Hệ quả pháp lý khi không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm

Trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng phát triển mạnh mẽ, vấn đề an toàn thực phẩm luôn được xã hội quan tâm đặc biệt. Kiểm tra chất lượng thực phẩm là biện pháp quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và duy trì niềm tin của người tiêu dùng. Bài viết dưới đây NPLAW sẽ giúp quý độc giả phân tích về thực trạng, quy định pháp luật và giải đáp thắc mắc đối với hành vi không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm.

I. Thực trạng liên quan đến không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm

Thực trạng về việc không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm hiện nay cho thấy nhiều vấn đề đáng lo ngại. Một số cơ sở sản xuất thực phẩm chỉ tập trung vào khâu tiêu thụ mà bỏ qua bước quan trọng là kiểm nghiệm, đánh giá chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. Điều này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tạo ra nguy cơ cao về mất an toàn thực phẩm. Nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng nguyên liệu chưa qua kiểm tra chất lượng hoặc nhập khẩu không hợp pháp, dẫn đến khó kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Các hành vi không tuân thủ này có thể gây ra ngộ độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm và lâu dài còn tác động đến giống nòi, làm suy giảm niềm tin vào thị trường thực phẩm trong nước.

II. Quy định của pháp luật liên quan đến không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm

Pháp luật Việt Nam đã có những quy định rõ ràng về kiểm tra, giám sát chất lượng thực phẩm nhằm bảo vệ người tiêu dùng và giữ gìn an toàn xã hội.

1. Không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm là gì?

Kiểm tra chất lượng thực phẩm (hay kiểm nghiệm thực phẩm) là quá trình phân tích, đánh giá và kiểm soát các chỉ tiêu về an toàn vệ sinh, hóa lý, vi sinh, cảm quan để đảm bảo thực phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng, an toàn cho người tiêu dùng và phù hợp với các quy định pháp luật (khoản 7 Điều 2 Luật An toàn thực phẩm 2010). Mục tiêu chính là ngăn chặn thực phẩm kém chất lượng ra thị trường, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và nâng cao uy tín doanh nghiệp. Do đó, không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm là hành vi:

• Không tiến hành kiểm nghiệm định kỳ;
• Không công bố kết quả kiểm nghiệm;
• Đưa sản phẩm ra thị trường khi chưa có xác nhận hợp quy;
• Vi phạm quy định về công bố sản phẩm.

2. Pháp luật hiện hành quy định thế nào về hành vi không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm?

Pháp luật hiện hành quy định về hành vi không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm như sau:

• Luật An toàn thực phẩm 2010 sửa đổi bởi Luật số 28/2018/QH14:
• Điều 3: Quy định nguyên tắc bảo đảm an toàn thực phẩm.
• Điều 19: Cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm có nghĩa vụ kiểm nghiệm định kỳ.
• Điều 20: Thực phẩm phải được công bố hợp quy và phù hợp quy định an toàn.
• Nghị định 115/2018/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 124/2021/NĐ-CP:
• Điều 7: Phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng đối với hành vi không kiểm nghiệm định kỳ thực phẩm theo quy định.
• Điều 8: Phạt tiền từ 40 - 60 triệu đồng đối với hành vi đưa thực phẩm chưa được kiểm nghiệm, công bố hợp quy ra thị trường.
• Điều 4: Quy định hình thức xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động, thu hồi Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm.
• Bộ luật Dân sự 2015:
• Điều 584: Cá nhân, tổ chức gây thiệt hại phải bồi thường.
• Điều 608: Bồi thường thiệt hại do sản phẩm không bảo đảm an toàn.
• Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi 2017:
• Điều 317 (được sửa đổi bởi Khoản 119 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017) về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm có thể bị phạt tiền đến 1 tỷ đồng, phạt tù đến 15 năm nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

III. Giải đáp các thắc mắc về không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp liên quan đến hậu quả và chế tài khi doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh vi phạm quy định về kiểm tra chất lượng thực phẩm.

