Những điều cần biết về quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký

Quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký không chỉ ảnh hưởng tới quyền lợi của người lao động mà còn đưa tới những rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp. Để quý bạn đọc hiểu rõ vấn đề này, bài viết dưới đây của NPLaw sẽ phân tích thực trạng, quy định pháp luật và giải đáp các thắc mắc xoay quanh lĩnh vực này.

I. Thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan đến quyết định sa thải ký sai thẩm quyền hiện nay

Trong quan hệ lao động, sa thải là hình thức kỷ luật nặng nề nhất, chấm dứt hoàn toàn quan hệ việc làm giữa người lao động và người sử dụng lao động. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Vì vậy, pháp luật lao động quy định rất chặt chẽ về vấn đề này, trong đó có thẩm quyền ra quyết định sa thải.

Trên thực tế, rất nhiều doanh nghiệp vì lơ là các quy định hành chính nội bộ đã để cho các bộ phận không có thẩm quyền ký quyết định sa thải người lao động. Khi tranh chấp xảy ra tại Tòa án hoặc cơ quan trọng tài, các quyết định ký sai thẩm quyền này hầu hết đều bị tuyên là trái pháp luật, buộc doanh nghiệp phải gánh chịu những hậu quả tài chính và pháp lý vô cùng nặng nề. 

Một ví dụ cho việc này là bản án số 01/2018/LĐ-ST ngày 05-11-2018 khi Tòa án tuyên hủy bỏ quyết định sa thải trái pháp luật của công ty khi người đại diện theo pháp luật ủy cho Giám đốc nhân sự ký quyết định kỷ luật sa thải người lao động.

Như vậy, cả người sử dụng lao động và người lao động đều cần hiểu đúng quy định pháp luật nhằm hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình chấm dứt quan hệ lao động, cụ thể là ra quyết định sa thải. 

II. Khái niệm về quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký

Trước thực trạng phổ biến của việc ra quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký, nhu cầu tìm hiểu về vấn đề này ngày càng tăng cao. Nhưng trước khi đi vào phân tích các quy định liên quan, NPLaw sẽ giải thích về khái niệm thuật ngữ này. 

1. Quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký

Để có cơ sở phân tích các quy định pháp luật sau này, điều đầu tiên cần nắm rõ là khái niệm của quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký.

Tuy hiện nay không có quy định giải thích cụ thể về thuật ngữ này, nhưng dựa trên tinh thần Điều 124 và 125 Bộ Luật Lao động năm 2019, có thể hiểu quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký là việc quyết định sa thải được ban hành bởi chủ thể không được giao quyền hoặc ủy quyền hợp pháp để thực hiện việc xử lý kỷ luật lao động theo quy định của pháp luật. 

Nói cách khác, mặc dù nội dung quyết định có thể đúng nhưng nếu người ký không có thẩm quyền thì quyết định đó vẫn có nguy cơ bị xác định là trái pháp luật.

2. Tại sao thẩm quyền ký quyết định sa thải là một trong những điều kiện để bảo đảm tính hợp pháp của việc sa thải?

Thẩm quyền ký quyết định sa thải là một trong những điều kiện để bảo đảm tính hợp pháp của việc sa thải bởi những lý do sau:

• Đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật: Điểm i khoản 2 Điều 69 Nghị định 145/2020/NĐ-CP đã quy định rõ về thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động nói chung và sa thải nói riêng. Do vậy, việc ký đúng thẩm quyền sẽ góp phần đảm bảo tính thống nhất của pháp luật. 
• Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động: Sa thải là hình thức kỷ luật nặng nề đối với người lao động. Nên việc tuân thủ đúng thẩm quyền bảo đảm rằng quyết định đã được xem xét một cách thấu đáo, khách quan, tránh việc người lao động bị trù dập bởi quản lý cấp trung hoặc những cá nhân không có thẩm quyền. 

Tóm lại, sa thải là biện pháp xử lý kỷ luật lao động nghiêm khắc nhất, làm chấm dứt quan hệ lao động ngay sau khi quyết định có hiệu lực nên việc thắt chặt quy định về thẩm quyền ký quyết định sa thải sẽ góp phần đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người lao động.

3. Những tranh chấp nào thường phát sinh liên quan đến quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký?

Hiện nay, những tranh chấp thường phát sinh liên quan đến quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký bao gồm:

• Tranh chấp yêu cầu tuyên quyết định sa thải trái pháp luật.
• Tranh chấp yêu cầu nhận người lao động trở lại làm việc.
• Tranh chấp yêu cầu thanh toán tiền lương trong thời gian không được làm việc.
• Tranh chấp yêu cầu bồi thường thiệt hại.
• Tranh chấp về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp sau khi bị sa thải.
• Tranh chấp về thẩm quyền của người ký quyết định sa thải.

Trên đây chỉ là một vài tranh chấp phổ biến phát sinh khi xảy ra vấn đề người không có thẩm quyền ký quyết định sa thải. 

