Giấy phép hành nghề y học cổ truyền cần phải có những điều kiện gì để được cấp?

Nhu cầu xin giấy phép hành nghề y học cổ truyền tăng mạnh khi người dân ưa chuộng điều trị đông y. Giấy phép chứng minh người hành nghề đủ chuyên môn, điều kiện cơ sở vật chất và đạo đức nghề nghiệp. Theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và Nghị định 96/2023, hồ sơ gồm chứng chỉ chuyên ngành, kinh nghiệm, cơ sở thực hành đạt chuẩn. Thủ tục phức tạp, dễ vướng thiếu sót, cần luật sư hỗ trợ soạn hồ sơ, làm việc với Sở Y tế và xử lý vướng mắc.

I. Nhu cầu xin giấy phép hành nghề y học cổ truyền trong giai đoạn hiện nay

Trong giai đoạn hiện nay, nhu cầu xin giấy phép hành nghề y học cổ truyền ngày càng tăng do sự phục hồi và phát triển mạnh mẽ của nền y học dân tộc. Nhiều y sĩ, bác sĩ và lương y mong muốn mở rộng phạm vi hoạt động, hợp pháp hóa việc khám chữa bệnh bằng phương pháp cổ truyền. Đồng thời, quy định pháp luật ngày càng chặt chẽ, yêu cầu người hành nghề phải có giấy phép để đảm bảo chất lượng dịch vụ và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Do đó, việc xin cấp giấy phép trở thành bước đi bắt buộc và quan trọng đối với cá nhân hành nghề.

II. Định nghĩa về giấy phép hành nghề y học cổ truyền

Giấy phép hành nghề y học cổ truyền là văn bản do Bộ Y tế hoặc Sở Y tế cấp, xác nhận cá nhân đủ năng lực chuyên môn và được phép khám, chữa bệnh bằng phương pháp cổ truyền trên toàn quốc . Trước đây gọi là “chứng chỉ” theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2009, từ sau ngày 01/01/2024 đã chuyển đổi sang “giấy phép hành nghề” theo Điều 121 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023Nội dung giấy phép ghi rõ họ tên, hình thức và phạm vi hoạt động chuyên môn, có thời hạn 5 năm và có thể gia hạn.

III. Quy định để được cấp giấy phép hành nghề y học cổ truyền

1. Quy định liên quan giấy phép hành nghề y học cổ truyền

Dưới đây là quy định liên quan đến giấy phép hành nghề y học cổ truyền:

Cơ sở pháp lý

Việc cấp giấy phép hành nghề y học cổ truyền được điều chỉnh bởi:

• Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023: Điều 19 quy định người hành nghề phải có giấy phép còn hiệu lực mới được hành nghề khám, chữa bệnh.
• Nghị định 96/2023/NĐ-CP: Hướng dẫn chi tiết trình tự, thủ tục, điều kiện và hồ sơ cấp giấy phép hành nghề, trong đó có y học cổ truyền.

Hồ sơ cấp giấy phép

Theo khoản 1 Điều 14 (cấp mới) và Điều 16 (cấp lại) Nghị định 96/2023/NĐ-CP, hồ sơ xin cấp giấy phép hành nghề y học cổ truyền gồm:

• Đơn đề nghị theo Mẫu 08 (Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 96);
• Bản sao văn bằng chuyên môn phù hợp;
• Giấy xác nhận thời gian thực hành;
• Giấy khám sức khỏe còn thời hạn;
• Sơ yếu lý lịch có xác nhận;
• Giấy tờ chứng minh nhân thân.

Yêu cầu về thực hành và kiểm tra năng lực: Người xin cấp giấy phép phải có thời gian thực hành chuyên môn tại cơ sở hợp pháp (ví dụ: bác sĩ phải có 18 tháng thực hành).
Ngoài ra, trước khi được cấp phép, người hành nghề phải trải qua kiểm tra, đánh giá năng lực theo quy đinh.

