Quy định mới nhất 2026 về vấn đề bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế

Trong nền kinh tế sản xuất hiện đại, gia công hàng hóa là một trong những phương thức hợp tác phổ biến nhất. Tuy nhiên, thực tế không ít trường hợp bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế ngay cả khi hợp đồng đang được thực hiện. Vậy, hậu quả của việc này là gì? Pháp luật quy định thế nào về việc bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế? Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua bài viết dưới đây. 

I. Sự ảnh hưởng của bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế

Thực tế hiện nay cho thấy, việc bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế trong quá trình thực hiện hợp đồng là tình huống khá phổ biến. Những thay đổi này có thể mang lại lợi ích nhất định nhưng đồng thời cũng gây ra nhiều ảnh hưởng tới các bên trong quan hệ gia công. 

Theo đó, có thể liệt kê một số ảnh hưởng khi có yêu cầu thay đổi thiết kế của bên thuê gia công như sau:

• Ảnh hưởng đến tiến độ gia công: Việc thay đổi thiết kế sẽ khiến bên nhận gia công phải điều chỉnh lại quy trình, chuẩn bị lại khuôn mẫu, nguyên vật liệu…. Điều này dễ dẫn đến chậm tiến độ giao hàng so với kế hoạch ban đầu.
• Phát sinh chi phí gia công: Thay đổi thiết kế có thể kéo theo phát sinh chi phí nguyên vật liệu, nhân công và máy móc. 
• Thay đổi chất lượng sản phẩm: Việc điều chỉnh thiết kế gấp rút có thể khiến quy trình gia công phải đẩy nhanh, sản phẩm có nguy cơ không đạt chất lượng như mong muốn nếu bên nhận gia công không kịp thích nghi hoặc thiếu kinh nghiệm với thiết kế mới. 

Tóm lại, việc bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế có ảnh hưởng lớn đến tiến độ, chi phí và chất lượng của quá trình gia công. Để hạn chế rủi ro phát sinh tranh chấp, hai bên cần nắm được các quy định pháp luật về vấn đề này. 

II. Tìm hiểu về bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế

Trước khi phân tích các quy định pháp luật về vấn đề bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế, quý bạn đọc cần có những kiến thức cơ bản về vấn đề này. 

1. Khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế, điều này có nghĩa là gì?

Trong hợp đồng gia công, khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế có nghĩa là bên thuê đề nghị điều chỉnh nội dung thiết kế sản phẩm đã được các bên thỏa thuận trước đó trong hợp đồng. 

Việc thay đổi này có thể liên quan đến mẫu mã, hình dáng, kích thước, kết cấu, chất liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc công năng của sản phẩm gia công. Điều này làm phát sinh sự thay đổi nghĩa vụ thực hiện hợp đồng của bên gia công.

Tóm lại, yêu cầu thay đổi thiết kế của bên thuê gia công là một đề nghị sửa đổi hợp đồng và cần sự thống nhất giữa hai bên để yêu cầu này được thực hiện trên thực tế. 

2. Đâu là những lý do chính để bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế sản phẩm?

Một vấn đề cũng quan trọng không kém khi tìm hiểu về việc bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế sản phẩm là lý do để đưa ra quyết định này. Theo thực tiễn hiện nay, có thể đưa ra một số nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này như sau:

• Nhu cầu thị trường hoặc thị hiếu người tiêu dùng thay đổi: Trong quá trình thực hiện hợp đồng, bên thuê gia công có thể nhận thấy thiết kế của sản phẩm ban đầu không còn phù hợp với thị trường và cần điều chỉnh thiết kế nhằm nâng cao khả năng tiêu thụ sản phẩm.
• Phát hiện thiếu sót của thiết kế ban đầu: Trong quá trình gia công, bên thuê có thể phát hiện những sai sót trong mẫu thiết kế ban đầu nên buộc phải thay đổi để đảm bảo sản phẩm gia công đáp ứng được yêu cầu sử dụng. 
• Tối ưu hóa chi phí: Bên thuê gia công có thể yêu cầu thay đổi thiết kế của sản phẩm gia công nhằm giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế. 

