Bạn cần tìm hiểu những quy định pháp luật liên quan đến an toàn trong phòng khám nhưng không biết bắt đầu từ đâu? Hãy để NPLaw đồng hành cùng bạn trong quá trình tìm hiểu vấn đề này, từ định nghĩa, các quy định hiện hành cho đến những thắc mắc thường gặp.
Bạn cần tìm hiểu những quy định pháp luật liên quan đến an toàn trong phòng khám nhưng không biết bắt đầu từ đâu? Hãy để NPLaw đồng hành cùng bạn trong quá trình tìm hiểu vấn đề này, từ định nghĩa, các quy định hiện hành cho đến những thắc mắc thường gặp.
I. Thực trạng hiện nay của an toàn trong phòng khám
An toàn trong phòng khám là vấn đề được nhiều chủ thể quan tâm, nhất là bệnh nhân và người hành nghề khám chữa bệnh trong các phòng khám. Thời gian qua, Bộ Y tế và các cơ quan liên quan đã nỗ lực trong việc đảm bảo an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế như bổ sung các quy định pháp luật trong lĩnh vực y tế, thắt chặt công tác thanh tra,...
Tuy nhiên, bên cạnh những nỗ lực của cơ quan chức năng thì thực trạng về an toàn trong phòng khám vẫn còn một số hạn chế như:
- Tỷ lệ tuân thủ an toàn chưa cao: Hiện nay, số lượng phòng khám ngày càng nở rộ nhưng các việc tuân thủ các quy định về an toàn trong phòng khám nhìn chung vẫn còn khá thấp.
- Sự cố y khoa vẫn xảy ra: Dù không mong muốn nhưng tại Việt Nam, các sự cố y khoa vẫn diễn ra, phổ biến là sai sót do sử dụng thuốc, trong chẩn đoán, nhiễm trùng bệnh viện…
- Cơ sở vật chất chưa đáp ứng: Vấn đề này đã tồn động trong hệ thống y tế Việt Nam nhiều năm qua, việc thiếu thiết bị y tế,...khiến áp lực của các nhân viên y tế tăng cao, không đảm bảo an toàn cho bệnh nhân đang điều trị.
Tóm lại, thực trạng an toàn trong phòng khám ở Việt Nam vẫn đòi hỏi sự nỗ lực đồng bộ từ phía cơ quan quản lý, các phòng khám và bản thân mỗi nhân viên y tế để đảm bảo môi trường khám chữa bệnh thực sự an toàn và chất lượng cho người bệnh.
II. An toàn trong phòng khám là gì?
Để hiểu sâu về vấn đề an toàn trong phòng khám, quý bạn đọc cần tìm hiểu về định nghĩa, tầm quan trọng cũng như những lưu ý liên quan tới an toàn tại các phòng khám.
Theo đó, pháp luật hiện hành không đưa ra định nghĩa cụ thể về thuật ngữ “an toàn trong phòng khám”. Tuy nhiên, theo thực tiễn thi hành và các quy định liên quan, NPLaw có thể đưa ra khái niệm về cụm từ này như sau:
“An toàn trong phòng khám là việc áp dụng mọi biện pháp, quy trình và chính sách đảm bảo môi trường khám chữa bệnh an toàn tối đa cho cả người bệnh, nhân viên y tế và cộng đồng nhằm giảm thiểu tối đa các rủi ro, sự cố y khoa, tai biến có thể xảy ra trong quá trình cung cấp dịch vụ y tế”.
1. Tầm quan trọng của an toàn trong phòng khám
An toàn trong phòng khám là vấn đề có ý nghĩa sống còn, không chỉ đối với mỗi bệnh nhân mà còn ảnh hưởng đến uy tín của cơ sở y tế. Vai trò quan trọng của vấn đề an toàn trong phòng khám được thể hiện qua các khía cạnh sau:
- Bảo vệ sức khỏe, tinh mạng người bệnh và nhân viên y tế: Các phòng khám thực hiện tốt các quy định về an toàn ngay từ ban đầu sẽ giảm thiểu tối đa các sự cố y khoa đối với bệnh nhân và đảm bảo tốt hơn môi trường làm việc của nhân viên y tế.
