Xoa bóp (massage) là phương pháp tác động lên huyệt đạo, cơ, khớp nhằm cải thiện sức khỏe, giảm đau và tăng cường tuần hoàn máu. Dịch vụ xoa bóp ngày càng phát triển, đặc biệt ở các khu đô thị và trung tâm du lịch, nhưng cũng có tình trạng biến tướng gây ảnh hưởng đến uy tín ngành. Theo pháp luật, để thực hiện xoa bóp tại phòng khám y học cổ truyền, cơ sở cần có giấy phép hoạt động y tế, đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị, và nhân sự có chuyên môn phù hợp. Đặc biệt, không yêu cầu chứng chỉ hành nghề cho người thực hiện xoa bóp nếu không thuộc phạm vi khám chữa bệnh, nhưng nếu thực hiện trong phòng khám y học cổ truyền, chứng chỉ hành nghề là bắt buộc. Dịch vụ xoa bóp có thể quảng cáo nếu đáp ứng các yêu cầu về giấy phép kinh doanh và đảm bảo tính chính xác, trung thực trong nội dung quảng cáo.
I. Tìm hiểu về xoa bóp
1. Xoa bóp là gì?
Xoa bóp (massage) là phương pháp sử dụng các thao tác như ấn, day, miết, xoa, vỗ, đấm… nhằm tác động lên các huyệt đạo, cơ, khớp để hỗ trợ tăng cường tuần hoàn máu, giảm đau nhức và cải thiện sức khỏe.
Có thể thực hiện riêng lẻ hoặc kết hợp với các phương pháp y học cổ truyền như châm cứu, bấm huyệt...
2. Tình hình kinh doanh dịch vụ xoa bóp hiện nay
Ngày càng phổ biến tại các đô thị, khu du lịch, trung tâm trị liệu đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng. Kinh doanh dịch vụ xoa bóp dưới nhiều hình thức khác nhau tiêu biểu là cơ sở y học cổ truyền, spa, thẩm mỹ viện...
Tuy nhiên, có tình trạng biến tướng, hoạt động trá hình, gây ảnh hưởng đến uy tín ngành và tiềm ẩn rủi ro về an ninh trật tự xã hội.
II. Quy định pháp luật liên quan đến xoa bóp
1. Điều kiện cấp giấy phép hoạt động đối với phòng khám y học cổ truyền thực hiện xoa bóp
Theo Luật Đầu tư 2020, thuộc Phụ lục IV – danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Căn cứ khoản 5 Điều 3 Nghị định 96/2016/NĐ-CP, ngành này có yêu cầu về an ninh, trật tự và quản lý chuyên ngành y tế.
Phải được cấp phép hoạt động y tế theo Nghị định 109/2016/NĐ-CP và Thông tư 50/2017/TT-BYT. Có đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân sự đúng chuyên môn. Người chịu trách nhiệm chuyên môn phải có bằng cấp và chứng chỉ hành nghề phù hợp.
2. Điều kiện cấp giấy phép hoạt động đối với phòng chẩn trị y học cổ truyền thực hiện xoa bóp
Căn cứ Điều 46 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định ngoài việc đáp ứng các điều kiện chung theo quy định tại Điều 40 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, phòng khám y học cổ truyền phải đáp ứng thêm các điều kiện sau đây:
(1) Cơ sở vật chất:
- Phòng khám phải có nơi đón tiếp người bệnh, phòng khám bệnh có diện tích tối thiểu 10 m2.
- Tùy theo phạm vi hoạt động chuyên môn đăng ký, phòng khám y học cổ truyền phải đáp ứng thêm các điều kiện sau đây:
+ Trường hợp có thực hiện các kỹ thuật, thủ thuật thì ngoài phòng khám bệnh phải có thêm phòng để thực hiện kỹ thuật, thủ thuật có diện tích tối thiểu 10m2; nếu có thực hiện kỹ thuật vận động trị liệu thì phòng để thực hiện kỹ thuật, thủ thuật phải có diện tích tối thiểu 20 m2;
+ Trường hợp có xông hơi thuốc thì phải có phòng xông hơi có diện tích tối thiểu 02 m2 và phải kín nhưng đủ ánh sáng;
+ Trường hợp thực hiện chế biến, bào chế thuốc cổ truyền thì phải đáp ứng tiêu chuẩn chế biến, bào chế theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
(2) Thiết bị phục vụ khám bệnh, chữa bệnh:
- Nếu thực hiện việc khám bệnh, kê đơn, bốc thuốc:
+ Có tủ thuốc, các vị thuốc được đựng trong ô kéo hoặc trong chai lọ thủy tinh hoặc nhựa trắng có nắp và ghi rõ tên vị thuốc ở bên ngoài;
+ Có cân thuốc và phân chia các vị thuốc theo thang, giấy gói thuốc.
- Trường hợp thực hiện việc châm cứu, xoa bóp, day ấn huyệt phải có tối thiểu các thiết bị sau:
+ Có giường châm cứu, xoa bóp, day ấn huyệt;
+ Có đủ dụng cụ để châm cứu, xoa bóp, day ấn huyệt;
+ Có đủ dụng cụ và hướng dẫn xử lý vựng châm.
