Một số điểm đáng lưu ý khi mở phòng khám y học cổ truyền thực hiện châm cứu

I. Tìm hiểu về châm cứu

1. Châm cứu là gì?

Châm cứu là một phương pháp điều trị truyền thống của y học cổ truyền, sử dụng kim châm vào các huyệt đạo trên cơ thể để điều hòa khí huyết, khai thông kinh mạch, giúp giảm đau, cải thiện chức năng cơ thể. Đây là liệu pháp được công nhận rộng rãi trong y học cổ truyền và cũng được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công nhận là phương pháp điều trị hỗ trợ hiệu quả cho nhiều bệnh lý.

2. Sự phát triển của dịch vụ châm cứu hiện nay

Trong những năm gần đây, dịch vụ châm cứu ngày càng phổ biến tại các cơ sở y học cổ truyền, phòng khám tư nhân và thậm chí là các spa, viện chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đặt ra nhiều vấn đề về quản lý chất lượng dịch vụ và trình độ chuyên môn của người thực hiện.

II. Quy định pháp luật liên quan đến châm cứu

1. Điều kiện cấp giấy phép hoạt động đối với phòng khám y học cổ truyền thực hiện châm cứu

Căn cứ theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và Nghị định số 109/2016/NĐ-CP, để được cấp phép hoạt động, phòng khám y học cổ truyền phải đáp ứng về:

• Cơ sở vật chất
• Nhân sự chuyên môn (bác sĩ y học cổ truyền có chứng chỉ hành nghề)
• Thiết bị y tế phù hợp
• Quy trình chuyên môn được phê duyệt

2. Điều kiện cấp giấy phép hoạt động đối với phòng chẩn trị y học cổ truyền thực hiện châm cứu

Khác với phòng khám đa khoa, phòng chẩn trị y học cổ truyền có mô hình nhỏ hơn và chỉ được thực hiện các kỹ thuật trong phạm vi y học cổ truyền. Điều kiện bao gồm:

• Người chịu trách nhiệm chuyên môn phải có chứng chỉ hành nghề y học cổ truyền
• Có đủ điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị chuyên dụng để châm cứu, hơ ngải, xoa bóp, bấm huyệt…

3. Điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề châm cứu

Theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023:

• Phải có văn bằng chuyên môn trong lĩnh vực y học cổ truyền
• Có thời gian thực hành đủ 18 tháng tại cơ sở hợp pháp
• Đạt điều kiện đạo đức nghề nghiệp, không bị truy cứu trách nhiệm hình sự
• Có đủ sức khỏe để hành nghề

III. Giải đáp các thắc mắc liên quan đến châm cứu

1. Thành phần hồ sơ cấp giấy phép hoạt động đối với phòng khám y học cổ truyền thực hiện châm cứu bao gồm những gì?

Tại Điều 60 Nghị định 96/2023/NĐ-CP có quy định về hồ sơ đề nghị cấp mới giấy phép hoạt động lần đầu đối với phòng khám y học cổ truyền như sau:

-  Đơn theo Mẫu 02 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP;

- Bản sao hợp lệ quyết định thành lập hoặc văn bản có tên của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước hoặc giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tư nhân hoặc giấy chứng nhận đầu tư đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có vốn đầu tư nước ngoài;

- Bản sao hợp lệ giấy phép hành nghề và giấy xác nhận quá trình hành nghề theo Mẫu 11 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP này của người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (không áp dụng đối với trường hợp các giấy tờ này đã được kết nối, chia sẻ trên Hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế);

- Bản sao hợp lệ giấy phép hành nghề và giấy xác nhận quá trình hành nghề theo Mẫu 11 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP của người phụ trách bộ phận chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (không áp dụng đối với trường hợp các giấy tờ này đã được kết nối, chia sẻ trên Hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế);

- Bản kê khai cơ sở vật chất, danh mục thiết bị y tế, danh sách nhân sự đáp ứng điều kiện cấp giấy phép hoạt động tương ứng với từng hình thức tổ chức theo Mẫu 08 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP và các giấy tờ chứng minh, xác nhận các kê khai đó;

- Danh sách ghi rõ họ tên, số giấy phép hành nghề của từng người hành nghề đăng ký hành nghề tại cơ sở đó theo Mẫu 01 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP;

- Văn bản do cấp có thẩm quyền phê duyệt quy định về chức năng nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của bệnh viện của nhà nước hoặc điều lệ tổ chức và hoạt động đối với bệnh viện tư nhân theo Mẫu 03 Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP;

- Danh mục chuyên môn kỹ thuật của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đề xuất trên cơ sở danh mục chuyên môn kỹ thuật do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành;

- Trường hợp đề nghị cấp lần đầu giấy phép hoạt động cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không vì mục đích lợi nhuận thì phải có tài liệu chứng minh nguồn tài chính bảo đảm cho hoạt động khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo hoặc hoạt động khám bệnh, chữa bệnh không vì mục đích lợi nhuận.

