Trong thời đại số hiện nay, livestream bán hàng đã trở thành một phương thức kinh doanh phổ biến, giúp doanh nghiệp và cá nhân tiếp cận trực tiếp với khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả. Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ, việc livestream bán hàng cũng đi kèm với không ít thách thức, đặc biệt là các quy định pháp lý cần phải tuân thủ. Vậy, khi tham gia vào hoạt động livestream bán hàng, cần lưu ý những quy định pháp lý nào để đảm bảo hoạt động kinh doanh của mình luôn hợp pháp và an toàn? Hãy cùng NPLAW tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Trong thời đại số hiện nay, livestream bán hàng đã trở thành một phương thức kinh doanh phổ biến, giúp doanh nghiệp và cá nhân tiếp cận trực tiếp với khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả. Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ, việc livestream bán hàng cũng đi kèm với không ít thách thức, đặc biệt là các quy định pháp lý cần phải tuân thủ.
Vậy, khi tham gia vào hoạt động livestream bán hàng, cần lưu ý những quy định pháp lý nào để đảm bảo hoạt động kinh doanh của mình luôn hợp pháp và an toàn? Hãy cùng NPLAW tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
I. Nhu cầu livestream bán hàng online ngày nay
Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ và xu hướng tiêu dùng ngày càng thay đổi, livestream bán hàng online đã và đang trở thành một công cụ quan trọng, mang lại hiệu quả vượt trội cho các doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh. Với khả năng kết nối trực tiếp với người tiêu dùng qua các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, TikTok hay YouTube, livestream mang đến cơ hội tiếp cận khách hàng tiềm năng một cách nhanh chóng và tiện lợi.
- Sự phổ biến của các nền tảng livestream không chỉ tạo ra một kênh bán hàng mới mẻ mà còn giúp tăng tính tương tác, xây dựng niềm tin và tạo dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa người bán và người mua.
- Livestream cho phép người bán giới thiệu sản phẩm, giải đáp thắc mắc của khách hàng ngay lập tức, tạo ra trải nghiệm mua sắm gần gũi và sống động hơn.
- Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường online đang ngày càng cạnh tranh gay gắt. Người tiêu dùng ngày nay không chỉ tìm kiếm sản phẩm tốt mà còn muốn trải nghiệm mua sắm tiện lợi, thú vị và trực tiếp. Chính vì vậy, nhu cầu livestream bán hàng ngày càng tăng cao và được các doanh nghiệp, cửa hàng, thậm chí cá nhân kinh doanh tận dụng triệt để để nâng cao doanh thu và mở rộng tệp khách hàng.
II. Quy định pháp luật về livestream bán hàng
1. Livestream bán hàng là gì
Hiện nay, Việt Nam chưa có quy định về Livestream bán hàng là gì. Theo khoản 30 Điều 3 Nghị định 147/2024/NĐ-CP thì phát trực tuyến (livestream) là tính năng cho phép các tài khoản trên các mạng xã hội hoặc trên các nền tảng số phục vụ giao dịch điện tử truyền tải trực tuyến các nội dung, các dữ liệu dưới dạng âm thanh, hình ảnh theo thời gian thực.
Như vậy, có thể hiểu: Livestream bán hàng là hoạt động kinh doanh trong đó chủ thể kinh doanh tự mình hoặc thông qua người thứ ba phát video trên các nền tảng trực tuyến trong thời gian thực để giới thiệu, quảng cáo và bán hàng hóa, dịch vụ cho người xem livestream.
2. Livestream bán hàng có cần thành lập công ty không
Hiện nay, pháp luật không quy định việc livestream bán hàng bắt buộc phải thành lập công ty.
Tuy nhiên, việc có một công ty hoặc đăng ký kinh doanh sẽ mang lại rất nhiều lợi ích và đảm bảo hoạt động kinh doanh hợp pháp. Khi muốn mở rộng hoạt động kinh doanh và phát triển lâu dài với quy mô lớn, việc thành lập công ty là một lựa chọn hợp lý. Điều này mang lại nhiều ưu điểm:
- Tính pháp lý: Đăng ký kinh doanh giúp hoạt động hợp pháp, tránh các vấn đề về thuế, giấy phép và pháp lý. Ngoài ra, ccó thể mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp, ký hợp đồng, và thực hiện các giao dịch với đối tác dễ dàng hơn.
