Tiền lương là nguồn thu nhập quan trọng, đảm bảo cuộc sống cho người lao động và gia đình họ. Việc thanh toán đầy đủ và đúng hạn tiền lương là nghĩa vụ cơ bản của người sử dụng lao động. Tuy nhiên, trong quá trình làm việc, không tránh khỏi những sai sót từ phía nhân viên. Vậy, trong trường hợp nhân viên làm sai, công ty có quyền trừ lương hay không? Quy định về việc trừ lương khi nhân viên làm sai hiện nay.
I. Thực trạng về trừ lương khi nhân viên làm sai
Trên thực tế, việc công ty tự ý trừ lương của nhân viên khi họ mắc lỗi trong quá trình làm việc diễn ra khá phổ biến. Nhiều doanh nghiệp coi đây là một biện pháp kỷ luật nhanh chóng và hiệu quả. Tuy nhiên, việc trừ lương không đúng quy định pháp luật có thể gây ra những hệ lụy tiêu cực, ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người lao động, gây ra mâu thuẫn và tranh chấp lao động không đáng có.
II. Quy định pháp luật về trừ lương khi nhân viên làm sai
1. Công ty có được trừ lương khi nhân viên làm sai không?
Khoản 1 Điều 102 Bộ luật lao động 2019 quy định về khấu trừ tiền lương như sau: “Người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương của người lao động để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 129 của Bộ luật này”.
Như vậy, công ty chỉ được quyền trừ lương nhân viên để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản của công ty theo quy định trên.
Có được trừ lương khi nhân viên làm sai?
2. Trừ lương khi nhân viên làm sai có bị xử lý không? Nếu có, xử lý thế nào?
Theo khoản 2 Điều 17 Nghị định 12/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm quy định về tiền lương:
“Phạt tiền đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi: ... khấu trừ tiền lương của người lao động không đúng quy định của pháp luật... theo một trong các mức sau đây:
a) Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;
b) Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;
c) Từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động;
d) Từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động;
đ) Từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với vi phạm từ 301 người lao động trở lên”.
Như vậy, việc công ty trừ lương nhân viên không đúng quy định sẽ bị xử phạt hành chính. Tùy theo từng mức độ, hành vi vi phạm này sẽ bị xử phạt tiền theo quy định trên.
3. Hậu quả pháp lý khi công ty trừ lương khi nhân viên làm sai?
Việc công ty trừ lương của nhân viên khi họ làm sai không đúng pháp luật có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý tiêu cực. Ngoài bị xử phạt hành chính, việc trừ lương trái phép còn khiến doanh nghiệp bị mất uy tín, ảnh hưởng đến quan hệ lao động và có thể dẫn đến tranh chấp lao động kéo dài. Trong trường hợp nghiêm trọng, người lao động có thể khởi kiện ra tòa để yêu cầu hoàn trả tiền lương và bồi thường thiệt hại.
III. Giải đáp một số câu hỏi về trừ lương khi nhân viên làm sai
1. Mức tiền phạt áp dụng đối với hành vi trừ lương khi nhân viên làm sai?
Theo quy định tại khoản 2 Điều 17 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động có hành vi “khấu trừ tiền lương của người lao động không đúng quy định của pháp luật” sẽ bị xử phạt tiền theo các mức như sau:
- Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;
- Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;
- Từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động;
- Từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động;
- Từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với vi phạm từ 301 người lao động trở lên.
Như vậy, công ty trừ lương nhân viên không đúng quy định sẽ bị xử phạt hành chính với mức phạt tiền thấp nhất là 5.000.000 đồng, cao nhất là 50.000.000 đồng.
Quy định về trừ lương khi nhân viên làm sai
2. Nhân viên có thể làm gì khi bị công ty trừ lương khi nhân viên làm sai để bảo vệ quyền lợi của mình?
Trong trường hợp công ty trừ lương nhân viên không đúng quy định, người lao động có thể thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi của mình:
- Yêu cầu công ty cho biết lý do và căn cứ khấu trừ tiền lương của mình.
- Gửi đơn nhờ các cơ quan công đoàn, thanh tra về lao động hỗ trợ giải quyết vụ việc.
- Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền.
Trong những trường hợp gặp khó khăn hoặc cần hỗ trợ pháp lý, người lao động có thể liên hệ luật sư để được tư vấn, hỗ trợ kịp thời, đảm bảo quyền lợi của mình được bảo vệ đúng theo quy định pháp luật.
3. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại, khiếu kiện hành vi trừ lương khi nhân viên làm sai?
Thẩm quyền giải quyết khiếu nại về lao động theo Điều 15 Nghị định 24/2018/NĐ-CP như sau:
- Giải quyết khiếu nại lần đầu: người sử dụng lao động
- Giải quyết khiếu nại lần hai: Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, nơi người sử dụng lao động đặt trụ sở chính.
Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân theo Điều 187 Bộ luật lao động 2019 như sau:
- Hòa giải viên lao động;
- Hội đồng trọng tài lao động;
- Tòa án nhân dân.
4. Công ty có thể thỏa thuận với nhân viên về việc trừ lương khi nhân viên làm sai không?
Khoản 2 Điều 137 Bộ luật lao động 2019 quy định các hành vi bị nghiêm cấm khi xử lý kỷ luật lao động gồm: “Phạt tiền, cắt lương thay việc xử lý kỷ luật lao động”.
Các bên được tự do thỏa thuận nhưng không trái quy định pháp luật, do vậy công ty được thỏa thuận trừ lương nhân viên liên quan đến bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản của công ty theo Điều 102 Bộ luật lao động 2019. Tuy nhiên, công ty không được trừ lương nhân viên để xử lý kỷ luật lao động.
5. Trừ lương khi nhân viên làm sai có ảnh hưởng đến chế độ bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân không?
Việc trừ lương trái pháp luật có thể ảnh hưởng đến việc đóng bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân của người lao động. Mức đóng bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân thường được tính dựa trên cơ sở tiền lương của người lao động (Điều 5 Luật bảo hiểm xã hội 2014 và Điều 7 Thông tư 111/2013/TT-BTC).
Nếu công ty trừ lương trái phép, số tiền lương thực nhận giảm xuống, dẫn đến việc đóng bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân có thể không đúng với quy định, gây ảnh hưởng đến quyền lợi về bảo hiểm và nghĩa vụ thuế của người lao động.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về trừ lương khi nhân viên làm sai
Trên đây là bài viết của NPLaw về trừ lương khi nhân viên làm sai hiện nay. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.
