Vấn đề bảo vệ và sử dụng logo công ty ngày càng có ý nghĩa quan trọng, nhất là trong bối cảnh tỉ lệ cạnh tranh trên thị trường ngày càng tăng cao. Hãy để NPLaw đồng hành cùng bạn trên con đường tìm kiếm quy định pháp luật hiện hành về bảo vệ và sử dụng logo công ty.
I. Thực trạng hiện nay của bảo vệ và sử dụng logo công ty
Tài sản trí tuệ là loại tài sản vô hình có giá trị to lớn với sự phát triển của các chủ thể kinh doanh nói chung và doanh nghiệp nói riêng. Do vậy, việc bảo vệ và sử dụng tài sản trí tuệ hiệu quả là chìa khóa thúc đẩy thành công của doanh nghiệp.
Logo cũng là một loại tài sản trí tuệ vô giá của công ty, và thực tiễn thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã có ý thức bảo vệ loại tài sản này. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, việc bảo vệ và sử dụng logo công ty đang đối mặt với nhiều khó khăn:
- Hành vi xâm phạm phổ biến: Tình trạng làm giả, làm nhái logo, sao chép trái phép diễn ra phổ biến, gây thiệt hại nghiêm trọng về doanh thu, uy tín và niềm tin của khách hàng đối với doanh nghiệp.
- Ý thức bảo vệ logo còn hạn chế: Nhiều công ty, đặc biệt là các công ty vừa và nhỏ, vẫn chưa thực sự chú trọng đến việc đăng ký bảo hộ logo hoặc chưa nắm vững các quy định về sử dụng logo, dẫn đến rủi ro pháp lý cao và không bảo đảm được quyền lợi của mình.
- Thách thức từ môi trường số: Việc logo dễ dàng bị sao chép, chỉnh sửa, sử dụng sai mục đích trên mạng xã hội, website….đòi hỏi công ty phải có các biện pháp bảo vệ linh hoạt và kịp thời hơn.
- Cạnh tranh không lành mạnh: Các đối thủ có thể lợi dụng sự tương tự về logo để gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, chiếm đoạt thị phần.
Như vậy, bên cạnh những tín hiệu đáng mừng thì việc bảo vệ và sử dụng logo công ty hiện nay vẫn chưa thực sự được chú trọng. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng tới quyền lợi của công ty mà còn gây khó khăn cho công tác quản lý quyền sở hữu trí tuệ của nhà nước.
II. Bảo vệ và sử dụng logo công ty là gì?
Trước khi phân tích sâu hơn về các quy định pháp luật liên quan, quý bạn đọc cần hiểu thế nào là bảo vệ và sử dụng logo công ty? Hiện nay pháp luật không ghi nhận định nghĩa vụ thể về cụm từ này, do vậy, cần phân tích nội hàm của thuật ngữ.
Theo từ điển tiếng Việt thì bảo vệ là việc giữ cho không hư hỏng, còn nguyên vẹn; sử dụng là việc dùng gì đó trong một công việc.
Đồng thời, theo điểm a Khoản 1 Điều 3 Quyết định 17/2016/QĐ-UBND của tỉnh Tây Ninh thì logo có thể hiểu là “hình ảnh cô đọng, có cấu trúc, bố cục hoàn chỉnh thể hiện nét riêng…”
Như vậy, có thể hiểu bảo vệ và sử dụng logo công ty là tổng hòa các hoạt động nhằm duy trì tính nguyên vẹn, tính độc quyền và giá trị của biểu tượng hình ảnh đại diện cho doanh nghiệp (logo), đồng thời áp dụng biểu tượng đó một cách hiệu quả vào mọi hoạt động kinh doanh, truyền thông và marketing để xây dựng, nhận diện và phát triển thương hiệu trên thị trường.
1. Tầm quan trọng của bảo vệ và sử dụng logo công ty
Hiện nay, khi các công ty ngày càng có nhận thức về ý nghĩa to lớn của tài sản trí tuệ thì việc bảo vệ và sử dụng logo công ty ngày càng có vai trò quan trọng. Tầm quan trọng của hoạt động này thể hiện ở một số khía cạnh sau:
- Xây dựng và định vị thương hiệu: Logo là yếu tố nhận diện cốt lõi, giúp khách hàng phân biệt sản phẩm/dịch vụ của công ty với đối thủ cạnh tranh. Việc được pháp luật bảo vệ và sử dụng logo công ty đúng cách giúp củng cố vị thế thương hiệu trên thị trường.