Như vậy, việc yêu cầu thay đổi thiết kế sản phẩm của bên thuê gia công xuất phát từ các yếu tố thị trường, kỹ thuật và kinh tế nhằm bảo đảm mục tiêu và hiệu quả của hợp đồng gia công. 

3. Bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế có thể làm cho bên gia công gặp khó khăn như thế nào?

Khi yêu cầu thay đổi thiết kế gia công, không chỉ cần quan tâm tới nguyên nhân dẫn đến quyết định này của bên thuê mà còn phải chú ý tới những khó khăn mà bên gia công có thể gặp phải. 

Theo đó, việc bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế sản phẩm có thể gây ra nhiều khó khăn cho bên nhận gia công, cụ thể như sau:

• Phát sinh chi phí ngoài dự kiến: Việc thay đổi thiết kế có thể làm tăng chi phí nguyên vật liệu, chi phí điều chỉnh hoặc làm mới khuôn mẫu, máy móc, cũng như chi phí nhân công và quản lý, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của bên nhận gia công. 
• Ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện hợp đồng: Thay đổi thiết kế thường đòi hỏi thời gian để nghiên cứu, thử nghiệm và tổ chức lại quy trình sản xuất, dẫn đến việc chậm tiến độ gia công và giao sản phẩm so với thời hạn đã thỏa thuận ban đầu. 

Có thể thấy, yêu cầu thay đổi thiết kế của bên thuê gia công có thể gây ra khó khăn về chi phí và tiến độ thực hiện cho bên nhận gia công. Do đó, việc điều chỉnh lại thiết kế gia công phải được sự cân nhắc kỹ lưỡng của cả bên thuê gia công và bên nhận gia công. 

4. Bên gia công có quyền từ chối khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế hay không? Trong trường hợp nào?

Khi bên thuê gia công có yêu cầu thay đổi thiết kế, câu hỏi luôn được bên gia công quan tâm là liệu có quyền từ chối yêu cầu này không? Câu trả lời là Có. 

Theo khoản 1 Điều 421 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì việc sửa đổi hợp đồng chỉ có thể xảy ra khi có sự thỏa thuận giữa hai bên. Do vậy, nếu không đồng ý với yêu cầu sửa đổi thiết kế của bên thuê gia công, bên gia công có quyền từ chối. 

Mặt khác, dù pháp luật không liệt kê các trường hợp mà bên gia công từ chối khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế nhưng căn cứ theo thực tiễn hiện nay, có thể liệt kê một số trường hợp sau: 

• Thiết kế mới vượt quá khả năng kỹ thuật, công nghệ hoặc điều kiện sản xuất của bên nhận gia công.
• Việc thay đổi thiết kế ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch sản xuất đã được triển khai, gây thiệt hại đáng kể cho bên nhận gia công. 
• Hợp đồng có điều khoản không cho phép bên thuê gia công thay đổi thiết kế. 

Tóm lại, bên nhận gia công có quyền từ chối yêu cầu thay đổi thiết kế của bên thuê gia công nếu các bên không đạt được thỏa thuận thống nhất về việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng. 

III. Các quy định pháp luật có liên quan đến bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế

Để đảm bảo việc thay đổi hoàn toàn hợp pháp, phân tích dưới đây của NPLaw sẽ chỉ ra những quy định pháp luật có liên quan đến bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế. 

1. Luật quy định như thế nào về việc bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế sản phẩm không?

Pháp luật hiện hành không có quy định trực tiếp về việc yêu cầu thay đổi thiết kế sản phẩm của bên thuê gia công, tuy nhiên vấn đề này được điều chỉnh gián tiếp thông qua các quy định chung về hợp đồng gia công và sửa đổi hợp đồng trong Bộ luật Dân sự 2015.

