Quy định pháp luật khi chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp

Chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp là hành vi vi phạm pháp luật và gây thiệt hại cho doanh nghiệp. Bài viết dưới đây, sẽ nêu các quy định pháp luật về chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp và giải đáp một số thắc mắc liên quan nhằm giúp cá nhân, tổ chức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

I. Giới thiệu các vấn đề liên quan đến chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp

Chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp là một hình thức tội phạm mạng đang diễn ra ngày càng phổ biến hiện nay. Trong đó thủ phạm mua hoặc đăng ký một tên miền giống hệt hoặc tương tự như miền hiện có với mục đích kiếm lợi từ nhãn hiệu, tên công ty dễ nhận biết. Chiếm đoạt tên miền có thể gây hậu quả trên phạm vi rộng đối với các doanh nghiệp, có thể dẫn đến gian lận, vi phạm dữ liệu và gây tổn hại đến danh tiếng của họ trước công chúng. Kẻ xấu thường tấn công đánh cắp quyền quản trị hoặc tạo các tên miền giả mạo để lừa đảo, gây thiệt hại nặng nề về uy tín và tài chính cho các doanh nghiệp.

II. Tìm hiểu về chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp

Để hiểu rõ hơn các quy định pháp luật về chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp. Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua nội dung bài viết dưới đây.

1. Chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp là gì và xảy ra như thế nào?

- Tên miền của doanh nghiệp là địa chỉ định danh duy nhất của doanh nghiệp trên không gian mạng, dùng để truy cập vào website chính thức và thiết lập hệ thống email công ty. Nó thay thế cho các dãy số IP phức tạp, giúp khách hàng dễ dàng tìm kiếm và nhận diện thương hiệu của doanh nghiệp trong không gian mạng.

- Theo điểm d khoản 1 Điều 130 Luật sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi bởi khoản 50 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 quy định chiếm hữu, sử dụng tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu, tên thương mại được bảo hộ của người khác với dụng ý xấu, lợi dụng uy tín, danh tiếng của nhãn hiệu, tên thương mại nhằm thu lợi bất chính là hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Như vậy, có thể hiểu, chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp là hành vi một cá nhân hoặc tổ chức chiếm hữu, sử dụng tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với tên thương mại, nhãn hiệu được bảo hộ của doanh nghiệp nhằm mục đích trục lợi bất chính.

- Chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp thường xảy ra như sau:

• Kẻ xấu chủ động đăng ký các tên miền trùng với các thương hiệu đang nổi hoặc sắp ra mắt để ép doanh nghiệp mua lại với giá cao.
• Tên miền hết hạn nhưng doanh nghiệp không đóng phí đúng hạn, hệ thống tự động giải phóng tên miền ra công chúng và kẻ xấu sẽ lập tức dùng công cụ tự động để mua lại.
• Kẻ tấn công lợi dụng các lỗ hổng hệ thống của bên cung cấp dịch vụ tên miền để tự ý thay đổi thông tin chủ sở hữu.

Theo đó, định nghĩa về chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp và cách thức xảy ra hành vi chiếm đoạt được phân tích như trên.

2. Chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp có thể gây thiệt hại về thương hiệu và tài chính như thế nào?

Chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp có thể hủy hoại uy tín thương hiệu nghiêm trọng và gây ra những tổn thất tài chính trực tiếp vô cùng lớn cho doanh nghiệp. Cụ thể:

• Mất lòng tin từ khách hàng: Kẻ xấu mạo danh doanh nghiệp thông qua các website giả mạo để đánh cắp thông tin, lừa đảo tài chính của khách hàng gây thiệt hại tài sản. Doanh nghiệp tốn kém ngân sách cho các chiến dịch truyền thông nhằm đính chính thông tin và niềm tin từ khách hàng.
• Bị bôi nhọ danh tiếng: Tên miền bị chiếm đoạt có thể bị chuyển hướng sang các trang web có nội dung đồi trụy, cờ bạc, hoặc thông tin sai lệch làm hoen ố hình ảnh thương hiệu.
• Chi phí mua lại tên miền và tranh chấp pháp lý cao: Doanh nghiệp phải bỏ ra số tiền lớn để mua lại tên miền hoặc chi trả cho các thủ tục kiện tụng, tranh chấp pháp lý.