- Tạo dựng niềm tin và sự tín nhiệm: Việc logo được bảo hộ và sử dụng nhất quán, chuyên nghiệp sẽ tạo dựng niềm tin vững chắc cho khách hàng, đối tác.
- Tài sản vô hình có giá trị: Logo được bảo hộ là một tài sản trí tuệ có giá trị kinh tế, có thể được định giá, chuyển nhượng, hoặc cấp phép sử dụng, mang lại nguồn lợi nhuận đáng kể cho công ty.
- Ngăn chặn hành vi xâm phạm: Đăng ký bảo hộ logo là cơ sở pháp lý vững chắc để ngăn chặn các hành vi xâm phạm trái pháp logo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.
- Nền tảng cho mở rộng kinh doanh: Khi mở rộng thị trường, đặc biệt là ra quốc tế, việc bảo vệ và sử dụng logo công ty sẽ tăng độ nhận diện của công ty, tạo dấu ấn cho người tiêu dùng, từ đó có cơ hội phát triển kinh doanh.
Như vậy, qua những phân tích trên, quý bạn đọc có thể ý thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ và sử dụng logo hiệu quả. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách là các chủ thể phải nắm rõ các quy định hiện hành về vấn đề này.
2. Những điều cần lưu ý về bảo vệ và sử dụng logo công ty
Với tầm quan trọng của việc bảo vệ và sử dụng logo công ty hiệu quả trong bối cảnh hiện nay, các chủ thể kinh doanh nói chung và các doanh nghiệp nói riêng cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Đăng ký bảo hộ kịp thời: Việc đăng ký bảo hộ logo là cơ sở xác lập quyền, tạo điều kiện đảm bảo quyền lợi cho công ty cũng như phòng tránh hành vi xâm phạm trái phép logo.
- Sử dụng hiệu quả và nhất quán: Công ty nên sử dụng logo một cách nhất quán khi thực hiện quảng bá sản phẩm. Điều này góp phần duy trì nhận diện thương hiệu cho công ty.
- Thường xuyên giám sát và bảo vệ quyền: Công ty còn phải chủ động sát sao trong việc giám sát việc sử dụng logo để kịp thời phát hiện các hành vi xâm phạm trái phép logo ngay từ ban đầu.
- Tuân thủ quy định pháp luật: Công ty còn phải thực hiện việc bảo vệ và sử dụng logo theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản pháp luật liên quan.
Trên đây là một số lưu ý cần quan tâm mà NPLaw đúc rút ra từ kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực này. Quý bạn đọc có thể tham khảo để quá trình bảo vệ và sử dụng logo công ty diễn ra hiệu quả, hợp pháp.
III. Quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ và sử dụng logo công ty
Tuân thủ quy định pháp luật là một trong những lưu ý quan trọng trong việc bảo vệ và sử dụng logo. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ phức tạp đã khiến việc thực hiện theo quy định trở nên khó khăn.
Hiểu được điều này, NPLaw cung cấp cho quý bạn đọc những quy định cần lưu ý và những vi phạm liên quan đến bảo vệ và sử dụng logo công ty.
1. Quy định cần lưu ý liên quan đến bảo vệ và sử dụng logo công ty
Tại Việt Nam, logo công ty chủ yếu được bảo hộ dưới hình thức nhãn hiệu (quyền sở hữu công nghiệp) hoặc tác phẩm mỹ thuật ứng dụng (quyền tác giả). Do vậy, quy định liên quan đến bảo vệ và sử dụng logo công ty chính là những quy định hiện hành về bảo hộ và sử dụng nhãn hiệu, tác phẩm mỹ thuật ứng dụng.
Theo Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi bổ sung năm 2009, 2019 và 2022 (sau đây gọi là Luật Sở hữu trí tuệ), vấn đề bảo hộ và sử dụng nhãn hiệu cũng như tác phẩm mỹ thuật ứng dụng được quy định như sau:
1.1. Trường hợp logo được bảo hộ và sử dụng dưới hình thức nhãn hiệu
Trước hết, quý bạn đọc cần nắm rõ định nghĩa về nhãn hiệu để xác định điểm tương đồng giữa logo và đối tượng này. Theo Khoản 16 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu được hiểu là “dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau”.