Hiệu lực và đăng ký hành nghề: Sau khi được cấp giấy phép, cá nhân phải thực hiện thủ tục đăng ký hành nghề tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc tại cơ quan có thẩm quyền địa phương. Giấy phép hành nghề có thời hạn và phải được gia hạn khi hết hiệu lực.

Giấy phép hành nghề y học cổ truyền là điều kiện bắt buộc để hành nghề khám chữa bệnh theo quy định. Các nội dung liên quan đến điều kiện, thủ tục, kiểm tra và gia hạn đều được quy định chi tiết tại Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Người hành nghề cần theo dõi, cập nhật thường xuyên các quy định này để đảm bảo đúng pháp luật.

2. Giấy phép hành nghề y học cổ truyền cần phải có những điều kiện gì để được cấp?

Cá nhân phải đáp ứng được các điều kiện sau đây để được cấp giấy phép hành nghề chức danh bác sỹ y học cổ truyền:

• Được đánh giá đủ năng lực hành nghề qua kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh quy định tại Điều 24 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 hoặc có giấy phép hành nghề được thừa nhận theo quy định tại Điều 29 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023;
• Có đủ sức khỏe để hành nghề;
• Đáp ứng năng lực tiếng Việt đối với người nước ngoài theo quy định của Chính phủ;
• Không thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 20 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi khám bệnh, chữa bệnh mà không có giấy phép hành nghề nhưng chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính.

3. Hướng dẫn quy trình cấp giấy phép hành nghề y học cổ truyền

Căn cứ theo khoản 4 Điều 30 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 quy định, hồ sơ đề nghị cấp mới giấy phép hành nghề khám chữa bệnh bao gồm các loại giấy tờ sau đây:

• Đơn đề nghị cấp mới giấy phép hành nghề;
• Tài liệu chứng minh đáp ứng điều kiện quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều 30 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 đối với từng chức danh chuyên môn tương ứng.

Theo đó, trình tự thủ tục cấp giấy phép hành nghề y học cổ truyền được thực hiện như sau ((khoản 5 Điều 30 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023):

• Người đề nghị cấp mới giấy phép hành nghề nộp hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hành nghề;
• Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hành nghề phải cấp mới giấy phép hành nghề trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ; trường hợp không cấp mới giấy phép hành nghề thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do;
• Trường hợp cần xác minh tài liệu có yếu tố nước ngoài trong hồ sơ đề nghị cấp mới giấy phép hành nghề thì thời hạn cấp mới là 30 ngày kể từ ngày có kết quả xác minh.

4. Khó khăn khi xin cấp giấy phép hành nghề y học cổ truyền

Việc xin cấp giấy phép hành nghề y học cổ truyền hiện nay dù đã có quy trình rõ ràng theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn trên thực tế:

• Hồ sơ phức tạp, dễ sai sót: Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ như chứng chỉ hành nghề, văn bằng chuyên môn, giấy khám sức khỏe... yêu cầu tính chính xác cao. Chỉ cần sai định dạng, thiếu dấu, hoặc thiếu một trong các loại giấy tờ bắt buộc cũng có thể bị từ chối.
• Khó khăn trong xác nhận thời gian thực hành: Một số cơ sở đào tạo không cấp hoặc chậm cấp xác nhận thực hành khiến người xin phép không đáp ứng đủ điều kiện hành nghề.
• Sự khác biệt giữa các địa phương: Một số Sở Y tế yêu cầu thêm các giấy tờ hoặc áp dụng tiêu chuẩn riêng trong thẩm định, gây khó khăn cho người xin giấy phép, đặc biệt là người từ địa phương khác chuyển đến.
• Thời gian xử lý kéo dài: Mặc dù pháp luật quy định thời hạn giải quyết là 20 ngày làm việc, nhưng trên thực tế có thể kéo dài nếu hồ sơ chưa rõ ràng hoặc phải bổ sung nhiều lần.
• Chi phí phát sinh không rõ ràng: Ngoài lệ phí nhà nước, người hành nghề có thể gặp các khoản chi phí không chính thức nếu không được hướng dẫn minh bạch.

