Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe bằng phương pháp y học cổ truyền ngày càng tăng, việc mở phòng châm cứu bấm huyệt trở thành lựa chọn khởi nghiệp phổ biến. Tuy nhiên, để hoạt động hợp pháp, cơ sở phải đáp ứng đầy đủ điều kiện chuyên môn, cơ sở vật chất và thủ tục pháp lý theo quy định. Việc tìm hiểu kỹ quy trình và được tư vấn pháp lý đúng là điều cần thiết để tránh rủi ro.
Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe bằng phương pháp y học cổ truyền ngày càng tăng, việc mở phòng châm cứu bấm huyệt trở thành lựa chọn khởi nghiệp phổ biến. Tuy nhiên, để hoạt động hợp pháp, cơ sở phải đáp ứng đầy đủ điều kiện chuyên môn, cơ sở vật chất và thủ tục pháp lý theo quy định. Việc tìm hiểu kỹ quy trình và được tư vấn pháp lý đúng là điều cần thiết để tránh rủi ro.
I. Nhu cầu xin mở phòng châm cứu bấm huyệt trong giai đoạn hiện nay
Trong bối cảnh người dân ngày càng quan tâm đến phương pháp y học cổ truyền, nhu cầu xin mở phòng châm cứu bấm huyệt gia tăng mạnh mẽ. Phương pháp này được đánh giá cao về hiệu quả trong hỗ trợ giảm đau, phục hồi chức năng vận động và cải thiện sức khỏe tổng thể. Đồng thời, xu hướng chăm sóc sức khỏe toàn diện khởi phát sau COVID‑19 khiến nhiều bác sĩ y học cổ truyền và kỹ thuật viên chuyên ngành mong muốn thành lập phòng khám riêng. Tuy nhiên, việc mở phòng châm cứu bấm huyệt đòi hỏi phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về chuyên môn, cơ sở vật chất, giấy phép và bảo đảm pháp lý.
II. Định nghĩa về mở phòng châm cứu bấm huyệt
“Mở phòng châm cứu bấm huyệt” là việc thành lập cơ sở khám chữa bệnh chuyên sâu bằng y học cổ truyền, tập trung vào các phương pháp vật lý trị liệu như châm cứu, điện châm, bấm huyệt… hoạt động độc lập hoặc kết hợp dịch vụ đông – tây y tại trụ sở riêng. Phòng khám phải được đăng ký, cấp giấy phép hoạt động theo quy định pháp luật (Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023), đảm bảo đội ngũ nhân sự có chứng chỉ hành nghề chuyên ngành, cơ sở vật chất, trang thiết bị đạt tiêu chuẩn và tuân thủ các quy định về vệ sinh, an toàn y tế.
III. Quy định để được mở phòng châm cứu bấm huyệt
1. Mở phòng châm cứu bấm huyệt cần những điều kiện gì theo quy định của pháp luật hiện hành?
Dưới quy định hiện hành, nếu bạn muốn mở phòng châm cứu – bấm huyệt, tức là thành lập một cơ sở khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền chuyên sâu, cần đáp ứng các điều kiện sau theo Nghị định 96/2023/NĐ‑CP:
Điều kiện địa điểm (theo Điều 46)
- Có nơi đón tiếp người bệnh và phòng khám bệnh tối thiểu 10 m².
- Nếu thực hiện kỹ thuật (châm cứu, bấm huyệt): cần phòng riêng ≥ 10 m²; nếu thực hiện phục hồi chức năng (vận động trị liệu): ≥ 20 m².
- Nếu có xông hơi thuốc: phải có phòng kín ≥ 2 m², có ánh sáng đầy đủ.
- Nếu chế biến, bào chế thuốc cổ truyền tại chỗ: phải tuân thủ tiêu chuẩn do Bộ Y tế quy định.
Trang thiết bị chuyên môn
- Khi kê đơn, bốc thuốc phải có tủ chứa thuốc rõ nhãn, cân đong, dụng cụ đóng gói.
- Khi cung cấp dịch vụ châm cứu/bấm huyệt cần giường chuyên dụng, dụng cụ châm cứu và dụng cụ xử lý vũng châm.
- Nếu có xông hơi: cần hệ thống hơi thuốc, van điều chỉnh, bản hướng dẫn và chuông báo khẩn cấp.
- Luôn có hộp cấp cứu phản vệ và thuốc cấp cứu chuyên khoa phù hợp với phạm vi hoạt động.
Nhân sự chuyên môn
Phòng khám phải do người chịu trách nhiệm chuyên môn phù hợp đảm nhiệm:
- Bác sĩ YHCT hoặc chuyên khoa YHCT.
- Với phòng chẩn trị: có thể là bác sĩ YHCT, y sĩ YHCT, lương y, hoặc người có bài thuốc/phương pháp gia truyền.