Với trường hợp logo của công ty được bảo hộ và sử dụng dưới hình thức nhãn hiệu thì quý bạn đọc cần quan tâm tới các quy định về điều kiện, thủ tục bảo hộ và sử dụng nhãn hiệu.
(a); Điều kiện logo được bảo hộ dưới hình thức nhãn hiệu: Theo Điều 72 và Điều 73 Luật Sở hữu trí tuệ, logo được bảo hộ nếu đáp ứng các yêu cầu sau:
- Là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc hoặc dấu hiệu âm thanh thể hiện được dưới dạng đồ họa.
- Có khả năng phân biệt hàng hóa, dịch vụ của chủ sở hữu nhãn hiệu với hàng hóa, dịch vụ của chủ thể khác.
- Không thuộc trường hợp không được bảo hộ dưới danh nghĩa nhãn hiệu như dấu hiệu là hình dạng vốn có của hàng hóa hoặc do đặc tính kỹ thuật của hàng hóa bắt buộc phải có….
(b); Thủ tục đăng ký bảo hộ logo dưới danh nghĩa nhãn hiệu: theo quy định tại mục 2 chương VIII Luật Sở hữu trí tuệ, công ty muốn đăng ký bảo hộ logo dưới danh nghĩa nhãn hiệu cần thực hiện các bước sau:
Bước 1: Nộp hồ sơ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu
Công ty nộp 01 bộ hồ sơ đăng ký bảo vệ nhãn hiệu trực tiếp hoặc trực tuyến đến Cục Sở hữu trí tuệ hoăc Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại thành phố Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh.
Theo Điều 100 và Điều 103 Luật Sở hữu trí tuệ, bộ hồ sơ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu bao gồm các giấy tờ sau:
- Tờ khai đăng ký nhãn hiệu theo mẫu số 08 Phụ lục I của Nghị định 65/2023/NĐ-CP.
- 05 Mẫu nhãn hiệu kèm theo.
- Chứng từ nộp phí, lệ phí.
- Quy chế sử dụng nhãn hiệu tập thể hoặc nhãn hiệu chứng nhận với trường hợp đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể hoặc nhãn hiệu chứng nhận.
- Giấy ủy quyền (nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được nộp thông qua tổ chức dịch vụ đại diện sở hữu công nghiệp).
- Tài liệu xác nhận được phép sử dụng các dấu hiệu đặc biệt (nếu nhãn hiệu yêu cầu bảo hộ có chứa các biểu tượng, cờ, huy hiệu của cơ quan, tổ chức trong nước và quốc tế…).
- Tài liệu chứng minh quyền ưu tiên (nếu có).
- Tài liệu chứng minh quyền đăng ký, nếu người nộp đơn thụ hưởng quyền đó của người khác.
Bước 2: Thẩm định hình thức
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Cục Sở hữu trí tuệ tiến hành xem xét tính hợp lệ của hồ sơ. Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, theo khoản 3 Điều 109, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện các thủ tục sau đây:
- Thông báo dự định từ chối chấp nhận đơn hợp lệ, trong đó phải nêu rõ lý do và ấn định thời hạn để người nộp đơn sửa chữa thiếu sót hoặc có ý kiến phản đối dự định từ chối.
- Thông báo từ chối chấp nhận đơn hợp lệ nếu người nộp đơn không sửa chữa thiếu sót, sửa chữa thiếu sót không đạt yêu cầu hoặc không có ý kiến xác đáng phản đối dự định từ chối.
Trường hợp người nộp đơn sửa chữa thiếu sót đạt yêu cầu hoặc có ý kiến xác đáng phản đối dự định từ chối chấp nhận đơn hợp lệ thì cơ quan quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp ra thông báo chấp nhận đơn hợp lệ.
Thời hạn để thẩm định hình thức hồ sơ là 01 tháng kể từ ngày nộp đơn.
Bước 3: Công bố đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu
Sau khi chấp nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp công bố đơn đăng ký trên Công báo sở hữu công nghiệp. Thời hạn công bố đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu là 02 tháng kể từ ngày đơn được chấp nhận là đơn hợp lệ.
Bước 4: Thẩm định nội dung
Khi hết thời hạn công bố đơn, Cục Sở hữu trí tuệ thực hiện thẩm định nội dung đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu. Thời hạn thẩm định nội dung đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu là 09 tháng kể từ ngày công bố đơn.
Bước 4: Đăng bạ và cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu
Trường hợp nhãn hiệu đáp ứng tiêu chuẩn bảo hộ thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.
