Việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng là thủ tục cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên chủ thể cũng như đảm bảo tính hiệu lực của hợp đồng. Đừng lo lắng, NPLaw đưa ra hướng dẫn chi tiết về quy định pháp luật và quy trình hủy bỏ để quý bạn đọc thực hiện dễ dàng.
Việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng là thủ tục cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên chủ thể cũng như đảm bảo tính hiệu lực của hợp đồng. Đừng lo lắng, NPLaw đưa ra hướng dẫn chi tiết về quy định pháp luật và quy trình hủy bỏ để quý bạn đọc thực hiện dễ dàng.
I. Ảnh hưởng của hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng
Trong nhiều trường hợp, việc thống nhất và ký kết được hợp đồng phải trải qua một quá trình phức tạp mà việc hủy bỏ điều khoản có thể dẫn tới những hậu quả mà các bên không mong muốn.
Theo đó, thực tiễn hiện nay cho thấy, ảnh hưởng của hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng được thể hiện qua một số khía cạnh sau:
- Làm vô hiệu một phần hoặc toàn bộ hợp đồng (Điều 407 Bộ Luật Dân sự năm 2015).
- Phát sinh nghĩa vụ sửa đổi hợp đồng.
- Đảm bảo hợp đồng sau khi hủy bỏ điều khoản không hợp lệ có hiệu lực.
Có thể thấy, việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng không chỉ tạo ra các ảnh hưởng tiêu cực (như vô hiệu hợp đồng,...) mà còn đem lại các ảnh hưởng tích cực tới quá trình thực hiện hợp đồng giữa các bên.
II. Hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng là gì?
Pháp luật hiện hành không quy định rõ thế nào là “hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng”. Do vậy, để giúp quý bạn đọc hiểu rõ về thuật ngữ này, NPLaw đưa ra cách hiểu cơ bản về cụm từ này như sau:
Hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng là việc loại bỏ hoặc tuyên bố một điều khoản cụ thể trong hợp đồng không có giá trị pháp lý do vi phạm quy định của pháp luật, trái đạo đức xã hội, hoặc không khả thi trong thực tế.
Trong đó, theo Điều 385 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì “Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự”.
1. Những yếu tố nào xác định một điều khoản trong hợp đồng là không hợp lệ?
Pháp luật không đưa ra những yếu tố để xác định một điều khoản trong hợp đồng là không hợp lệ. Tuy nhiên, Khoản 1 Điều 407 Bộ Luật Dân sự năm 2015 quy định về các tiêu chí xác định hợp đồng vô hiệu như sau “Quy định về giao dịch dân sự vô hiệu từ Điều 123 đến Điều 133 của Bộ luật này cũng được áp dụng đối với hợp đồng vô hiệu”.
Theo đó, NPLaw đưa ra một số yếu tố có thể sử dụng để xác định điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng như sau:
- Vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội (Điều 123 Bộ Luật Dân sự năm 2015): Điều khoản có mục đích, nội dung vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội thì được coi là không hợp lệ.
- Điều khoản không hợp lệ do giả tạo: Theo Điều 124 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì khi các bên thỏa thuận về một điều khoản nhằm che giấu giao dịch dân sự khác thì điều khoản này cũng được xem là không hợp lệ.
- Tư cách pháp lý của chủ thể hợp đồng không đảm bảo: Điều khoản được thỏa thuận bởi các chủ thể chưa có hoặc không có hoặc hạn chế về năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức,.... cũng không được xem là có hiệu lực.
- Điều khoản được xác lập do nhầm lẫn hoặc bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép (Điều 126, 127 Bộ Luật Dân sự năm 2015): Bản chất của hợp đồng là sự thỏa thuận, do vậy khi một trong các bên không tự nguyện xác lập quan hệ thì điều khoản trở nên không hợp lệ.
- Đối tượng không thực hiện được (Điều 408 Bộ Luật Dân sự năm 2015).
Như vậy, việc nắm rõ các tiêu chí để đánh giá một điều khoản không hợp lệ sẽ hạn chế việc thỏa thuận ra những điều khoản không phù hợp dẫn đến vô hiệu hợp đồng trong tương lai.
2. Hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng có thể được thực hiện bằng văn bản hay miệng?
Pháp luật hiện hành không đưa ra quy định bắt buộc về hình thức thực hiện khi hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng. Do vậy, nhiều chủ thể bối rối khi tiến hành hủy bỏ điều khoản trên thực tế. Hiểu được điều này, NPLaw sẽ trả lời cho câu hỏi: hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng có thể được thực hiện bằng văn bản hay miệng ở phân tích dưới đây.
Khi muốn hủy bỏ điều khoản không hợp lệ, quý bạn đọc phải tuân theo hình thức của hợp đồng ban đầu (Khoản 3 Điều 421 Bộ Luật Dân sự năm 2015). Theo đó, khi hợp đồng ban đầu được giao kết bằng văn bản thì việc hủy bỏ điều khoản trong hợp đồng phải được các bên ghi nhận bằng văn bản và ngược lại.
