Sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích: thực trạng và cách xử lý theo pháp luật

I. Thực trạng về sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích

Trong thời gian qua, nhiều trường hợp lợi dụng lòng tin của cộng đồng để sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích. Một số hình thức sai phạm phổ biến gồm: thiếu công khai, minh bạch trong hoạt động thiện nguyện, sử dụng tiền từ thiện vào mục đích cá nhân hoặc kinh doanh, sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện để trục lợi…

Những hành vi trên không chỉ gây ảnh hưởng tiêu cực đến những người thực sự cần giúp đỡ mà còn làm mất dần lòng tin của một bộ phận công chúng vào những giá trị chân, thiện, mỹ, mà còn, làm giảm động lực tham gia từ thiện của cộng đồng.

II. Quy định pháp luật về sử dụng tiền từ tiện không đúng mục đích 

1. Sử dụng tiền từ tiện không đúng mục đích là gì?

Sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích là hành vi lợi dụng hoạt động kêu gọi quyên góp từ thiện, ủng hộ để sử dụng vào mục đích cá nhân, khác với cam kết ban đầu.

2. Sử dụng tiền từ tiện không đúng mục đích có là hành vi vi phạm pháp luật không

Căn cứ Điều 5 Nghị định 93/2021/NĐ-CP quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong kêu gọi từ thiện, hành vi sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích là một trong những hành vi bị cấm, do đó đây là hành vi vi phạm pháp luật.

3. Xử lý hành vi sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích thế nào

Tùy vào tính chất và mức độ vi phạm của hành vi sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích mà người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Trong một số trường hợp, người vi phạm có thể bị yêu cầu bồi thường thiệt hại cho những người đóng góp theo Bộ luật dân sự 2015.

III. Một số thắc mắc về sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích

1. Sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích có bị xử lý hình sự không?

Trong trường hợp hành vi sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích đủ yếu tố cấu thành tội theo quy định của Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người phạm tội có thể bị xử lý theo Bộ luật Hình sự với tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại Điều 174 hoặc lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). 

2. Tố cáo hành vi sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích với cơ quan nào?

Người phát hiện hành vi sử dụng tiền từ thiện sai mục đích có thể tố cáo đến:

• Cơ quan công an tại địa phương.
• Thanh tra Bộ Nội vụ hoặc Sở Nội vụ.
• Các cơ quan báo chí, truyền thông để đưa vụ việc ra công luận.

3. Mức phạt tiền đối với hành vi sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích là bao nhiêu?

Mức phạt tiền đối với hành vi sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích sẽ phụ thuộc vào mức độ vi phạm:

• Đối với vi phạm hành chính: Căn cứ tại điểm c khoản 1 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản. (Mức phạt nêu trên là mức phạt đối với cá nhân, tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền sẽ gấp đôi mức phạt tiền đối với cá nhân theo Điều 4 Nghị định 144/2021/NĐ-CP)
• Đối với hành vi phạm tội hình sự: Trường hợp hành vi phạm tội cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 và tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng. 

4. Có thể thu thập những tài liệu nào để làm bằng chứng chứng minh hành vi sử dụng tiền không đúng mục đích

Các tài liệu có thể bao gồm:

• Sao kê ngân hàng của tài khoản nhận tiền từ thiện.
• Bằng chứng về các cam kết sử dụng tiền từ thiện.
• Hóa đơn, chứng từ liên quan đến các khoản chi tiêu.
• Lời khai của những người liên quan.
• Hình ảnh, video hoặc tài liệu ghi âm về hành vi vi phạm.

IV. Dịch vụ pháp lý liên quan đến sử dụng tiền từ tiện không đúng mục đích 

Trên đây là tất cả các thông tin chi tiết mà NPLaw của chúng tôi cung cấp để hỗ trợ quý khách hàng về vấn đề sử dụng tiền từ thiện không đúng mục đích. Trường hợp Quý Khách hàng còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề nêu trên hoặc các vấn đề pháp lý khác thì hãy liên hệ ngay cho NPLaw để được đội ngũ chúng tôi trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.