Có nên sử dụng dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà không?

Ngày nay, cùng với sự phát triển của y học hiện đại và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân, dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà đã trở thành một lựa chọn phổ biến, mang lại nhiều tiện ích. Mời bạn đọc cùng theo dõi bài viết dưới đây của NPLaw để tìm hiểu thêm về dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà hiện nay nhé.

I. Giới thiệu về dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà trong giai đoạn hiện nay

1. Khái niệm về dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà

Dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà hiện nay được hiểu là hình thức cung cấp các dịch vụ chăm sóc y tế, phục hồi và hỗ trợ sức khỏe khác ngay tại nơi ở của người bệnh, người cao tuổi hoặc người có nhu cầu đặc biệt. Các dịch vụ này do các nhân viên y tế (bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên) hoặc người chăm sóc được đào tạo thực hiện.

2. Ví dụ về vấn đề liên quan đến dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà thực tế

Ví dụ về dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà phổ biến hiện nay như: Một công ty dịch vụ y tế cử điều dưỡng đến nhà đo huyết áp, tiêm thuốc và thay băng cho bệnh nhân sau phẫu thuật; hay bác sĩ gia đình theo dõi sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi tại nhà, ghi chép vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Các trường hợp này đều được coi là dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà và phải tuân thủ điều kiện pháp luật. 

3. Tại sao cần thực hiện dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà

Việc sử dụng dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà hiện nay mang lại nhiều lợi ích thiết thực như:

• Giảm áp lực cho bệnh viện, phòng khám, đặc biệt là ở các khu vực đô thị đông dân. 
• Tăng tính thuận tiện cho bệnh nhân, đặc biệt người già yếu hoặc khó di chuyển. Người bệnh được chăm sóc trong chính ngôi nhà của mình, giảm thiểu căng thẳng và nguy cơ lây nhiễm chéo tại bệnh viện.
• Giúp theo dõi sức khỏe sát sao, phòng ngừa biến chứng. Dịch vụ có thể được thiết kế riêng biệt, phù hợp với nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể của từng người bệnh.

Như vậy, dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà là hoạt động với xu hướng phát triển y tế hiện đại, đáp ứng quyền và lợi ích hợp pháp của người bệnh.

II. Quy định pháp luật liên quan đến dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà

1. Quy định cần lưu ý liên quan đến dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà

Một số quy định cần lưu ý liên quan đến dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà hiện nay được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật như:

• Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023: quy định các điều kiện hoạt động và trách nhiệm của người bệnh (Chương II), người hành nghề (Chương III), hoạt động khám bệnh, chữa bệnh y học gia đình (Điều 81)...
• Nghị định 96/2023/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết một số điều của luật khám bệnh, chữa bệnh: Hình thức tổ chức của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (Điều 39); Điều kiện cấp giấy phép hoạt động chung đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (Điều 40)... 
• Bộ luật Dân sự 2015: Quy định về hợp đồng dịch vụ (mục 9 Chương XVI) và trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng (Chương XX).

Việc thực hiện đúng các quy định trên là điều kiện đảm bảo hoạt động khám, chữa bệnh tại nhà được thực hiện hợp pháp, an toàn và bảo vệ quyền lợi của người bệnh.

2. Điều kiện để được áp dụng dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà

Để áp dụng, cung cấp dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà, người hành nghề và cơ sở hành nghề phải đáp ứng các điều kiện theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 như sau:

Đối với người hành nghề (khoản 1 Điều 19):

• Có giấy phép hành nghề đang còn hiệu lực;
• Đã đăng ký hành nghề, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 36 của Luật này;
• Đáp ứng yêu cầu về sử dụng ngôn ngữ trong khám bệnh, chữa bệnh quy định tại Điều 21 của Luật này;
• Có đủ sức khỏe để hành nghề theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế;
• Không thuộc trường hợp quy định tại Điều 20 của Luật này.

Đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (Điều 49):

• Đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động. 
• Bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng cơ bản quy định tại điểm a khoản 1 Điều 57 của Luật này trong quá trình hoạt động.

3. Các biện pháp xử lý vi phạm liên quan dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà

Hành vi cung cấp dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà không đúng quy định có thể bị xử lý như sau:

• Xử phạt hành chính theo mục 2 Chương II Nghị định 117/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 124/2021/NĐ-CP và Nghị định 96/2023/NĐ-CP) đối với hành vi vi phạm về khám bệnh, chữa bệnh.
• Xử lý hình sự trong trường hợp có dấu hiệu tội phạm theo Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 (Điều 315 về tội vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh, sản xuất, pha chế, cấp phát, bán thuốc hoặc dịch vụ y tế khác)
• Trách nhiệm dân sự: bồi thường thiệt hại cho người bị thiệt hại do hành vi vi phạm gây ra theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015.

Như vậy, tùy theo từng trường hợp, mức độ, tính chất của hành vi vi phạm, người vi phạm liên quan đến dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà có thể bị xử lý vi phạm theo quy định trên.

III. Giải đáp các thắc mắc liên quan dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà

1. Có cần đăng ký giấy phép hoạt động cho dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà không?

Theo khoản 1 Điều 49 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, một trong những điều kiện hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh gồm: “Đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động”.