Tuy nhiên, dựa trên thực tế thực hiện, quý bạn đọc nên hủy bỏ điều khoản bằng văn bản để làm cơ sở tránh những xung đột, tranh chấp xảy ra sau này.
III. Quy định pháp luật liên quan đến hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng
Để việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng được thực hiện đúng theo quy định pháp luật, việc nắm rõ các văn bản quy phạm liên quan tới vấn đề này có ý nghĩa quan trọng.
Theo đó, NPLaw cung cấp cho quý bạn đọc những quy định hiện hành về vấn đề chủ thể có quyền và quy trình hủy bỏ điều khoản không hợp lệ phù hợp với pháp luật hiện hành.
1. Hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng có thể được thực hiện theo quy định nào của pháp luật?
Hợp đồng là một chế định quan trọng của Bộ Luật Dân sự năm 2015 nên vấn đề hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng, chủ yếu, được thực hiện theo quy định của bộ luật này.
Hiện nay, Bộ Luật Dân sự năm 2015 ghi nhận việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng tại các quy định pháp luật sau:
- Điều 123 - 133 quy định về các trường hợp điều khoản trong hợp đồng được xem là không hợp lệ.
- Điều 407 và 408 quy định về các trường hợp hợp đồng vô hiệu.
- Điều 421 quy định về sửa đổi hợp đồng.
- Điều 423 - 427 quy định về hủy bỏ hợp đồng và hậu quả của hủy bỏ hợp đồng.
Trên đây là những quy định liên quan trực tiếp tới việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng. Ngoài Bộ Luật Dân sự năm 2015, tùy theo từng loại hợp đồng và lĩnh vực mà hợp đồng hướng đến, quý bạn đọc còn cần tham khảo thêm các quy định của pháp luật chuyên ngành (như Luật Thương mại,...)
2. Ai có quyền yêu cầu hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng?
Về cơ bản, việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng chính là việc sửa đổi hợp đồng để đảm bảo các điều khoản phù hợp với các bên cũng như hợp đồng có hiệu lực. Do vậy, chủ thể có quyền sửa đổi hợp đồng cũng là chủ thể có quyền yêu cầu hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng.
Theo Khoản 1 Điều 421 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì “các bên có thể thỏa thuận sửa đổi hợp đồng”. Chính vì vậy, chủ thể có quyền yêu cầu hủy bỏ điều khoản không hợp lệ chính là các bên của hợp đồng.
Ngoài ra, trong một số trường hợp cụ thể (như hoàn cảnh thay đổi cơ bản,...) thì Tòa án cũng có thể sửa đổi hợp đồng để cân bằng quyền và lợi ích các bên nếu có yêu cầu của một trong các bên của hợp đồng (điểm b Khoản 3 Điều 420 Bộ Luật Dân sự năm 2015).
Tóm lại, pháp luật hiện hành ghi nhận quyền yêu cầu hủy bỏ điều khoản không hợp lệ với các bên chủ thể của hợp đồng hoặc tòa án nhân dân có thẩm quyền.
3. Quy trình hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng diễn ra như thế nào?
Pháp luật hiện hành không quy định cụ thể từng bước để hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng. Điều này khiến nhiều chủ thể có nhu cầu tìm hiểu hoặc thực hiện gặp khó khăn trong thực tế.
Hiểu được điều này, căn cứ vào các quy định về sửa đổi và chấm dứt hợp đồng tại mục 7 chương XV Bộ Luật Dân sự năm 2015, NPLaw đưa ra quy trình để quý bạn đọc có thể tham khảo khi thực hiện hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng như sau:
Bước 1: Xác định điều khoản không hợp lệ
Để quá trình hủy bỏ điều khoản diễn ra nhanh chóng và hiệu quả, các bên phải xác định được tính không hợp lệ của các điều khoản để đưa ra trao đổi.
Theo đó, các bên trong hợp đồng có thể xác định tính không hợp lệ qua một số tiêu chí như trái đạo đức xã hội,...Đồng thời, chủ thể phải tìm ra mối liên hệ giữa điều khoản này với khả năng thực hiện hợp đồng.
Bước 2: Thỏa thuận về hủy bỏ điều khoản không hợp lệ
Sau khi xác định được các điều khoản cần hủy bỏ, các bên của hợp đồng thông báo về thời gian và địa điểm đàm phán lại hợp đồng. Trường hợp các bên không thống nhất được việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ, chủ thể có thể yêu cầu Tòa án tuyên vô hiệu hợp đồng hoặc loại bỏ điều khoản.
Bước 3: Thống nhất kết quả
Sau khi thống nhất việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ, các bên thực hiện ký lại hợp đồng hoặc ký thêm phụ lục hợp đồng với các điều khoản mới phù hợp với pháp luật hiện hành.
Trường hợp các bên không đạt được sự đồng thuận thì có thể chấm dứt hoặc hủy bỏ hợp đồng chứa các điều khoản không hợp lệ.