Do đó, để tránh các rủi ro về thủ tục và chậm trễ, việc tư vấn với luật sư hoặc chuyên gia am hiểu quy định y học cổ truyền là rất cần thiết.

IV. Các thắc mắc thường gặp về giấy phép hành nghề y học cổ truyền

1. Giấy phép hành nghề y học cổ truyền có cần phải được công khai cho bệnh nhân không?

Theo quy định tại Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, các cơ sở khám chữa bệnh, bao gồm phòng châm cứu — bấm huyệt, phải công khai rõ ràng giấy phép hoạt động và danh sách người hành nghề, cùng thời gian làm việc tại cơ sở đó (Điều 50, khoản 3)

Việc này nhằm bảo đảm minh bạch với bệnh nhân, giúp họ biết rõ người khám, điều trị có giấy phép hợp pháp hay không. Do đó, bạn cần niêm yết giấy phép và thông tin người hành nghề tại vị trí dễ nhìn trong phòng khám để tuân thủ đúng quy định. 

2. Có thể hành nghề y học cổ truyền mà không có giấy phép không?

Theo quy định hiện hành, người hành nghề y học cổ truyền (bao gồm bác sĩ, y sĩ, lương y... khi khám chữa bệnh) chỉ được phép thực hiện nếu có giấy phép hành nghề còn hiệu lực. Cụ thể:

• Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023: Điều 19 nêu rõ, cá nhân phải có “giấy phép hành nghề đang còn hiệu lực” và đã “đăng ký hành nghề” mới được hành nghề khám, chữa bệnh — ngoại trừ một số trường hợp cụ thể như khám cấp cứu, khám thiện nguyện, khám trong quá trình học tập...
• Nghị định 117/2020/NĐ‑CP: Khoản 7 Điều 38 quy định mức phạt từ 30–40 triệu đồng nếu khám chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hoặc đang bị thu hồi/đình chỉ. Sắp tới, hành vi này còn có thể bị tước giấy phép thêm 6–24 tháng

Người hành nghề y học cổ truyền không được phép hành nghề nếu không có giấy phép. Căn cứ pháp lý cụ thể như sau:

• Khoản 1 Điều 19 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định: “Người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh phải có giấy phép hành nghề còn hiệu lực và đã đăng ký hành nghề thì mới được hành nghề”.
• Điểm c khoản 7 Điều 38 Nghị định 117/2020/NĐ-CP: Người hành nghề không có giấy phép có thể bị xử phạt hành chính từ 30 đến 40 triệu đồng và bị tước quyền sử dụng giấy phép hành nghề (nếu có) từ 6 đến 24 tháng.

Hành nghề y học cổ truyền mà không có giấy phép là vi phạm pháp luật, có thể bị xử phạt nghiêm trọng.

3. Khi nào thì cần xin cấp lại giấy phép hành nghề y học cổ truyền?

Bạn cần xin cấp lại giấy phép hành nghề y học cổ truyền trong các trường hợp sau, theo quy định tại Điều 16 và Điều 23 Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Các trường hợp cần cấp lại giấy phép hành nghề:

• Giấy phép bị mất hoặc hư hỏng
• Thông tin cá nhân thay đổi, như họ tên, ngày sinh, số định danh...
• Giấy phép bị thu hồi do cung cấp thông tin sai, hành nghề sai phạm, hoặc không hành nghề trong 24 tháng liên tục
• Cấp sai chức danh hoặc phạm vi hành nghề so với nội dung ban đầu được ghi trên giấy phép
• Cấp không đúng thẩm quyền hoặc có lỗi từ phía cơ quan cấp phép