- Xây dựng uy tín cho phòng khám: An toàn là một yếu tố quan trọng để khẳng định chất lượng và sự chuyên nghiệp của phòng khám. Do vậy khi phòng khám đảm bảo an toàn, sạch sẽ sẽ tạo dựng được niềm tin vững chắc từ phía người bệnh.
- Tuân thủ quy định pháp luật: Pháp luật hiện hành quy định rõ các quy định về an toàn mà phòng khám phải đảm bảo. Việc tuân thủ các quy định này là điều kiện tiên quyết để phòng khám được cấp phép hoạt động.
Như vậy, an toàn trong phòng khám không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà còn là yêu cầu bắt buộc, mang lại nhiều lợi ích to lớn cho phòng khám.
2. Những điều cần lưu ý về an toàn trong phòng khám
Để đảm bảo an toàn trong phòng khám, quý bạn đọc cần lưu ý những vấn đề sau:
- Tuân thủ các quy định pháp lý: Pháp luật hiện hành đưa ra nhiều quy định để đảm bảo an toàn mà phòng khám cần tuân thủ như an toàn trong phòng chống nhiễm khuẩn, an toàn vệ sinh môi trường, an toàn thiết bị y tế,...
- Đảm bảo chất lượng nhân sự tại phòng khám: Phòng khám là nơi tập trung nhiều thiết bị y tế cũng như nhiều loại bệnh, do vậy, việc nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ nhân viên cũng là một biện pháp đảm bảo an toàn.
- Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng: Mọi hoạt động từ đón tiếp, khám chữa bệnh đến xử lý dụng cụ đều cần có quy trình rõ ràng và được nhân viên tuân thủ nghiêm ngặt. Điều này gia tăng đáng kể tính an toàn tại các phòng khám.
Tóm lại, bằng cách chú trọng và thực hiện đồng bộ những điều trên, phòng khám có thể xây dựng một môi trường y tế an toàn, chuyên nghiệp và đáng tin cậy cho mọi người.
III. Quy định pháp luật liên quan đến an toàn trong phòng khám
Như đã phân tích ở trên, việc tuân thủ các quy định pháp lý là một trong các lưu ý quan trọng để đảm bảo an toàn tại các phòng khám. Tuy nhiên, nhiều chủ thể vẫn gặp khó khăn khi tìm hiểu các quy định hiện hành.
Hiểu được điều này, NPLaw cung cấp cho quý bạn đọc những quy định cần lưu ý cũng như những vi phạm phổ biến liên quan đến an toàn trong phòng khám như sau:
1. Quy định cần lưu ý liên quan đến an toàn trong phòng khám
Pháp luật hiện hành đưa ra nhiều quy định nhằm đảm bảo người bệnh được điều trị và nhân viên y tế được làm việc trong một môi trường an toàn, sạch sẽ. Trong đó, quý bạn đọc cần lưu ý một số vấn đề sau:
(a); An toàn trong hoạt động khám chữa bệnh tại phòng khám
Điều đầu tiên cần lưu ý để phòng khám hoạt động một cách an toàn là phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Việc có Giấy phép hoạt động phòng khám sẽ là minh chứng cho việc phòng khám đã cơ bản đáp ứng các tiêu chuẩn y tế và có thể đưa vào vận hành.
Theo Điều 40, 41 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, để được cấp Giấy phép, phòng khám phải đảm bảo các yêu cầu sau:
Về cơ sở vật chất:
- Có địa điểm cố định đáp ứng các quy định của pháp luật về: an toàn chịu lực, phòng cháy và chữa cháy, kiểm soát nhiễm khuẩn, bảo vệ môi trường, an toàn bức xạ (nếu có); bảo đảm đủ điện, nước phục vụ hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
- Có biển hiệu, có sơ đồ và biển chỉ dẫn đến các khoa, phòng, bộ phận chuyên môn, hành chính.
