Quy định mới nhất về không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải

Việc không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động mà còn ảnh hưởng tới uy tín của công ty và kéo theo nhiều rủi ro pháp lý. Do vậy, việc tìm hiểu các quy định liên quan trực tiếp đến vấn đề này đang được nhiều cá nhân và tổ chức quan tâm. Bài viết dưới đây của NPLaw sẽ là điểm đến phù hợp cho những chủ thể có nhu cầu trên. 

I. Thực trạng liên quan đến không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải

Trong quan hệ lao động hiện nay, tình trạng không được thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải diễn ra tương đối phổ biến với người lao động. Chính điều này khiến việc lựa chọn môi trường làm việc ngày càng quan trọng với người lao động. 

Việc tình trạng này dần trở nên “bình thường” với nhiều doanh nghiệp xuất phát từ nhiều lý do, nhưng có thể khái quát một số nguyên nhân phổ biến sau: 

• Doanh nghiệp không nắm rõ các quy định pháp luật về quyền lợi của người lao động sau khi bị sa thải dẫn đến việc không giải quyết đầy đủ. 
• Tâm lý “phạt” người lao động sau khi ra quyết định sa thải.

Điều này không chỉ ảnh hướng tới quyền lợi chính đáng của người lao động mà còn khiến uy tín trên thị trường của doanh nghiệp sụt giảm, thậm chí đẩy doanh nghiệp vào những rủi ro pháp lý, kiện tụng kéo dài. 

II. Khái niệm về không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải

Trước khi phân tích các quy định pháp luật về vấn đề không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải, quý bạn đọc cần nắm được khái niệm và hậu quả của hành vi này. Cụ thể: 

1. Không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải là gì?

Pháp luật hiện hành không đưa ra giải thích cụ thể về thuật ngữ “không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải”. Điều này phần nào gây khó khăn cho những cá nhân, tổ chức muốn tìm kiếm các quy định điều chỉnh vấn đề này. 

Chính vì vậy, căn cứ vào các quy định liên quan tại Bộ Luật Lao động năm 2019, có thể hiểu đơn giản về cụm từ này như sau: Không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải là việc người sử dụng lao động không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ thanh toán các khoản tiền, chế độ hoặc quyền lợi khác mà người lao động được hưởng theo quy định của pháp luật, hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế của doanh nghiệp sau khi chấm dứt quan hệ lao động do sa thải.

Việc nắm được khái niệm của không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải sẽ là nền tảng để những chủ thể có nhu cầu tự tìm hiểu vấn đề này tìm ra những quy định cần sử dụng. 

2. Không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi sa thải có thể làm phát sinh những tranh chấp lao động nào?

Một vấn đề được nhiều người chú ý khi tìm hiểu về vấn đề này là những tranh chấp lao động có thể phát sinh nếu người sử dụng lao động không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi sa thải cho người lao động. 

Trước hết cần hiểu thế nào là tranh chấp lao động? Khoản 1 Điều 179 Bộ Luật Lao động năm 2019 quy định như sau “Tranh chấp lao động là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ, lợi ích phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động; tranh chấp giữa các tổ chức đại diện người lao động với nhau; tranh chấp phát sinh từ quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động”. 

Trên thực tế, việc không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi sa thải có thể làm phát sinh những tranh chấp lao động sau: 

• Tranh chấp về tiền lương: Người sử dụng lao động không trả lương cho những ngày người lao động đã làm việc trước khi bị sa thải.
• Tranh chấp về bảo hiểm xã hội: Không chốt sổ bảo hiểm hoặc nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội khiến người lao động không hưởng được trợ cấp thất nghiệp.
• Tranh chấp về tính hợp pháp của quyết định sa thải: Người lao động cho rằng mình bị sa thải sai quy trình, dẫn đến việc đòi bồi thường toàn bộ quyền lợi.

Trên đây chỉ là những tranh chấp lao động phổ biến có thể diễn ra nếu không thanh toán đầy đủ quyền lợi cho người lao động bị sa thải. Ngoài ra, tùy vào sự phức tạp của công việc cũng như đặc thù từng công ty mà những tranh chấp này có thể đa dạng hơn. 

III. Quy định của pháp luật liên quan đến không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải

Tại phần này, NPLaw sẽ đi sâu phân tích các quy định của pháp luật liên quan đến không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải. 

1. Người sử dụng lao động được quyền sa thải người lao động trong những trường hợp nào?

Để việc sa thải đúng quy định, ngoài thực hiện tuần tự quy trình thì việc đảm bảo lý do sa thải thuộc các trường hợp được pháp luật cho phép cũng là điều cần quan tâm. 

Theo Điều 125 Bộ Luật Lao động năm 2019, người sử dụng lao động được quyền sa thải người lao động trong những trường hợp sau: 

• Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc. 
• Người lao động có hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động. 
• Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương hoặc cách chức mà tái phạm trong thời gian chưa xóa kỷ luật. 
• Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong thời hạn 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong thời hạn 365 ngày tính từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng. 

