Người bán không giao hàng thì nên xử lý như thế nào?

Trong hoạt động mua bán hàng hóa, việc người bán không giao hàng theo đúng thỏa thuận là vấn đề gây nhiều tranh cãi và khó khăn cho bên mua. Hiện tượng này không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế mà còn có thể gây mất lòng tin trong giao dịch thương mại. Vậy làm thế nào để hiểu rõ về việc người bán không giao hàng và giải quyết theo đúng pháp luật?

I. Thực trạng người bán không giao hàng hiện nay

Hiện nay, tình trạng người bán không giao hàng theo đúng thỏa thuận xảy ra khá phổ biến trong thực tế, đặc biệt trong bối cảnh giao dịch thương mại, hoạt động thương mại điện tử ngày một phát triển. Nguyên nhân của việc này có thể xuất phát từ khó khăn khách quan như thiên tai, khủng hoảng kinh tế... Tuy nhiên, cũng có những trường hợp do hiểu lầm về điều khoản hợp đồng hoặc thiếu hiểu biết pháp luật dẫn đến việc giao hàng.

II. Tìm hiểu về người bán không giao hàng

1. Người bán không giao hàng được hiểu như thế nào?

Tại Khoản 1 Điều 34 Luật thương mại 2005 quy định bên bán phải giao hàng, chứng từ theo thỏa thuận trong hợp đồng. Theo đó, việc người bán không giao hàng được hiểu là hành vi không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ giao hàng hóa theo các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng hoặc giao dịch giữa các bên.

Hành vi này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như khó khăn khách quan (thiên tai, sự cố vận chuyển) hoặc lỗi chủ quan từ phía người bán, chẳng hạn như gian lận, cố tình vi phạm hợp đồng, hoặc năng lực thực hiện không đảm bảo.

Tìm hiểu về người bán không giao hàng

2. Cách xử ý khi người bán không giao hàng hóa

Khi gặp tình trạng người bán không giao hàng theo đúng cam kết, người mua cần thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi của mình:

• _{^{Kiểm tra lại các thỏa thuận trong hợp đồng: xác định rõ các điều khoản về giao hàng, nghĩa vụ của người bán, người mua để nắm rõ căn cứ bảo vệ quyền lợi của mình.}}
• _{^{Làm việc, thương lượng, hòa giải: người mua nên liên hệ người bán yêu cầu làm việc, thống nhất quan điểm giải quyết. Yêu cầu người bán thực hiện đúng hợp đồng và bồi thường thiệt hại (nếu có).}}
• _{^{Thu thập chứng cứ: thu thập và lưu giữ các tài liệu, chứng cứ liên quan đến hợp đồng, giao dịch mua bán giữa các bên để làm cơ sở bảo vệ quyền lợi của mình.}}
• _{^{Khởi kiện tại cơ quan có thẩm quyền: nếu người bán tiếp tục không thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận và việc thương lượng không thành công, người mua có quyền khởi kiện tại Tòa án hoặc Trọng tài có thẩm quyền để giải quyết.}}

Trường hợp nhận thấy có dấu hiệu hình sự người mua có thể trình báo cơ quan công an để yêu cầu xử lý hình sự theo quy định pháp luật.

III. Quy định pháp luật về người bán không giao hàng

1. Trách nhiệm của người bán khi giao hàng theo quy định hợp đồng

Theo Điều 34 Luật thương mại 2005 về giao hàng và chứng từ liên quan đến hàng hóa trong hợp đồng mua bán hàng hóa: 

“1. Bên bán phải giao hàng, chứng từ theo thỏa thuận trong hợp đồng về số lượng, chất lượng, cách thức đóng gói, bảo quản và các quy định khác trong hợp đồng.

2. Trường hợp không có thỏa thuận cụ thể, bên bán có nghĩa vụ giao hàng và chứng từ liên quan theo quy định của Luật này”.

Như vậy, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác, người bán phải giao hàng theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng về số lượng, chất lượng, cách thức đóng gói, bảo quản và các quy định khác trong hợp đồng.

Quy định về người bán không giao hàng

2. Phạt vi phạm khi người bán không giao hàng

Phạt vi phạm là một chế tài trong thương mại. Theo Điều 300 Luật thương mại 2005: “Phạt vi phạm là việc bên bị vi phạm yêu cầu bên vi phạm trả một khoản tiền phạt do vi phạm hợp đồng nếu trong hợp đồng có thoả thuận, trừ các trường hợp miễn trách nhiệm quy định tại Điều 294 của Luật này”.

Ngoài ra, mức phạt vi phạm hiện nay theo Điều 301 Luật thương mại 2005 như sau: “Mức phạt đối với vi phạm nghĩa vụ hợp đồng hoặc tổng mức phạt đối với nhiều vi phạm do các bên thoả thuận trong hợp đồng, nhưng không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm, trừ trường hợp quy định tại Điều 266 của Luật này”.

Theo đó, trường hợp các bên có thỏa thuận phạt vi phạm trong hợp đồng mua bán hàng hóa đối với việc người bán không giao hàng thì bên bán có nghĩa vụ trả khoản tiền phạt theo thỏa thuận. Mức phạt tối đa không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm.

IV. Giải đáp những câu hỏi liên quan đến người bán không giao hàng

1. Xử lý hình sự đối với người bán không giao hàng như thế nào?

Trong trường hợp người bán đã nhận tiền nhưng không giao hàng và có dấu hiệu sử dụng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản của bên mua thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017. Tùy theo mức độ, tính chất của hành vi vi phạm, người phạm tội có thể bị truy cứu hình sự theo khung hình phạt từ phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm đến phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.

2. Có được quyền khởi kiện khi người bán không giao hàng không?

Điều 186 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 về quyền khởi kiện vụ án như sau: “Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (sau đây gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình”.

Theo đó, người mua hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong hợp đồng mua bán hàng hóa nhận thấy việc người bán không giao hàng đã xâm phạm đến quyền lợi hợp pháp của mình thì được quyền khởi kiện tại Tòa án hoặc Trọng tài có thẩm quyền.

V. Dịch vụ tư vấn và thực hiện các thủ tục liên quan đến người bán không giao hàng

Trên đây là bài viết của NPLaw về quy định giải quyết trong trường hợp người bán không giao hàng hiện nay. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.