Có thể thấy, chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp có thể gây thiệt hại về thương hiệu và tài chính như trên.

3. Ai là đối tượng chịu tác động trực tiếp và có quyền khởi kiện khi xảy ra hiện tượng chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp?

- Căn cứ khoản 1 Điều 3 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Luật số 36/2009/QH12), có thể thấy tên miền không thuộc bất kỳ nhóm đối tượng quyền sở hữu trí tuệ. Do đó, tên miền không được bảo hộ với tư cách là đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ.

- Dù tên miền không được bảo hộ với tư cách là đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ, nhưng tên miền có mối liên hệ chặt chẽ với nhãn hiệu, tên thương mại và chỉ dẫn địa lý, là các đối tượng của quyền sở hữu công nghiệp. Việc sử dụng tên miền có thể bị coi là xâm phạm quyền nhãn hiệu, tên thương mại hoặc chỉ dẫn địa lý nếu nó trùng hoặc gây nhầm lẫn với nhãn hiệu, tên thương mại hoặc chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ của chủ thể khác. Trong trường hợp đó, chủ sở hữu nhãn hiệu, tên thương mại hoặc tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý có thể có các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền của mình liên quan đến tên miền theo điểm d khoản 1 Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 50 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022.

- Theo Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi 2025) quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

- Đồng thời tại điểm d khoản 1 Điều 198 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được bổ sung bởi điểm b khoản 76 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 quy định chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể khởi kiện ra tòa án hoặc trọng tài để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình hoặc ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình trong trường hợp hành vi chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp xâm phạm đến quyền nhãn hiệu, tên thương mại của doanh nghiệp.

Vậy, doanh nghiệp đã đăng ký hoặc sở hữu tên miền là đối tượng chịu tác động trực tiếp và có quyền khởi kiện khi xảy ra hiện tượng chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp.

4. Chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp khi xảy ra, thời hiệu khởi kiện dân sự nên tính từ khi nào?

Tại khoản 1 Điều 154 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời hiệu khởi kiện vụ án dân sự được tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đối chiếu quy định trên, chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp khi xảy ra, thời hiệu khởi kiện dân sự được tính từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

III. Các quy định pháp luật có liên quan đến chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp

Tìm hiểu các quy định về chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp là nhu cầu và mong muốn của nhiều chủ thể. Hiểu được điều này, NPLaw đưa ra các quy định về chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp theo quy định mới nhất hiện nay.

1. Điều kiện cần và đủ để doanh nghiệp khởi kiện hoặc yêu cầu xử lý hành vi chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp là gì?

- Theo khoản 2 Điều 52 Luật viễn thông 2023 được hướng dẫn bởi Điều 16 Nghị định 147/2024/NĐ-CP quy định căn cứ giải quyết tranh chấp về đăng ký, sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam bao gồm các yếu tố sau đây:

• Tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với tên, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, tên thương mại mà bên nguyên đơn có quyền, lợi ích hợp pháp;
• Quyền, lợi ích hợp pháp liên quan đến tên miền của các bên tranh chấp;
• Bị đơn đã sử dụng tên miền với dụng ý xấu, lợi dụng uy tín, danh tiếng của nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý mà bên nguyên đơn có quyền, lợi ích hợp pháp nhằm thu lợi bất chính.

- Nguyên đơn khi yêu cầu giải quyết tranh chấp về đăng ký, sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam phải cung cấp chứng cứ chứng minh các yếu tố quy định trên.

Theo đó, để khởi kiện thu hồi tên miền bị chiếm đoạt, doanh nghiệp bắt buộc phải thỏa mãn và chứng minh đồng thời các điều kiện sau:

• Trùng hoặc gây nhầm lẫn: Tên miền bị chiếm đoạt phải trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu thương mại, tên thương mại hoặc chỉ dẫn địa lý mà doanh nghiệp đang có quyền và lợi ích hợp pháp.
• Bên chiếm đoạt không có quyền hợp pháp: Người đang nắm giữ tên miền không có quyền hoặc lợi ích hợp pháp liên quan đến tên miền đó (ví dụ: không kinh doanh mặt hàng tương ứng, không được cấp phép sử dụng thương hiệu).
• Đăng ký và sử dụng với ác ý: Tên miền đó đã được đăng ký hoặc sử dụng nhằm mục đích xấu (như cố tình chuyển hướng khách hàng để trục lợi, làm tổn hại uy tín doanh nghiệp, hoặc đòi bán lại tên miền với giá rất cao).