Tóm lại, nếu người lao động thuộc một trong các trường hợp trên thì người sử dụng lao động được quyền sa thải theo đúng quy định pháp luật. 

2. Người lao động bị sa thải thì được hưởng những chế độ gì?

Sa thải cũng là một trong những trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động (khoản 8 Điều 34 Bộ Luật Lao động năm 2019). Do vậy, những chế độ mà người lao động được hưởng khi bị sa thải chính là những quyền lợi khi chấm dứt hợp đồng lao động.

Theo đó, Điều 48 Bộ Luật Lao động năm 2019 quy định về những chế độ mà người lao động bị sa thải có thể hưởng bao gồm:

• Nhận các khoản tiền chưa được thanh toán: Trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày bị sa thải, người sử dụng lao động có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền cho người lao động, trừ những trường hợp đặc biệt cũng không quá 30 ngày (khoản 1 Điều 48 và khoản 3 Điều 113 Bộ Luật Lao động năm 2019). 
• Sử dụng bảo hiểm thất nghiệp: Trong trường hợp hợp đồng lao động có đề cập tới việc đóng bảo hiểm thất nghiệp thì khi bị sa thải, người lao động còn có thể hưởng bảo hiểm thất nghiệp gồm tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề; trợ cấp thất nghiệp (khoản 1 Điều 30 Luật Việc làm năm 2025). 
• Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu người sử dụng lao động đã giữ của người lao động. 

• Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu. Chi phí sao, gửi tài liệu do người sử dụng lao động trả. 

Tóm lại, khi bị người sử dụng lao động sa thải, người lao động có thể được nhận các khoản tiền chưa thanh toán, sử dụng bảo hiểm thất nghiệp và được cung cấp các giấy tờ liên quan tới tất toán bảo hiểm xã hội. 

3. Không thanh toán quyền lợi theo quy chế nội bộ của doanh nghiệp khi sa thải có bị coi là vi phạm không?

Quy chế nội bộ của doanh nghiệp được hiểu là văn bản do công ty ban hành nhằm thiết lập cơ chế quản lý các hoạt động trong công ty, phù hợp với các quy định pháp luật và điều lệ công ty. 

Do vậy, việc không thanh toán quyền lợi theo quy chế nội bộ của doanh nghiệp khi sa thải vẫn bị coi là hành vi vi phạm. 

Tuy nhiên, khác với các hành vi vi phạm pháp luật, việc vi phạm quy chế nội bộ của doanh nghiệp không dẫn tới những mức phạt cụ thể mà hoàn toàn do người lao động và người sử dụng lao động (trường hợp này là doanh nghiệp) thỏa thuận với nhau. 

4. Không thanh toán đầy đủ quyền lợi cho người lao động sau khi sa thải có thể gây ra những hậu quả pháp lý nào?

Với mục đích đảm bảo tối đa quyền lợi của người lao động sau khi sa thải, pháp luật hiện hành đã đưa ra quy định về những hậu quả pháp lý mà người sử dụng lao động phải chịu khi không thanh toán đầy đủ quyền lợi cho những chủ thể này. 

Theo khoản 2 Điều 12 Nghị định 12/2022/NĐ-CP và Điều 41 Bộ Luật Lao động năm 2019, có thể rút ra những hậu quả pháp lý thường gặp khi không thanh toán đầy đủ quyền lợi cho người lao động bị sa thải như sau: 

• Trách nhiệm hành chính: Tùy theo số lượng người lao động mà doanh nghiệp có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 - 20.000.000 đồng nếu có một trong các hành vi sau: không thực hiện đúng quy định về thời hạn thanh toán các khoản về quyền lợi của người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động; không hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác đã giữ của người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật; không cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu sau khi chấm dứt hợp đồng lao động…. 
• Trách nhiệm dân sự: Doanh nghiệp còn phải hoàn trả cho người lao động các khoản tiền lương và tiền nghỉ phép năm được quy đổi để đảm bảo quyền lợi cho họ. 

Ngoài các hậu quả pháp lý rõ ràng trên, doanh nghiệp còn có thể bị ảnh hưởng về uy tín trên thị trường lao động, gây khó khăn cho việc phát triển về sau. 

IV. Giải đáp các vấn đề thắc mắc thường gặp liên quan đến không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải

Phần dưới đây chúng tôi sẽ đi sâu giải đáp các vấn đề thắc mắc thường gặp liên quan đến không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải. 

1. Người lao động có quyền khởi kiện ra tòa án khi bị sa thải mà không được thanh toán đầy đủ quyền lợi không?

Có. Tranh chấp về việc không được thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải là một hình thức tranh chấp lao động và theo khoản 5 Điều 180 Bộ Luật Lao động năm 2019 thì “Việc giải quyết tranh chấp lao động do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động tiến hành sau khi có yêu cầu của bên tranh chấp hoặc theo đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và được các bên tranh chấp đồng ý”. 

