Thủ tục đăng ký hợp tác xã 2023: điều kiện, hồ sơ và thời gian xử lý

I. Tìm hiểu về giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã

Theo khoản 3 Điều 4 Luật Hợp tác xã 2023, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã là văn bản (bằng bản giấy hoặc điện tử) ghi thông tin về đăng ký hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, được cơ quan đăng ký kinh doanh cấp.

II. Quy định pháp luật về giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã

1. Thế nào là giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã?

Căn cứ theo khoản 3 Điều 9 Nghị định 92/2024/NĐ-CP, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã là văn bản pháp lý do cơ quan có thẩm quyền cấp cho hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã, xác nhận việc hợp tác xã đã đăng ký thành lập theo đúng quy định pháp luật.

Tuy nhiên, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã không phải là giấy phép kinh doanh. Thay vào đó, đây là tài liệu xác nhận tư cách pháp nhân và đăng ký thuế của hợp tác xã, tạo điều kiện để hợp tác xã thực hiện các hoạt động theo quy định của pháp luật.

2. Để được cấp giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã thì cần đáp ứng những điều kiện gì?

Điều 44 Luật Hợp tác xã năm 2023 quy định để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã cần đáp ứng các điều kiện sau:

• Ngành, nghề đăng ký kinh doanh không bị cấm đầu tư kinh doanh;
• Có hồ sơ đăng ký hợp lệ;
• Tên của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã cần tuân thủ đúng quy định tại Điều 15 Nghị định 92/2024/NĐ-CP;
• Nộp đủ lệ phí đăng ký theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.

3. Thủ tục và hồ sơ cấp giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã như thế nào?

Hồ sơ bao gồm:

Theo quy định tại Điều 42 Luật Hợp tác xã năm 2023, để đăng ký thành lập hợp tác xã, người được ủy quyền đăng ký thành lập hợp tác xã cần chuẩn bị đầy đủ các thành phần hồ sơ như sau:

• Giấy đề nghị đăng ký thành lập;
• Điều lệ;
• Nghị quyết hội nghị thành lập;
• Danh sách thành viên chính thức, thành viên liên kết góp vốn;
• Danh sách, số định danh cá nhân của người đại diện theo pháp luật là người Việt Nam; danh sách, bản sao giấy tờ pháp lý của người đại diện theo pháp luật là người nước ngoài;
• Bản sao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (đối với cá nhân là nhà đầu tư nước ngoài);
• Bản sao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với dự án thành lập hợp tác xã trong trường hợp hợp tác xã được tham gia thành lập bởi cá nhân là nhà đầu tư nước ngoài hoặc tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật về đầu tư.

Thủ tục cấp Giấy chứng nhận:

• Nộp hồ sơ: Hợp tác xã gửi hồ sơ đăng ký tại cơ quan đăng ký hợp tác xã cấp huyện hoặc cấp tỉnh nơi đặt trụ sở chính.
• Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ: Cơ quan có thẩm quyền kiểm tra tính hợp lệ và đầy đủ của hồ sơ.
• Cấp Giấy chứng nhận: Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã.
• Trường hợp từ chối: Nếu hồ sơ không hợp lệ hoặc không đáp ứng điều kiện, cơ quan đăng ký sẽ có văn bản thông báo lý do từ chối và hướng dẫn sửa đổi, bổ sung hồ sơ.

Lưu ý: Sau khi nhận được Giấy chứng nhận, hợp tác xã phải thực hiện thủ tục thông báo công khai theo quy định của pháp luật.

III. Một số thắc mắc về giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã

1. Có giới hạn ngành nghề khi xin cấp giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã không?

Ngành nghề kinh doanh của hợp tác xã không được nằm trong danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Tại Điều 6 Luật Đầu tư 2020 quy định những ngành nghề cấm đầu tư, kinh doanh như sau:

+ Kinh doanh các chất ma túy quy định tại Phụ lục I của Luật này;

+ Kinh doanh các loại hóa chất, khoáng vật quy định tại Phụ lục II của Luật này;

+ Kinh doanh mẫu vật các loài thực vật, động vật hoang dã có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục I của Công ước về buôn bán quốc tế các loài thực vật, động vật hoang dã nguy cấp; mẫu vật các loài thực vật rừng, động vật rừng, thủy sản nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục III của Luật này;

+ Kinh doanh mại dâm;

+ Mua, bán người, mô, xác, bộ phận cơ thể người, bào thai người;

+ Hoạt động kinh doanh liên quan đến sinh sản vô tính trên người;

+ Kinh doanh pháo nổ;

+ Kinh doanh dịch vụ đòi nợ.

