Lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại cũng là vấn đề nhận được sự quan tâm hiện nay. Bài viết tìm hiểu quy định pháp luật về lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại và giải đáp một số thắc mắc liên quan.
Lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại là chi phí được nhiều người quan tâm hiện nay. Bài viết dưới đây, sẽ nêu các quy định pháp luật về lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại và giải đáp một số thắc mắc liên quan nhằm giúp cá nhân, tổ chức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
I. Thực trạng liên quan đến lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại
Thực tế hiện nay, việc chuyển trại giam không phát sinh lệ phí hành chính trực tiếp từ người nhà hay phạm nhân cho cơ quan quản lý. Việc áp giải, vận chuyển phạm nhân khi có quyết định chuyển nơi chấp hành án thuộc trách nhiệm của cơ quan quản lý thi hành án hình sự. Ngân sách Nhà nước chi trả cho các hoạt động nghiệp vụ, phương tiện vận chuyển và đảm bảo an ninh trong suốt quá trình này.
II. Khái niệm về lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại
Để hiểu rõ hơn các quy định pháp luật về lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại. Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua nội dung bài viết dưới đây.
1. Lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại là gì?
Theo khoản 1, 2 Điều 3 Luật phí và lệ phí 2015 quy định về phí và lệ phí như sau:
- Phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả nhằm cơ bản bù đắp chi phí và mang tính phục vụ khi được cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao cung cấp dịch vụ công được quy định trong Danh mục phí ban hành kèm theo Luật này.
- Lệ phí là khoản tiền được ấn định mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi được cơ quan nhà nước cung cấp dịch vụ công, phục vụ công việc quản lý nhà nước được quy định trong Danh mục lệ phí ban hành kèm theo Luật này.
Như vậy, lệ phí và chi phí là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải nộp cho cơ quan nhà nước, tuy nhiên, theo quy định pháp luật, lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại thì phạm nhân không phải chi trả chi phí vận chuyển khi bị điều chuyển giữa các trại giam.
2. Chi phí vận chuyển phạm nhân bao gồm những khoản nào?
Theo Điều 155 Luật thi hành án hình sự 2025 (có hiệu lực 1/7/2026) quy định Nhà nước bảo đảm kinh phí cho hoạt động thi hành án hình sự. Việc lập dự toán, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm cho hoạt động thi hành án hình sự được thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Dựa theo quy định tại khoản 7 Điều 2, Điều 3 Thông tư 148/2011/TT-BTC và khoản 5 Điều 20 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025 (có hiệu lực 1/7/2026) thì các khoản chi phí chính liên quan đến việc vận chuyển phạm nhân gồm:
- Chi phí ăn, nghỉ cho các lực lượng hỗ trợ thực hiện các công việc trong quá trình tham gia điều chuyển phạm nhân đến trại tạm giam khác;
- Chi phí xăng xe, thuê phương tiện (nếu có) để vận chuyển phạm nhân;
- Chi tiền ăn, tiền thuốc chữa bệnh: Tiền ăn của phạm nhân trong những ngày vận chuyển theo định mức quy định. Chi phí thuốc men thông thường hoặc cấp cứu nếu phạm nhân gặp vấn đề sức khỏe đột xuất khi đang di chuyển.
- Các chi phí khác: Các khoản chi hợp lý khác phát sinh trực tiếp phục vụ cho việc áp giải, dẫn giải, điều chuyển phạm nhân chẳng hạn như chi phí bưu chính gửi hồ sơ phạm nhân (nếu có).
Theo đó, chi phí vận chuyển phạm nhân có thể bao gồm những khoản nêu trên.
3. Sự khác biệt giữa lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại
Sự khác biệt giữa lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại dựa trên bản chất và trách nhiệm chi trả, cụ thể:
- Bản chất:
- Lệ phí: Lệ phí là khoản tiền được ấn định mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi được cơ quan nhà nước cung cấp dịch vụ công, phục vụ công việc quản lý nhà nước được quy định trong Danh mục lệ phí ban hành được quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật phí và lệ phí 2015. Tuy nhiên, trong việc điều chuyển phạm nhân giữa các trại giam, không có quy định về việc phạm nhân phải đóng lệ phí chuyển trại.