Tóm lại, để mở phòng châm cứu – bấm huyệt hợp pháp, cơ sở cần đảm bảo địa điểm, thiết bị, và nhân sự theo mẫu phòng khám hoặc phòng chẩn trị y học cổ truyền như quy định tại Điều 46 và Điều 52 Nghị định 96/2023/NĐ‑CP.
2. Điều kiện xin mở phòng châm cứu bấm huyệt
Phòng châm cứu bấm huyệt là một hình thức hoạt động thuộc lĩnh vực y học cổ truyền, do đó khi muốn mở và vận hành phòng châm cứu bấm huyệt, cơ sở phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện như một phòng khám y học cổ truyền hoặc phòng chẩn trị y học cổ truyền theo quy định pháp luật.
* Điều kiện cấp giấy phép hoạt động đối với phòng khám y học cổ truyền
Căn cứ Điều 46 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định ngoài việc đáp ứng các điều kiện chung theo quy định tại Điều 40 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, phòng khám y học cổ truyền phải đáp ứng thêm các điều kiện sau đây:
(1) Cơ sở vật chất:
- Phòng khám phải có nơi đón tiếp người bệnh, phòng khám bệnh có diện tích tối thiểu 10 m2.
- Tùy theo phạm vi hoạt động chuyên môn đăng ký, phòng khám y học cổ truyền phải đáp ứng thêm các điều kiện sau đây:
- Trường hợp có thực hiện các kỹ thuật, thủ thuật thì ngoài phòng khám bệnh phải có thêm phòng để thực hiện kỹ thuật, thủ thuật có diện tích tối thiểu 10 m2; nếu có thực hiện kỹ thuật vận động trị liệu thì phòng để thực hiện kỹ thuật, thủ thuật phải có diện tích tối thiểu 20 m2;
- Trường hợp có xông hơi thuốc thì phải có phòng xông hơi có diện tích tối thiểu 02 m2 và phải kín nhưng đủ ánh sáng;
- Trường hợp thực hiện chế biến, bào chế thuốc cổ truyền thì phải đáp ứng tiêu chuẩn chế biến, bào chế theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
(2) Thiết bị phục vụ khám bệnh, chữa bệnh:
- Nếu thực hiện việc khám bệnh, kê đơn, bốc thuốc:
- Có tủ thuốc, các vị thuốc được đựng trong ô kéo hoặc trong chai lọ thủy tinh hoặc nhựa trắng có nắp và ghi rõ tên vị thuốc ở bên ngoài;
- Có cân thuốc và phân chia các vị thuốc theo thang, giấy gói thuốc.
- Trường hợp thực hiện việc châm cứu, xoa bóp, day ấn huyệt phải có tối thiểu các thiết bị sau:
- Có giường châm cứu, xoa bóp, day ấn huyệt;
- Có đủ dụng cụ để châm cứu, xoa bóp, day ấn huyệt;
- Có đủ dụng cụ và hướng dẫn xử lý vựng châm.
- Trường hợp có xông hơi thuốc: phải có hệ thống tạo hơi thuốc, van điều chỉnh, có bảng hướng dẫn xông hơi và hệ thống chuông báo trong trường hợp khẩn cấp.
- Có hộp cấp cứu phản vệ và đủ thuốc cấp cứu chuyên khoa phù hợp với các chuyên khoa thuộc phạm vi hoạt động chuyên môn của phòng khám.
(3) Nhân sự:
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của phòng khám y học cổ truyền phải là người hành nghề thuộc một trong các chức danh chuyên môn sau đây:
- Bác sỹ với phạm vi hành nghề y học cổ truyền;
- Bác sỹ với phạm vi hành nghề chuyên khoa y học cổ truyền.
* Điều kiện cấp giấy phép hoạt động đối với phòng chẩn trị y học cổ truyền
Căn cứ Điều 52 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định ngoài việc đáp ứng các điều kiện chung theo quy định tại Điều 40 và Điều 46 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, phòng chẩn trị y học cổ truyền phải đáp ứng thêm các điều kiện về người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật như sau:
Phải là người hành nghề đã được cấp giấy phép hành nghề thuộc một trong các chức danh chuyên môn sau đây:
- Bác sỹ với phạm vi hành nghề y học cổ truyền.
- Bác sỹ với phạm vi hành nghề chuyên khoa y học cổ truyền.
- Y sỹ với phạm vi hành nghề y học cổ truyền.
- Lương y.
- Người có bài thuốc gia truyền.
- Người có phương pháp chữa bệnh gia truyền.
3. Hướng dẫn quy trình mở phòng châm cứu bấm huyệt
Phòng châm cứu bấm huyệt là một loại hình cơ sở khám chữa bệnh thuộc phạm vi y học cổ truyền. Vì vậy, việc mở phòng châm cứu cần tuân thủ các quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, đặc biệt là thủ tục cấp giấy phép hoạt động và giấy phép hành nghề.