III. Quy định của pháp luật liên quan đến quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký

Khi đã hiểu được khái niệm của quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký, phần dưới đây sẽ đi sâu phân tích các quy định của pháp luật liên quan điều chỉnh vấn đề này. 

1. Những trường hợp nào được xem là ký quyết định sa thải không đúng thẩm quyền?

Pháp luật chỉ quy định về thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động nói chung và xử lý sa thải người lao động nói riêng. Do vậy, những trường hợp được xem là ký quyết định sa thải không đúng thẩm quyền khi người ban hành quyết định không phải các chủ thể được pháp luật quy định.

Theo điểm i khoản 2 Điều 69 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, dẫn chiếu tới khoản 3 Điều 18 Bộ Luật Lao động năm 2019 thì chủ thể có thẩm quyền ký quyết định sa thải bao gồm:

• Người có thẩm quyền giao kết hợp đồng lao động bên phía người sử dụng lao động được quy định tại khoản 3 Điều 18 Bộ Luật Lao động năm 2019. 
• Người được quy định cụ thể trong nội quy lao động. 

Nếu quyết định sa thải không được ký bởi một trong các chủ thể trên thì có thể xem là không đúng thẩm quyền. 

2. Pháp luật quy định như thế nào về chủ thể có thẩm quyền ký quyết định sa thải người lao động?

Theo điểm i khoản 2 Điều 69 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, pháp luật quy định về chủ thể có thẩm quyền ký quyết định sa thải người lao động bao gồm những chủ thể:

• Người có thẩm quyền giao kết hợp đồng lao động bên phía người sử dụng lao động.
• Người được quy định cụ thể trong nội quy lao động. 

Trong đó, khoản 3 Điều 18 Bộ Luật Lao động năm 2019 quy định cụ thể về những người được xem là có thẩm quyền giao kết hợp đồng lao động như sau:

• Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp hoặc người được ủy quyền theo quy định của pháp luật.
• Người đứng đầu cơ quan, tổ chức có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật hoặc người được ủy quyền theo quy định của pháp luật.
• Người đại diện của hộ gia đình, tổ hợp tác, tổ chức khác không có tư cách pháp nhân hoặc người được ủy quyền theo quy định của pháp luật.
• Cá nhân trực tiếp sử dụng lao động. 

Như vậy, không phải bất kỳ người quản lý nào trong doanh nghiệp cũng có quyền ký quyết định sa thải. 

3. Trách nhiệm của doanh nghiệp khi quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký

Việc sa thải không đúng thẩm quyền, nghĩa là doanh nghiệp đang đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Trường hợp này, người sử dụng lao động sẽ phải chịu trách nhiệm như các trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật khác.

Theo đó, Điều 41 Bộ Luật Lao động năm 2019 quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật hay trách nhiệm của doanh nghiệp khi quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký như sau:

• Phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng lao động đã giao kết; phải trả tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trong những ngày người lao động không được làm việc và phải trả thêm cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động. 
• Trường hợp không còn vị trí, công việc đã giao kết trong hợp đồng lao động mà người lao động vẫn muốn làm việc thì hai bên thỏa thuận để sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động.
• Trường hợp vi phạm quy định về thời hạn báo trước quy định tại khoản 2 Điều 36 của Bộ Luật Lao động năm 2019 thì phải trả một khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng lao động trong những ngày không báo trước.
• Trường hợp người lao động không muốn tiếp tục làm việc thì ngoài khoản tiền phải trả quy định tại khoản 1 Điều này người sử dụng lao động phải trả trợ cấp thôi việc theo quy định tại Điều 46 của Bộ Luật Lao động năm 2019 để chấm dứt hợp đồng lao động.
• Trường hợp người sử dụng lao động không muốn nhận lại người lao động và người lao động đồng ý thì ngoài khoản tiền người sử dụng lao động phải trả và trợ cấp thôi việc, hai bên thỏa thuận khoản tiền bồi thường thêm cho người lao động nhưng ít nhất bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động để chấm dứt hợp đồng lao động.

Ngoài ra, khi xảy ra tranh chấp về việc thẩm quyền ký quyết định sa thải trái pháp luật, doanh nghiệp còn có trách nhiệm thực hiện theo phán quyết cuối cùng của Tòa án. 

4. Doanh nghiệp có bị xử phạt vi phạm hành chính khi ban hành quyết định sa thải không đúng thẩm quyền hay không?

Có. Theo điểm đ khoản 2 Điều 19 Nghị định 12/2022/NĐ-CP thì pháp luật quy định một trong những hành vi bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động là “sa thải không đúng trình tự; thủ tục; thời hiệu theo quy định của pháp luật”.

Đồng thời, khoản 4 Điều 70 Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định về trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật sa thải cũng nêu rõ “trong thời hiệu xử lý kỷ luật lao động quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 123 của Bộ luật Lao động, người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động ban hành quyết định xử lý kỷ luật lao động và gửi đến các thành phần phải tham dự quy định tại điểm b, điểm c khoản 1 Điều 122 của Bộ luật Lao động".