Như vậy, cơ sở cung cấp dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà cần phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động theo quy định.

2. Nếu nhân viên cung cấp dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà vi phạm quy định, họ sẽ phải chịu trách nhiệm ra sao?

Theo khoản 2 Điều 45 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, người hành nghề có nghĩa vụ: “Chịu trách nhiệm về việc khám bệnh, chữa bệnh của mình”. Do vậy, khi cung cấp dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà cho người bệnh, người hành nghề có hành vi vi phạm quy định thì phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình.

Tủy theo tính chất, mức độ của hành vi vi phạm, người hành nghề vi phạm có thể bị xử lý hành chính (mục 2 Chương II Nghị định 117/2020/NĐ-CP đối với hành vi vi phạm về khám bệnh, chữa bệnh); truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 315 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 về tội vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh, sản xuất, pha chế, cấp phát, bán thuốc hoặc dịch vụ y tế khác); bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm gây ra (Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015). 

3. Quyền lợi của bệnh nhân trong dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà được bảo vệ như thế nào theo pháp luật?

Bệnh nhân khi sử dụng dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà vẫn được pháp luật bảo vệ các quyền của người bệnh theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 gồm:

• Quyền được khám bệnh, chữa bệnh (Điều 9).
• Quyền được tôn trọng danh dự, bảo vệ sức khỏe và tôn trọng bí mật riêng tư trong khám bệnh, chữa bệnh (Điều 10).
• Quyền được lựa chọn trong khám bệnh, chữa bệnh (Điều 11).
• Quyền được cung cấp thông tin về hồ sơ bệnh án và chi phí khám bệnh, chữa bệnh (Điều 12).
• Quyền được từ chối khám bệnh, chữa bệnh và rời khỏi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (Điều 13).
• Quyền kiến nghị và bồi thường (Điều 14).

Hiểu rõ những quyền này sẽ giúp người bệnh tự tin hơn khi lựa chọn và sử dụng các dịch vụ chăm sóc tại nhà.

4. Quyền của người lao động trong các dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà được bảo vệ như thế nào?

Người lao động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc cung cấp dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà, ví dụ như điều dưỡng, kỹ thuật viên, được bảo vệ theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2013 và Bộ luật Lao động 2019. 

Với tư cách người hành nghề, người lao động tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có các quyền theo mục 5 Chương II Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2013 gồm:

• Quyền hành nghề (Điều 39).
• Quyền từ chối khám bệnh, chữa bệnh (Điều 40).
• Quyền được nâng cao năng lực chuyên môn (Điều 41).
• Quyền được bảo vệ khi xảy ra sự cố y khoa (Điều 42).
• Quyền được bảo đảm an toàn khi hành nghề khám bệnh, chữa bệnh (Điều 43).

Với tư cách là người lao động, người lao động tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có các quyền theo khoản 1 Điều 5 Bộ luật Lao động 2019 gồm:

• Làm việc; tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp, học nghề, nâng cao trình độ nghề nghiệp; không bị phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động, quấy rối tình dục tại nơi làm việc;
• Hưởng lương phù hợp với trình độ, kỹ năng nghề trên cơ sở thỏa thuận với người sử dụng lao động; được bảo hộ lao động, làm việc trong điều kiện bảo đảm về an toàn, vệ sinh lao động; nghỉ theo chế độ, nghỉ hằng năm có hưởng lương và được hưởng phúc lợi tập thể;
• Thành lập, gia nhập, hoạt động trong tổ chức đại diện người lao động, tổ chức nghề nghiệp và tổ chức khác theo quy định của pháp luật; yêu cầu và tham gia đối thoại, thực hiện quy chế dân chủ, thương lượng tập thể với người sử dụng lao động và được tham vấn tại nơi làm việc để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình; tham gia quản lý theo nội quy của người sử dụng lao động;
• Từ chối làm việc nếu có nguy cơ rõ ràng đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe trong quá trình thực hiện công việc;
• Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;
• Đình công;
• Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

5. Trường hợp xảy ra sự cố trong quá trình cung cấp dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà, trách nhiệm thuộc về ai?

Theo Điều 597 Bộ luật Dân sự 2015: “Pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do người của mình gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ được pháp nhân giao; nếu pháp nhân đã bồi thường thiệt hại thì có quyền yêu cầu người có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật”.

Theo khoản 2 Điều 45 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, người hành nghề có nghĩa vụ: “Chịu trách nhiệm về việc khám bệnh, chữa bệnh của mình”.

Ngoài ra, trường hợp xảy ra tai biến y khoa, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm bồi thường theo Điều 102 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 như sau: “Trường hợp xảy ra tai biến y khoa đối với người bệnh, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm bồi thường cho người bệnh theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 100 của Luật này”.

Như vậy, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là chủ thể chịu trách nhiệm chính khi xảy ra sự cố trong quá trình cung cấp dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà. Người hành nghề có lỗi gây ra sự cố phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình và bồi thường cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định nêu trên.

IV. Có nên tìm luật sư tư vấn để được hỗ trợ hiệu quả trong tư vấn về dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà không?

Các vấn đề liên quan đến dịch vụ săn sóc sức khỏe tại nhà thường rất phức tạp, liên quan đến nhiều quy định chuyên ngành y tế, lao động và dân sự. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.