Khi chấm dứt hợp đồng lao động, việc người lao động được thanh toán đầy đủ và đúng hạn các khoản tiền lương còn lại theo quy định pháp luật. Tuy nhiên thực tế vẫn có không ít người lao động gặp phải tình huống bị công ty cố tình chậm lương, giữ lương hoặc không thanh toán đầy đủ tiền lương sau khi nghỉ việc. Vậy khi công ty không trả lương khi nghỉ việc, người lao động nên xử lý thế nào và pháp luật quy định ra sao?
I. Thực trạng về công ty không trả lương khi nghỉ việc
Tình trạng công ty không trả lương hoặc chậm trả lương cho người lao động khi họ nghỉ việc vẫn còn diễn ra khá phổ biến, đặc biệt trong những thời điểm kinh tế khó khăn. Nhiều người lao động sau khi hoàn thành công việc và nghỉ việc theo đúng quy định lại phải đối mặt với việc chờ đợi mòn mỏi tiền lương, thậm chí có trường hợp công ty cố tình trốn tránh trách nhiệm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến đời sống kinh tế của người lao động mà còn gây ra tâm lý bất an, mất niềm tin vào sự công bằng của pháp luật và môi trường làm việc.
II. Quy định pháp luật về công ty không trả lương khi nghỉ việc
1. Công ty không trả lương khi nghỉ việc được hiểu như thế nào?
Khoản 1 Điều 48 Bộ luật lao động 2019 quy định trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng như sau: “Trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên...”
Theo đó, có thể hiểu việc Công ty không trả lương khi nghỉ việc là hành vi mà người sử dụng lao động không thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền lương còn lại cho người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định pháp luật như: lương những ngày làm việc chưa được trả, lương những ngày nghỉ phép chưa nghỉ, tiền thưởng (nếu có), và các khoản phụ cấp khác theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
2. Công ty không trả lương khi nghỉ việc sẽ bị xử lý thế nào?
Theo Khoản 2 Điều 12 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định phạt tiền đối với người sử dụng lao động có hành vi “không thực hiện đúng quy định về thời hạn thanh toán các khoản về quyền lợi của người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động” như sau:
- Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;
- Từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;
- Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động;
- Từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động;
- Từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với vi phạm từ 301 người lao động trở lên.
Như vậy, công ty không trả lương khi người lao động nghỉ việc theo đúng quy định pháp luật thì sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định trên.
Làm thế nào khi công ty không trả lương khi nghỉ việc?
3. Thẩm quyền giải quyết trường hợp công ty không trả lương khi nghỉ việc?
Theo Điều 187 Bộ luật lao động 2019, thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân gồm:
- Hòa giải viên lao động;
- Hội đồng trọng tài lao động;
- Tòa án nhân dân.
Như vậy, trường hợp công ty không trả lương khi nghỉ việc thì người lao động có thể yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định trên giải quyết tranh chấp.
III. Một số thắc mắc về công ty không trả lương khi nghỉ việc
1. Nguyên nhân dẫn đến việc công ty không trả lương khi nghỉ việc là gì?
Trong thực tế có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc công ty không trả lương khi nghỉ việc, một số nguyên nhân phổ biến bao gồm:
- Công ty gặp khó khăn về tài chính, dẫn đến việc không có đủ tiền để thanh toán lương cho người lao động.
- Công ty và người lao động có tranh chấp về các điều khoản trong hợp đồng lao động hoặc các khoản tiền khác ngoài lương.
- Công ty thiếu thiện chí trong việc thực hiện nghĩa vụ thanh toán lương cho người lao động.
- Không nắm rõ quy định pháp luật.
Việc chậm trễ hoặc không thanh toán lương không chỉ xâm phạm quyền lợi của người lao động, mà còn có thể kéo theo hậu quả pháp lý nghiêm trọng cho doanh nghiệp nếu không có biện pháp xử lý kịp thời.