Tóm gọn lại, việc người có thẩm quyền ký ban hành quyết định sa thải là một trong những bước phải có trong trình tự xử lý kỷ luật lao động. Do vậy, việc ban hành quyết định sa thải không đúng thẩm quyền chính là vi phạm trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật lao động. 

Qua đó có thể khẳng định, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính khi ban hành quyết định sa thải không đúng thẩm quyền. 

IV. Giải đáp các vấn đề thắc mắc thường gặp liên quan đến quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký

Để quý bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký, phần dưới đây là giải đáp của NPLaw cho những thắc mắc liên quan. 

1. Người được người sử dụng lao động ủy quyền có được ký quyết định sa thải hay không?

Có, người được người sử dụng lao động ủy quyền hoàn toàn có quyền ký quyết định sa thải. Theo khoản 3 Điều 18 Bộ Luật Lao động năm 2019 thì một trong những chủ thể có quyền ký quyết định sa thải là:

• Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp hoặc người được ủy quyền theo quy định của pháp luật.
• Người đứng đầu cơ quan, tổ chức có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật hoặc người được ủy quyền theo quy định của pháp luật.
• Người đại diện của hộ gia đình, tổ hợp tác, tổ chức khác không có tư cách pháp nhân hoặc người được ủy quyền theo quy định của pháp luật.

Như vậy, người được người sử dụng lao động ủy quyền thuộc một trong các trường hợp trên có thể ký quyết định sa thải. 

2. Người lao động có quyền khiếu nại đối với quyết định sa thải ký sai thẩm quyền hay không?

Có, người lao động có quyền khiếu nại đối với quyết định sa thải ký sai thẩm quyền. Điều 131 Bộ Luật Lao động năm 2019 đã quy định rõ “người bị xử lý kỷ luật lao động, bị tạm đình chỉ công việc hoặc phải bồi thường theo chế độ trách nhiệm vật chất nếu thấy không thỏa đáng có quyền khiếu nại với người sử dụng lao động, với cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật hoặc yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động theo trình tự do pháp luật quy định”.

Theo quy định trên thì người lao động hoàn toàn có quyền khiếu nại đối với quyết định sa thải ký sai thẩm quyền. 

3. Quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký có bị coi là trái pháp luật không?

Có, quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký sẽ bị coi là trái pháp luật. Pháp luật lao động đã quy định rõ những chủ thể có thẩm quyền ký quyết định sa thải tại điểm i khoản 2 Điều 69 Nghị định 145/2020/NĐ-CP (người có thẩm quyền giao kết hợp đồng lao động bên phía người sử dụng lao động hoặc người được quy định trong nội quy lao động). 

Do vậy, việc quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký sẽ bị xem là hành vi trái pháp luật quy định về thẩm quyền ký văn bản này. 

4. Người lao động có quyền yêu cầu hủy bỏ quyết định sa thải ký sai thẩm quyền không?

Có, người lao động hoàn toàn có quyền yêu cầu hủy bỏ quyết định sa thải ký sai thẩm quyền. Theo Điều 131 Bộ Luật Lao động năm 2019 thì khi phát hiện quyết định sa thải ký sai thẩm quyền thì người lao động có quyền khiếu nại với người sử dụng lao động, với cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật hoặc yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động để yêu cầu hủy bỏ quyết định trái pháp luật này. 

5. Làm thế nào để kiểm tra người ký quyết định sa thải có đúng thẩm quyền hay không?

Một trong những phương pháp dễ dàng nhất để kiểm tra người ký quyết định sa thải có đúng thẩm quyền hay không là dựa vào tên, chức danh trên quyết định sa thải và đối chiếu với nội quy lao động và quy định tại điểm i khoản 2 Điều 69 Nghị định 145/2020/NĐ-CP. 

V. Tại sao nên tìm luật sư tư vấn ở NPLaw khi có vấn đề về quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký 

Các tranh chấp về ban hành quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký thường liên quan đến quy định của pháp luật lao động và các quy định về tố dụng. Do vậy, việc tìm luật sư tư vấn ở NPLaw khi có vấn đề về quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký là lựa chọn của nhiều chủ thể.

Khi sử dụng dịch vụ pháp lý tại NPLaw, khách hàng có thể được hỗ trợ:

• Tư vấn đánh giá tính hợp pháp của quyết định sa thải.
• Kiểm tra thẩm quyền của người ký quyết định và hồ sơ xử lý kỷ luật.
• Tư vấn phương án khiếu nại, hòa giải hoặc khởi kiện phù hợp.
• Soạn thảo đơn từ, văn bản pháp lý và thu thập chứng cứ.
• Đại diện hoặc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động.

Với kinh nghiệm tư vấn và giải quyết các vụ việc về lao động nói chung và xử lý các vấn đề liên quan tới quyết định sa thải do người không có thẩm quyền ký, NPLaw hướng đến việc hỗ trợ khách hàng lựa chọn giải pháp phù hợp với quy định pháp luật, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cả người lao động và người sử dụng lao động.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.