Hiện nay, nhu cầu giao dịch vàng giá trị lớn ngày càng phổ biến do biến động giá vàng, tuy nhiên đây là hoạt động chịu sự quản lý chặt chẽ của pháp luật để phòng, chống rửa tiền. Theo Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, giao dịch vàng có giá trị từ 300 triệu đồng trở lên trong một ngày phải báo cáo với Ngân hàng Nhà nước. Các tổ chức kinh doanh vàng và ngân hàng có trách nhiệm giám sát, báo cáo các giao dịch lớn hoặc đáng ngờ, đồng thời tuân thủ các quy định tại Nghị định 19/2023/NĐ-CP, Thông tư 09/2023/TT-NHNN và văn bản 4885/NHNN-PC. Cá nhân và tổ chức cần thực hiện giao dịch tại nơi được cấp phép, lưu giữ chứng từ đầy đủ và khai báo thuế nếu thuộc diện quy định, nhằm đảm bảo tính hợp pháp và tránh vi phạm pháp luật.
I. Nhu cầu giao dịch vàng giá trị lớn hiện nay
Hiện nay, nhu cầu giao dịch vàng với giá trị lớn tại Việt Nam ngày càng phổ biến, đặc biệt trong bối cảnh giá vàng liên tục biến động mạnh. Theo cập nhật gần đây, giá vàng miếng SJC bán ra tại các ngân hàng thương mại lớn như Vietcombank, BIDV, Agribank… duy trì ở mức gần 98 triệu đồng/lượng – mức giá cao kỷ lục nhiều phiên liên tiếp.
Với nhu cầu đầu tư, tích trữ, chuyển nhượng và thậm chí là thanh toán trong một số giao dịch dân sự hoặc kinh doanh, việc cá nhân hoặc tổ chức thực hiện các giao dịch vàng có giá trị từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng không còn xa lạ. Tuy nhiên, việc giao dịch vàng giá trị lớn cũng đồng thời đi kèm với rủi ro rửa tiền, tài trợ khủng bố… nên chịu sự kiểm soát chặt chẽ từ pháp luật.
II. Quy định pháp luật về giao dịch vàng giá trị lớn
1. Giao dịch vàng giá trị lớn là gì
Theo khoản 3 Điều 3 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, giao dịch có giá trị lớn được hiểu là: Giao dịch bằng tiền mặt, bằng vàng hoặc ngoại tệ tiền mặt có tổng giá trị bằng hoặc vượt mức do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền quy định, được thực hiện một hoặc nhiều lần trong một ngày.
Hiện nay, mức giá trị cụ thể để xác định là “giao dịch lớn” được quy định tại Điều 3 Quyết định 11/2023/QĐ-TTg, theo đó: Mức giá trị của giao dịch phải báo cáo là từ 400.000.000 đồng trở lên.
Điều này có nghĩa, bất kỳ cá nhân, tổ chức nào thực hiện giao dịch vàng (bằng tiền mặt, vàng miếng hoặc ngoại tệ tiền mặt) với tổng giá trị từ 400.000.000 đồng trong một ngày thì được xếp vào dạng "giao dịch giá trị lớn".
2. Giao dịch vàng giá trị lớn có cần báo cáo với ngân hàng nhà nước không
Giao dịch vàng giá trị lớn phải cần báo cáo với ngân hàng nhà nước. Theo Điều 25 và 26 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, Quyết định số 11/2023/QĐ-TTg, các tổ chức tài chính, tổ chức kinh doanh vàng phải:
- Báo cáo giao dịch có giá trị lớn (từ 400.000.000 đồng trở lên);
- Báo cáo giao dịch đáng ngờ, kể cả khi giá trị thấp hơn ngưỡng 400.000.000 đồng.
Do đó, giao dịch vàng giá trị lớn không những phải báo cáo nếu đủ điều kiện, mà còn phải được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo không có yếu tố bất thường, rửa tiền hay tài trợ khủng bố.
III. Giải đáp một số câu hỏi liên quan đến giao dịch vàng giá trị lớn
1. Giao dịch vàng giá trị lớn bị xem là trái pháp luật khi nào?
Giao dịch vàng sẽ bị coi là trái pháp luật nếu:
- Thực hiện không đúng với quy định về mua bán vàng miếng được phép (theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP, chỉ các tổ chức được NHNN cấp phép mới được kinh doanh vàng miếng);
- Không báo cáo giao dịch giá trị lớn theo yêu cầu của Luật phòng, chống rửa tiền 2022;
- Thực hiện các giao dịch đáng ngờ mà không khai báo;
- Dùng giao dịch vàng làm phương tiện rửa tiền, trốn thuế hoặc tài trợ khủng bố.
2. Giao dịch vàng giá trị lớn cần thực hiện những thủ tục gì không?
Ngoài việc phải thực hiện tại các đơn vị được cấp phép, cá nhân hoặc tổ chức cần:
- Cung cấp CMND/CCCD, thông tin định danh rõ ràng;
- Kê khai giao dịch với tổ chức tín dụng khi thanh toán bằng tài khoản ngân hàng;
- Trường hợp giao dịch có yếu tố nghi vấn, đơn vị kinh doanh vàng phải báo cáo lên Cục Phòng, chống rửa tiền.
3. Ngân hàng có giám sát các giao dịch vàng giá trị lớn để phòng chống rửa tiền không?
Ngân hàng có giám sát các giao dịch vàng giá trị lớn để phòng chống rửa tiền. Theo Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, ngân hàng và tổ chức tài chính có trách nhiệm:
- Xây dựng hệ thống giám sát giao dịch bất thường, giao dịch vượt ngưỡng;
- Gửi báo cáo định kỳ và đột xuất về Ngân hàng Nhà nước;
- Thực hiện đánh giá rủi ro định kỳ về khả năng bị lợi dụng để rửa tiền, tài trợ khủng bố…
4. Giao dịch vàng giá trị lớn có phải kê khai với cơ quan thuế không?
Nếu là cá nhân, tổ chức kinh doanh vàng chuyên nghiệp, việc kê khai và nộp thuế là bắt buộc theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản liên quan. Với giao dịch cá nhân (không thường xuyên), trong một số trường hợp, cơ quan thuế có thể yêu cầu chứng minh nguồn tiền hoặc kê khai nếu phát hiện dấu hiệu bất thường (như thu nhập không rõ nguồn gốc hoặc có dấu hiệu trốn thuế).
5. Khi thực hiện giao dịch vàng giá trị lớn, cần lưu ý những quy định pháp lý nào?
Một số lưu ý quan trọng bao gồm:
- Chỉ giao dịch tại các tổ chức được NHNN cấp phép kinh doanh vàng miếng (theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP);
- Tuân thủ quy định về phòng, chống rửa tiền (Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022, Nghị định 19/2023/NĐ-CP, Thông tư 09/2023/TT-NHNN…);
- Không chia nhỏ giao dịch để tránh ngưỡng báo cáo;
- Luôn lưu giữ chứng từ, hóa đơn, hợp đồng giao dịch để làm căn cứ chứng minh tính hợp pháp khi cần thiết.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về giao dịch vàng giá trị lớn
Để đảm bảo khi thực hiện giao dịch vàng giá trị lớn được thực hiện đúng pháp luật và tránh rủi ro phát sinh, việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các dịch vụ tư vấn pháp lý là điều cần thiết. NPLAW cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, từ soạn thảo hợp đồng, giải đáp các thắc mắc về quy định pháp lý đến hỗ trợ trong quá trình thực hiện thủ tục. Sự hỗ trợ toàn diện này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và đảm bảo giao dịch thành công.
