Một số vấn đề cần lưu ý khi nhà đầu tư xin cấp giấy chứng nhận đầu tư dự án

I. Tìm hiểu về giấy chứng nhận đầu tư dự án

Giấy chứng nhận đầu tư là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho nhà đầu tư để ghi nhận thông tin về dự án đầu tư. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để nhà đầu tư thực hiện dự án, đảm bảo quyền và nghĩa vụ liên quan đến hoạt động đầu tư tại Việt Nam.

Giấy chứng nhận đầu tư thường được yêu cầu đối với nhà đầu tư nước ngoài hoặc tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài khi thực hiện dự án đầu tư. Tuy nhiên, không phải mọi dự án đều cần xin cấp giấy chứng nhận này.

II. Quy định pháp luật về giấy chứng nhận đầu tư dự án

1. Giấy chứng nhận đầu tư dự án là gì?

Căn cứ khoản 11 Điều 3 Luật Đầu tư 2020 quy định Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hay còn gọi là Giấy chứng nhận đầu tư là văn bản bằng bản giấy hoặc bản điện tử ghi nhận thông tin đăng ký của nhà đầu tư về dự án đầu tư.

Như vậy, Giấy chứng nhận đầu tư không phải là điều kiện để được phép đầu tư, mà là hình thức đăng ký các nội dung dự án để quản lý.

2. Giấy chứng nhận đầu tư dự án được cấp trong trường hợp nào?

Theo Điều 37 Luật Đầu tư 2020 quy định Giấy chứng nhận đầu tư được cấp trong các trường hợp sau:

• Nhà đầu tư nước ngoài thực hiện dự án đầu tư;
• Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc các trường hợp phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường như: ngành nghề hạn chế, sở hữu vốn, hình thức đầu tư…

Trường hợp không cần cấp Giấy chứng nhận đầu tư:

• Nhà đầu tư trong nước;
• Tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài không thuộc các trường hợp bắt buộc theo Điều 23 Luật Đầu tư.

3. Điều kiện cấp giấy chứng nhận đầu tư dự án?

Căn cứ Điều 38 Luật đầu tư 2020 quy định điều kiện để nhà đầu tư được cấp giấy chứng nhận đầu tư dự án.
Để được cấp Giấy chứng nhận đầu tư, dự án đầu tư cần đáp ứng một số điều kiện cơ bản nhằm đảm bảo tính hợp pháp, khả thi và phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội của quốc gia. Trước hết, dự án không được thuộc ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh theo quy định của pháp luật, chẳng hạn như các hoạt động liên quan đến ma túy, mại dâm, mua bán người, phá hoại tài nguyên… Đây là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ trật tự xã hội và an ninh quốc gia.

Tiếp theo, địa điểm thực hiện dự án phải được xác định rõ ràng. Điều này có nghĩa là nhà đầu tư cần chứng minh đã có quyền sử dụng đất hợp pháp hoặc có cam kết giao đất, cho thuê đất từ phía nhà nước hoặc chủ sở hữu khu đất. Vị trí của dự án cũng phải phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội cấp quốc gia, vùng hoặc tỉnh đã được phê duyệt – nhằm đảm bảo sự đồng bộ trong quy hoạch và tránh xung đột trong sử dụng đất và tài nguyên.

Đối với nhà đầu tư nước ngoài hoặc tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, dự án còn phải đáp ứng các điều kiện tiếp cận thị trường. Ví dụ, có ngành nghề bị giới hạn tỷ lệ sở hữu vốn, hoặc chỉ được phép đầu tư dưới hình thức liên doanh với doanh nghiệp trong nước.

Một yếu tố quan trọng khác là nhà đầu tư phải chứng minh được năng lực tài chính để thực hiện dự án – thông qua báo cáo tài chính, cam kết cấp vốn, sao kê ngân hàng hoặc các tài liệu tương đương. Cuối cùng, nhà đầu tư cần cam kết thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước như: thuế, phí, lệ phí, nghĩa vụ về môi trường và bảo hiểm.

Tóm lại, những điều kiện này nhằm sàng lọc và đảm bảo rằng chỉ những dự án có tính khả thi, minh bạch và tuân thủ đúng pháp luật mới được cấp Giấy chứng nhận đầu tư dự án để triển khai tại Việt Nam.

4. Thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đầu tư dự án?

Theo quy định tại Điều 39 Luật Đầu tư 2020

Có 2 cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đầu tư dự án:

• Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế cấp có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đầu tư dự án đối với dự án nằm trong các khu này.
• Sở Kế hoạch và Đầu tư có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đầu tư đối với các trường hợp còn lại, dự án không nằm trong các khu đặc thù.

III. Giải đáp thắc mắc liên quan đến giấy chứng nhận đầu tư dự án

1. Thời hạn của giấy chứng nhận đầu tư dự án?

Quy định chi tiết tại Điều 44 Luật Đầu tư 2020 thì thời hạn dự án tối đa là 50 năm, có thể lên tới 70 năm trong trường hợp:

• Dự án ở địa bàn kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn;
• Dự án có vốn đầu tư lớn nhưng thu hồi vốn chậm.

