Trong thời đại công nghệ số, ngành công nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử đang phát triển mạnh mẽ, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu và nền kinh tế quốc dân. Tuy nhiên, song hành với tiềm năng phát triển, hoạt động sản xuất sản phẩm điện tử cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nếu doanh nghiệp không tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật có liên quan. Bài viết dưới đây NPLaw sẽ phân tích một số quy định pháp luật quan trọng mà các tổ chức, cá nhân cần lưu ý khi tham gia hoạt động sản xuất sản phẩm điện tử tại Việt Nam.
Trong thời đại công nghệ số, ngành công nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử đang phát triển mạnh mẽ, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu và nền kinh tế quốc dân. Tuy nhiên, song hành với tiềm năng phát triển, hoạt động sản xuất sản phẩm điện tử cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nếu doanh nghiệp không tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật có liên quan. Bài viết dưới đây NPLaw sẽ phân tích một số quy định pháp luật quan trọng mà các tổ chức, cá nhân cần lưu ý khi tham gia hoạt động sản xuất sản phẩm điện tử tại Việt Nam.
I. Tìm hiểu về sản xuất sản phẩm điện tử
Hiện nay, hoạt động sản xuất sản phẩm điện tử tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, trở thành một trong những ngành công nghiệp mũi nhọn, đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài. Các tập đoàn lớn như Samsung, LG, Foxconn, Intel... đã đầu tư hàng tỷ USD vào Việt Nam, tập trung tại Bắc Ninh, Thái Nguyên, Bắc Giang, TP. HCM. Kéo theo đó là hệ sinh thái các doanh nghiệp vệ tinh, nhà cung ứng linh kiện trong nước.
II. Quy định pháp luật về sản xuất sản phẩm điện tử
1. Thế nào là sản xuất sản phẩm điện tử
Sản xuất sản phẩm điện tử là quá trình sử dụng công nghệ, thiết bị và nhân lực để chế tạo, lắp ráp các sản phẩm điện tử như: máy vi tính, điện thoại di động, tivi, thiết bị gia dụng thông minh, mạch in, vi mạch, thiết bị điều khiển tự động, v.v.
Theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, hoạt động này thuộc nhóm 2640 – Sản xuất thiết bị điện tử dân dụng và nhóm Sản xuất máy vi tính và thiết bị ngoại vi, cùng một số mã ngành phụ khác.
2. Điều kiện để sản xuất sản phẩm điện tử
Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử phải đáp ứng một số điều kiện pháp lý sau:
Điều kiện chung khi đăng ký kinh doanh:
- Phải đăng ký ngành nghề phù hợp (mã ngành theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg).
- Có địa điểm sản xuất, hồ sơ pháp lý hợp lệ (Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy phép xây dựng nhà xưởng, nếu có).
Tuân thủ các quy định chuyên ngành:
- Công bố hợp quy/hợp chuẩn sản phẩm theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa.
- Quản lý chất lượng hàng hóa trước khi đưa ra thị trường theo Nghị định 132/2008/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 74/2018/NĐ-CP).
- Đáp ứng quy định về an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy, môi trường, theo Luật Bảo vệ môi trường 2020, Luật An toàn vệ sinh lao động…
- Nếu sản phẩm thuộc nhóm thiết bị viễn thông, phát thanh truyền hình, cần có Giấy chứng nhận hợp quy/hợp chuẩn theo Thông tư của Bộ Thông tin và Truyền thông (ví dụ Thông tư 10/2023/TT-BTTTT).
Điều kiện về môi trường:
- Doanh nghiệp có thể phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hoặc kế hoạch bảo vệ môi trường theo quy mô sản xuất.
- Quản lý chất thải điện tử, chất thải nguy hại theo Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.
3. Công ty sản xuất sản phẩm điện tử có được hưởng ưu đãi đầu tư không
Sản xuất sản phẩm điện tử thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 16 Luật Đầu tư 2020.
Hình thức ưu đãi đầu tư được quy định tại khoản 1 Điều 15 Luật Đầu tư 2020 như sau:
(1) Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, bao gồm áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thuế suất thông thường có thời hạn hoặc toàn bộ thời gian thực hiện dự án đầu tư;
Miễn thuế, giảm thuế và các ưu đãi khác theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp;
(2) Miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định;
Nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để sản xuất theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu;
(3) Miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất;
(4) Khấu hao nhanh, tăng mức chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế.
III. Một số thắc mắc về sản xuất sản phẩm điện tử
1. Có bắt buộc phải có giấy phép phòng cháy chữa cháy khi sản xuất sản phẩm điện tử không?
Nếu cơ sở sản xuất sản phẩm điện tử thuộc đối tượng phải đăng ký giấy phép PCCC theo Phụ lục I Nghị định 50/2024/NĐ-CP, cụ thể là: “Cơ sở công nghiệp có hạng nguy hiểm cháy, nổ A, B, C, D, E”.