Trường hợp không đáp ứng tiêu chuẩn thì cơ quan quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp thực hiện các thủ tục sau đây:
- Thông báo kết quả thẩm định nội dung, trong đó nêu rõ dự định từ chối cấp văn bằng bảo hộ, lý do và ấn định thời hạn để người nộp đơn có ý kiến phản đối dự định từ chối.
- Quyết định từ chối cấp văn bằng bảo hộ nếu người nộp đơn không có ý kiến phản đối hoặc ý kiến phản đối không xác đáng về dự định từ chối quy định tại điểm a khoản này.
(c); Sử dụng nhãn hiệu: Khoản 5 Điều 124 Luật Sở hữu trí tuệ quy định về các hành vi sử dụng nhãn hiệu như sau:
- Gắn nhãn hiệu được bảo hộ lên hàng hóa, bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh, phương tiện dịch vụ, giấy tờ giao dịch trong hoạt động kinh doanh.
- Bán, chào bán, quảng cáo để bán, trưng bày để bán, tàng trữ để bán, vận chuyển hàng hóa mang nhãn hiệu được bảo hộ.
- Nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu được bảo hộ.
1.2. Trường hợp logo được bảo hộ và sử dụng dưới hình thức tác phẩm mỹ thuật ứng dụng
Theo Khoản 8 Điều 6 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, tác phẩm mỹ thuật ứng dụng được hiểu là “tác phẩm được thể hiện bởi đường nét, màu sắc, hình khối, bố cục với tính năng hữu ích, có thể gắn liền với một đồ vật hữu ích, được sản xuất thủ công hoặc công nghiệp”.
Đối với trường hợp công ty muốn bảo hộ và sử dụng logo dưới hình thức tác phẩm mỹ thuật ứng dụng thì cần lưu ý tới các quy định về điều kiện, thủ tục đăng ký và hành vi sử dụng.
(a); Điều kiện bảo hộ tác phẩm mỹ thuật ứng dụng: Hiện nay pháp luật không đưa ra quy định về điều kiện để tác phẩm mỹ thuật ứng dụng được bảo hộ, tuy nhiên, theo kinh nghiệm đăng ký, NPLaw có thể đưa ra một số yêu cầu cần đảm bảo như sau:
- Tác phẩm mỹ thuật ứng dụng là thành quả của hoạt động sáng tạo tinh thần.
- Được thể hiện dưới một hình thức nhất định.
- Có tính sáng tạo, tính nguyên gốc.
(b); Thủ tục đăng ký bảo hộ tác phẩm mỹ thuật ứng dụng: Cần lưu ý rằng, Khoản 1 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ quy định căn cứ phát sinh quyền tác giả là “kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký”. Do vậy, về cơ bản, logo dưới hình thức tác phẩm mỹ thuật ứng dụng không cần đăng ký quyền tác giả vẫn được bảo hộ.
Tuy nhiên, để tránh rủi ro khi phát sinh tranh chấp sau này, việc đăng ký bảo hộ quyền tác giả với logo là hành động cần thiết. Căn cứ Điều 38, 39 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, các bước để đăng ký bảo hộ bao gồm:
Bước 1: Nộp hồ sơ
Công ty nộp hồ sơ đăng ký quyền tác giả trực tiếp hoặc thông qua đại diện hợp pháp tại Việt Nam tới Cục bản quyền tác giả. Bộ hồ sơ đầy đủ bao gồm các giấy tờ sau:
- Tờ khai đăng ký quyền tác giả theo mẫu tại nghị định này.
- 02 bản sao tác phẩm.
- Văn bản ủy quyền nếu người nộp hồ sơ là người được tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, chủ sở hữu quyền liên quan ủy quyền.
- 01 bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy phép thành lập hoặc Quyết định thành lập.
Bước 2: Xét duyệt hồ sơ
Cơ quan nhà nước có thẩm quyền rà soát, phân loại, xem xét tính hợp lệ của hồ sơ trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày nhận được hồ sơ.
Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thông báo yêu cầu công ty sửa đổi, bổ sung hồ sơ. Công ty có thời hạn tối đa 01 tháng kể từ ngày nhận được thông báo để sửa đổi, bổ sung hồ sơ, trừ trường hợp xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan theo quy định của pháp luật. Trường hợp không sửa đổi, bổ sung hồ sơ hoặc đã sửa đổi, bổ sung mà hồ sơ vẫn chưa hợp lệ thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền trả lại hồ sơ cho tổ chức, cá nhân
Bước 3: Cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả
Trường hợp hồ sơ hợp lệ theo quy định, trong thời hạn 15 ngày làm việc, cơ quan nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả cho công ty.