Nhìn chung, điều kiện cần và đủ để doanh nghiệp khởi kiện hoặc yêu cầu xử lý hành vi chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp như trên.

2. Thành phần hồ sơ yêu cầu giải quyết tranh chấp hoặc xử lý hành vi chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp gồm những tài liệu nào?

Theo khoản 4, 5 Điều 189 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi 2025), thành phần hồ sơ yêu cầu giải quyết tranh chấp hoặc xử lý hành vi chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp gồm những tài liệu sau:

• Đơn khởi kiện;
• Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp;
• Tài liệu chứng minh quyền sở hữu hợp pháp: Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu, văn bằng bảo hộ độc quyền, tài liệu chứng minh quyền tác giả hoặc tên thương mại đang được doanh nghiệp sử dụng hợp pháp;
• Bản chụp giao diện website của bị đơn đang sử dụng tên miền tranh chấp;
• Tài liệu chứng minh tên miền tranh chấp trùng lặp hoặc gây nhầm lẫn nghiêm trọng với nhãn hiệu, tên thương mại của bạn;
• Bằng chứng cho thấy bị đơn không có quyền hoặc lợi ích hợp pháp với tên miền đó;
• Bằng chứng về việc bị đơn có "dụng ý xấu" (ví dụ: cố tình bán lại tên miền cho bạn với giá cao, mạo danh công ty bạn để lừa đảo, hoặc dùng website để tung tin sai lệch);
• Các tài liệu, chứng cứ liên quan đến hành vi chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp khác.

Có thể thấy, hồ sơ yêu cầu giải quyết tranh chấp hoặc xử lý hành vi chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp gồm những tài liệu nêu trên.

3. Trình tự, thủ tục các bước để thu hồi lại địa chỉ web khi bị chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp được thực hiện như thế nào?

- Khi doanh nghiệp bị chiếm đoạt tên miền, cần hành động khẩn cấp để ngăn chặn thiệt hại và bảo vệ tài sản số. Các bước thực hiện bao gồm:

• Khóa khẩn cấp tên miền: Liên hệ trực tiếp qua điện thoại và gửi email yêu cầu Nhà đăng ký (nơi doanh nghiệp mua tên miền) tạm khóa tên miền ngay lập tức để ngăn chặn việc bị chuyển nhượng hoặc thay đổi thông tin.
• Thu thập bằng chứng: Chụp ảnh màn hình website bị thay đổi, lưu trữ thông tin chủ thể, sao lưu hợp đồng đăng ký, hóa đơn thanh toán và các email giao dịch liên quan đến tên miền để làm căn cứ xác minh quyền sở hữu tên miền.
• Xác minh danh tính với Nhà đăng ký: Cung cấp giấy tờ pháp lý cho Nhà đăng ký bao gồm: Giấy phép đăng ký kinh doanh, giấy tờ tùy thân của người đại diện theo pháp luật hoặc văn bản ủy quyền và các tài liệu chứng minh quyền sở hữu tên miền hợp pháp của doanh nghiệp.
• Giải quyết tranh chấp: Nếu tên miền đã bị chuyển nhượng trái phép hoặc bị đối thủ đăng ký mất, doanh nghiệp phải thực hiện các thủ tục giải quyết tranh chấp để thu hồi. Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 52 Luật viễn thông 2023 được hướng dẫn bởi Điều 16 Nghị định 147/2024/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể chọn hình thức giải quyết tranh chấp thông qua hòa giải, trọng tài, tòa án theo quy định của pháp luật.

