Tư vấn pháp luật về nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ

Trong bối cảnh công tác cán bộ hiện nay, vấn đề nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ đang ngày càng trở thành một mối lo ngại lớn, không chỉ ảnh hưởng đến tính minh bạch trong quản lý nhà nước mà còn tác động tiêu cực đến uy tín và hiệu quả của các cơ quan tổ chức. Hành vi này không chỉ vi phạm đạo đức nghề nghiệp mà còn là hành vi vi phạm pháp luật theo quy định.

Hình ảnh tội nhận hối lộ

Trong bài viết này, NPLaw sẽ tư vấn những vấn đề pháp lý liên quan đến nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ.

I. Thực trạng về nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ

Trong những năm gần đây, vấn đề nhận hối lộ trong công tác bổ nhiệm cán bộ đã trở thành một trong những mối quan tâm lớn của xã hội và các cơ quan chức năng. Đây là hành vi không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, tổ chức mà còn làm mất niềm tin của nhân dân vào hệ thống chính trị, các tổ chức nhà nước.

Một số vụ việc được phanh phui trong thời gian qua cho thấy, có tình trạng nhận hối lộ để ưu ái, thăng tiến các cán bộ không đủ năng lực, phẩm chất, gây hậu quả nghiêm trọng cho công tác cán bộ. Nhiều người lợi dụng quyền lực, chức vụ của mình để trao đổi các khoản tiền, quà tặng, hoặc lợi ích vật chất khác với những cá nhân có nhu cầu thăng tiến trong bộ máy nhà nước. Việc bổ nhiệm cán bộ không dựa trên tiêu chuẩn, quy trình, hoặc xét duyệt đúng đắn đã tạo ra sự bất công và thiếu minh bạch trong công tác tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ.

II. Quy định pháp luật về nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ

1. Nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ được hiểu thế nào?

Theo Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, nhận hối lộ là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc trung gian nhận hoặc sẽ bất kỳ lợi ích nào cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ.

Như vậy, có thể hiểu: Nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ là hành vi vi phạm pháp luật, trong đó người có thẩm quyền bổ nhiệm cán bộ, công chức nhận tiền, tài sản hoặc các lợi ích vật chất khác từ một cá nhân, tổ chức nào đó nhằm đổi lấy việc bổ nhiệm, thăng chức hoặc ưu ái trong việc tuyển chọn, phân công công việc đối với cán bộ, công chức.

2. Nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ bị xử lý thế nào?

Hình thức xử lý hình sự:

Theo Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, người phạm tội nhận hối lộ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức hình phạt cao nhất là tử hình.

Hình ảnh cán bộ công chức

Hình thức kỷ luật:

Theo Nghị định 112/2020/NĐ-CP, cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm quy định về phòng, chống tham nhũng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị áp dụng thức thức kỷ luật khiển trách hoặc cảnh cáo.

Đối với cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý thì có thể bị áp dụng hình thức kỷ luật giáng chức hoặc cách chức.

Trường hợp công chức, viên chức bị Tòa án kết án về hành vi tham nhũng, trong thời hạn 15 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định, bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án, cấp có thẩm quyền xử lý kỷ luật ra quyết định kỷ luật buộc thôi việc.

3. Thẩm quyền xử lý hành vi nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ?

Thẩm quyền xử lý hình sự:

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Tòa án nhân dân sẽ có thẩm quyền xét xử sơ thẩm hình sự đối với tội nhận hối lộ. Theo đó, tùy từng trường hợp mà thẩm quyền sẽ thuộc về các cấp Tòa án khác nhau.

Thẩm quyền xử lý kỷ luật:

Theo Điều 20 Nghị định 112/2020/NĐ-CP, được bổ sung bởi Khoản 8 Điều 1 Nghị định 71/2023/NĐ-CP, thẩm quyền xử lý kỷ luật đối với cán bộ nhận hối lộ bao gồm:

• Cấp có thẩm quyền phê chuẩn, quyết định phê duyệt kết quả bầu cử thì có thẩm quyền xử lý kỷ luật
• Đối với các chức vụ, chức danh trong cơ quan hành chính nhà nước do Quốc hội phê chuẩn thì Thủ tướng Chính phủ ra quyết định xử lý kỷ luật.
• Trường hợp không có hoặc đang chờ quyết định phê chuẩn hoặc quyết định phê duyệt kết quả bầu thì cấp có thẩm quyền bầu quyết định xử lý kỷ luật. 