Trường hợp hồ sơ không hợp lệ hoặc không đủ điều kiện bảo hộ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả và trả hồ sơ, thông báo bằng văn bản cho công ty.
(c); Sử dụng tác phẩm mỹ thuật ứng dụng: Khi tác phẩm ra đời và quyền tác giả bắt đầu phát sinh hiệu lực, công ty sẽ có các quyền nhân thân và quyền tài sản đối với logo. Việc thực hiện các quyền này chính là việc sử dụng logo trên thực tế.
Theo Điều 19 và Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ, hành vi sử dụng logo dưới hình thức tác phẩm mỹ thuật ứng được quy định như sau:
- Được phép đặt tên cho logo; đứng tên logo khi sử dụng; công bố logo và bảo vệ sự toàn vẹn của logo.
- Được sao chép trực tiếp hoặc gián tiếp toàn bộ hoặc một phần logo bằng bất ký phương tiện hay hình thức nào.
Như vậy, qua những phân tích, NPLaw đã cung cấp cho quý bạn đọc những quy định cần lưu ý khi bảo hộ và sử dụng logo công ty. Theo đó, quý bạn đọc cần quan tâm tới những quy định về bảo hộ và sử dụng logo dưới hình thức nhãn hiệu hoặc tác phẩm mỹ thuật ứng dụng.
2. Những vi phạm liên quan đến bảo vệ và sử dụng logo công ty
Bên cạnh những quy định cần lưu ý để việc bảo vệ và sử dụng logo công ty được thực hiện một cách hợp pháp và hiệu quả thì hiện nay, pháp luật còn đưa ra những quy định về hành vi vi phạm liên quan đến bảo vệ và sử dụng logo công ty.
Theo đó, tùy theo hình thức đăng ký bảo hộ mà hành vi xâm phạm logo được quy định khác nhau. Căn cứ Điều 28 và Khoản 1 Điều 129 Luật Sở hữu trí tuệ, pháp luật liệt kê những hành vi được xem là xâm phạm nhãn hiệu và tác phẩm mỹ thuật ứng dụng như sau:
(a); Trường hợp logo được bảo vệ và sử dụng dưới hình thức nhãn hiệu: Các hành vi sau đây được thực hiện mà không được phép của chủ sở hữu nhãn hiệu thì bị coi là xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu:
- Sử dụng dấu hiệu trùng với nhãn hiệu được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ tương tự hoặc liên quan tới hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục đăng ký kèm theo nhãn hiệu đó, nếu việc sử dụng có khả năng gây nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ.
- Sử dụng dấu hiệu tương tự với nhãn hiệu được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ trùng, tương tự hoặc liên quan tới hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục đăng ký kèm theo nhãn hiệu đó, nếu việc sử dụng có khả năng gây nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ.
- Sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu nổi tiếng hoặc dấu hiệu dưới dạng dịch nghĩa, phiên âm từ nhãn hiệu nổi tiếng cho hàng hóa, dịch vụ bất kỳ, kể cả hàng hóa, dịch vụ không trùng, không tương tự và không liên quan tới hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu nổi tiếng, nếu việc sử dụng có khả năng gây nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa hoặc gây ấn tượng sai lệch về mối quan hệ giữa người sử dụng dấu hiệu đó với chủ sở hữu nhãn hiệu nổi tiếng.
(b); Trường hợp logo được bảo vệ và sử dụng dưới hình thức tác phẩm mỹ thuật ứng dụng: hành vi được xem là xâm phạm quyền tác giả của tác phẩm mỹ thuật ứng dụng bao gồm:
- Xâm phạm quyền nhân thân, quyền tài sản.
- Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ.
- Cố ý hủy bỏ hoặc làm vô hiệu biện pháp công nghệ hữu hiệu do tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình nhằm thực hiện hành vi xâm phạm.
- Sản xuất, phân phối, nhập khẩu, chào bán, bán, quảng bá, quảng cáo, tiếp thị, cho thuê hoặc tàng trữ nhằm mục đích thương mại các thiết bị, sản phẩm hoặc linh kiện, giới thiệu hoặc cung cấp dịch vụ khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị, sản phẩm, linh kiện hoặc dịch vụ đó được sản xuất, sử dụng nhằm vô hiệu hóa biện pháp công nghệ hữu hiệu bảo vệ quyền tác giả.