- Ngoài ra, tổ chức, cá nhân đăng ký và sử dụng tên miền “.vn” có hành vi vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ sẽ bị xử phạt hành chính và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với tên miền quốc gia. Theo Điều 10 Thông tư 14/2016/TTLT-BTTTT-BKHCN quy định trình tự, thủ tục thu hồi tên miền “.vn” như sau:

• Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày hết thời hạn thi hành biện pháp khắc phục hậu quả là thay đổi thông tin tên miền “.vn” hoặc trả lại tên miền “.vn” theo quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày quyết định xử phạt vi phạm hành chính có hiệu lực thi hành quy định tại điểm a khoản 1 Điều 7 Thông tư này, cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm gửi văn bản yêu cầu cơ quan quản lý tên miền “.vn” thu hồi tên miền “.vn” đã nêu trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
• Đối với các trường hợp phải thu hồi tên miền theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 7 Thông tư này, cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm gửi văn bản yêu cầu cơ quan quản lý tên miền “.vn” thu hồi (tịch thu) tên miền “.vn” đã nêu trong quyết định, xử phạt vi phạm hành chính.
• Khi nhận được văn bản yêu cầu thu hồi tên miền của cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm, cơ quan quản lý tên miền “.vn” thực hiện các nghiệp vụ kỹ thuật liên quan đến tên miền “.vn” trên hệ thống máy chủ tên miền quốc gia để thu hồi tên miền trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được văn bản và gửi văn bản thông báo kết quả cho cơ quan xử lý vi phạm hành chính và nhà đăng ký tên miền “.vn” có liên quan.

Vậy, các bước để thu hồi lại địa chỉ web khi bị chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp được thực hiện như trên.

IV. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp

Để hiểu rõ hơn các quy định về chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp, sau đây là một số câu hỏi và giải đáp thắc mắc về vấn đề này.

1. Chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp có thể dẫn tới trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự như thế nào theo luật dân sự?

- Theo khoản 4 Điều 202 Luật sở hữu trí tuệ 2005 được bổ sung bởi Khoản 67 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 quy định tổ chức, cá nhân có hành vi chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp dẫn đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ thì Tòa án áp dụng các biện pháp dân sự là yêu cầu bên chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp phải bồi thường thiệt hại cho bên bị xâm phạm.

- Tại Điều 13 và Điều 584 (được hướng dẫn bởi Điều 2 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP) Bộ luật dân sự 2015 có quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự khi có hành vi chiếm đoạt tên miền như sau:

• Cá nhân, pháp nhân có quyền dân sự bị xâm phạm được bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.
• Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

- Nguyên tắc bồi thường thiệt hại được quy định tại Điều Điều 585 Bộ luật dân sự 2015 được hướng dẫn bởi Điều 3 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP, cụ thể:

• Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
• Người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường nếu không có lỗi hoặc có lỗi vô ý và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế của mình.
• Khi mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế thì bên bị thiệt hại hoặc bên gây thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác thay đổi mức bồi thường.
• Khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra.
• Bên có quyền, lợi ích bị xâm phạm không được bồi thường nếu thiệt hại xảy ra do không áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để ngăn chặn, hạn chế thiệt hại cho chính mình.

Dựa theo quy định vừa nêu, việc chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp có thể dẫn tới trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự theo luật dân sự.

2. Chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp có thể vi phạm các điều khoản hợp đồng giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp dịch vụ không? Hậu quả hợp đồng là gì?

Theo Điều 516 và khoản 1, 5, 6 Điều 517 Bộ luật dân sự 2015 về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng cung cấp dịch vụ như sau:

Quyền của bên sử dụng dịch vụ:

• Yêu cầu bên cung ứng dịch vụ thực hiện công việc theo đúng chất lượng, số lượng, thời hạn, địa điểm và thỏa thuận khác.
• Trường hợp bên cung ứng dịch vụ vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ thì bên sử dụng dịch vụ có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng và yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Nghĩa vụ của bên cung ứng dịch vụ:

• Thực hiện công việc đúng chất lượng, số lượng, thời hạn, địa điểm và thỏa thuận khác.
• Giữ bí mật thông tin mà mình biết được trong thời gian thực hiện công việc, nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.
• Bồi thường thiệt hại cho bên sử dụng dịch vụ, nếu làm mất, hư hỏng tài liệu, phương tiện được giao hoặc tiết lộ bí mật thông tin.

Theo đó, chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp là hành vi vi phạm các điều khoản bảo mật trong hợp đồng giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp dịch vụ đăng ký tên miền. Vi phạm hợp đồng cung cấp dịch vụ sẽ dẫn đến hậu quả hợp đồng như sau:

• Doanh nghiệp có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng và yêu cầu nhà cung cấp dịch vụ bồi thường thiệt hại theo Điều 428 và khoản 2 Điều 516 Bộ luật dân sự 2015.