- Thuế và chi phí: Là một doanh nghiệp, có thể tận dụng các khoản chi phí hợp lý để giảm thuế, đồng thời được hưởng các ưu đãi về thuế nếu doanh thu đạt ngưỡng nhất định.
- Niềm tin khách hàng: Việc có công ty giúp xây dựng được sự tin cậy trong mắt khách hàng. Họ sẽ cảm thấy an tâm hơn khi mua sản phẩm từ một đơn vị có giấy phép rõ ràng.
3. Livestream bán hàng cần có giấy phép cung cấp dịch vụ mạng xã hội không
Theo điểm d khoản 6 Điều 24 Nghị định 147/2024/NĐ-CP có quy định chỉ các mạng xã hội đã được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ mạng xã hội mới được cung cấp tính năng livestream hoặc cung cấp các hoạt động có phát sinh doanh thu dưới mọi hình thức.
Các mạng xã hội có số lượng người truy cập thường xuyên thấp nếu có nhu cầu cung cấp tính năng livestream hoặc cung cấp các hoạt động có phát sinh doanh thu thì có thể thực hiện thủ tục cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ mạng xã hội.
Đồng thời, tại khoản 5 Điều 25 Nghị định 147/2024/NĐ-CP quy định điều kiện cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ mạng xã hội như sau:
- Mạng xã hội có số lượng người truy cập thường xuyên lớn. Trong trường hợp mạng xã hội có số lượng người truy cập thường xuyên thấp có nhu cầu xin cấp Giấy phép để cung cấp tính năng livestream hoặc các hoạt động có phát sinh doanh thu thì vẫn được xem xét cấp phép.
- Là cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam, có chức năng, nhiệm vụ hoặc ngành nghề đăng ký kinh doanh đã được đăng tải trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp phù hợp với dịch vụ mạng xã hội cung cấp;
- Đã đăng ký sử dụng tên miền để cung cấp dịch vụ mạng xã hội và đáp ứng quy định tại Điều 26 Nghị định 147/2024/NĐ-CP;
- Đáp ứng các điều kiện về tổ chức, nhân sự và kỹ thuật theo quy định tại Điều 27 Nghị định 147/2024/NĐ-CP;
- Có biện pháp quản lý nội dung, thông tin theo quy định tại Điều 28 Nghị định 147/2024/NĐ-CP.
Như vậy, theo quy định nêu trên, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam, có chức năng, nhiệm vụ hoặc ngành nghề đăng ký kinh doanh chỉ được cung cấp tính năng livestream bán hàng khi đã được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ mạng xã hội.
III. Giải đáp một số câu hỏi về livestream bán hàng
1. Cá nhân muốn livestream bán hàng có phải xác thực tài khoản mạng xã hội bằng số điện thoại, số định danh cá nhân không
Theo điểm e khoản 3 Điều 23 Nghị định 147/2024/NĐ-CP, các mạng xã hội xuyên biên giới và mạng xã hội trong nước phải xác thực tài khoản của người sử dụng dịch vụ mạng xã hội bằng số điện thoại di động tại Việt Nam. Chỉ trong trường hợp người sử dụng xác nhận không có số điện thoại di động tại Việt Nam thì sẽ xác thực tài khoản bằng số định danh cá nhân.
Ngoài ra, trường hợp người sử dụng dịch vụ mạng xã hội sử dụng tính năng livestream với mục đích thương mại, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân nước ngoài cung cấp dịch vụ mạng xã hội thực hiện xác thực tài khoản bằng số định danh cá nhân theo quy định của pháp luật về định danh và xác thực điện tử.
Như vậy, cá nhân muốn sử dụng tính năng livestream phải thực hiện xác thực tài khoản mạng xã hội bằng số điện thoại di động tại Việt Nam, trường hợp không có số điện thoại di động tại Việt Nam thì sẽ xác thực tài khoản bằng số định danh cá nhân.
2. Livestream bán hàng khai nộp thuế như thế nào
Tại Điều 1 Thông tư 111/2013/TT-BTC (sửa đổi bởi Điều 2 Thông tư 119/2014/TT-BTC), đối với cá nhân cư trú, thu nhập chịu thuế là thu nhập phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam, không phân biệt nơi trả thu nhập.
Ngoài ra, tại Điều 2 Thông tư 219/2013/TT-BTC cũng quy định rõ đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng là hàng hóa, dịch vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở Việt Nam (bao gồm cả hàng hóa, dịch vụ mua của tổ chức, cá nhân ở nước ngoài), trừ các đối tượng không chịu thuế GTGT hướng dẫn tại Điều 4 Thông tư 219/2013/TT-BTC.
