãn hàng hóa hoặc nội dung bắt buộc phải thể hiện theo tính chất hàng hóa theo quy định pháp luật về nhãn hàng hóa trong trường hợp hàng hóa vi phạm có giá trị dưới 5.000.000 đồng, trừ trường hợp hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam đã có nhãn gốc nhưng không đọc được các nội dung trên nhãn theo quy định pháp luật mà các tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa không khắc phục được, hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam đã có nhãn gốc nhưng chưa có nhãn phụ khi làm thủ tục thông quan.

- Truy cứu hình sự: Trường hợp doanh nghiệp cố ý che giấu thông tin trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn, hành vi này có thể bị cấu thành Tội lừa dối khách hàng theo Điều 198 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi 2017, 2025) với mức phạt lên đến 5 năm tù.

Nhìn chung, nếu doanh nghiệp cố ý che giấu thông tin trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn thì sẽ bị các chế tài trên tùy theo mức độ vi phạm.

4. Khi trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn do lỗi máy móc, doanh nghiệp nên lưu giữ bằng chứng gì để tránh trách nhiệm hình sự?

Để tránh trách nhiệm hình sự trong trường hợp trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn do lỗi máy móc, doanh nghiệp phải chứng minh được đây là sự cố kỹ thuật khách quan, không có yếu tố cố ý gian lận hoặc lừa dối khách hàng. Cần lưu giữ các bằng chứng sau: 

- Biên bản kiểm tra thiết bị và lỗi kỹ thuật:

• Biên bản kỹ thuật: Lập biên bản ngay lập tức khi phát hiện lỗi, có chữ ký của người quản lý, nhân viên kỹ thuật và đại diện cửa hàng. Ghi rõ nguyên nhân (ví dụ: hỏng cảm biến, sai lệch phần mềm cân).
• Kết luận bảo dưỡng/kiểm định: Biên bản, phiếu bảo hành hoặc xác nhận từ đơn vị sửa chữa/bảo dưỡng máy móc về việc thiết bị đo lường bị lỗi, hỏng hóc thực tế.
• Giấy kiểm định/hiệu chuẩn: Chứng chỉ kiểm định cân, máy đo còn hiệu lực do cơ quan có thẩm quyền cấp.
• Biên bản giám định kỹ thuật: Văn bản từ hãng sản xuất máy hoặc đơn vị sửa chữa độc lập xác nhận máy bị lỗi linh kiện, lỗi phần mềm đột xuất ngoài ý muốn của doanh nghiệp.

- Bằng chứng chứng minh không có động cơ gian lận:

• Dữ liệu camera giám sát: Video ghi hình khu vực cân và dán nhãn để chứng minh nhân viên thao tác đúng quy trình, không can thiệp thủ công làm sai lệch khối lượng.
• Hồ sơ quản lý nội bộ: Các quy trình, văn bản hướng dẫn kiểm tra chất lượng sản phẩm nghiêm ngặt trước khi xuất xưởng.

Qua phân tích trên, khi trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn do lỗi máy móc, doanh nghiệp nên lưu giữ bằng chứng liên quan để tránh trách nhiệm hình sự.

5. Các biện pháp nội bộ nào giúp ngăn ngừa trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn?

Theo khoản 1, 2 Điều 5 Thông tư 22/2013/TT-BKHCN, các biện pháp nội bộ giúp doanh nghiệp vàng ngăn ngừa tình trạng trọng lượng thực tế nhẹ hơn nhãn bao gồm:

- Thiết bị xác định hàm lượng vàng phải đáp ứng các yêu cầu sau đây:

a) Có phạm vi đo phù hợp với hàm lượng vàng cần đo;

b) Có giới hạn sai số không lớn hơn 1/2 giới hạn sai số của kết quả thử nghiệm xác định hàm lượng vàng quy định tại khoản 3 Điều này;

c) Được hiệu chuẩn định kỳ một (01) năm một (01) lần tại tổ chức đăng ký cung cấp dịch vụ hiệu chuẩn theo quy định của Luật Đo lường; giấy chứng nhận hiệu chuẩn phải còn thời hạn giá trị.

- Chất chuẩn hàm lượng vàng được sử dụng để định kỳ kiểm tra, hiệu chuẩn thiết bị xác định hàm lượng vàng phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:

a) Có giá trị hàm lượng vàng phù hợp với phạm vi đo của thiết bị xác định hàm lượng vàng cần kiểm tra, hiệu chuẩn;

b) Độ không bảo đảm đo của giá trị hàm lượng vàng không lớn hơn hơn 7/10 giới hạn sai số của thiết bị xác định hàm lượng vàng cần kiểm tra, hiệu chuẩn;

c) Đã được thử nghiệm hoặc so sánh tại tổ chức cung cấp dịch vụ thử nghiệm chuẩn đo lường theo quy định của Luật Đo lường hoặc tại cơ quan quốc gia về chứng nhận chất chuẩn của nước ngoài hoặc tại phòng thí nghiệm đã liên kết chuẩn đo lường tới cơ quan quốc gia về chứng nhận chất chuẩn của nước ngoài. Giấy chứng nhận kết quả thử nghiệm hoặc so sánh phải còn thời hạn giá trị.

- Ngoài ra, doanh nghiệp nên có quy trình kiểm soát chất lượng và ghi nhãn trên vàng, cân đối chiếu trọng lượng thực tế của từng món vàng trước và sau khi đính đá hoặc khắc dấu để đảm bảo trọng lượng vàng nguyên chất đúng với công thức đã tính.  Mỗi sản phẩm phải có nhãn ghi rõ trọng lượng tổng, trọng lượng vàng và hàm lượng chuẩn (tuổi vàng) để dễ dàng truy xuất nguồn gốc. 

Kết luận lại, doanh nghiệp có thể sử dụng và tuân thủ các biện pháp nội bộ trên để giúp ngăn ngừa trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn.

V. Bạn đang tìm một chuyên gia pháp lý uy tín để hỗ trợ vấn đề liên quan đến trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn?

Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về trọng lượng vàng thực tế nhẹ hơn trên nhãn mà NPLaw gửi đến Quý độc giả. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.