Quy trình gồm các bước sau:
Bước 1: Đáp ứng điều kiện hoạt động
- Căn cứ Điều 40 và Điều 46 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, phòng khám y học cổ truyền (bao gồm châm cứu, bấm huyệt) phải có:
- Đủ cơ sở vật chất: phòng khám ≥10m², phòng thủ thuật ≥10–20m², phòng xông hơi ≥2m² nếu có;
- Trang thiết bị đầy đủ theo quy định;
- Người phụ trách chuyên môn là bác sĩ/y sĩ/lương y có giấy phép hành nghề y học cổ truyền theo Điều 31 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ xin cấp giấy phép hoạt động
Theo khoản 1 Điều 59 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, hồ sơ gồm:
- Đơn đề nghị cấp phép (Mẫu 01 Phụ lục II Nghị định 96/2023/NĐ-CP);
- Bản sao chứng thực giấy tờ pháp lý của cơ sở (giấy đăng ký doanh nghiệp hoặc quyết định thành lập nếu là cơ sở công lập);
- Giấy phép hành nghề của người chịu trách nhiệm chuyên môn;
- Danh sách nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế;
- Hồ sơ chứng minh đáp ứng điều kiện phòng cháy, chữa cháy và môi trường.
Bước 3: Nộp hồ sơ
- Nộp tại Sở Y tế cấp tỉnh nơi đặt địa điểm phòng châm cứu.
- Có thể nộp trực tiếp hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến của Bộ Y tế.
Bước 4: Cơ quan thẩm định và cấp giấy phép
- Trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Sở Y tế sẽ thẩm định, kiểm tra thực tế và cấp giấy phép hoạt động nếu đủ điều kiện
(Căn cứ Điều 60 Nghị định 96/2023/NĐ-CP).
Mở phòng châm cứu – bấm huyệt hợp pháp đòi hỏi chuẩn bị đầy đủ từ đăng ký kinh doanh, cơ sở vật chất, nhân sự chuyên môn đến thủ tục xin giấy phép hoạt động theo Nghị định 96/2023/NĐ‑CP và Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Các bước này giúp bảo đảm quyền hành nghề hợp pháp và tránh rủi ro pháp lý.
4. Khó khăn khi xin mở phòng châm cứu bấm huyệt
Dù nhu cầu mở phòng châm cứu bấm huyệt ngày càng tăng, nhưng quá trình xin cấp phép không hề đơn giản. Một số khó khăn phổ biến có thể kể đến như:
- Thủ tục pháp lý phức tạp: Người xin mở phòng phải nắm rõ các quy định trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và Nghị định 96/2023/NĐ-CP, chuẩn bị đầy đủ giấy tờ như hồ sơ hành nghề, giấy phép hoạt động, chứng minh cơ sở vật chất, nhân sự,... Nếu thiếu sót có thể bị từ chối cấp phép.
- Điều kiện về cơ sở vật chất nghiêm ngặt: Phòng khám phải đáp ứng diện tích tối thiểu (≥10m² cho phòng khám, ≥20m² cho vận động trị liệu,…), trang thiết bị y tế đầy đủ theo chuyên môn châm cứu, xoa bóp, day ấn huyệt. Việc đầu tư và chuẩn bị đúng tiêu chuẩn là thách thức với nhiều cá nhân, đặc biệt ở khu vực hạn chế mặt bằng.
- Nhân sự có đủ điều kiện hành nghề: Chỉ người có giấy phép hành nghề đúng chuyên môn (bác sĩ y học cổ truyền, y sĩ, lương y…) mới được đứng tên chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật. Không phải ai học nghề cũng đủ điều kiện hành nghề độc lập.
- Thẩm định và thời gian chờ cấp phép: Việc thẩm định thực tế tại cơ sở bởi Sở Y tế mất nhiều thời gian, dễ bị kéo dài nếu có sai sót nhỏ. Đồng thời, một số yêu cầu như hồ sơ môi trường, phòng cháy chữa cháy,... cũng có thể khiến hồ sơ bị trả lại.
- Rào cản trong việc đăng ký tên và mô hình hoạt động: Một số địa phương yêu cầu khắt khe về đặt tên phòng khám, phân biệt rõ giữa “phòng khám y học cổ truyền” và “phòng chẩn trị y học cổ truyền”, khiến chủ cơ sở dễ nhầm lẫn trong chọn hình thức đăng ký phù hợp.
Chính vì vậy, việc chuẩn bị kỹ càng hồ sơ, nghiên cứu quy định pháp luật, hoặc nhờ luật sư tư vấn là rất cần thiết để hạn chế rủi ro và tiết kiệm thời gian xin giấy phép mở phòng châm cứu bấm huyệt.
