Trong quá trình làm việc, bảo hiểm xã hội (BHXH) là quyền lợi quan trọng mà người lao động được hưởng, giúp đảm bảo an sinh xã hội trong các trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hay khi nghỉ hưu. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện nghĩa vụ chốt BHXH đầy đủ cho người lao động. Vậy khi doanh nghiệp không chốt BHXH, người lao động cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Hãy cùng NPLAW tìm hiểu để đảm bảo quyền lợi và sự bảo vệ đúng đắn cho người lao động.
Trong quá trình làm việc, bảo hiểm xã hội (BHXH) là quyền lợi quan trọng mà người lao động được hưởng, giúp đảm bảo an sinh xã hội trong các trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hay khi nghỉ hưu. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện nghĩa vụ chốt BHXH đầy đủ cho người lao động.
Vậy khi doanh nghiệp không chốt BHXH, người lao động cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Hãy cùng NPLAW tìm hiểu vấn đề này để đảm bảo quyền lợi và sự bảo vệ đúng đắn cho người lao động.
I. Tìm hiểu doanh nghiệp không chốt BHXH
Khi doanh nghiệp không chốt bảo hiểm xã hội (BHXH) cho người lao động, đây là hành vi vi phạm pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và an sinh xã hội của người lao động.
Có thể có nhiều lý do khiến một doanh nghiệp không thực hiện việc chốt BHXH cho người lao động, bao gồm:
- Doanh nghiệp cố tình trốn tránh nghĩa vụ: Một số doanh nghiệp không muốn đóng bảo hiểm vì chi phí tăng cao hoặc tìm cách tránh việc này để tiết kiệm chi phí.
- Doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính: Một số doanh nghiệp nhỏ hoặc gặp khó khăn tài chính có thể không thể duy trì đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động.
- Doanh nghiệp chưa hiểu đúng về nghĩa vụ BHXH: Một số doanh nghiệp chưa nắm rõ hoặc chưa thực sự hiểu về nghĩa vụ BHXH đối với người lao động.
II. Quy định pháp luật về doanh nghiệp không chốt BHXH
1. Thế nào là doanh nghiệp không chốt BHXH
Căn cứ quy định tại Khoản 1 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 thì BHXH là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH.
Đối với loại hình BHXH, nghĩa vụ đóng BHXH thuộc về cả người lao động và doanh nghiệp (người sử dụng lao động).
Căn cứ quy định tại Điều 48 Bộ luật Lao động 2019, khi chấm dứt hợp đồng lao động, công ty có trách nhiệm xác nhận thời gian đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (hay thực tế gọi là chốt sổ BHXH) cho người lao động.
Như vậy, có thể hiểu: doanh nghiệp không chốt BHXH là việc doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ xác nhận thời gian đóng BHXH cho người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định pháp luật.
2. Các trường hợp doanh nghiệp không chốt BHXH
Căn cứ quy định tại Điều 48 Bộ luật Lao động 2019 thì khi chấm dứt hợp đồng lao động, công ty có trách nhiệm sau đây:
- Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu công ty đã giữ của người lao động;
- Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu. Chi phí sao, gửi tài liệu do công ty trả.
Như vậy: Căn cứ quy định nêu trên thì trường hợp doanh nghiệp không chốt BHXH là khi chấm dứt hợp đồng lao động, công ty không thực hiện xác nhận thời gian đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (hay thực tế gọi là chốt sổ BHXH) cho người lao động.
3. Xử lý như thế nào khi doanh nghiệp không chốt BHXH
Người lao động khiếu nại:
- Căn cứ quy định tại Điều 118 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 thì người lao động, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, người đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội và những người khác có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định, hành vi của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
- Do đó, trường hợp người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động nhưng công ty không thực hiện chốt sổ BHXH theo quy định thì đầu tiên, người lao động cần liên hệ công ty và yêu cầu công ty chốt sổ BHXH cho mình.
- Nếu công ty vẫn không thực hiện chốt sổ BHXH theo quy định thì người lao động có thể gửi đơn khiếu nại đến Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và xã hội nơi công ty đặt trụ sở để được giải quyết theo thẩm quyền.
Xử phạt vi phạm hành chính:
Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị định 12/2022/NĐ-CP thì người sử dụng lao động không hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật sẽ bị xử phạt như sau:
- Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;
- Từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;
- Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động;
- Từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động;
- Từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với vi phạm từ 301 người lao động trở lên.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn buộc phải hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động theo quy định.
Lưu ý: Mức phạt tiền nêu trên là mức phạt đối với cá nhân, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân. (Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP)
III. Một số thắc mắc về doanh nghiệp không chốt BHXH
1. Có được khiếu nại khi doanh nghiệp không chốt BHXH không
Căn cứ quy định tại Khoản 1 Điều 118 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 thì người lao động có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định, hành vi của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó vi phạm pháp luật về BHXH, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Như vậy, người lao động có quyền khiếu nại khi doanh nghiệp không chốt BHXH
2. Cơ quan nào quản lý việc doanh nghiệp không chốt BHXH
Uỷ ban nhân dân các cấp và cơ quan Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và xã hội là cơ quan quản lý việc doanh nghiệp không chốt BHXH.
Cụ thể theo Khoản 4 Điều 12, Khoản 1 Điều 13 Luật BHXH quy định như sau:
- Ủy ban nhân dân các cấp về bảo hiểm xã hội: Thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật và giải quyết khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội.
- Thanh tra lao động - thương binh và xã hội: thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về thanh tra.
3. Doanh nghiệp không chốt BHXH có vi phạm pháp luật không
Doanh nghiệp không chốt BHXH là hành vi vi phạm pháp luật hành chính. Người sử dụng lao động không hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật sẽ bị xử phạt căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
4. Doanh nghiệp không chốt BHXH có ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động không
Doanh nghiệp không chốt BHXH có ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động. Người lao động không đủ điều kiện để giải quyết các chế độ của bảo hiểm xã hội.
Ví dụ như tất cả các hồ sơ để giải quyết chế độ cho người lao động như rút bảo hiểm xã hội một lần, nộp hồ sơ để đề nghị giải quyết chế độ thất nghiệp,...đều yêu cầu thành phần hồ sơ là sổ bảo hiểm xã hội (bao gồm cả tờ rời và tờ bìa). Tuy nhiên nếu công ty không chốt BHXH thì sẽ không thể thực hiện thủ tục chốt sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động được, do đó thành phần hồ sơ để yêu cầu giải quyết thủ tục sẽ không đầy đủ.
5. Khi doanh nghiệp không chốt BHXH, người lao động có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình
Trường hợp người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động nhưng doanh nghiệp không thực hiện chốt sổ BHXH theo quy định thì đầu tiên, người lao động cần liên hệ doanh nghiệp và yêu cầu doanh nghiệp chốt sổ BHXH cho mình.
Nếu doanh nghiệp vẫn không thực hiện chốt sổ BHXH theo quy định thì người lao động có thể gửi đơn khiếu nại đến Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và xã hội nơi doanh nghiệp đặt trụ sở để được giải quyết theo thẩm quyền.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan doanh nghiệp không chốt BHXH
Trên đây là tất cả các thông tin chi tiết mà NPLaw của chúng tôi cung cấp để hỗ trợ quý khách hàng liên quan đến doanh nghiệp không chốt BHXH. Trường hợp Quý Khách hàng còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề nêu trên hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ ngay cho NPLaw để được trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.