Giấy chứng nhận đầu tư sẽ ghi rõ thời hạn phù hợp với thời gian hoạt động của dự án.

2. Thủ tục cấp giấy chứng nhận đầu tư dự án?

Căn cứ theo quy định tại Điều 33 và 38 Luật Đầu tư 2020, thủ tục gồm 2 bước chính:

1. Đăng ký chủ trương đầu tư (nếu thuộc trường hợp quy định tại Điều 30, 31, 32);

2. Nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đầu tư :

• Hồ sơ gồm: văn bản đề nghị thực hiện dự án, bản sao tài liệu pháp lý nhà đầu tư, đề xuất dự án, tài liệu chứng minh năng lực tài chính, đề xuất nhu cầu sử dụng đất...
• Thời hạn giải quyết: 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ.

3. Vi phạm quy định về giấy chứng nhận đầu tư dự án bị xử lý thế nào?

Vi phạm quy định về giấy chứng nhận đầu tư dự án bị xử lý theo quy định Nghị định 122/2021/NĐ-CP.

Một số vi phạm phổ biến và mức phạt:

• Không thực hiện đúng nội dung Giấy chứng nhận đầu tư dự án: mức phạt đến 60.000.000 đồng;
• Không báo cáo, báo cáo sai thông tin về đầu tư: phạt từ 5.000.000 đồng – 20.00.000 đồng;
• Không điều chỉnh Giấy chứng nhận đầu tư khi có thay đổi: phạt từ 10.000.000 – 30.000.000 đồng.

Ngoài ra, cơ quan có thẩm quyền có thể đình chỉ, chấm dứt hoạt động dự án trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng.

4. Giấy chứng nhận đầu tư dự án có thể bị thu hồi không? Nếu có, trong trường hợp nào?

Giấy chứng nhận đầu tư dự án có thể bị thu hồi theo quy định tại Điều 48 Luật Đầu tư 2020 một số trường hợp như sau:

• Dự án đầu tư thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 47 của Luật này mà nhà đầu tư không có khả năng khắc phục điều kiện ngừng hoạt động;
• Nhà đầu tư không được tiếp tục sử dụng địa điểm đầu tư và không thực hiện thủ tục điều chỉnh địa điểm đầu tư trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày không được tiếp tục sử dụng địa điểm đầu tư, trừ trường hợp quy định tại điểm d khoản này;
• Dự án đầu tư đã ngừng hoạt động và hết thời hạn 12 tháng kể từ ngày ngừng hoạt động, cơ quan đăng ký đầu tư không liên lạc được với nhà đầu tư hoặc đại diện hợp pháp của nhà đầu tư;
• Dự án đầu tư thuộc trường hợp bị thu hồi đất do không đưa đất vào sử dụng, chậm đưa đất vào sử dụng theo quy định của pháp luật về đất đai;
• Nhà đầu tư không ký quỹ hoặc không có bảo lãnh nghĩa vụ ký quỹ theo quy định của pháp luật đối với dự án đầu tư thuộc diện bảo đảm thực hiện dự án đầu tư;
• Nhà đầu tư thực hiện hoạt động đầu tư trên cơ sở giao dịch dân sự giả tạo theo quy định của pháp luật về dân sự;
• Theo bản án, quyết định của Tòa án, phán quyết trọng tài.

5. Nhà đầu tư có thể điều chỉnh nội dung trong giấy chứng nhận đầu tư dự án không? Nếu có, thủ tục thực hiện như thế nào?

Theo quy định tại Điều 41 Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư có thể điều chỉnh nội dung trong Giấy chứng nhận đầu tư dự án 

Nhà đầu tư có quyền điều chỉnh Giấy chứng nhận đầu tư dự án trong các trường hợp:

• Thay đổi thông tin nhà đầu tư;
• Thay đổi quy mô, mục tiêu, vốn đầu tư;
• Thay đổi địa điểm, thời hạn dự án.

Thủ tục:

• Nộp hồ sơ điều chỉnh (văn bản đề nghị, tài liệu chứng minh lý do điều chỉnh);
• Cơ quan có thẩm quyền xem xét trong 10 ngày làm việc.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến giấy chứng nhận đầu tư dự án

Để đảm bảo khi thực hiện xin cấp giấy chứng nhận đầu tư được thực hiện đúng pháp luật và tránh rủi ro phát sinh, việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các dịch vụ tư vấn pháp lý là điều cần thiết. NPLAW cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, từ soạn thảo hợp đồng, giải đáp các thắc mắc về quy định pháp lý đến hỗ trợ trong quá trình thực hiện thủ tục. Sự hỗ trợ toàn diện này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và đảm bảo giao dịch thành công.