Ngoài ra, đối với những ngành nghề kinh doanh có điều kiện thì hợp tác xã cần đáp ứng điều kiện pháp luật quy định trước khi tiến hành hoạt động kinh doanh.

2. Làm thế nào để chuyển đổi loại hình hoạt động khi đã có giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã?

Căn cứ theo Điều 45 Nghị định 92/2024/NĐ-CP quy định đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh, hợp tác xã có thể chuyển đổi loại hình thông qua thủ tục đăng ký thay đổi tại cơ quan đăng ký kinh doanh.

Hợp tác xã phải đăng ký thay đổi nội dung Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã khi thay đổi một trong các thông tin quy định tại khoản 1, 2 và 5 Điều 45 Luật Hợp tác xã 2023 hoặc khi thay đổi vốn điều lệ từ 5% vốn điều lệ hoặc từ 01 tỷ đồng trở lên hoặc khi tổ chức lại hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

3. Sau khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký, hợp tác xã cần thực hiện những nghĩa vụ gì?

Điều 49 của Luật Hợp tác xã 2023 quy định rằng sau khi cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, cơ quan đăng ký kinh doanh phải công bố thông tin đăng ký của hợp tác xã trên hệ thống thông tin điện tử, bao gồm nội dung Giấy chứng nhận và ngành nghề kinh doanh. Nếu có sự thay đổi về nội dung Giấy chứng nhận, các thay đổi phải được thông báo và công bố trong vòng 30 ngày kể từ ngày hồ sơ được chấp nhận. Mục đích của quy định này là đảm bảo tính công khai, minh bạch trong hoạt động của hợp tác xã, giúp các bên liên quan dễ dàng tiếp cận thông tin.

4. Thời gian xử lý hồ sơ cấp giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã là bao lâu?

Theo khoản 4 Điều 42 Luật Hợp tác xã 2023 quy định thời gian xử lý hồ sơ cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã được quy định như sau:

• Thời hạn giải quyết: Trong vòng 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã.
• Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ: Cơ quan đăng ký kinh doanh phải thông báo bằng văn bản nội dung cần sửa đổi, bổ sung cho người được ủy quyền đăng ký thành lập hợp tác xã.
• Trường hợp từ chối: Nếu từ chối cấp Giấy chứng nhận, cơ quan đăng ký kinh doanh phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Lưu ý rằng, thời gian xử lý hồ sơ chỉ được tính từ khi cơ quan đăng ký kinh doanh nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

5. Có bắt buộc hợp tác xã phải giải thể khi bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã không?

Theo Điều 97 của Luật Hợp tác xã 2012, hợp tác xã bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký trong các trường hợp sau:

• Giải thể, phá sản, bị hợp nhất, bị sáp nhập.
• Nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký không trung thực, không chính xác.
• Lợi dụng danh nghĩa hợp tác xã để hoạt động trái pháp luật.
• Hoạt động trong ngành, nghề mà pháp luật cấm.
• Hoạt động trong ngành, nghề kinh doanh có điều kiện mà không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.
• Không đăng ký mã số thuế trong thời hạn 01 năm kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký.
• Chuyển trụ sở chính sang địa phương khác với nơi đăng ký trong thời hạn 01 năm mà không đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Như vậy, khi hợp tác xã bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký do vi phạm một trong các trường hợp trên, hợp tác xã sẽ bị giải thể theo quy định pháp luật.

6. Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã có phải là Giấy chứng nhận đăng ký thuế của hợp tác xã không?

Căn cứ theo Điều 9 Nghị định 92/2024/NĐ-CP quy định Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã là văn bản (bằng giấy hoặc bản điện tử) được cấp bởi cơ quan đăng ký kinh doanh, ghi lại thông tin đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế của hợp tác xã. Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã cũng đồng thời là giấy chứng nhận đăng ký thuế của hợp tác xã.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã

Trên đây là tất cả các thông tin chi tiết mà NPLaw của chúng tôi cung cấp để hỗ trợ quý khách hàng về vấn đề Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã. Trường hợp Quý Khách hàng còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề nêu trên hoặc các vấn đề pháp lý khác thì hãy liên hệ ngay cho NPLaw để được đội ngũ chúng tôi trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.