- Cố ý xóa, gỡ bỏ hoặc thay đổi thông tin quản lý quyền mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả khi biết hoặc có cơ sở để biết việc thực hiện hành vi đó sẽ xúi giục, tạo khả năng, tạo điều kiện thuận lợi hoặc che giấu hành vi xâm phạm quyền tác giả theo quy định của pháp luật.
- Cố ý phân phối, nhập khẩu để phân phối, phát sóng, truyền đạt hoặc cung cấp đến công chúng bản sao tác phẩm khi biết hoặc có cơ sở để biết thông tin quản lý quyền đã bị xóa, gỡ bỏ, thay đổi mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả; khi biết hoặc có cơ sở để biết việc thực hiện hành vi đó sẽ xúi giục, tạo khả năng, tạo điều kiện thuận lợi hoặc che giấu hành vi xâm phạm quyền tác giả theo quy định của pháp luật.
- Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ quy định để được miễn trừ trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian.
Việc nắm rõ các quy định về hành vi xâm phạm việc bảo hộ và sử dụng logo công ty sẽ giúp doanh nghiệp ngăn chặn từ sớm những hành vi xâm phạm, bảo vệ quyền lợi của mình một cách tối đa.
IV. Giải đáp các thắc mắc về bảo vệ và sử dụng logo công ty
Để quý bạn đọc hiểu sâu hơn về bảo vệ và sử dụng logo công ty, NPLaw đưa ra một số giải đáp cho các vấn đề thường gặp sau:
1. Nếu một logo đã được sử dụng rộng rãi nhưng chưa đăng ký có được pháp luật bảo vệ và sử dụng logo công ty trong trường hợp có tranh chấp không?
Có thể. Việc bảo vệ và sử dụng logo công ty dưới hình thức nhãn hiệu hoặc tác phẩm mỹ thuật ứng dụng đều có cơ chế bảo vệ khi logo đã được sử dụng rộng rãi dù chưa đăng ký.
- Đối với logo được bảo hộ dưới hình thức nhãn hiệu: Logo đã được sử dụng rộng rãi thì có thể được bảo hộ dưới hình thức nhãn hiệu nổi tiếng (khoản 20 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ). Đồng thời, điểm b Khoản 3 Điều 6 quy định căn cứ phát sinh quyền đối với nhãn hiệu nổi tiếng là dựa trên cơ sở sử dụng, không phụ thuộc thủ tục đăng ký.
- Đối với logo được bảo hộ dưới hình thức tác phẩm mỹ thuật ứng dụng: Như đã phân tích ở trên, quyền tác giả phát sinh khi tác phẩm được sáng tạo ra mà không phụ thuộc vào thủ tục đăng ký. Do vậy, ngay từ thời điểm logo được sáng tạo ra thì công ty đã có quyền tác giả với tác phẩm.
2. Khi phát hiện hành vi làm giả, làm nhái logo công ty, chủ sở hữu có thể áp dụng những biện pháp pháp lý nào và thủ tục tương ứng gì để bảo vệ và sử dụng logo công ty?
Khi phát hiện hành vi làm giả, làm nhái logo công ty đã được bảo hộ, chủ sở hữu có thể áp dụng những biện pháp tự bảo vệ để đảm bảo quyền lợi của mình. Theo Khoản 1 Điều 198 Luật Sở hữu trí tuệ, chủ sở hữu có thể thực hiện những thủ tục sau:
- Áp dụng biện pháp công nghệ bảo vệ quyền, đưa thông tin quản lý quyền hoặc áp dụng các biện pháp công nghệ khác nhằm ngăn ngừa hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
- Yêu cầu tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải chấm dứt hành vi xâm phạm, gỡ bỏ và xóa nội dung vi phạm trên môi trường mạng viễn thông và mạng Internet, xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại.
- Yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
- Khởi kiện ra tòa án hoặc trọng tài để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
3. Trong trường hợp có sự thay đổi về cơ cấu tổ chức doanh nghiệp như sáp nhập, chia tách, hợp nhất, việc bảo vệ và sử dụng logo công ty của đơn vị mới sẽ được xử lý pháp lý như thế nào để tránh mất quyền?