Theo đó, Điều 542 Bộ Luật Dân sự năm 2015 ghi nhận hợp đồng gia công là “sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên nhận gia công thực hiện công việc để tạo ra sản phẩm theo yêu cầu của bên đặt gia công, bên đặt gia công nhận sản phẩm và trả tiền công”.

Đồng thời, khoản 1 Điều 421 Bộ Luật Dân sự năm 2015 quy định về sửa đổi hợp đồng nói chung và sửa đổi hợp đồng gia công nói riêng như sau: “Các bên có thể thỏa thuận sửa đổi hợp đồng”. 

Như vậy, pháp luật không cấm bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế sản phẩm, nhưng việc thay đổi chỉ được thực hiện khi có sự thỏa thuận của bên nhận gia công, và được xem là sự sửa đổi, bổ sung hợp đồng gia công theo quy định của pháp luật hiện hành. 

2. Thời gian xử lý khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế được quy định ra sao trong luật?

Pháp luật hiện hành không có quy định cụ thể về thời gian xử lý khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế sản phẩm. Tuy nhiên, theo Điều 421 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì việc thay đổi thiết kế chỉ có hiệu lực khi các bên thống nhất được ý chí. 

Do vậy, thời gian xử lý yêu cầu thay đổi thiết kế phụ thuộc vào sự thỏa thuận của các bên, có thể được quy định trực tiếp trong hợp đồng hoặc thỏa thuận bổ sung.

3. Có thể xảy ra những vi phạm nào khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế mà không thực hiện đúng quy trình?

Khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế sản phẩm nhưng không thực hiện đúng quy trình, có thể dẫn đến nhiều hành vi vi phạm pháp luật và vi phạm hợp đồng, cụ thể như sau: 

• Vi phạm về hình thức sửa đổi: Theo khoản 3 Điều 421 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì “hợp đồng sửa đổi phải tuân theo hình thức của hợp đồng ban đầu”. Do vậy, khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế nhưng không lập lại hợp đồng sửa đổi theo đúng hình thức ban đầu cũng là một vi phạm phổ biến. 
• Vi phạm về nghĩa vụ bồi thường thiệt hại: Việc thay đổi thiết kế thường dẫn đến việc nguyên vật liệu cũ bị dư thừa hoặc không sử dụng được. Do vậy, nếu bên thuê không có phương án giải quyết hợp lý thì có thể vi phạm nghĩa vụ bồi thường thiệt hại phát sinh do hành vi đơn phương của mình (Điều 302 Luật Thương mại năm 2005). 

Trên đây là một số vi phạm phổ biến khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế mà không thực hiện đúng quy trình. Trên thực tế, các vi phạm này có thể diễn ra dưới nhiều hình thức và phức tạp hơn. 

IV. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế

Để quý bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế, NPLaw đã tổng hợp những thắc mắc thường gặp và đưa ra giải đáp dưới đây. 

1. Quyền lợi nào của bên gia công có thể bị ảnh hưởng nếu bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế?

Tuy pháp luật hiện hành không quy định về những quyền lợi mà bên gia công có thể bị ảnh hưởng nếu bên thuê gia công thay đổi thiết kế nhưng dựa trên thực tiễn hiện nay, có thể liệt kê những thiệt hại phổ biến như:

• Quyền được thực hiện hợp đồng theo đúng nội dung đã thỏa thuận: Việc thay đổi thiết kế làm biến đổi yêu cầu kỹ thuật hoặc quy trình sản xuất so với hợp đồng ban đầu. Điều này có thể ảnh hưởng tới bên nhận gia công. 
• Quyền được thanh toán đầy đủ và đúng hạn chi phí gia công: Thay đổi thiết kế có thể làm tăng chi phí nguyên vật liệu, nhân công, máy móc nhưng không được điều chỉnh giá. 

Tóm lại, khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế, quyền lợi bị ảnh hưởng rõ nhất của bên nhận gia công là quyền được thực hiện đúng hợp đồng và quyền được thanh toán đầy đủ. 