Có thể thấy, qua phân tích trên, NPLaw đã cung cấp cho quý bạn đọc quy trình hủy bỏ điều khoản không hợp lệ phổ biến hiện nay. Trên thực tế, do bản chất của hợp đồng là sự thỏa thuận nên việc hủy bỏ điều khoản giữa các bên chủ thể có thể được thực hiện theo quy trình mà các bên mong muốn.
IV. Giải đáp các thắc mắc về hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng
Dưới đây là tổng hợp các thắc mắc thường gặp về hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng và giải đáp của NPLaw để quý bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này.
1. Hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng có ảnh hưởng đến các điều khoản khác không?
Có. Khoản 4 Điều 404 Bộ Luật Dân sự năm 2015 quy định “các điều khoản trong hợp đồng phải được giải thích trong mối liên hệ với nhau, sao cho ý nghĩa của các điều khoản đó phù hợp với toàn bộ nội dung hợp đồng”. Như vậy, việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng ít nhiều có ảnh hưởng tới các điều khoản còn lại, trường hợp điều khoản muốn hủy bỏ là điều khoản cơ bản để đạt được mục đích của hợp đồng thì còn có thể khiến hợp đồng vô hiệu.
2. Có thể khởi kiện bên vi phạm nếu điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng không được hủy bỏ không?
Có. Thông thường, việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ sẽ do các bên trong hợp đồng tiến hành thỏa thuận để loại bỏ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cụ thể, một trong các bên có thể khởi kiện tại Tòa án để hủy bỏ điều khoản nhằm đảm bảo sự cân bằng về lợi ích giữa các bên (điểm b Khoản 3 Điều 420 Bộ Luật Dân sự năm 2015).
3. Hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng có thể làm phát sinh nghĩa vụ bồi thường không?
Có. Theo Điều 584 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì căn cứ để phát sinh nghĩa vụ bồi thường thiệt hại nói chung là:
- Có lỗi của bên vi phạm.
- Có thiệt hại thực tế xảy ra.
- Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và thiệt hại.
Như vậy, trong trường hợp việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng gây thiệt hại cho một trong các bên thì phát sinh nghĩa vụ bồi thường của bên còn lại.
4. Trường hợp nào tòa án sẽ từ chối yêu cầu hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng?
Căn cứ vào các quy định tại Bộ Luật Tố tụng dân sự năm 2015, có thể rút ra các điều kiện để tòa án thụ lý hồ sơ là:
- Chủ thể có quyền khởi kiện theo quy định tại Điều 186 Bộ Luật Tố tụng dân sự năm 2015.
- Yêu cầu khởi kiện phải thuộc thẩm quyền xử lý của Tòa án.
- Chưa được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật.
- Còn thời hiệu khởi kiện.
- Yêu cầu khởi kiện dựa trên các chứng cứ hợp pháp và căn cứ pháp lý hiện hành.
Như vậy, trường hợp chủ thể yêu cầu tòa án hủy bỏ điều khoản không hợp lệ nhưng vi phạm một trong các điều kiện nên trên thì tòa án có quyền từ chối thụ lý và giải quyết yêu cầu.
5. Có được thay thế điều khoản sau khi hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng hay không?
Có. Bản chất hợp đồng là sự thỏa thuận nên nếu các bên đạt được sự thống nhất thì có thể thay thế điều khoản mới phù hợp hơn sau khi hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng.
V. Vấn đề liên quan đến hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng có nên liên hệ luật sư không? Liên hệ như thế nào?
Hợp đồng là một trong những chế định quan trọng và phức tạp bậc nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Do vậy, khi muốn hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng, nhiều chủ thể lựa chọn sử dụng dịch vụ pháp lý của các luật sư để đảm bảo hợp pháp ngay từ ban đầu.
Trong đó, NPLaw - đơn vị pháp lý với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực hợp đồng - là đối tác tin cậy của nhiều khách hàng khi muốn tư vấn về việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ. Đến với chúng tôi, quý khách hàng sẽ nhận được các quyền lợi sau:
- Đảm bảo việc hủy bỏ điều khoản không hợp lệ thực hiện theo quy định hiện hành, hạn chế rủi ro cho khách hàng.
- Hỗ trợ đàm phán lại các điều khoản trong hợp đồng.
- Cung cấp các điều khoản, hợp đồng mẫu nếu quý khách hàng có nhu cầu.
- Đại diện pháp lý tại Tòa án hoặc Trọng tài.
Với các ưu điểm trên, đừng ngần ngại liên hệ với NPLaw để nhận được những tư vấn chính xác nhất về vấn đề hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng. Chúng tôi cam kết đặt quyền lợi của khách hàng lên hàng đầu.
Như vậy, qua bài viết trên đây, NPLaw đã cung cấp cho quý bạn đọc cái nhìn tổng quan về hủy bỏ điều khoản không hợp lệ trong hợp đồng. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp quý bạn đọc đảm bảo quyền lợi mà còn hạn chế rủi ro pháp lý có thể phát sinh.