1. Cơ sở kinh doanh không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm có bị thu hồi giấy chứng nhận an toàn thực phẩm không?

Cơ sở kinh doanh không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm có thể bị thu hồi giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Cơ quan có thẩm quyền sẽ thu hồi giấy phép nếu phát hiện cơ sở không đáp ứng các điều kiện an toàn thực phẩm, bao gồm cả việc kiểm tra chất lượng theo quy định pháp luật (Điều 34 Luật An toàn thực phẩm 2010). 

2. Trường hợp doanh nghiệp không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm nhưng chưa gây hậu quả thì có bị xử phạt không?

Trường hợp doanh nghiệp không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm nhưng chưa gây hậu quả thì vẫn có thể bị xử phạt tùy vào tính chất, mức độ vi phạm mà có hình thức xử lý vi phạm khác nhau. Đối tượng vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc nặng hơn là bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bên cạnh đó, phải bồi thường và khắc phục hậu quả nếu gây ra thiệt hại (Điều 6 Luật An toàn thực phẩm 2010).

3. Doanh nghiệp không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm  nhiều lần sẽ bị xử lý thế nào?

Doanh nghiệp không tuân thủ nhiều lần quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm sẽ bị xử lý bằng các hình thức xử phạt hành chính, bao gồm phạt tiền với mức tối đa lên tới 200 triệu đồng đối với tổ chức, bị đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động kinh doanh, và có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép hoặc quyết định chỉ định. 

Mức phạt cụ thể sẽ tùy thuộc vào quy định chi tiết của pháp luật về an toàn thực phẩm và mức độ vi phạm của từng doanh nghiệp (Điều 6 - Điều 18 Nghị định 115/2018/NĐ-CP quy định mức phạt cụ thể cho từng hành vi vi phạm).

4. Việc không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm có bị công bố công khai trên phương tiện truyền thông không?

Hiện nay không có quy định cụ thể nào về việc doanh nghiệp bị công bố công khai việc không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm trên phương tiện truyền thông. 

Tuy nhiên, theo điểm c khoản 3 Điều 2 Nghị định 115/2018/NĐ-CP, ngoài hình thức xử phạt chính, hình thức xử phạt bổ sung, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện pháp khắc phục hậu quả là buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn.

5. Có sự khác biệt nào trong mức xử phạt giữa cơ sở nhỏ lẻ và doanh nghiệp lớn khi không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm?

Có sự khác biệt về mức xử phạt giữa cơ sở nhỏ lẻ và doanh nghiệp lớn khi không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng sản phẩm. Theo Điều 3 Nghị định 115/2018/NĐ-CP, mức phạt căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm và quy mô kinh doanh. Doanh nghiệp lớn vi phạm thường bị phạt ở mức cao hơn, đồng thời bị áp dụng thêm các biện pháp bổ sung.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm

Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm sẽ hỗ trợ quý khách về:

• Tư vấn quy định, hướng dẫn doanh nghiệp tuân thủ kiểm tra chất lượng thực phẩm.
• Hỗ trợ chuẩn bị, rà soát hồ sơ pháp lý và hợp đồng với nhà cung cấp.
• Đại diện làm việc với cơ quan nhà nước trong quá trình thanh tra, kiểm tra.
• Hỗ trợ xử lý vi phạm, tư vấn cách giảm nhẹ mức xử phạt.
• Đề xuất giải pháp phòng ngừa: quy trình nội bộ, đào tạo, kiểm tra định kỳ.
• Hỗ trợ thu hồi, tiêu hủy sản phẩm vi phạm đúng thủ tục.
• Cung cấp dịch vụ tranh tụng, bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp khi có tranh chấp.

Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay nhu cầu tư vấn về không tuân thủ quy định kiểm tra chất lượng thực phẩm, vui lòng liên hệ cho NPLAW để được đội ngũ chúng tôi trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.