Trong nhu cầu tiêu dùng hiện nay, người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến chất lượng sản phẩm, mà bắt đầu quan tâm những dịch vụ sau khi mua sản phẩm như nghĩa vụ bảo trì của doanh nghiệp. Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, mà còn là thước đo uy tín của doanh nghiệp, góp phần duy trì niềm tin với người tiêu dùng. Tuy nhiên trong thực tế, không ít trường hợp doanh nghiệp cố tình trì hoãn, thực hiện cho có hoặc trốn tránh thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm, dẫn đến sản phẩm không kịp thời sửa chữa, gây bức xúc lên người tiêu dùng, đồng thời doanh nghiệp có thể bị phản ánh và đối mặt với nguy cơ bị xử phạt.
Trong nhu cầu tiêu dùng hiện nay, người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến chất lượng sản phẩm, mà bắt đầu quan tâm những dịch vụ sau khi mua sản phẩm như nghĩa vụ bảo trì của doanh nghiệp. Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, mà còn là thước đo uy tín của doanh nghiệp, góp phần duy trì niềm tin với người tiêu dùng.
Tuy nhiên trong thực tế, không ít trường hợp doanh nghiệp cố tình trì hoãn, thực hiện cho có hoặc trốn tránh thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm, dẫn đến sản phẩm không kịp thời sửa chữa, gây bức xúc lên người tiêu dùng, đồng thời doanh nghiệp có thể bị phản ánh và đối mặt với nguy cơ bị xử phạt.
I. Thực trạng liên quan đến không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm
Với tình hình cạnh tranh ngày càng căng thẳng trong thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp chú trọng đến chính sách bảo trì sản phẩm và xem đây là lợi thế cạnh tranh.
Thế nhưng, không ít doanh nghiệp xây dựng chính sách bảo trì sản phẩm thật đẹp để thu hút người tiêu dùng nhưng không thực hiện hoặc chỉ thực hiện nghĩa vụ bảo trì ở mức tối thiểu, quy trình chưa chuyên nghiệp, thậm chí đưa ra một số điều khoản dễ gây hiểu lầm, gây khó khăn cho người tiêu dùng khi yêu cầu bảo trì.
Do đó, hãng luật NPLaw sẽ phổ biến những quy định liên quan đến nghĩa vụ bảo trì sản phẩm và hậu quả khi không thực hiện nghĩa vụ để người tiêu dùng chủ động bảo vệ quyền lợi của mình, đồng thời giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro pháp lý.
II. Quy định của pháp luật liên quan đến không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm
1. Không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm là gì?
Bảo trì và bảo hành đều là dịch vụ xuất hiện sau khi mua sản phẩm, tuy chúng có khái niệm và cách thực hiện khác nhau, nhưng đều hướng đến mục tiêu đảm bảo sản phẩm hoạt động ổn định, kéo dài tuổi thọ và tối ưu hiệu suất. Trong đó:
- Bảo hành sản phẩm là cam kết từ bên bán hoặc nhà sản xuất về việc sửa chữa, thay thế hoặc hoàn tiền cho người tiêu dùng nếu gặp sự cố trong thời gian bảo hành và thuộc trường hợp được bảo hành, nhằm đảm bảo chất lượng và hoạt động của sản phẩm trong thời gian bảo hành.
- Bảo trì sản phẩm là cam kết từ bên bán hoặc nhà sản xuất về thường xuyên hoặc định kỳ kiểm tra, sửa chữa, hỗ trợ và thay thế thiết bị nếu gặp sự cố, nhằm duy trì hoạt động ổn định của sản phẩm trong suốt vòng đời sản phẩm.
Vậy không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm là bên bán hoặc nhà sản xuất không thực hiện, thực hiện không đúng, thực hiện không đầy đủ hoặc từ chối bảo trì sản phẩm theo yêu cầu của người tiêu dùng, nội dung trong hợp đồng hoặc theo quy định của pháp luật.
2. Pháp luật hiện hành quy định như thế nào về nghĩa vụ bảo trì sản phẩm của bên bán hoặc nhà sản xuất?
Theo Khoản 2 Điều 30 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, bên bán hoặc nhà sản xuất cần thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm như sau:
- Công bố công khai chính sách bảo trì sản phẩm;
- Thực hiện đúng trách nhiệm bảo trì do mình cung cấp;
- Cung cấp cho người tiêu dùng văn bản tiếp nhận bảo trì hoặc hình thức tiếp nhận bảo trì tương đương khác;
- Cung cấp cho người tiêu dùng sản phẩm tương tự để sử dụng tạm thời hoặc có hình thức giải quyết phù hợp theo thỏa thuận giữa người tiêu dùng và bên bán;
- Đổi sản phẩm mới tương tự hoặc thu hồi sản phẩm và trả lại tiền cho người tiêu dùng trong trường hợp không sửa chữa hoặc không khắc phục được;
- Chịu chi phí sửa chữa, vận chuyển sản phẩm từ nơi ở của người tiêu dùng hoặc nơi sử dụng sản phẩm đến nơi bảo trì và từ nơi bảo trì đến nơi ở của người tiêu dùng hoặc nơi sử dụng sản phẩm;
Như vậy, việc quy định về nghĩa vụ bảo trì sản phẩm không chỉ là trách nhiệm pháp lý của bên bán, mà còn là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.