- Chi phí vận chuyển khi chuyển trại: Là các khoản chi phí phát sinh để đưa phạm nhân từ trại giam này đến trại giam khác bao gồm: chi phí xăng dầu, phương tiện vận chuyển, chi phí ăn uống, bảo vệ phạm nhân trên đường đi và các khoản chi phí khác.
- Trách nhiệm chi trả:
- Lệ phí: Thân nhân hoặc phạm nhân không có trách nhiệm chi trả cho khoản lệ phí chuyển trại giam.
- Chi phí vận chuyển khi chuyển trại: Nhà nước bảo đảm kinh phí cho hoạt động thi hành án hình sự theo Điều 155 Luật thi hành án hình sự 2025.
Theo đó, giữa lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại giam có những điểm khác biệt nêu trên.
III. Quy định của pháp luật liên quan đến lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại
Tìm hiểu các quy định về lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại là nhu cầu và mong muốn của nhiều chủ thể. Hiểu được điều này, NPLaw đưa ra các quy định về lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại theo quy định mới nhất hiện nay.
1. Pháp luật hiện hành quy định như thế nào về lệ phí và chi phí khi chuyển trại?
Nhà nước bảo đảm kinh phí cho hoạt động thi hành án hình sự. Việc lập dự toán, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm cho hoạt động thi hành án hình sự được thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước căn cứ tại Điều 155 Luật thi hành án hình sự 2025.
Có thể thấy, việc chuyển trại giam đối với phạm nhân là quyết định của cơ quan chức năng, không thu lệ phí từ phạm nhân hay thân nhân. Mọi chi phí liên quan đến việc áp giải, vận chuyển phạm nhân do ngân sách nhà nước chi trả.
2. Quy định về nguồn kinh phí chi trả cho việc vận chuyển phạm nhân
- Theo khoản 3 Điều 45 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025 quy định Nhà nước bảo đảm kinh phí phục vụ hoạt động quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú. Việc lập dự toán, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm cho hoạt động quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú được thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.
- Đồng thời tại Điều 155 Luật thi hành án hình sự 2025 cũng có quy định Nhà nước bảo đảm kinh phí cho hoạt động thi hành án hình sự. Việc lập dự toán, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm cho hoạt động thi hành án hình sự được thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.
Do đó, nguồn kinh phí chi trả cho việc vận chuyển phạm nhân là do Ngân sách nhà nước chi trả.
3. Có trường hợp nào phạm nhân hoặc gia đình phải tự chi trả chi phí chuyển trại không?
Pháp luật hiện nay không quy định trường hợp phạm nhân hoặc gia đình phải tự chi trả chi phí chuyển trại giam mà chi phí này sẽ do Ngân sách nhà nước chi trả và việc chuyển trại giam cũng phụ thuộc vào quyết định của cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều 9, 10 Luật thi hành án hình sự 2025 và khoản 1 Điều 19 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025.
4. Có quy định mức phí cụ thể cho từng lần chuyển trại không?
Theo điểm đ khoản 1 Điều 11 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025 quy định nhà tạm giữ, trại tạm giam có các nhiệm vụ giao người bị tạm giữ, người bị tạm giam theo lệnh trích xuất, quyết định của người có thẩm quyền. Và Nhà nước bảo đảm kinh phí phục vụ hoạt động quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú hoặc bảo đảm kinh phí cho hoạt động thi hành án hình sự tại khoản 3 Điều 45 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025 và Điều 155 Luật thi hành án hình sự 2025.
Tóm lại, pháp luật hiện hành chưa có quy định mức phí cụ thể cho từng lần chuyển trại đối với phạm nhân.
IV. Giải đáp các vấn đề thắc mắc thường gặp liên quan đến lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại
Để hiểu rõ hơn các quy định về lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại, sau đây là một số câu hỏi và giải đáp thắc mắc về vấn đề này.
1. Phạm nhân có phải tự chi trả chi phí chuyển trại không?
Căn cứ khoản 3 Điều 45 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025 và Điều 155 Luật thi hành án hình sự 2025 thì chi phí điều chuyển phạm nhân giữa các cơ sở giam giữ sẽ do ngân sách nhà nước chi trả, do đó phạm nhân không phải tự chi trả chi phí chuyển trại.
