Chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu là loại chứng nhận chất lượng nông sản. Bài viết tìm hiểu quy định pháp luật về chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu và giải đáp một số thắc mắc liên quan.
Chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu là loại chứng nhận chất lượng về nông sản. Bài viết dưới đây, sẽ nêu các quy định pháp luật về chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu và giải đáp một số thắc mắc liên quan nhằm giúp cá nhân, tổ chức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
I. Thực trạng liên quan đến chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu
Giấy chứng nhận Health Certificate (HC) cho nông sản xuất khẩu đóng vai trò thiết yếu, khẳng định sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, đảm bảo thủ tục thông quan hợp pháp và nâng cao uy tín, khả năng cạnh tranh của hàng hóa tại các thị trường quốc tế khó tính. Tuy nhiên, việc cấp chứng nhận Health Certificate đang gặp tình trạng ách tắc nghiêm trọng do sự thay đổi pháp luật, khiến doanh nghiệp chậm hồ sơ, ảnh hưởng đến xuất khẩu nông sản.
II. Khái niệm về chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu
Để hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật liên quan đến chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu. Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua nội dung bài viết dưới đây.
1. Chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu là gì?
Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 08/2025/TT-BYT, giấy chứng nhận (Giấy chứng nhận y tế hoặc Giấy chứng nhận khác có liên quan trong trường hợp có yêu cầu của nước nhập khẩu) được cấp cho sản phẩm thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến; dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm khi tổ chức, cá nhân có yêu cầu.
Theo đó, Chứng nhận Health Certificate (HC) là giấy chứng nhận y tế cho nông sản xuất khẩu, văn bản pháp lý xác nhận nông sản an toàn, đủ tiêu chuẩn để xuất khẩu. Là giấy phép bắt buộc phải có khi nông sản xuất khẩu để đảm bảo cho việc thông quan quốc tế cũng như đáp ứng yêu cầu từ đơn vị nước nhập khẩu về giấy tờ pháp lý đối với sản phẩm nhập khẩu.
2. Vì sao nhiều quốc gia nhập khẩu yêu cầu nông sản phải có Health Certificate?
Nhiều quốc gia nhập khẩu yêu cầu nông sản phải có Health Certificate vì nhiều lý do, trong đó lý do chủ yếu là vì:
- Chứng nhận Health Certificate là một cam kết về chất lượng thực phẩm xuất khẩu đảm bảo chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng.
- Giấy chứng nhận y tế Health Certificate là điều kiện bắt buộc đối với một số quốc gia nhập khẩu, có ý nghĩa như giấy thông hành giúp sản phẩm được lưu hành hợp pháp, thuận lợi ở nước nhập khẩu.
- Đảm bảo cho việc thông quan hàng hóa được diễn ra thuận lợi, đúng quy định.
- Ngoài ra giấy chứng nhận Health Certificate cũng tạo lợi thế cạnh tranh đối với các sản phẩm cùng ngành, vì đã chứng minh được chất lượng của sản phẩm.
Theo đó, nhiều quốc gia nhập khẩu yêu cầu nông sản phải có Health Certificate vì những lý do chủ yếu trên.
3. Nội dung cơ bản của một Health Certificate cho nông sản xuất khẩu bao gồm những thông tin gì?
Theo khoản 3 Điều 3 Thông tư 08/2025/TT-BYT quy định nội dung trên giấy chứng nhận được thể hiện bằng ngôn ngữ tiếng Anh và phải có tối thiểu các thông tin sau:
- Tên giấy chứng nhận (Giấy chứng nhận y tế);
- Tên cơ quan cấp giấy chứng nhận;
- Số, ngày cấp giấy chứng nhận;
- Tên mặt hàng được cấp giấy chứng nhận hoặc tên nhóm sản phẩm thực phẩm do cơ sở sản xuất;
- Hạn sử dụng/hạn sử dụng tốt nhất của lô sản phẩm thuộc mặt hàng xuất khẩu đối với Giấy chứng nhận y tế và các giấy chứng nhận khác có liên quan đến lô hàng xuất khẩu;
- Số và thời hạn hiệu lực của giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc tương đương đối với giấy chứng nhận liên quan đến cơ sở sản xuất thực phẩm;
- Tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân xuất khẩu; cơ sở sản xuất;
- Căn cứ trên phiếu kiểm nghiệm của lô sản phẩm thực phẩm xuất khẩu, xác nhận lô sản phẩm tuân thủ quy định hiện hành của Việt Nam về an toàn thực phẩm và phù hợp cho người tiêu dùng (“fit(s) for human consumption”); hoặc cơ sở sản xuất thực phẩm tuân thủ quy định hiện hành của Việt Nam về an toàn thực phẩm trong trường hợp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc tương đương còn hiệu lực;
- Chữ ký, con dấu của cơ quan có thẩm quyền.