(Căn cứ Điều 23 Nghị định 96/2023/NĐ-CP)

4. Có yêu cầu nào về cơ sở vật chất đối với những người xin cấp giấy phép hành nghề y học cổ truyền không?

Người xin cấp giấy phép hành nghề y học cổ truyền không bắt buộc phải có cơ sở vật chất ngay trong thủ tục xin cấp giấy phép hành nghề cá nhân, vì đây là giấy phép cho cá nhân hành nghề, không gắn với địa điểm cụ thể. Tuy nhiên, nếu cá nhân đó đứng tên hoặc chịu trách nhiệm chuyên môn cho phòng khám y học cổ truyền, thì cơ sở khám chữa bệnh phải đáp ứng yêu cầu cơ sở vật chất theo quy định pháp luật.
Điều 46 và Điều 40 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định điều kiện cụ thể về cơ sở vật chất đối với phòng khám y học cổ truyền, bao gồm:

Cơ sở vật chất tối thiểu:

• Có khu vực đón tiếp bệnh nhân, phòng khám tối thiểu 10m².
• Nếu thực hiện kỹ thuật như châm cứu, bấm huyệt, vận động trị liệu thì phải có phòng riêng tương ứng từ 10–20m².
• Có phòng xông hơi (nếu có): tối thiểu 2m², kín và đủ ánh sáng.
• Nếu bào chế thuốc tại chỗ, phải đáp ứng tiêu chuẩn của Bộ Y tế.

Trang thiết bị y tế: Tùy theo dịch vụ, có các thiết bị như:

• Tủ thuốc, dụng cụ bốc thuốc, cân, giấy gói thuốc.
• Giường châm cứu, bộ dụng cụ day ấn huyệt, châm cứu.
• Hệ thống xông hơi, chuông khẩn cấp, hướng dẫn sử dụng an toàn.
• Hộp cấp cứu phản vệ và thuốc chuyên khoa cần thiết.

5. Nếu đã có giấy phép hành nghề y học cổ truyền ở tỉnh này, có cần xin giấy phép mới khi chuyển đến tỉnh khác không?

Nếu bạn đã được cấp giấy phép hành nghề y học cổ truyền tại tỉnh A và chuyển đến công tác tại tỉnh B, bạn không cần xin cấp mới giấy phép, mà chỉ cần thực hiện thủ tục điều chỉnh, bổ sung địa điểm hành nghề theo quy định. Cụ thể:

• Theo khoản 2 Điều 32 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, trường hợp thay đổi nơi hành nghề, người hành nghề phải thông báo và đăng ký điều chỉnh giấy phép hành nghề.
• Nghị định 96/2023/NĐ‑CP, khoản 1 Điều 20 quy định hồ sơ điều chỉnh giấy phép, và theo thông tin từ Cổng Dịch vụ công, thủ tục này do Sở Y tế tỉnh nơi hành nghề mới thực hiện, thời hạn giải quyết là 15 ngày làm việc

Bạn chỉ cần làm thủ tục điều chỉnh giấy phép hành nghề tại nơi mới (không xin cấp mới), giúp bảo đảm tiếp tục hành nghề đúng pháp luật.

V. Tại sao nên tìm luật sư tư vấn liên quan đến giấy phép hành nghề y học cổ truyền

Việc xin giấy phép hành nghề y học cổ truyền đòi hỏi phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý, chuyên môn và thủ tục hành chính theo quy định hiện hành. Nếu không nắm rõ, người hành nghề rất dễ gặp rủi ro bị từ chối hồ sơ hoặc xử phạt do hành nghề không phép. Vì vậy, tìm đến luật sư chuyên môn tại NPLaw sẽ giúp bạn được hướng dẫn cụ thể, chính xác quy trình, hồ sơ cần chuẩn bị, đảm bảo việc xin cấp phép được thực hiện đúng quy định, nhanh chóng và tiết kiệm chi phí.