Những điều cần biết về thưởng tháng 13

Thưởng tháng 13 là một trong những vấn đề được người lao động và doanh nghiệp quan tâm mỗi dịp cuối năm. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa thực sự hiểu rõ về bản chất của khoản thưởng này, liệu đây có phải là khoản bắt buộc hay không, cách xác định mức thưởng, cũng như những quy định pháp luật liên quan. Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ những thắc mắc này, đồng thời cung cấp các thông tin cần thiết để doanh nghiệp và người lao động đảm bảo quyền lợi của mình.

Sau đây, kính mời quý độc giả hãy cùng NPLAW tìm hiểu các vấn đề liên quan đến thưởng tháng 13 nhé!

I. Tìm hiểu về thưởng tháng 13

Thưởng tháng 13 là một khoản tiền thưởng mà doanh nghiệp có thể chi trả cho người lao động vào dịp cuối năm. Khoản thưởng này thường được xem như một hình thức đãi ngộ nhằm ghi nhận sự đóng góp của nhân viên trong suốt một năm làm việc. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng áp dụng chính sách này và không phải lúc nào người lao động cũng mặc nhiên được nhận thưởng tháng 13.

Trong thực tế, thưởng tháng 13 không phải là khoản lương tháng thứ 13 bắt buộc, mà cách chi trả có thể khác nhau tùy theo quy chế của từng doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp quy định rõ trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế thưởng nội bộ, trong khi một số khác xem đây là khoản thưởng tự nguyện, phụ thuộc vào tình hình kinh doanh của công ty

II. Quy định pháp luật về thưởng tháng 13

1. Thưởng tháng 13 được hiểu như thế nào?

Hiện nay, Bộ luật Lao động 2019 và các văn bản liên quan không định nghĩa thưởng tháng 13. Trên thực tế, lương thưởng tháng 13 là khoản tiền thưởng người lao động sẽ nhận được vào dịp cuối năm theo sự thỏa thuận giữa các bên. 

2. Có bắt buộc thưởng tháng 13 cho người lao động không?

Hiện nay, không có một quy định nào bắt buộc tất cả doanh nghiệp phải trả lương tháng 13 cho người lao động. Tuy nhiên, theo khoản 1, 2 Điều 104 Bộ luật lao động 2019 có quy định về trường hợp doanh nghiệp phải trả lương tháng 13 cho người lao động, cụ thể như sau:

“1. Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động.

2. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.”

Theo đó, doanh nghiệp không bắt buộc phải thưởng lương tháng 13 cho người lao động. Việc người lao động có được thưởng lương tháng 13 hay không phải căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động.

Doanh nghiệp phải ban hành quy chế thưởng hợp pháp, công bố công khai quy chế thưởng tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.

3. Thưởng tháng 13 có buộc phải quy định trong quy chế thưởng không?

Như đã phân tích tại mục II.2, căn cứ vào khoản 2 Điều 104 Bộ luật lao động 2019 thì doanh nghiệp không bắt buộc phải thưởng lương tháng 13 cho người lao động. Doanh nghiệp phải ban hành quy chế thưởng hợp pháp, công bố công khai quy chế thưởng tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở. Như vậy, thưởng tháng 13 không bắt buộc phải được doanh nghiệp quy định trong quy chế thưởng.

4. Cơ sở xác định mức thưởng tháng 13?

Theo khoản 1, 2 Điều 104 Bộ luật Lao động 2019, không yêu cầu doanh nghiệp phải trả lương tháng 13 cho người lao động, cũng như không quy định mức thưởng lương tháng 13 như thế nào nên sẽ do doanh nghiệp chủ động.

Như vậy, người lao động nhận được lương tháng 13 hay không phải căn cứ vào quy chế thưởng của công ty do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở theo quy định tại khoản 2 Điều 104 Bộ luật lao động 2019.

Có thể tham khảo 02 cách tính được sử dụng phổ biến tại doanh nghiệp.

(1) Cách tính lương tháng 13 theo tiền lương trung bình

- Đối với người lao động đã làm đủ 12 tháng trở lên:

Mức lương tháng 13 = Tiền lương trung bình 12 tháng

- Đối với người lao động làm chưa đủ 12 tháng:

Mức lương tháng 13 = Thời gian làm việc trong năm tính thưởng/12 x tiền lương trung bình tính theo thời gian người lao động làm việc

(2) Cách tính lương tháng 13 theo lương tháng 12

Để đảm bảo có lợi nhất cho người lao động, nhiều doanh nghiệp áp dụng cách tính lương tháng 13 theo mức lương tháng 12, cụ thể:

Mức lương tháng 13 = Mức lương tháng 12

III. Một số thắc mắc về thưởng tháng 13

1. Người lao động có hành vi vi phạm thì có được thưởng tháng 13 không?

Có thể hiểu đơn giản rằng tiền thưởng, bao gồm thưởng tháng 13, là khoản doanh nghiệp tự nguyện chi trả dựa trên kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động. Do đó, nếu người lao động có hành vi vi phạm kỷ luật, tùy theo mức độ vi phạm, doanh nghiệp có thể xem xét không chi trả, giảm mức thưởng hoặc tước quyền nhận thưởng tháng 13.