Tóm lại, nội dung cơ bản của một Health Certificate cho nông sản xuất khẩu bao gồm những thông tin cụ thể trên.
III. Quy định của pháp luật liên quan đến chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu
Tìm hiểu các quy định về chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu là nhu cầu và mong muốn của nhiều chủ thể. Hiểu được điều này, NPLaw đưa ra các quy định về chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu theo quy định mới nhất hiện nay.
1. Các loại hàng hóa cần chứng nhận Health Certificate
Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 08/2025/TT-BYT có quy định Giấy chứng nhận (Giấy chứng nhận y tế hoặc Giấy chứng nhận khác có liên quan trong trường hợp có yêu cầu của nước nhập khẩu) được cấp cho sản phẩm thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến; dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm khi tổ chức, cá nhân có yêu cầu.
2. Hồ xin cấp giấy chứng nhận Health Certificate
Hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận Health Certificate cho 01 (một) lô hàng xuất khẩu hoặc một cơ sở sản xuất thực phẩm xuất khẩu được quy định tại Điều 4 Thông tư 08/2025/TT-BYT, gồm:
- Đơn đề nghị cấp giấy chứng nhận theo mẫu quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này;
- Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc một trong các Giấy chứng nhận: Thực hành sản xuất tốt (GMP), Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP), Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000, Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (IFS), Tiêu chuẩn toàn cầu về an toàn thực phẩm (BRC), Chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm (FSSC 22000) hoặc tương đương còn hiệu lực (Bản sao có xác nhận của tổ chức, cá nhân xuất khẩu), trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 12 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02 tháng 02 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm;
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm của mẫu thử thuộc lô sản phẩm thực phẩm xuất khẩu (đối với Giấy chứng nhận y tế và các giấy chứng nhận khác có liên quan đến lô hàng xuất khẩu), có đầy đủ thông tin về tên sản phẩm, lô sản phẩm thực phẩm được cấp bởi phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc phòng kiểm nghiệm được công nhận phù hợp ISO 17025 (Bản gốc hoặc bản sao có chứng thực), đạt yêu cầu của Quy chuẩn kỹ thuật tương ứng (đối với sản phẩm đã có Quy chuẩn kỹ thuật); hoặc đạt các chỉ tiêu theo quy định/yêu cầu kỹ thuật (đối với sản phẩm chưa có Quy chuẩn kỹ thuật) tại một trong các giấy tờ sau:
a) Thông tư của các bộ, ngành; hoặc
b) Tiêu chuẩn Quốc gia (trong trường hợp chưa có các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, Thông tư của các Bộ ngành, Quy chuẩn kỹ thuật địa phương); hoặc
c) Tiêu chuẩn của Ủy ban tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (Codex), Tiêu chuẩn khu vực, Tiêu chuẩn nước ngoài (trong trường hợp chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, Thông tư của các bộ ngành, Quy chuẩn kỹ thuật địa phương, Tiêu chuẩn quốc gia); hoặc
d) Tiêu chuẩn nhà sản xuất đính kèm (trong trường hợp chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, Thông tư của các bộ ngành, Quy chuẩn kỹ thuật địa phương, Tiêu chuẩn quốc gia, Tiêu chuẩn của Ủy ban tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (Codex), Tiêu chuẩn khu vực, Tiêu chuẩn nước ngoài);
- Xác nhận đóng phí thẩm định cấp giấy chứng nhận đối với thực phẩm xuất khẩu.
- Trường hợp nước nhập khẩu yêu cầu giấy chứng nhận theo mẫu do nước nhập khẩu quy định có những thông tin ngoài những thông tin quy định tại Điều 3 Thông tư này, thì tổ chức, cá nhân phải nộp các giấy tờ liên quan phù hợp để chứng minh các thông tin đó.
Vậy, hồ xin cấp giấy chứng nhận Health Certificate bao gồm các loại giấy tờ trên, cá nhân, tổ chức cần lưu ý chuẩn bị đầy đủ thành phần hồ sơ theo quy định.
3. Thủ tục cấp chứng nhận Health Certificate
Thủ tục cấp chứng nhận Health Certificate được pháp luật quy định tại Điều 5 Thông tư 08/2025/TT-BYT, cụ thể:
- Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh lô hàng xuất khẩu hoặc cơ sở sản xuất thực phẩm xuất khẩu đề nghị cấp giấy chứng nhận nộp hồ sơ đến Bộ Y tế (Cục An toàn thực phẩm) qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến hoặc nộp trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến Bộ phận một cửa của Bộ Y tế.