2. Công ty không trả lương khi nghỉ việc, người lao động phải làm thế nào để bảo vệ quyền lợi?
Khi bị công ty không trả lương khi nghỉ việc, người lao động nên thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi của mình:
- Liên hệ trực tiếp với bộ phận nhân sự hoặc người có thẩm quyền của công ty để yêu cầu giải thích về việc chậm trả lương và đề nghị thanh toán.
- Thu thập các bằng chứng liên quan đến quá trình làm việc và việc nghỉ việc.
- Nếu liên hệ trực tiếp không có kết quả, người lao động có thể gửi đơn đến Công đoàn Công ty, Công đoàn cấp trên trực tiếp hoặc các cơ quan thanh tra về lao động để được hỗ trợ giải quyết.
- Trường hợp không thể hòa giải, thương lượng, người lao động có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu công ty thanh toán tiền lương và các khoản bồi thường khác (nếu có).
Việc hiểu rõ quyền của mình là điều quan trọng để người lao động bảo vệ quyền lợi khi bị công ty chậm trả hoặc không trả lương sau khi nghỉ việc.
Quy định về việc công ty không trả lương khi nghỉ việc
3. Công ty không trả lương khi nghỉ việc có phải bồi thường cho người lao động không?
Theo Điều 360 Bộ luật dân sự 2015: “Trường hợp có thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ gây ra thì bên có nghĩa vụ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác”.
Theo đó, hành vi không trả lương gây ra thiệt hại cho người lao động thì Công ty phải bồi thường toàn bộ thiệt hại do hành vi vi phạm của mình gây ra, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
4. Công ty không trả lương khi nghỉ việc thì người lao động phải làm gì để đòi lại quyền lợi?
Để đòi lại quyền lợi khi công ty không trả lương khi nghỉ việc, người lao động cần chủ động liên hệ với Công ty để yêu cầu thanh toán tiền lương còn thiếu. Trong trường hợp không được giải quyết thì có thể nộp đơn đến các Cơ quan Công đoàn, thanh tra về lao động để được hỗ trợ và có thể khởi kiện ra Tòa án nếu cần thiết.
Ngoài ra, người lao động cần lưu trữ đầy đủ giấy tờ, lài liệu về quá trình làm việc và nghỉ việc của mình như hợp đồng lao động, bảng lương, quyết định nghỉ việc, email/thư từ làm bằng chứng khi tranh chấp xảy ra. Trong trường hợp cần thiết, người lao động có thể nhờ luật sư tư vấn để được hỗ trợ kịp thời và đúng hướng.
5. Công ty không trả lương khi nghỉ việc có vi phạm pháp luật không và mức xử phạt là bao nhiêu?
Khoản 2 Điều 12 Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định người sử dụng lao động có hành vi “không thực hiện đúng quy định về thời hạn thanh toán các khoản về quyền lợi của người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động” sẽ bị xử phạt tiền như sau:
- Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với vi phạm từ 01 người đến 10 người lao động;
- Từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với vi phạm từ 11 người đến 50 người lao động;
- Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với vi phạm từ 51 người đến 100 người lao động;
- Từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với vi phạm từ 101 người đến 300 người lao động;
- Từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với vi phạm từ 301 người lao động trở lên.
Như vậy, tùy theo từng trường hợp, công ty không trả lương khi nghỉ việc cho người lao động theo đúng quy định thì sẽ bị xử phạt tiền thấp nhất là 1.000.000 đồng, cao nhất là 20.000.000 theo quy định trên.
6. Công ty không trả lương khi nghỉ việc thì người lao động có thể kiện lên đâu để giải quyết?
Điều 187 Bộ luật lao động 2019 quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân bao gồm:
- Hòa giải viên lao động;
- Hội đồng trọng tài lao động;
- Tòa án nhân dân.
Như vậy, công ty không trả lương khi nghỉ việc thì người lao động có thể yêu cầu hòa giải viên lao động; Hội đồng trọng tài lao động; hoặc Tòa án nhân dân giải quyết tranh chấp.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về công ty không trả lương khi nghỉ việc
Trên đây là bài viết của NPLaw về công ty không trả lương khi nghỉ việc hiện nay. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.