Về nhân sự:
- Có đủ người hành nghề theo quy mô, danh mục kỹ thuật và đạt tỷ lệ người hành nghề theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
- Người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật phải là người hành nghề toàn thời gian của cơ sở và có phạm vi hành nghề phù hợp phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở, có thời gian hành nghề ở phạm vi đó tối thiểu 36 tháng.
- Người phụ trách bộ phận chuyên môn, đơn vị chuyên môn của cơ sở phải có giấy phép hành nghề phù hợp với chuyên khoa đó và phải là người hành nghề toàn thời gian tại cơ sở.
- Người hành nghề phải được phân công công việc đúng phạm vi hành nghề được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Ngoài ra, đối với phòng khám có tổ chức hoạt động khám chữa bệnh thì còn phải đáp ứng thêm các điều kiện:
- Thực hiện được kỹ thuật xét nghiệm sinh hóa phù hợp với hướng dẫn chẩn đoán bệnh nghề nghiệp mà cơ sở dự kiến thực hiện.
- Có thiết bị y tế phù hợp với danh mục chuyên môn kỹ thuật và danh mục bệnh nghề nghiệp đăng ký khám bệnh, chữa bệnh.
- Người thực hiện việc khám bệnh, chữa bệnh đối với bệnh nghề nghiệp phải có giấy phép hành nghề với chức danh là bác sỹ với phạm vi hành nghề y khoa có chứng chỉ đào tạo về bệnh nghề nghiệp hoặc bác sỹ với phạm vi hành nghề y học dự phòng và có chứng chỉ đào tạo về bệnh nghề nghiệp.
(b); An toàn trong phòng cháy chữa cháy
Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, phòng khám (đa khoa hoặc chuyên khoa) là cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy nên một trong những quy định về an toàn cần phải tuân thủ tại các địa điểm này là phòng cháy chữa cháy.
Căn cứ Điều 23 Luật Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ năm 2024, phòng khám phải đảm bảo các điều kiện an toàn về phòng cháy sau:
- Có nội quy phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ phù hợp.
- Trang bị phương tiện, hệ thống phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật.
- Trang bị thiết bị truyền tin báo cháy kết nối với hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy; khai báo, cập nhật dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo lộ trình do Chính phủ quy định.
- Có phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
- Thực hiện các yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy quy định tại các điểm a, b, c, d, đ và e khoản 1 Điều 16 của Luật này.
(c); An toàn kiểm soát nhiễm khuẩn
Phòng khám là nơi tập trung đông người, cũng là nơi chữa trị cho nhiều loại bệnh, kể cả các bệnh truyền nhiễm. Do vậy, một trong các tiêu chí cần đáp ứng khi đảm bảo an toàn trong phòng khám là an toàn kiểm soát nhiễm khuẩn.
Căn cứ Khoản 2 Điều 74 Luật Khám bệnh chữa bệnh năm 2023, các phòng khám có trách nhiệm kiểm soát nhiễm khuẩn qua các hoạt động sau:
- Thực hiện các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh như giám sát nhiễm khuẩn cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và các bệnh có nguy cơ gây dịch; vệ sinh tay; vệ sinh môi trường; phòng ngừa và xử trí lây nhiễm liên quan đến vi sinh vật; kiểm soát nhiễm khuẩn đối với dụng cụ, thiết bị y tế….
- Bảo đảm cơ sở vật chất, thiết bị, trang phục phòng hộ, điều kiện vệ sinh cá nhân cho người làm việc tại phòng khám, người bệnh và người khác đến phòng khám phù hợp với yêu cầu về kiểm soát nhiễm khuẩn tại phòng khám.
- Tư vấn về các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn cho người bệnh và thân nhân của người bệnh.