- Trường hợp có xông hơi thuốc: phải có hệ thống tạo hơi thuốc, van điều chỉnh, có bảng hướng dẫn xông hơi và hệ thống chuông báo trong trường hợp khẩn cấp.
- Có hộp cấp cứu phản vệ và đủ thuốc cấp cứu chuyên khoa phù hợp với các chuyên khoa thuộc phạm vi hoạt động chuyên môn của phòng khám.
(3) Nhân sự:
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của phòng khám y học cổ truyền phải là người hành nghề thuộc một trong các chức danh chuyên môn sau đây:
- Bác sỹ với phạm vi hành nghề y học cổ truyền;
- Bác sỹ với phạm vi hành nghề chuyên khoa y học cổ truyền.
3. Cấp chứng chỉ hành nghề xoa bóp
Trước đây, hoạt động xoa bóp (massage) được coi là ngành nghề kinh doanh có điều kiện trong lĩnh vực y tế, yêu cầu người hành nghề phải có chứng chỉ hành nghề và cơ sở kinh doanh phải được Sở Y tế xác nhận đủ điều kiện hoạt động. Tuy nhiên, kể từ khi Nghị định số 155/2018/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 12/11/2018, Điều 38 của Nghị định 109/2016/NĐ-CP quy định về điều kiện hành nghề xoa bóp đã bị bãi bỏ hoàn toàn. Đồng thời, Thông tư số 41/2017/TT-BYT cũng đã loại bỏ phần lớn nội dung của Thông tư 11/2001/TT-BYT, trong đó có hướng dẫn yêu cầu về chứng chỉ hành nghề đối với người thực hiện kỹ thuật xoa bóp.
Việc đồng thời bãi bỏ các văn bản pháp luật liên quan này dẫn đến một hệ quả pháp lý quan trọng: hiện nay, pháp luật không còn yêu cầu người hành nghề xoa bóp phải có chứng chỉ hành nghề, và hoạt động xoa bóp cũng không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện trong lĩnh vực quản lý của Bộ Y tế. Theo đó, Sở Y tế không còn thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ hay cấp giấy xác nhận đủ điều kiện hoạt động cho các cơ sở xoa bóp như trước.
Điều này có nghĩa là không có chứng chỉ hành nghề xoa bóp hoặc không có văn bản xác nhận điều kiện hoạt động từ Sở Y tế không được coi là hành vi vi phạm pháp luật. Việc hiểu rõ điểm này là cần thiết để tránh tình trạng lạm quyền trong xử phạt hành chính hoặc hiểu nhầm trong kiểm tra, đánh giá hoạt động của các cơ sở massage, vốn hiện nay chỉ còn phải tuân thủ các quy định pháp luật chung về đăng ký kinh doanh, an toàn lao động, an ninh trật tự, và các điều kiện liên quan đến ngành nghề dịch vụ thông thường – chứ không còn bị ràng buộc bởi các điều kiện chuyên môn y tế.
III. Giải đáp các thắc mắc liên quan đến xoa bóp
1. Thành phần hồ sơ cấp giấy phép hoạt động đối với phòng khám y học cổ truyền thực hiện xoa bóp bao gồm những gì?
Để xin cấp giấy phép hoạt động cho phòng khám y học cổ truyền thực hiện xoa bóp, cần chuẩn bị thành phần hồ sơ cụ thể như sau:
- Đơn đề nghị cấp giấy phép hoạt động (theo Mẫu 02 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP).
- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy chứng nhận đầu tư (đối với cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài).
- Bản sao hợp lệ giấy phép hành nghề và giấy xác nhận quá trình hành nghề của người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của phòng khám.
- Bản sao hợp lệ giấy phép hành nghề và giấy xác nhận quá trình hành nghề của người phụ trách bộ phận chuyên môn (nếu có).
- Bản kê khai cơ sở vật chất, danh mục thiết bị y tế, danh sách nhân sự đáp ứng điều kiện cấp giấy phép hoạt động (theo Mẫu 08 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP) và các giấy tờ chứng minh, xác nhận các kê khai đó.
- Danh sách người hành nghề tại cơ sở, ghi rõ họ tên, số giấy phép hành nghề của từng người (theo Mẫu 01 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP).
- Danh mục chuyên môn kỹ thuật của phòng khám đề xuất trên cơ sở danh mục chuyên môn kỹ thuật do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.
- Tài liệu chứng minh nguồn tài chính (nếu đề nghị cấp lần đầu giấy phép hoạt động cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không vì mục đích lợi nhuận).
Lưu ý, đối với phòng khám y học cổ truyền thực hiện xoa bóp, cần đảm bảo thêm các điều kiện về cơ sở vật chất và thiết bị y tế như:
- Phòng khám phải có nơi đón tiếp người bệnh, phòng khám bệnh có diện tích tối thiểu 10 m2.