3. Hậu quả pháp lý khi bên bán không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm
Hậu quả pháp lý mà bên bán phải chịu khi không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm dựa vào tính chất sản phẩm, thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của pháp luật. Theo Điều 292 Luật Thương mại 2005 đưa ra một số hậu quả như sau:
- Buộc thực hiện nghĩa vụ bảo trì đã cam kết với người tiêu dùng;
- Bồi thường thiệt hại phát sinh khi không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm;
- Người tiêu dùng đơn phương chấm dứt, hủy bỏ hợp đồng;
Thậm chí, nếu bên bán không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm gây ra thiệt hại nặng nề, có thể chịu hậu quả pháp lý nghiêm trọng như sau:
- Xử phạt hành chính theo Điều 58 Nghị định 24/2025/NĐ-CP về hành vi không thực hiện nghĩa vụ bảo trì trong lĩnh vực thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng;
- Truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 295 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung 2017) về hành vi không thực hiện định kỳ nghĩa vụ bảo trì sản phẩm gây tai nạn, ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của người lao động.
Do đó, việc thực hiện nghĩa vụ bảo trì không chỉ là trách nhiệm pháp lý của bên bán, mà còn là yếu tố quan trọng để nâng cao uy tín và duy trì mối quan hệ bền vững với khách hàng.
III. Giải đáp các thắc mắc liên quan đến không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm
1. Doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm có thể bị xử phạt như thế nào?
Tùy vào lĩnh vực và thiệt hại thực tế do không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm mà doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính, nếu nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể:
- Trong lĩnh vực thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm: Doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm đã cam kết với bên mua, tùy vào giá trị sản phẩm mà bị xử phạt hành chính từ 5.000.000 đồng đến 100.000.000 theo Điều 58 Nghị định 24/2025/NĐ-CP;
- Trong lĩnh vực xây dựng: Doanh nghiệp không thực hiện bảo trì công trình xây dựng theo đúng quy trình được duyệt có thể bị xử phạt hành chính từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng theo Điểm b Khoản 2 Điều 20 Nghị định 16/2022/NĐ-CP;
- Trong lĩnh vực lao động: Doanh nghiệp không thực hiện trách nhiệm định kỳ kiểm tra, bảo dưỡng máy, các thiết bị, dẫn đến xảy ra tai nạn, ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của người lao động, tùy vào mức độ nghiêm trọng mà bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 295 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung 2017) về tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người.
Với những chế tài trên, doanh nghiệp cần tuân thủ chặt chẽ các quy định về bảo trì sản phẩm, nhằm ngăn ngừa rủi ro pháp lý và giữ gìn hình ảnh thương hiệu.
2. Nếu sản phẩm phát sinh lỗi do không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm, bên mua có thể yêu cầu đổi trả không?
Bên mua có thể yêu cầu đổi trả sản phẩm phụ thuộc vào chính sách của bên bán. Thông thường, bên bán đưa ra những điều kiện trong chính sách đổi trả sản phẩm như sau:
- Chứng minh sản phẩm bị hư hỏng do bên bán không thực hiện nghĩa vụ bảo trì;
- Còn thời hạn bảo trì;
- Còn hóa đơn mua hàng, tem thương hiệu, hướng dẫn kỹ thuật hoặc những tài liệu đi kèm.
Như vậy, chính sách đổi trả của bên bán không chỉ giúp bên mua bảo vệ quyền lợi của mình, mà còn giải quyết yêu cầu đổi trả sản phẩm một cách minh bạch.
3. Có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại do không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm không?
Bên mua có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại do bên bán hoặc nhà sản xuất không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm, nếu hành vi không thực hiện nghĩa vụ bảo trì dẫn đến thiệt hại về tài sản, sức khỏe, tính mạng hoặc lợi ích hợp pháp khác.
Vậy không chỉ quyền lợi của bên mua được bảo vệ, mà còn nhắc nhở bên bán nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm.
4. Trong trường hợp không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm, ai là người chịu trách nhiệm khắc phục hậu quả?
Theo Điểm g Khoản 2 Điều 30 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 quy định về người chịu trách nhiệm khắc phục hậu quả khi không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm thuộc về cá nhân, tổ chức kinh doanh, kể cả trường hợp ủy quyền hoặc thuê cá nhân, tổ chức khác thực hiện nghĩa vụ bảo trì.
Tuy nhiên, theo Điều 565 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về bên được ủy quyền chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do không thực hiện nghĩa vụ bảo trì và có thỏa thuận trong hợp đồng.
Tương tự với những câu hỏi trên, quy định này không chỉ bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, mà còn tạo cơ chế ràng buộc các cá nhân, doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm.
5. Người tiêu dùng có quyền khiếu nại nếu doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm không?
Khi doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm, người tiêu dùng có thể áp dụng một số biện pháp xử lý như sau:
- Khiếu nại với doanh nghiệp bằng tin nhắn, email hoặc liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng;
- Khiếu nại với cơ quan chức năng, tùy lĩnh vực có thể báo cáo lên Sở Công thương, Sở Xây dựng,...;
- Khởi kiện ra Tòa án hoặc Trọng tài thương mại nếu những biện pháp trên không mang lại hiệu quả.
Vậy với các bước khiếu nại này tạo sức răn đe đối với doanh nghiệp, buộc doanh tuân thủ nghĩa vụ bảo trì sản phẩm, có trách nhiệm khắc phục và có thể chịu chế tài khi không thực hiện nghĩa vụ.
Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ bảo trì sản phẩm, quý khách có thể lựa chọn dịch vụ pháp lý từ Công ty Luật TNHH Ngọc Phú, một trong những Công ty Luật uy tín hiện nay. Với đội ngũ chuyên viên và luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực cung ứng dịch vụ thương mại, chúng tôi sẽ tư vấn, hỗ trợ giải quyết tranh chấp và đại diện tham gia tố tụng khi cần thiết.