2. Trong trường hợp bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế, biện pháp nào để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên gia công?

Trong trường hợp bên thuê/đặt gia công yêu cầu thay đổi thiết kế, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bên nhận gia công, có thể áp dụng các biện pháp sau: 

• Yêu cầu sửa đổi, bổ sung hợp đồng bằng văn bản: Chỉ chấp nhận thay đổi thiết kế khi hai bên lập phụ lục hợp đồng hoặc thỏa thuận sửa đổi hợp đồng.
• Yêu cầu điều chỉnh giá gia công và thanh toán chi phí phát sinh: Đàm phán lại đơn giá, chi phí nguyên vật liệu, chi phí sửa khuôn, chi phí nhân công,… do thay đổi thiết kế. 
• Yêu cầu gia hạn thời hạn thực hiện hợp đồng: Thỏa thuận lại tiến độ giao hàng do việc thay đổi thiết kế làm ảnh hưởng kế hoạch gia công. 

Như vậy để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, bên thuê gia công cần yêu cầu lập lại hợp đồng sửa đổi, yêu cầu điều chỉnh giá và thời hạn hợp đồng khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế. 

3. Có trường hợp nào hợp đồng gia công có thể bị hủy bỏ khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế không?

Có. Điều 425 Bộ Luật Dân sự năm 2015 có quy định một trong các trường hợp hủy bỏ hợp đồng là “Trường hợp bên có nghĩa vụ không thể thực hiện được một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình làm cho mục đích của bên có quyền không thể đạt được thì bên có quyền có thể hủy bỏ hợp đồng và yêu cầu bồi thường thiệt hại”. 

Như vậy, khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế nhưng bên nhận gia công không đủ khả năng hoàn thành công việc của mình thì bên thuê có thể hủy bỏ hợp đồng. 

4. Nếu bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế nhưng bên gia công đã bắt đầu sản xuất, điều gì sẽ xảy ra?

Trường hợp bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế nhưng bên gia công đã bắt đầu sản xuất thì có thể phát sinh trách nhiệm thanh toán và bồi thường thiệt hại. 

Tham khảo quy định khoản 2 và khoản 3 Điều 551 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì bên đặt gia công phải trả tiền công tương ứng với công việc đã làm, đồng thời thực hiện bồi thường thiệt hại nếu việc thay đổi thiết kế gây thiệt hại cho bên nhận gia công. 

5. Khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế và gây ra sự cản trở cho sản xuất, bên gia công có quyền khiếu nại không?

Có thể. Căn cứ vào quy định tại khoản 3 Điều 318 Luật Thương mại năm 2005 thì hành vi vi phạm hợp đồng do không hoàn thành nghĩa vụ là một trong những trường hợp được khiếu nại. Trong đó, việc bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế và gây ra sự cản trở cho sản xuất là một biểu hiện của việc không hoàn thành nghĩa vụ hợp đồng.

Do vậy, khi bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế và gây ra sự cản trở cho sản xuất, bên gia công có quyền khiếu nại trong thời hạn 09 tháng. 

V. Bạn đang tìm một chuyên gia pháp lý uy tín để hỗ trợ vấn đề liên quan đến bên thuê gia công yêu cầu thay đổi thiết kế? 

Việc xử lý các vấn đề liên quan tới bên thuê gia công thay đổi thiết kế đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về pháp luật hiện hành và NPLaw tự hào là đơn vị tư vấn hàng đầu, chuyên hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc: 

• Rà soát, soạn thảo các điều khoản bảo vệ quyền lợi trong hợp đồng gia công.
• Tư vấn giải quyết tranh chấp khi bên thuê thay đổi thiết kế gây thiệt hại.
• Đại diện đàm phán các phụ lục hợp đồng phát sinh trong quá trình sản xuất.

NPLaw cam kết mang lại giải pháp pháp lý tối ưu, giúp doanh nghiệp an tâm sản xuất và bảo đảm lợi nhuận bền vững.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.