- Tùy theo phạm vi hoạt động chuyên môn đăng ký, phòng khám y học cổ truyền phải đáp ứng thêm các điều kiện sau đây:
- Trường hợp có thực hiện các kỹ thuật, thủ thuật thì ngoài phòng khám bệnh phải có thêm phòng để thực hiện kỹ thuật, thủ thuật có diện tích tối thiểu 10 m2; nếu có thực hiện kỹ thuật vận động trị liệu thì phòng để thực hiện kỹ thuật, thủ thuật phải có diện tích tối thiểu 20 m2;
- Trường hợp có xông hơi thuốc thì phải có phòng xông hơi có diện tích tối thiểu 02 m2 và phải kín nhưng đủ ánh sáng;
- Trường hợp thực hiện chế biến, bào chế thuốc cổ truyền thì phải đáp ứng tiêu chuẩn chế biến, bào chế theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
2. Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của phòng chẩn trị y học cổ truyền thực hiện xoa bóp cần đáp ứng những điều kiện nào?
Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của phòng chẩn trị y học cổ truyền thực hiện xoa bóp phải là bác sĩ có trình độ chuyên môn về y học cổ truyền, có chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh do Sở Y tế cấp với phạm vi hành nghề phù hợp, không bị cấm hành nghề, và có đủ năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn để đảm bảo chất lượng khám, chữa bệnh theo quy định tại Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
3. Các thiết bị phải có khi thực hiện xoa bóp?
Theo quy định tại Điều 46 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, khi thực hiện kỹ thuật xoa bóp (massage) tại phòng khám y học cổ truyền, cơ sở phải trang bị tối thiểu các thiết bị sau:
- Giường xoa bóp, day ấn huyệt.
- Đầy đủ dụng cụ phục vụ cho kỹ thuật xoa bóp, day ấn huyệt.
- Dụng cụ và bảng hướng dẫn xử lý vựng châm (nơi châm, day, bấm huyệt).
- Ngoài ra, nếu có thực hiện thêm phương pháp xông hơi thuốc, cơ sở cần có hệ thống tạo hơi thuốc, van điều chỉnh, bảng hướng dẫn xông hơi và hệ thống chuông báo khẩn cấp.
4. Người không có chứng chỉ hành nghề xoa bóp có được phép hành nghề không?
Hiện nay, theo quy định tại Nghị định 155/2018/NĐ-CP và Công văn 579/KCB-PHCN&GĐ năm 2019 của Cục Quản lý Khám, chữa bệnh – Bộ Y tế, việc hành nghề dịch vụ xoa bóp (massage) thuần túy không còn thuộc loại hình kinh doanh có điều kiện và không yêu cầu chứng chỉ hành nghề như trước. Tuy nhiên, trong trường hợp xoa bóp được thực hiện trong phạm vi hoạt động khám, chữa bệnh tại phòng khám y học cổ truyền, người thực hiện phải có chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh đúng chuyên môn, tức là không phải ai cũng được phép thực hiện mà phải đáp ứng điều kiện pháp lý theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023.
5. Dịch vụ xoa bóp có được phép quảng cáo không? Nếu có, cần đáp ứng điều kiện gì?
Dịch vụ xoa bóp được phép quảng cáo, dịch vụ xoa bóp (massage) được phép quảng cáo nếu thuộc phạm vi khám chữa bệnh và đáp ứng đầy đủ các điều kiện về quảng cáo dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật.
Dịch vụ xoa bóp không nằm trong danh sách các hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo quy định tại Điều 7 Luật Quảng cáo 2012 như: thuốc lá, rượu trên 15 độ, thuốc kê đơn, sản phẩm kích dục, vũ khí…
Căn cứ theo Điều 12 và Điều 20 Luật Quảng cáo 2012, quảng cáo dịch vụ xoa bóp cần đảm bảo các điều kiện sau:
- Cơ sở xoa bóp phải có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hợp pháp với ngành nghề đăng ký phù hợp.
- Nếu dịch vụ xoa bóp nằm trong phạm vi hoạt động khám, chữa bệnh, phải đáp ứng thêm điều kiện:
- Có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh được cấp bởi Sở Y tế (đối với phòng chẩn trị y học cổ truyền).
- Người thực hiện kỹ thuật xoa bóp phải có chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh phù hợp.
- Nội dung quảng cáo phải đúng với phạm vi hoạt động ghi trong giấy phép.
- Nội dung quảng cáo phải trung thực, chính xác, không gây hiểu nhầm về công dụng, hiệu quả điều trị.
- Người quảng cáo có trách nhiệm:
- Cung cấp đầy đủ thông tin về dịch vụ và tài liệu liên quan đến điều kiện quảng cáo.
- Chịu trách nhiệm về nội dung quảng cáo và chất lượng dịch vụ quảng cáo.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến xoa bóp
Để đảm bảo khi thực hiện xoa bóp được thực hiện đúng pháp luật và tránh rủi ro phát sinh, việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các dịch vụ tư vấn pháp lý là điều cần thiết. NPLAW cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, từ soạn thảo hợp đồng, giải đáp các thắc mắc về quy định pháp lý đến hỗ trợ trong quá trình thực hiện thủ tục. Sự hỗ trợ toàn diện này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và đảm bảo giao dịch thành công.