III. Một số thắc mắc về nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ

1. Mức phạt tiền dành cho hành vi nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ là bao nhiêu?

Tội nhận hối lộ theo Khoản 5 Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định: Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. 

Như vậy, mức phạt tiền dành cho hành vi nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ có thể là từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng. 

2. Cán bộ nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ đã nghỉ hưu thì có bị xử lý không?

Căn cứ theo quy định tại Điều 2 Luật Phòng chống tham nhũng 2018 quy định hành vi nhận hối lộ là một trong các hành vi tham nhũng.

Hình ảnh nhận hối lộ

Theo khoản 1 Điều 92 Luật Phòng chống tham nhũng 2018 quy định về xử lý người có hành vi tham nhũng, người có hành vi tham nhũng giữ bất kỳ chức vụ, vị trí công tác nào đều phải bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật, kể cả người đã nghỉ hưu, thôi việc, chuyển công tác. 

Như vậy, cán bộ đã nghỉ hưu mà có hành vi tham nhũng đều phải bị xử lý nghiêm mình theo quy định của pháp luật.

3. Khung hình phạt dành cho hành vi nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ là gì?

Khung hình phạt dành cho hành vi nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ về tội nhận hối lộ theo Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) như sau:

- Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào sau đây cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

+ Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm hoặc đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục 1 Chương XXIII Bộ luật Hình sự 2015, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

+ Lợi ích phi vật chất.

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

+ Có tổ chức;

+ Lạm dụng chức vụ, quyền hạn;

+ Của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

+ Gây thiệt hại về tài sản từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;

+ Phạm tội 02 lần trở lên;

+ Biết rõ của hối lộ là tài sản của Nhà nước;

+ Đòi hối lộ, sách nhiễu hoặc dùng thủ đoạn xảo quyệt.

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm:

+ Của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

+ Gây thiệt hại về tài sản từ 3.000.000.000 đồng đến dưới 5.000.000.000 đồng.

- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

+ Của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên;

+ Gây thiệt hại về tài sản 5.000.000.000 đồng trở lên.

- Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

4. Đảng viên nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ, công chức, viên chức thì sẽ bị xử lý kỷ luật như thế nào?

Căn cứ vào khoản 3 Điều 29 Quy định 69/QĐ-TW năm 2022 của Ban Chấp hành Trung ương đã quy định về việc áp dụng hình thức kỷ luật khai trừ khỏi Đảng đối với Đảng viên vi phạm quy định công tác tổ chức, cán bộ như sau:

“Điều 29. Vi phạm quy định công tác tổ chức, cán bộ

…

3. Trường hợp vi phạm quy định tại Khoản 1, Khoản 2 Điều này gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc vi phạm một trong các trường hợp sau thì kỷ luật bằng hình thức khai trừ:

a) Môi giới, nhận hối lộ trong tiếp nhận, tuyển dụng, cử tuyển, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, bố trí công tác, năng lượng, nâng ngạch, khen thưởng, kỷ luật, xét công nhận đạt chuẩn chức danh, xét phong tặng danh hiệu đối với cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động”.

Như vậy, hành vi Đảng viên nhận hối lộ để tuyển dụng, bổ nhiệm công chức, viên chức, người lao động thì sẽ bị khai trừ khỏi Đảng.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến vấn đề nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ

Trên đây là những thông tin pháp lý liên quan đến vấn đề nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ mà NPLaw đã cung cấp cho bạn. Nếu bạn quan tâm về các vấn đề pháp lý liên quan đến nhận hối lộ để bổ nhiệm cán bộ, hãy liên hệ để chúng tôi để được hỗ trợ. Với đội ngũ nhiệt tình và đầy chuyên môn, NPLaw sẽ giúp các bạn giải đáp các thắc mắc cụ thể liên quan đến vấn đề được nêu trên.