Trong thực tiễn, nhiều nhà máy sản xuất thiết bị điện tử sử dụng linh kiện, vật liệu dễ cháy (như nhựa, mạch in, hóa chất tẩy rửa, dung môi…) và bố trí máy móc thiết bị phát nhiệt nên thường được xếp vào cấp nguy hiểm cháy nổ từ C trở lên, do đó bắt buộc phải có:
- Thẩm duyệt thiết kế PCCC trước khi xây dựng.
- Nghiệm thu về PCCC trước khi đưa vào hoạt động.
- Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn PCCC nếu thuộc diện quản lý.
2. Chi nhánh có được sản xuất sản phẩm điện tử không?
Chi nhánh có được sản xuất sản phẩm điện tử nếu:
- Chi nhánh được đăng ký hoạt động sản xuất theo đúng ngành nghề.
- Có địa điểm sản xuất hợp pháp (thuộc quyền sử dụng hoặc thuê dài hạn).
- Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và bảo vệ môi trường như doanh nghiệp chính.
Chi nhánh có thể có mã số thuế phụ và được xuất hóa đơn nếu có chức năng hạch toán độc lập. Nếu chỉ hạch toán phụ thuộc, chi nhánh vẫn có thể tổ chức sản xuất nhưng việc hạch toán chi phí phải thông qua công ty mẹ.
3. Cá nhân có được sản xuất sản phẩm điện tử tại nhà không?
Cá nhân có được sản xuất sản phẩm điện tử tại nhà, nhưng cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Đăng ký hộ kinh doanh cá thể theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
- Không vi phạm quy hoạch sử dụng đất tại địa phương (ví dụ, đất ở không được phép xây dựng nhà xưởng quy mô lớn).
- Có biện pháp an toàn về điện, cháy nổ và không gây ô nhiễm môi trường (tiếng ồn, bụi, hóa chất...).
- Nếu sản phẩm thuộc danh mục quản lý bắt buộc hợp quy (ví dụ: thiết bị viễn thông), cá nhân không được tự sản xuất nếu không có tư cách pháp nhân hoặc không đăng ký ngành nghề đúng.
Trên thực tế, hoạt động sản xuất điện tử tại nhà thường chỉ phù hợp quy mô nhỏ, thủ công hoặc lắp ráp đơn giản.
4. Sản xuất sản phẩm điện tử có cần tuân thủ tiêu chuẩn môi trường không?
Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử phải tuân thủ đầy đủ quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020, gồm:
- Lập hồ sơ môi trường phù hợp với quy mô sản xuất (Kế hoạch bảo vệ môi trường hoặc Báo cáo đánh giá tác động môi trường – ĐTM).
- Quản lý chất thải rắn, khí thải, nước thải, đặc biệt là chất thải nguy hại (ví dụ: bo mạch thải, pin, dung môi...).
- Đăng ký sổ chủ nguồn thải và ký hợp đồng xử lý chất thải với đơn vị được cấp phép.
Ngoài ra, một số sản phẩm điện tử phải đáp ứng tiêu chuẩn RoHS, tức không chứa chì, thủy ngân, cadmium... nếu xuất khẩu sang EU hoặc Mỹ.
5. Địa điểm đặt nhà máy sản xuất sản phẩm điện tử có yêu cầu gì không?
Địa điểm đặt nhà máy sản xuất sản phẩm điện tử cần đáp ứng yêu cầu căn cứ theo quy hoạch và pháp luật đầu tư:
- Phù hợp quy hoạch sử dụng đất của địa phương (không được đặt nhà máy sản xuất trong khu dân cư).
- Ưu tiên đặt tại khu công nghiệp, khu công nghệ cao, nơi có hạ tầng phù hợp, dễ tiếp cận ưu đãi đầu tư.
- Nếu sản xuất có quy mô vừa hoặc lớn, hoặc sử dụng máy móc công suất cao, phải được chấp thuận chủ trương đầu tư và thẩm định môi trường trước khi xây dựng.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến sản xuất sản phẩm điện tử
Trên đây là tất cả các thông tin chi tiết mà NPLaw của chúng tôi cung cấp để hỗ trợ quý khách hàng về vấn đề sản xuất sản phẩm điện tử. Trường hợp Quý Khách hàng còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến vấn đề nêu trên hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ ngay cho NPLaw để được đội ngũ chúng tôi trực tiếp tư vấn và hướng dẫn giải quyết.