- Tổ chức hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
(d); An toàn môi trường
Bên cạnh các quy định an toàn liên quan đến hoạt động của phòng khám, pháp luật còn quy định về vấn đề an toàn môi trường thể hiện qua quản lý chất thải y tế tại các cơ sở này.
Theo Điều 75 Luật Khám bệnh chữa bệnh năm 2023, phòng khám có trách nhiệm thực hiện quản lý chất thải y tế, bảo vệ môi trường trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Tóm lại, an toàn trong phòng khám là vấn đề được pháp luật hiện hành quan tâm, chú trọng và thể hiện qua các quy định cụ thể về các tiêu chuẩn an toàn. Do vậy, phòng khám muốn hoạt động hiệu quả cần đảm bảo an toàn môi trường, an toàn kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng cháy chữa cháy và hoạt động khám chữa bệnh tại cơ sở.
2. Những vi phạm liên quan đến an toàn trong phòng khám
Tuy pháp luật đã quy định rõ nhưng vì nhiều lý do, việc tuân thủ các quy định liên quan đến an toàn trong phòng khám vẫn chưa thực sự hiệu quả. Do vậy, nhằm răn đe cũng như là cơ sở để xử phạt các hành vi vi phạm, pháp luật hiện hành đã quy định về 02 trách nhiệm có thể áp dụng nếu an toàn trong phòng khám không được đảm bảo như sau:
Trách nhiệm hành chính: Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực y tế không đưa ra quy định riêng về vấn đề an toàn nhưng dựa vào các điều khoản xử phạt phòng khám có thể thấy những vi phạm phổ biến sau:
- Vi phạm liên quan đến an toàn kiểm soát nhiễm khuẩn: Điều 10 Nghị định này có đưa ra quy định xử phạt vi phạm quy định về phòng lây nhiễm bệnh truyền nhiễm tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh với mức phạt tiền tối đa là 10 triệu đồng.....
- Vi phạm liên quan đến an toàn trong hoạt động tại phòng khám: Điều 39 Nghị định này cũng đưa ra mức xử phạt tiền tối đa với hành vi vi phạm quy định về điều kiện hoạt động và sử dụng giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh là 50 triệu đồng…
Ngoài ra, tùy theo hành vi vi phạm cụ thể mà mức xử phạt hành chính đối với phòng khám có thể khác nhau.
Trách nhiệm hình sự: Bên cạnh việc xử phạt hành chính, pháp luật hình sự còn quy định về tội vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh tại Điều 315 Bộ Luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Theo đó, trường hợp việc phòng khám không tuân thủ các quy định về an toàn gây ra hậu quả nghiêm trọng như chết người,...thì có thể bị xử phạt tù từ 01 năm.
Trên đây là 02 trách nhiệm mà phòng khám có thể phải đối mặt khi có hành vi vi phạm liên quan đến đảm bảo an toàn trong phòng khám. Việc tuân thủ các quy định về an toàn không chỉ giúp phòng khám nâng cao uy tín mà còn trách các rủi ro pháp lý về sau.
IV. Giải đáp các thắc mắc về an toàn trong phòng khám
1. Nếu phòng khám không tuân thủ quy định về an toàn, họ có thể bị xử lý hành chính hay hình sự không?
Có. Như đã phân tích ở trên, nếu phòng khám không tuân thủ quy định về an toàn, họ có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự.
2. Hệ thống quản lý an toàn trong phòng khám có thể giúp bảo vệ quyền lợi của bệnh nhân như thế nào?
Hệ thống quản lý an toàn trong phòng khám có thể giúp bảo vệ quyền lợi của bệnh nhân trong những khía cạnh sau:
- Giảm thiểu rủi ro, sự cố y khoa.
- Nâng cao chất lượng dịch vụ và kết quả điều trị.
- Tăng cường quyền được thông tin và quyền tham gia của bệnh chấp.
- Đảm bảo quyền được bồi thường và giải quyết tranh chấp.