2. Việc thu lệ phí chuyển trại có bắt buộc trong mọi trường hợp không?
Theo khoản 2 Điều 3 Luật phí và lệ phí 2015, lệ phí là khoản tiền được ấn định mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi được cơ quan nhà nước cung cấp dịch vụ công, phục vụ công việc quản lý nhà nước được quy định trong Danh mục lệ phí ban hành kèm theo Luật này.
Theo khoản 3 Điều 9, 10 Luật thi hành án hình sự 2025 và khoản 1 Điều 19 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025 quy định như sau:
- Cơ quan quản lý thi hành án hình sự Bộ Công an và Bộ Quốc phòng có quyền quyết định điều chuyển người chấp hành án phạt tù giữa các cơ sở giam giữ phạm nhân.
- Việc điều chuyển người bị tạm giữ, người bị tạm giam giữa các cơ sở giam giữ do Thủ trưởng cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú quyết định sau khi thống nhất với Thủ trưởng cơ quan đang thụ lý vụ án và thông báo cho Viện kiểm sát có thẩm quyền biết.
Vây, luật không có quy định đối với việc nộp lệ phí khi chuyển trại và việc chuyển trại giam là do cơ quan có thẩm quyền quyết định mà không phải dựa trên yêu cầu của phạm nhân hoặc thân nhân.
3. Gia đình phạm nhân có được phép hỗ trợ chi phí vận chuyển không?
Theo khoản 4 Điều 49 Luật thi hành án hình sự 2025 quy định khi gặp người thân thích, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác, phạm nhân được nhận thư, liên, đồ vật, trừ đồ vật thuộc danh mục đồ vật cấm. Đối với tiền, phạm nhân phải gửi trại giam, trại tạm giam quản lý.
Và Nhà nước bảo đảm kinh phí phục vụ hoạt động quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú hoặc bảo đảm kinh phí cho hoạt động thi hành án hình sự tại khoản 3 Điều 45 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025 và Điều 155 Luật thi hành án hình sự 2025.
Cho nên, gia đình phạm nhân không được phép hỗ trợ chi phí vận chuyển, kinh phí điều chuyển phạm nhân giữa các cơ sở giam giữ do nhà nước chi trả theo quy định pháp luật.
4. Trường hợp chuyển trại liên tỉnh, việc quản lý chi phí thực hiện như thế nào?
Nhà nước bảo đảm kinh phí cho hoạt động thi hành án hình sự và bảo đảm kinh phí phục vụ hoạt động quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú theo Điều 155 Luật thi hành án hình sự 2025 và khoản 3 Điều 45 Luật thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú 2025.
Theo quy định này, luật chỉ quy định Nhà nước bảo đảm kinh phí cho hoạt động liên quan đến thi hành án hình sự bao gồm việc điều chuyển phạm nhân mà chưa có quy định cụ thể việc quản lý chi phí trong trường hợp chuyển trại liên tỉnh.
5. Nếu phạm nhân đang điều trị bệnh mà phải chuyển trại thì chi phí y tế có được tính kèm không?
Theo khoản 5 Điều 52 Luật thi hành án hình sự 2025 quy định kinh phí phòng, chống dịch bệnh, khám bệnh, chữa bệnh, tổ chức cai nghiện ma túy và kinh phí xây dựng, bố trí các buồng chữa bệnh dành cho phạm nhân tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh do Nhà nước cấp. Đối với trường hợp phạm nhân có thẻ bảo hiểm y tế thì tiếp tục được hưởng quyền lợi về bảo hiểm y tế theo quy định, nếu vượt quá định mức chi trả của bảo hiểm y tế thì Nhà nước chi trả phần vượt quá.
Dựa theo quy định này có thể thấy, luật quy định chung là Nhà nước sẽ cấp kinh phí khám bệnh, chữa bệnh cho phạm nhân, do đó, nếu phạm nhân đang điều trị bệnh mà phải chuyển trại thì chi phí y tế có được tính kèm.
V. Tại sao nên tìm luật sư tư vấn ở NPLaw khi có vấn đề về lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại?
Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về lệ phí và chi phí vận chuyển khi chuyển trại mà NPLaw gửi đến Quý độc giả. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.
Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.