- Thời hạn cấp không quá 05 (năm) ngày làm việc, kể từ ngày tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ đầy đủ, đúng quy định. Trường hợp không cấp hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung, thì cơ quan tiếp nhận hồ sơ phải có văn bản nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý của việc yêu cầu.
Trong thời hạn 05 (năm) ngày làm việc, kể từ khi nhận hồ sơ sửa đổi, bổ sung, thì cơ quan tiếp nhận hồ sơ thẩm định hồ sơ và có văn bản trả lời.
Sau 90 ngày kể từ khi có công văn yêu cầu sửa đổi, bổ sung nếu tổ chức, cá nhân không sửa đổi, bổ sung thì hồ sơ không còn giá trị.
- Thời gian thẩm định hồ sơ tính từ thời điểm hồ sơ được nộp trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến hoặc theo dấu đến của cơ quan tiếp nhận (trong trường hợp nộp hồ sơ trực tiếp hoặc nộp qua đường bưu điện đến Bộ phận một cửa của Bộ Y tế).
- Giấy chứng nhận hoặc văn bản nêu rõ lý do không cấp được trả tương ứng với hình thức nộp hồ sơ.
- Số lượng Giấy chứng nhận được cấp theo yêu cầu của tổ chức, cá nhân xuất khẩu.
- Lưu ý: Các thành phần hồ sơ phải còn hiệu lực pháp lý tại thời điểm nộp hồ sơ.
Nhìn chung, cá nhân, tổ chức cần thực hiện theo thủ tục vừa nêu để xin cấp chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu.
4. Trường hợp bị thu hồi chứng nhận Health Certificate
Chứng nhận Health Certificate bị thu hồi trong các trường hợp quy định tại Điều 6 Thông tư 08/2025/TT-BYT như sau:
- Tổ chức, cá nhân bị phát hiện cung cấp một trong các thành phần hồ sơ giấy tờ giả mạo hoặc không đúng quy định của pháp luật trong hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận.
- Giấy chứng nhận được cấp cho lô hàng xuất khẩu mà mặt hàng thực phẩm thuộc lô hàng đó không phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã công bố áp dụng (nếu có).
- Giấy chứng nhận cấp cho cơ sở sản xuất thực phẩm xuất khẩu mà cơ sở đó bị thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc tương đương.
- Giấy chứng nhận được cấp không đúng thẩm quyền.
Có thể thấy, để tránh bị thu hồi chứng nhận Health Certificate, cá nhân, tổ chức cần lưu ý các trường hợp trên và thực hiện đúng các quy định pháp luật.
IV. Giải đáp các vấn đề thắc mắc thường gặp liên quan đến chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu
Để hiểu rõ hơn các quy định về chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu, sau đây là một số câu hỏi và giải đáp thắc mắc về vấn đề này.
1. Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản có bắt buộc phải xin Health Certificate trong mọi trường hợp hay không?
Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 08/2025/TT-BYT quy định giấy chứng nhận (giấy chứng nhận y tế hoặc giấy chứng nhận khác có liên quan trong trường hợp có yêu cầu của nước nhập khẩu) được cấp cho sản phẩm thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến; dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm khi tổ chức, cá nhân có yêu cầu. Đồng thời tại khoản 1 Điều 8 Thông tư này cũng quy định tổ chức, cá nhân có quyền được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận cho lô hàng xuất khẩu hoặc cơ sở sản xuất thực phẩm xuất khẩu theo yêu cầu của nước nhập khẩu.
Theo quy định trên, có thể hiểu, doanh nghiệp xuất khẩu nông sản không bắt buộc phải xin Health Certificate trong mọi trường hợp. Việc xin Health Certificate chỉ cần thiết khi có yêu cầu từ phía nước nhập khẩu để chứng minh sản phẩm an toàn vệ sinh thực phẩm.
2. Nếu Health Certificate bị sai thông tin thì doanh nghiệp cần xử lý như thế nào?
Theo khoản 2 Điều 5 Thông tư 08/2025/TT-BYT quy định sau khi cá nhân, tổ chức đề nghị cấp giấy chứng nhận nộp hồ sơ đến Bộ Y tế (Cục An toàn thực phẩm) thì được cấp giấy chứng nhận với thời hạn cấp không quá 05 (năm) ngày làm việc, kể từ ngày tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ đầy đủ, đúng quy định. Trường hợp không cấp hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung, thì cơ quan tiếp nhận hồ sơ phải có văn bản nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý của việc yêu cầu.