3. Nhân viên trong phòng khám có quyền từ chối thực hiện công việc nếu điều kiện làm việc không đảm bảo an toàn không?
Có. Một trong các quyền của nhân viên trong phòng khám là “được bảo đảm các điều kiện làm việc công bằng, an toàn, vệ sinh lao động, yêu cầu người sử dụng lao động có trách nhiệm bảo đảm điều kiện làm việc an toàn, vệ sinh lao động trong quá trình lao động, tại nơi làm việc” (điểm a khoản 1 Điều 6 Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015). Do vậy, trường hợp điều kiện làm việc không đảm bảo an toàn đã xâm phạm quyền của họ và họ có thể từ chối thực hiện.
4. Quy trình nào cần được thực hiện để xử lý các khiếu nại của bệnh nhân liên quan đến an toàn?
Để xử lý các khiếu nại của bệnh nhân liên quan đến an toàn, quy trình cần thực hiện bao gồm các bước sau:
- Bước 1: Tiếp nhận khiếu nại của bệnh nhân từ các kênh chính thống.
- Bước 2: Phân loại khiếu nại và xác định nguyên nhân.
- Bước 3: Đề xuất biện pháp giải quyết.
- Bước 4: Giải quyết khiếu nại.
5. Trong trường hợp xảy ra sự cố y tế, quy trình ứng phó khẩn cấp trong phòng khám được quy định như thế nào?
Trong trường hợp xảy ra sự cố y tế, quy trình ứng phó khẩn cấp trong phòng khám được quy định tại Điều 9 Thông tư 43/2018/TT-BYT như sau:
- Nhân viên y tế làm việc trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi phát hiện sự cố y khoa phải xử lý ngay để bảo đảm an toàn cho người bệnh trước khi báo cáo cho bộ phận tiếp nhận và quản lý sự cố y khoa.
- Sở Y tế chỉ đạo trực tiếp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trực thuộc các biện pháp bảo đảm an toàn cho người bệnh và tiến hành điều tra, báo cáo nhanh cho Bộ Y tế trong thời hạn 24 giờ kể từ khi xảy ra sự cố đối với sự cố y khoa quy định tại điểm b Khoản 1 Điều 5.
- Bộ Y tế chỉ đạo trực tiếp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trực thuộc biện pháp bảo đảm an toàn cho người bệnh và tiến hành điều tra, báo cáo nhanh trong thời hạn 24 giờ kể từ khi xảy ra sự cố đối với sự cố y khoa quy định tại điểm b Khoản 1 Điều 5.
Trên đây là những thắc mắc thường gặp liên quan đến vấn đề an toàn trong phòng khám. Nếu có vướng mắc cần giải quyết hãy liên hệ ngay với NPLaw để được tư vấn chi tiết.
V. Vấn đề liên quan đến an toàn trong phòng khám có nên liên hệ luật sự không? Liên hệ như thế nào?
Vấn đề liên quan đến an toàn trong phòng khám không chỉ ảnh hưởng tới các bệnh nhân đang tiếp nhận điều trị tại phòng khám, những nhân viên y tế làm việc tại đây mà còn ảnh hưởng tới uy tín và vị thế của các phòng khám trong lĩnh vực y tế. Tuy nhiên, việc tuân thủ đúng các quy định pháp luật liên quan đến vấn đề này không hề dễ dàng, nhất là trong bối cảnh hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam có nhiều đổi mới. Do vậy, việc liên hệ luật sư để nhận tư vấn liên quan đến an toàn trong phòng khám là một lựa chọn đáng cân nhắc.
NPLaw với kinh nghiệm nhiều năm trong ngành, là đơn vị cung cấp dịch vụ tư vấn an toàn trong phòng khám uy tín hàng đầu tại Việt Nam. Như vậy, hy vọng qua bài viết trên đây, NPLaw đã cung cấp cho quý bạn đọc cái nhìn tổng quan về vấn đề an toàn trong phòng khám. Việc nắm rõ các quy định này không chỉ giúp quý khách hàng đảm bảo quyền lợi mà còn hạn chế rủi ro pháp lý có thể phát sinh.