IV. Các thắc mắc thường gặp về mở phòng châm cứu bấm huyệt
1. Có cần phải xin giấy phép hoạt động trước khi mở phòng châm cứu bấm huyệt không?
Theo quy định, bạn phải xin giấy phép hoạt động trước khi mở phòng châm cứu bấm huyệt, không được tự ý hoạt động khi chưa có giấy phép.
Cụ thể: Nghị định 96/2023/NĐ‑CP, Điều 59, quy định rõ hồ sơ xin cấp giấy phép phải được nộp và được cấp trước khi khai trương, không được phép hoạt động khi chưa có giấy phép.
2. Nếu phòng châm cứu bấm huyệt hoạt động mà không có giấy phép, họ sẽ bị xử lý như thế nào?
Nếu phòng châm cứu bấm huyệt hoạt động không có giấy phép hoạt động khám chữa bệnh, hoặc hoạt động ở địa điểm không được cấp phép, sẽ bị xử phạt theo khoản 6 Điều 39 Nghị định 117/2020/NĐ‑CP:
- Phạt tiền từ 40 – 50 triệu đồng (cá nhân) hoặc 80 – 100 triệu đồng (tổ chức)
- Đình chỉ hoạt động từ 12 đến 24 tháng
- Tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động và chứng chỉ hành nghề của người chịu trách nhiệm chuyên môn theo quy định
3. Bác sĩ hoặc nhân viên y tế có cần có chứng chỉ hành nghề châm cứu bấm huyệt khi mở phòng không?
Theo quy định hiện hành, bác sĩ, y sĩ hoặc nhân viên y tế muốn thực hiện kỹ thuật châm cứu, bấm huyệt tại phòng khám tư nhân phải có chứng chỉ hành nghề chuyên môn cụ thể:
- Theo Báo Chính phủ, để được cấp chứng chỉ hành nghề châm cứu cần tham gia khóa đào tạo do các trung tâm được Bộ Y tế hoặc Bệnh viện Châm cứu Trung ương tổ chức, gồm: Khóa châm cứu cơ bản (6 tuần) và khóa cấy chỉ (4 tuần), dành cho bác sĩ, y sĩ, y tá, lương y… và phải hoàn thành thực hành theo đúng điều kiện tại Khoản 1 Điều 24 Luật Khám bệnh, chữa bệnh
- Nghị định 96/2023/NĐ-CP, Điều 52 quy định rõ: người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật tại phòng châm cứu bấm huyệt phải là người đã có giấy phép hành nghề khám chữa bệnh chuyên ngành Y học cổ truyền như: Bác sĩ YHCT, Y sĩ YHCT, lương y hoặc người có bài thuốc/phương pháp gia truyền có chứng chỉ hành nghề
Bác sĩ, y sĩ hoặc nhân viên y tế muốn mở phòng khám châm cứu bấm huyệt bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề châm cứu, bấm huyệt và giấy phép hành nghề YHCT. Nếu không, cơ sở sẽ không đủ điều kiện cấp phép hoạt động.
4. Có cần có hợp đồng lao động cho nhân viên làm việc tại phòng châm cứu bấm huyệt không?
Theo Bộ luật Lao động 2019, phòng châm cứu bấm huyệt cần ký hợp đồng lao động bằng văn bản với cán bộ y tế và nhân viên hành nghề, bao gồm cả bác sĩ, kỹ thuật viên, hoặc những người tham gia khám chữa bệnh. Theo điểm a khoản 2 Điều 5 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có các nghĩa vụ thực hiện hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và thỏa thuận hợp pháp khác;
Khoản 2 Điều 13 Luật này cũng có quy định, trước khi nhận người lao động vào làm việc thì người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động với người lao động.
5. Có phải đăng ký tên phòng châm cứu bấm huyệt với cơ quan chức năng không?
Không có quy định riêng yêu cầu đăng ký tên phòng châm cứu bấm huyệt với cơ quan y tế theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Tuy nhiên, tên này phải được đăng ký trong giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp do Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp tỉnh cấp và trùng với nội dung trong hồ sơ xin giấy phép hoạt động khám chữa bệnh.
V. Tại sao nên tìm luật sư tư vấn liên quan đến mở phòng châm cứu bấm huyệt
Việc mở phòng châm cứu bấm huyệt đòi hỏi tuân thủ nhiều quy định chuyên ngành và thủ tục pháp lý phức tạp. Để đảm bảo quá trình xin cấp phép diễn ra thuận lợi, đúng quy định và tránh bị xử phạt, bạn nên tìm đến luật sư tư vấn có kinh nghiệm. NPLaw là đơn vị uy tín có thể hỗ trợ từ việc chuẩn bị hồ sơ, đăng ký tên, xin giấy phép đến giải quyết các vấn đề phát sinh sau khi hoạt động.