Như vậy, nếu có nhu cầu, người lao động hoàn toàn có thể khởi kiện ra tòa án khi bị sa thải mà không được thanh toán đầy đủ quyền lợi. 

2. Không thanh toán quyền lợi sau khi sa thải có bị coi là hành vi xâm phạm quyền lợi hợp pháp của người lao động không?

Có. Theo điểm b khoản 1 Điều 5 Bộ Luật Lao động năm 2019 thì một trong các quyền của người lao động là hưởng lương trên cơ sở thỏa thuận với người sử dụng lao động; nghỉ theo chế độ, nghỉ hằng năm có hưởng lương và được hưởng phúc lợi tập thể. 

Mặt khác, Điều 48 Bộ Luật này cũng quy định rõ về trách nhiệm của người sử dụng lao động khi sa thải người lao động như thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan đến quyền lợi của người lao động và hoàn thành các thủ tục liên quan tới bảo hiểm xã hội. 

Tóm lại, từ những phân tích trên có thể thấy, việc không thanh toán quyền lợi sau khi sa thải bị coi là hành vi xâm phạm quyền lợi hợp pháp của người lao động. 

3. Người lao động cần chuẩn bị những giấy tờ, chứng cứ gì để yêu cầu thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải?

Để yêu cầu thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải, người lao động cần chuẩn bị những giấy tờ, chứng cứ sau:

• Hợp đồng lao động: Đây là cơ sở xác định quan hệ lao động giữa các bên cũng như các thỏa thuận liên quan tới quyền lợi của người lao động sau khi bị sa thải. 
• Quyết định sa thải: Đây là văn bản xác định thời gian chấm dứt quan hệ lao động giữa các bên và cơ sở xem xét tính hợp lý của quy trình sa thải. 
• Bảng lương, phiếu lương hoặc sao kê ngân hàng: Chứng minh nguồn thu nhập của người lao động. 
• Khác: Quy chế nội bộ của công ty, điều lệ công ty,...

Trên đây chỉ là một vài gợi ý về những giấy tờ, chứng cứ mà người lao động có thể thu thập để yêu cầu người sử dụng lao động thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải. Ngoài ra, tùy vào quy mô công ty và từng trường hợp cụ thể mà giấy tờ cần chuẩn bị có thể đa dạng hơn. 

4. Doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính có được miễn nghĩa vụ thanh toán đầy đủ quyền lợi cho người lao động không?

Không. Theo khoản 1 Điều 48 Bộ Luật Lao động năm 2019 thì trường hợp người sử dụng lao động gặp lý do kinh tế, khó khăn tài chính thì có thể kéo dài thời hạn thanh toán các khoản tiền có liên quan đến quyền lợi của người lao động nhưng không được quá 30 ngày làm việc kể từ ngày người lao động bị sa thải. 

Mặt khác, khoản 2 Điều 48 Bộ Luật Lao động năm 2019 cũng quy định rõ “Tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, trợ cấp thôi việc và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể, hợp đồng lao động được ưu tiên thanh toán trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản”. 

Như vậy, trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính thì vẫn có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ quyền lợi cho người lao động. 

5. Người lao động có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại phát sinh do việc không thanh toán kịp thời quyền lợi không?

Có. Theo khoản 1 Điều 584 Bộ Luật Dân sự năm 2015 thì “Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác”. 

Áp trong trường hợp này, việc không thanh toán kịp thời quyền lợi gây thiệt hại cho người lao động thì người lao động hoàn toàn có thể yêu cầu người sử dụng lao động bồi thường thiệt hại phát sinh. 

V. Tại sao nên tìm luật sư tư vấn ở NPLaw khi có vấn đề về không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải

Để đảm bảo quyền lợi của mình sau khi bị sa thải, nhiều cá nhân lựa chọn sử dụng dịch vụ pháp lý của các luật sư. Và NPLaw với nhiều năm kinh nghiệm trong việc tư vấn về vấn đề không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải đang là lựa chọn uy tín với nhiều chủ thể có nhu cầu. 

Sử dụng dịch vụ tư vấn về vấn đề không thanh toán đầy đủ quyền lợi sau khi bị sa thải chúng tôi bạn sẽ nhận được những quyền lợi sau: 

• Được tư vấn chính xác về quyền lợi pháp lý đáng được hưởng. 
• Hỗ trợ đánh giá tính hợp pháp của việc sa thải. 
• Hướng dẫn thu thập chứng cứ nhằm nâng cao khả năng chiến thắng khi yêu cầu thanh toán đủ quyền lợi. 
• Đại diện tham gia các quy trình tố tụng liên quan. 

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.