Việc này phải được quy định rõ trong quy chế thưởng của doanh nghiệp. Nếu trong quy chế có điều khoản nêu rõ rằng người vi phạm kỷ luật sẽ không được thưởng hoặc bị giảm thưởng, thì doanh nghiệp có quyền thực hiện. Ngược lại, nếu doanh nghiệp không có quy định cụ thể, việc cắt thưởng có thể bị xem là không hợp lý và có nguy cơ tranh chấp lao động.

Vì vậy, để tránh tranh chấp, người lao động cần hiểu rõ chính sách thưởng của doanh nghiệp, đồng thời doanh nghiệp cũng nên quy định minh bạch các tiêu chí xét thưởng trong nội quy hoặc thỏa ước lao động tập thể.

2. Có được thay đổi thời gian thưởng tháng 13 không?

Việc thay đổi thời gian chi trả thưởng tháng 13 phụ thuộc vào quy chế thưởng của doanh nghiệp và thỏa thuận với người lao động. Hiện nay, pháp luật không quy định thời điểm cụ thể mà doanh nghiệp phải chi trả thưởng tháng 13, do đó, doanh nghiệp có quyền ấn định hoặc điều chỉnh thời gian thưởng tùy theo tình hình sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, nếu thời gian thưởng đã được quy định trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế nội bộ, thì doanh nghiệp cần thông báo và thỏa thuận với người lao động trước khi thay đổi. Nếu việc thay đổi gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động mà không có sự đồng thuận, doanh nghiệp có thể đối mặt với khiếu nại hoặc tranh chấp lao động.

Do đó, để đảm bảo minh bạch và tránh tranh chấp, doanh nghiệp nên thông báo rõ ràng, có văn bản cụ thể khi cần thay đổi thời gian thưởng tháng 13 và đảm bảo quyền lợi hợp lý cho người lao động.

3. Thưởng tháng 13 có là khoản thu nhập chịu thuế không?

Lương tháng 13 được xem là khoản tiền thưởng mà người sử dụng lao động trả cho người lao động. 

Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Luật thuế thu nhập cá nhân sửa đổi 2012) quy định thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công là khoản thu nhập chịu thuế.

Bên cạnh đó, theo điểm e khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định các khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức đều là đối tượng phải đóng thuế thu nhập cá nhân trừ tiền thưởng kèm danh hiệu thi đua hoặc do Nhà nước phong tặng; kèm giải thưởng quốc gia, quốc tế; về cải tiến kỹ thuật, sáng chế, phát minh…

Ngoài ra, tại Công văn 73512/CT-TTHT năm 2018 do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành giải đáp chính sách thuế cũng nêu rõ: “khoản thu nhập lương tháng thứ 13 của người lao động thuộc khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương tiền công của cá nhân.”

Như vậy, tiền lương tháng 13 là khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, người lao động chỉ phải nộp thuế sau khi trừ các khoản giảm trừ mà vẫn đạt đến mức phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

4. Thưởng tết khác gì với thưởng tháng 13?

Mặc dù cả lương tháng 13 và thưởng Tết đều là những khoản tiền mà người lao động nhận được vào cuối năm, nhưng 02 khoản tiền này có một số điểm khác biệt cơ bản như sau:

5. Thưởng tháng 13 có bắt buộc phải trả cho người lao động không?

Như đã phân tích tại mục II.2, căn cứ vào khoản 2 Điều 104 Bộ luật lao động 2019 thì doanh nghiệp không bắt buộc phải thưởng lương tháng 13 cho người lao động. Doanh nghiệp phải ban hành quy chế thưởng hợp pháp, công bố công khai quy chế thưởng tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở. Như vậy, thưởng tháng 13 không bắt buộc phải được doanh nghiệp quy định trong quy chế thưởng.

6. Người lao động nghỉ việc trước Tết có được nhận thưởng tháng 13 không?

Trường hợp, trong hợp đồng lao động hoặc quy chế công ty có quy định trả lương tháng 13, người lao động vẫn được hưởng thưởng tết, lương tháng 13 khi nghỉ việc nếu đủ điều kiện. Ngược lại, nếu không có quy định trên thì người lao động sẽ không được nhận lương tháng 13 khi nghỉ việc.

Như vậy, để biết chắc chắn mình có được hưởng tiền thưởng, lương tháng 13 hay không khi nghỉ việc trước Tết Nguyên đán, người lao động cần tham khảo các quy định trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế thưởng của doanh nghiệp.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về thưởng tháng 13

Trong bối cảnh pháp lý phức tạp hiện nay, việc sử dụng dịch vụ tư vấn pháp lý là một giải pháp tối ưu để thực hiện tốt nhất các quy định pháp luật. Các luật sư sẽ hỗ trợ trong việc tư vấn về thưởng tháng 13, đồng thời đưa ra các giải pháp hiệu quả nhất cho khách hàng.