Bên cạnh đó, tại Điều 2 Thông tư 40/2021/TT-BTC cũng quy định đối tượng áp dụng thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân bao gồm hoạt động thương mại điện tử, bao gồm cả trường hợp cá nhân có thu nhập từ sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số theo quy định của pháp luật về thương mại điện tử.
Theo đó, livestream bán hàng được hiểu là một hoạt động thương mại điện tử, thuộc đối tượng phải chịu thể theo quy định. Ngoài ra, pháp luật cũng nêu rõ đối với cá nhân cư trú, thu nhập chịu thuế là thu nhập phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam, không phân biệt nơi trả thu nhập.
Như vậy, có thể hiểu hộ kinh doanh hay cá nhân livestream bán hàng là người hoạt động kinh tế, thương mại và có phát sinh doanh thu, phát sinh thu nhập (kể cả thu nhập được chi trả từ nước ngoài) thì phải thực hiện nghĩa vụ kê khai và nộp thuế theo quy định.
3. Livestream bán hàng có phải xuất hóa đơn không
Theo Khoản 1 Điều 4 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Điểm a Khoản 3 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP, khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua (bao gồm cả các trường hợp hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng hóa dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa) và các trường hợp lập hóa đơn theo quy định tại Điều 19 Nghị định này. Như vậy, khi Livestream bán hàng phải xuất hóa đơn để giao cho người mua.
4. Nếu khách hàng yêu cầu hóa đơn VAT, người bán hàng qua livestream có nghĩa vụ xuất không?
Căn cứ Điều 90 Luật Quản lý thuế 2019 quy định về xuất hóa đơn VAT cho khách hàng như sau:
- Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn điện tử để giao cho người mua theo định dạng chuẩn dữ liệu và phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định của pháp luật về thuế, pháp luật về kế toán, không phân biệt giá trị từng lần bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
- Trường hợp người bán có sử dụng máy tính tiền thì người bán đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử được khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế.
Như vậy, người bán hàng livestream phải có nghĩa vụ xuất hóa đơn VAT cho khách hàng theo quy định pháp luật.
5. Khi livestream bán hàng, có bắt buộc phải công khai thông tin về sản phẩm không?
Theo Khoản 2 Điều 37 Nghị định 52/2013/NĐ-CP quy định về trách nhiệm của người bán trên sàn giao dịch thương mại điện tử, cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa, dịch vụ theo quy định từ Điều 30 đến Điều 34 Nghị định này khi bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên sàn giao dịch thương mại điện tử.
Như vậy, khi livestream bán hàng, phải công khai thông tin về sản phẩm theo quy định pháp luật.
6. Nếu người bán livestream quảng cáo sai sự thật, gây hiểu lầm cho khách hàng thì bị xử lý như thế nào?
Căn cứ khoản 5 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP quy định, người quảng cáo sản phẩm khi livestream bán hàng mà quảng cáo sai sự thật, gây hiểu lầm có thể bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng và các hình thức xử phạt khác theo quy định của pháp luật hiện hành.
7. Người tiêu dùng có quyền đổi trả hàng khi mua qua livestream không?
Khi mua hàng qua livestream, người tiêu dùng vẫn có quyền đổi trả hàng, nhưng quyền lợi này sẽ phụ thuộc vào chính sách của người bán.
8. Nếu sản phẩm giao không đúng như mô tả trong livestream, khách hàng có thể khiếu nại ở đâu?
Nếu sản phẩm giao không đúng như mô tả trong livestream, khách hàng có thể khiếu nại đến:
- Tổ chức, cá nhân kinh doanh: Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu sản phẩm, hàng hóa hoặc trực tiếp bán, cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng (Điều 31 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023).
- Bộ Công Thương, cụ thể là Cục Quản lý cạnh tranh (theo Khoản 10 Điều 75 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023).
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (theo điểm b Khoản 1 Điều 77 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023) đối với người tiêu dùng tại địa phương.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về livestream bán hàng
Trên đây là tất cả các thông tin chi tiết mà NPLaw của chúng tôi cung cấp để hỗ trợ quý khách hàng liên quan đến livestream bán hàng. Trường hợp Quý Khách hàng còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề nêu trên hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ ngay cho NPLaw để được trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.