3. Các thiết bị phải có khi thực hiện châm cứu?

Căn cứ Quyết định số 792/QĐ-BYT về việc ban hành hướng dẫn quy trình kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh chuyên ngành châm cứu; Danh mục hướng dẫn quy trình kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh chuyên ngành châm cứu:

• Bộ kim châm (đủ loại, vô trùng)
• Máy châm cứu điện (nếu có hỗ trợ kỹ thuật điện châm)
• Thiết bị hơ ngải, cồn y tế, hộp chống kim
• Giường khám, bảng theo dõi bệnh án

4. Điều kiện hành nghề của bác sĩ thực hiện châm cứu là gì?

Điều kiện để đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề châm cứu, cấy chỉ là có chứng chỉ về châm cứu và chứng chỉ về cấy chỉ theo Khung chương trình đào tạo của Trung tâm đào tạo và chỉ đạo tuyến thuộc bệnh viện Châm cứu Trung ương.

Về châm cứu, đối tượng gồm y tá sơ cấp, lương y, điều dưỡng, bác sĩ. Thời gian học 6 tuần. Chứng chỉ được cấp là châm cứu trình độ cơ bản.

Về cấy chỉ, đối tượng bao gồm y tá sơ cấp, lương y, điều dưỡng, bác sĩ. Thời gian học 4 tuần. Chứng chỉ được cấp là cấy chỉ - thủy châm.

Đồng thời, người đề nghị cấp chứng chỉ phải có đủ thời gian thực hành, sau khi có chứng chỉ về châm cứu và chứng chỉ về cấy chỉ như trên.

5. Khi xảy ra sai sót trong quá trình châm cứu, trách nhiệm pháp lý được quy định như thế nào?

Truy cứu trách nhiệm hình sự khi

• Vi phạm nghiêm trọng quy trình chuyên môn: Nếu bác sĩ không tuân thủ các quy định, hướng dẫn và quy trình điều trị đã được phê duyệt, điều này có thể được coi là hành vi vi phạm nghiêm trọng.
• Hậu quả nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng: Một bác sĩ chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu sai sót dẫn đến hậu quả lớn như tử vong, tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe của bệnh nhân, hoặc gây ảnh hưởng nặng nề về kinh tế và tinh thần.
• Yếu tố lỗi của bác sĩ: Việc xem xét lỗi của bác sĩ là yếu tố then chốt. Lỗi có thể xuất phát từ sự bất cẩn (vô ý), thiếu cẩn trọng (cẩu thả), hoặc cố ý làm trái quy định.

Các hành vi có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự

• Sai sót trong chẩn đoán: Bác sĩ không thực hiện đầy đủ xét nghiệm, kiểm tra cần thiết hoặc đưa ra kết luận sai lầm, dẫn đến điều trị không phù hợp.
• Sai sót trong thực hiện thủ thuật, phẫu thuật: Việc thực hiện sai kỹ thuật hoặc không tuân thủ quy trình phẫu thuật có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.
• Kê đơn thuốc không đúng: Kê đơn thuốc sai liều lượng, không phù hợp với bệnh lý của bệnh nhân hoặc sử dụng thuốc không đúng chỉ định.
• Thiếu trách nhiệm khi theo dõi sau điều trị: Không giám sát, theo dõi tình trạng bệnh nhân một cách đầy đủ, dẫn đến việc không phát hiện và xử lý kịp thời các biến chứng.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến châm cứu

Để đảm bảo khi thực hiện châm cứu được thực hiện đúng pháp luật và tránh rủi ro phát sinh, việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các dịch vụ tư vấn pháp lý là điều cần thiết. NPLAW cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, từ soạn thảo hợp đồng, giải đáp các thắc mắc về quy định pháp lý đến hỗ trợ trong quá trình thực hiện thủ tục. Sự hỗ trợ toàn diện này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và đảm bảo giao dịch thành công.