Trong thời hạn 05 (năm) ngày làm việc, kể từ khi nhận hồ sơ sửa đổi, bổ sung, thì cơ quan tiếp nhận hồ sơ thẩm định hồ sơ và có văn bản trả lời.
Sau 90 ngày kể từ khi có công văn yêu cầu sửa đổi, bổ sung nếu tổ chức, cá nhân không sửa đổi, bổ sung thì hồ sơ không còn giá trị.
Theo căn cứ trên, nếu Health Certificate bị sai thông tin thì doanh nghiệp cần thông báo với cơ quan có thẩm quyền cấp để được điều chỉnh, sửa đổi hoặc bổ sung lại thông tin cho chính xác.
3. Doanh nghiệp có cần kiểm tra chất lượng nông sản trước khi xin cấp Health Certificate hay không?
Theo khoản 3 Điều 4 Thông tư 08/2025/TT-BYT, quy định một trong các loại giấy tờ phải có trong hồ sơ xin cấp Health Certificate là phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm của mẫu thử thuộc lô sản phẩm thực phẩm xuất khẩu (đối với Giấy chứng nhận y tế và các giấy chứng nhận khác có liên quan đến lô hàng xuất khẩu), có đầy đủ thông tin về tên sản phẩm, lô sản phẩm thực phẩm được cấp bởi phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc phòng kiểm nghiệm được công nhận phù hợp ISO 17025 (Bản gốc hoặc bản sao có chứng thực), đạt yêu cầu của Quy chuẩn kỹ thuật tương ứng (đối với sản phẩm đã có Quy chuẩn kỹ thuật); hoặc đạt các chỉ tiêu theo quy định/yêu cầu kỹ thuật (đối với sản phẩm chưa có Quy chuẩn kỹ thuật) tại một trong các giấy tờ sau:
a) Thông tư của các bộ, ngành; hoặc
b) Tiêu chuẩn Quốc gia (trong trường hợp chưa có các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, Thông tư của các Bộ ngành, Quy chuẩn kỹ thuật địa phương); hoặc
c) Tiêu chuẩn của Ủy ban tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (Codex), Tiêu chuẩn khu vực, Tiêu chuẩn nước ngoài (trong trường hợp chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, Thông tư của các bộ ngành, Quy chuẩn kỹ thuật địa phương, Tiêu chuẩn quốc gia); hoặc
d) Tiêu chuẩn nhà sản xuất đính kèm (trong trường hợp chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, Thông tư của các bộ ngành, Quy chuẩn kỹ thuật địa phương, Tiêu chuẩn quốc gia, Tiêu chuẩn của Ủy ban tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (Codex), Tiêu chuẩn khu vực, Tiêu chuẩn nước ngoài).
Do đó, doanh nghiệp cần kiểm tra chất lượng nông sản và được chứng nhận về kiểm nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn trước khi xin cấp Health Certificate.
4. Health Certificate có thời hạn hiệu lực trong bao lâu khi sử dụng cho xuất khẩu nông sản?
Pháp luật hiện hành và các văn bản hướng dẫn liên quan chưa có điều khoản quy định về thời hạn hiệu lực đối với chứng nhận Health Certificate khi sử dụng cho xuất khẩu nông sản.
5. Doanh nghiệp có thể ủy quyền cho đơn vị khác thực hiện thủ tục xin cấp Health Certificate hay không?
Theo khoản 1 Điều 138 Bộ luật dân sự 2015 quy định cá nhân, pháp nhân có thể ủy quyền cho cá nhân, pháp nhân khác xác lập, thực hiện giao dịch dân sự.
Bên cạnh đó, tại Điều 141 Luật thương mại 2005 quy định đại diện cho thương nhân là việc một thương nhân nhận uỷ nhiệm (gọi là bên đại diện) của thương nhân khác (gọi là bên giao đại diện) để thực hiện các hoạt động thương mại với danh nghĩa, theo sự chỉ dẫn của thương nhân đó và được hưởng thù lao về việc đại diện.
Kết luận lại, doanh nghiệp có thể ủy quyền cho đơn vị khác để họ thực hiện thủ tục xin cấp Health Certificate.
V. Tại sao nên tìm luật sư tư vấn ở NPLaw khi có vấn đề về chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu?
Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về chứng nhận Health Certificate cho nông sản xuất khẩu mà NPLaw gửi đến Quý độc giả. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.
Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.