Theo khoản 1, 2 Điều 419 Bộ luật dân sự 2015 và Điều 302 Luật thương mại 2005 quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng gồm:

- Thiệt hại được bồi thường do vi phạm nghĩa vụ theo hợp đồng được xác định theo quy định tại khoản 2 Điều này, Điều 13 và Điều 360 của Bộ luật này. Theo đó:

Cá nhân, pháp nhân có quyền dân sự bị xâm phạm được bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

Trường hợp có thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ gây ra thì bên có nghĩa vụ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

- Người có quyền có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại cho lợi ích mà lẽ ra mình sẽ được hưởng do hợp đồng mang lại. Người có quyền còn có thể yêu cầu người có nghĩa vụ chi trả chi phí phát sinh do không hoàn thành nghĩa vụ hợp đồng mà không trùng lặp với mức bồi thường thiệt hại cho lợi ích mà hợp đồng mang lại.

- Giá trị bồi thường thiệt hại bao gồm giá trị tổn thất thực tế, trực tiếp mà bên bị vi phạm phải chịu do bên vi phạm gây ra và khoản lợi trực tiếp mà bên bị vi phạm đáng lẽ được hưởng nếu không có hành vi vi phạm.

• Nhà cung cấp dịch vụ phải chịu phạt vi phạm nếu có thỏa thuận theo Điều 418 Bộ luật dân sự 2015 và Điều 300 Luật thương mại 2005.

Theo đó, phạt vi phạm là sự thỏa thuận giữa các bên trong hợp đồng, theo đó bên vi phạm nghĩa vụ phải nộp một khoản tiền cho bên bị vi phạm, trừ các trường hợp miễn trách nhiệm quy định tại Điều 294 của Luật thương mại 2005.

Kết luận lại, chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp có thể vi phạm các điều khoản hợp đồng giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp dịch vụ và dẫn đến hậu quả hợp đồng nêu trên.

3. Khi xảy ra chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp liên quan đến giao dịch xuyên biên giới, việc lựa chọn luật và tòa án giải quyết dựa trên nguyên tắc nào?

Theo Điều 664 Bộ luật dân sự 2015 quy định xác định pháp luật áp dụng đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài:

• Pháp luật áp dụng đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài được xác định theo điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc luật Việt Nam.
• Trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc luật Việt Nam có quy định các bên có quyền lựa chọn thì pháp luật áp dụng đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài được xác định theo lựa chọn của các bên.
• Trường hợp không xác định được pháp luật áp dụng theo quy định trên thì pháp luật áp dụng là pháp luật của nước có mối liên hệ gắn bó nhất với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài đó.

Theo quy định này, nguyên tắc xác định luật áp dụng khi xảy ra chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp liên quan đến giao dịch xuyên biên giới như sau:

• Nguyên tắc thỏa thuận trong hợp đồng: Nếu hành vi chiếm đoạt tên miền phát sinh từ một Hợp đồng giao dịch xuyên biên giới sẵn có giữa hai bên, luật được lựa chọn sẽ căn cứ theo điều khoản giải quyết tranh chấp ghi trong hợp đồng đó.
• Nguyên tắc quốc gia nơi đặt máy chủ quản lý: Trong trường hợp không có thỏa thuận, luật áp dụng thường là pháp luật của quốc gia nơi có Nhà đăng ký tên miền hoặc cơ quan quản lý tên miền.
• Nguyên tắc nơi phát sinh hậu quả hoặc nơi nguyên đơn cư trú: Đối với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tòa án có thể áp dụng luật của quốc gia nơi nguyên đơn bị thiệt hại hoặc nơi nhãn hiệu được bảo hộ.

Lưu ý: Đối với tên miền quốc tế, việc giải quyết tranh chấp tên miền quốc tế được thực hiện thông qua Chính sách thống nhất về Giải quyết tranh chấp tên miền (UDRP) và các hướng dẫn được ban hành bởi ICANN. Thủ tục này diễn ra nhanh chóng bằng văn bản mà các bên không cần phải đến trực tiếp quốc gia của bị đơn.