Theo điểm b Khoản 1 Điều 29 Nghị định 65/2023/NĐ-CP, một trong các trường hợp được yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp ghi nhận các thay đổi thông tin trên văn bằng bảo hộ là “Thay đổi chủ văn bằng bảo hộ (chuyển dịch quyền sở hữu do thừa kế, kế thừa, sáp nhập, chia, tách, hợp nhất, liên doanh, liên kết, thành lập pháp nhân mới của cùng chủ sở hữu, chuyển đổi hình thức kinh doanh hoặc theo quyết định của Tòa án hoặc của cơ quan có thẩm quyền khác)”.
Do vậy, để tránh mất quyền khi có sự thay đổi về cơ cấu tổ chức doanh nghiệp như sáp nhập, chia tách, hợp nhất thì đơn vị mới có thể thực hiện thủ tục sửa đổi thông tin trên văn bằng bảo hộ.
4. Những tiêu chí pháp lý nào cần được đáp ứng để logo công ty có thể được chấp thuận đăng ký bảo vệ và sử dụng logo công ty?
Tùy theo công ty lựa chọn bảo vệ và sử dụng logo dưới hình thức nhãn hiệu hay tác phẩm mỹ thuật mà những tiêu chí pháp lý cần đáp ứng để được bảo hộ có sự khác nhau.
Đối với nhãn hiệu: Theo Điều 72 và Điều 73 Luật Sở hữu trí tuệ, logo bảo vệ và sử dụng dưới hình thức nhãn hiệu phải đáp ứng các yêu cầu sau:
- Là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc hoặc dấu hiệu âm thanh thể hiện được dưới dạng đồ họa.
- Có khả năng phân biệt hàng hóa, dịch vụ của chủ sở hữu nhãn hiệu với hàng hóa, dịch vụ của chủ thể khác.
- Không thuộc trường hợp không được bảo hộ dưới danh nghĩa nhãn hiệu như dấu hiệu là hình dạng vốn có của hàng hóa hoặc do đặc tính kỹ thuật của hàng hóa bắt buộc phải có….
Đối với tác phẩm mỹ thuật: Pháp luật không quy định cụ thể những căn cứ theo các quy định liên quan đến bảo hộ quyền tác giả, có thể rút ra những tiêu chí pháp lý cần đáp ứng sau:
- Tác phẩm mỹ thuật ứng dụng là thành quả của hoạt động sáng tạo tinh thần.
- Được thể hiện dưới một hình thức nhất định.
- Có tính sáng tạo, tính nguyên gốc.
5. Bảo vệ và sử dụng logo công ty cần phải tuân thủ những quy định gì về quảng cáo và truyền thông theo pháp luật hiện hành?
Việc bảo vệ và sử dụng logo cần tuân thủ các quy định về quảng cáo và truyền thông, mà cụ thể là không thực hiện các hành vi cấm trong hoạt động quảng cáo theo Điều 8 Luật Sở hữu trí tuệ như:
- Việc sử dụng logo thiếu thẩm mỹ, trái với truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục Việt Nam.
- Quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; về số lượng, chất lượng, giá, công dụng, kiểu dáng, bao bì, nhãn hiệu, xuất xứ, chủng loại, phương thức phục vụ, thời hạn bảo hành của sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ đã đăng ký hoặc đã được công bố.
V. Vấn đề liên quan đến bảo vệ và sử dụng logo công ty có nên liên hệ luật sư không? Liên hệ như thế nào?
Việc bảo vệ và sử dụng logo công ty có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Do vậy, việc liên hệ luật sư ngay từ ban đầu sẽ giúp các công ty nắm rõ các quy định pháp lý và thực hiện đúng để tránh rủi ro về sau.
Vấn đề đặt ra lúc này là liên hệ với đơn vị pháp lý nào? đơn vị nào được xem là uy tín? Để quý khách hàng không hoang mang, NPLaw đã cung cấp dịch vụ tư vấn về bảo vệ và sử dụng logo công ty. Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, NPLaw cam kết là đơn vị uy tín giúp các công ty bảo đảm quyền lợi tối đa của mình.
Như vậy, qua bài viết trên đây, NPLaw đã cung cấp cho quý bạn đọc cái nhìn tổng thể về bảo vệ và sử dụng logo công ty. Nếu có thắc mắc liên quan đến vấn đề này, quý bạn đọc có thể liên hệ ngay với chúng tôi để được giải đáp.