- Nguyên tắc xác định Tòa án giải quyết:

• Nơi bị đơn cư trú/đăng ký kinh doanh: Nguyên đơn có thể khởi kiện tại tòa án quốc gia nơi người chiếm đoạt tên miền đang sinh sống hoặc đặt trụ sở.
• Nơi phát sinh tranh chấp / Nơi đăng ký tên miền: Tòa án tại quốc gia nơi tổ chức cấp phát/quản lý đuôi tên miền đặt trụ sở chính.
• Theo Tòa án quốc gia thỏa thuận trong hợp đồng hoặc Trọng tài thương mại nếu tranh chấp giữa doanh nghiệp và nhà cung cấp dịch vụ tên miền.

Vậy, khi xảy ra chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp liên quan đến giao dịch xuyên biên giới, việc lựa chọn luật và tòa án giải quyết dựa theo nguyên tắc trên.

4. Nếu một bên mua bán tên miền không rõ ràng và bị lừa, kết quả là chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp, hợp đồng mua bán có thể bị hủy theo quy định nào?

- Theo Điều 127 Bộ luật dân sự 2015, quy định giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép như sau:

• Khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị lừa dối hoặc bị đe dọa, cưỡng ép thì có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu.
• Lừa dối trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc của người thứ ba nhằm làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất của đối tượng hoặc nội dung của giao dịch dân sự nên đã xác lập giao dịch đó.
• Đe dọa, cưỡng ép trong giao dịch dân sự là hành vi cố ý của một bên hoặc người thứ ba làm cho bên kia buộc phải thực hiện giao dịch dân sự nhằm tránh thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, nhân phẩm, tài sản của mình hoặc của người thân thích của mình.

- Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu được quy định tại Điều 131 Bộ luật dân sự 2015 như sau:

• Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.
• Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.
• Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả.
• Bên ngay tình trong việc thu hoa lợi, lợi tức không phải hoàn trả lại hoa lợi, lợi tức đó.
• Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.

Có thể thấy, nếu một bên mua bán tên miền không rõ ràng và bị lừa, kết quả là chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp, hợp đồng mua bán có thể bị vô hiệu do lừa dối và dẫn đến hậu quả là các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận và bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường.

5. Khi xảy ra chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp, chủ doanh nghiệp có thể yêu cầu tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nào?

Theo khoản 1, 2 Điều 111 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 được hướng dẫn bởi Điều 2 Nghị quyết 02/2020/NQ-HĐTP quy định như sau:

• Trong quá trình giải quyết vụ án, đương sự, người đại diện hợp pháp của đương sự hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện vụ án quy định tại Điều 187 của Bộ luật này có quyền yêu cầu Tòa án đang giải quyết vụ án đó áp dụng một hoặc nhiều biện pháp khẩn cấp tạm thời quy định tại Điều 114 của Bộ luật này để tạm thời giải quyết yêu cầu cấp bách của đương sự, bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, thu thập chứng cứ, bảo vệ chứng cứ, bảo toàn tình trạng hiện có tránh gây thiệt hại không thể khắc phục được, đảm bảo cho việc giải quyết vụ án hoặc việc thi hành án.
• Trong trường hợp do tình thế khẩn cấp, cần phải bảo vệ ngay chứng cứ, ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra thì cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời quy định tại Điều 114 của Bộ luật này đồng thời với việc nộp đơn khởi kiện cho Tòa án đó.

- Tại khoản 7, 11, 12, 13, 17 Điều 114 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi bổ sung 2025), các biện pháp khẩn cấp tạm thời chủ doanh nghiệp có thể yêu cầu tòa án áp dụng khi xảy ra chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp là:

• Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp.
• Phong tỏa tài sản của người có nghĩa vụ.
• Cấm hoặc buộc thực hiện hành vi nhất định.
• Cấm xuất cảnh đối với người có nghĩa vụ.
• Các biện pháp khẩn cấp tạm thời khác mà luật có quy định.

V. Bạn có muốn hợp tác cùng NPLaw để xây dựng chiến lược pháp lý tối ưu, ngăn chặn triệt để nguy cơ chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp ngay hôm nay?

Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về chiếm đoạt tên miền của doanh nghiệp mà NPLaw gửi đến Quý độc giả. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.