Quy định pháp luật liên quan về gói thầu chia thành nhiều phần độc lập

Tùy theo tính chất và quy mô dự án, gói thầu chia thành nhiều phần độc lập có thể là giải pháp hiệu quả để tăng khả năng tham gia của các doanh nghiệp có năng lực chuyên môn khác nhau.

I. Giới thiệu các vấn đề liên quan đến gói thầu chia thành nhiều phần độc lập

Trong hoạt động đấu thầu, việc tổ chức gói thầu phù hợp với quy mô và tính chất của dự án đóng vai trò quan trọng nhằm bảo đảm hiệu quả lựa chọn nhà thầu. Một trong những phương thức tổ chức thường được áp dụng là gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, trong đó một gói thầu được phân chia thành nhiều phần công việc riêng biệt và mỗi phần có thể được đấu thầu, xét thầu hoặc ký kết hợp đồng riêng.

Trong thực tiễn, mô hình gói thầu chia thành nhiều phần độc lập thường được sử dụng khi dự án có nhiều hạng mục công việc khác nhau, có thể thực hiện độc lập hoặc có tính chuyên môn cao. Việc chia gói thầu thành nhiều phần giúp tăng tính cạnh tranh trong đấu thầu, tạo cơ hội cho nhiều nhà thầu tham gia, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ có năng lực trong từng lĩnh vực chuyên môn.

Tuy nhiên, việc tổ chức gói thầu chia thành nhiều phần độc lập cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý và kỹ thuật cần được xem xét cẩn trọng, như việc xác định phạm vi từng phần công việc, xây dựng hồ sơ mời thầu phù hợp, cũng như bảo đảm sự phối hợp giữa các phần trong quá trình thực hiện dự án. Vì vậy, việc hiểu rõ bản chất và cách thức áp dụng mô hình này là rất cần thiết đối với bên mời thầu và các nhà thầu tham gia

II. Tìm hiểu về gói thầu chia thành nhiều phần độc lập

Trong thực tế tổ chức đấu thầu, việc phân chia gói thầu thành nhiều phần độc lập là một giải pháp giúp nâng cao hiệu quả quản lý dự án và tối ưu hóa quá trình lựa chọn nhà thầu. Để áp dụng hiệu quả phương án này, các bên cần hiểu rõ khái niệm, lợi ích cũng như các yêu cầu kỹ thuật và pháp lý liên quan đến gói thầu chia thành nhiều phần độc lập.

1. Gói thầu chia thành nhiều phần độc lập là gì và khi nào bên mời thầu thường lựa chọn phương án này?

Gói thầu chia thành nhiều phần độc lập là trường hợp một gói thầu được chia thành nhiều phần công việc riêng biệt (còn gọi là các “lô” hoặc “phần”) và mỗi phần có thể được xét thầu riêng hoặc do một hoặc nhiều nhà thầu khác nhau thực hiện. Trong nhiều trường hợp, nhà thầu có thể tham gia đấu thầu cho một phần hoặc nhiều phần tùy theo năng lực của mình.

Bên mời thầu thường lựa chọn phương án gói thầu chia thành nhiều phần độc lập trong các trường hợp như:

• Dự án có nhiều hạng mục công việc khác nhau về kỹ thuật hoặc chuyên môn.
• Quy mô gói thầu lớn, nếu giao toàn bộ cho một nhà thầu có thể gây rủi ro về tiến độ hoặc năng lực thực hiện.
• Mong muốn tăng tính cạnh tranh trong đấu thầu và tạo điều kiện cho nhiều nhà thầu tham gia.
• Các phần công việc có thể triển khai tương đối độc lập mà không ảnh hưởng lớn đến nhau.

Như vậy, việc tổ chức gói thầu chia thành nhiều phần độc lập giúp bên mời thầu linh hoạt hơn trong việc lựa chọn nhà thầu phù hợp với từng phần công việc của dự án.

2. Lợi ích cơ bản của việc tổ chức gói thầu chia thành nhiều phần độc lập đối với nhà thầu và cơ quan đấu thầu là gì?

Việc tổ chức gói thầu chia thành nhiều phần độc lập mang lại nhiều lợi ích cho cả cơ quan tổ chức đấu thầu và các nhà thầu tham gia.

Đối với cơ quan đấu thầu hoặc chủ đầu tư, việc chia gói thầu giúp lựa chọn nhà thầu có năng lực chuyên môn phù hợp với từng phần công việc. Điều này góp phần nâng cao chất lượng thực hiện dự án và giảm rủi ro khi một nhà thầu không đủ năng lực thực hiện toàn bộ gói thầu.

Đối với nhà thầu, mô hình này giúp tạo thêm cơ hội tham gia đấu thầu, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thay vì phải đáp ứng năng lực cho toàn bộ gói thầu, nhà thầu có thể tập trung vào những phần công việc phù hợp với kinh nghiệm và khả năng của mình.

Ngoài ra, gói thầu chia thành nhiều phần độc lập còn giúp tăng mức độ cạnh tranh trong quá trình đấu thầu, từ đó giúp tối ưu hóa chi phí thực hiện dự án và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn.

3. Những tiêu chí kỹ thuật, tài chính cần lưu ý khi soạn hồ sơ cho gói thầu chia thành nhiều phần độc lập là gì?

Khi xây dựng hồ sơ mời thầu cho gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, bên mời thầu cần đặc biệt chú ý đến việc xác định rõ phạm vi và yêu cầu đối với từng phần công việc.

• Trước hết, cần xác định rõ yêu cầu kỹ thuật cho từng phần của gói thầu, bao gồm tiêu chuẩn kỹ thuật, quy cách sản phẩm hoặc yêu cầu về chất lượng công trình. Điều này giúp nhà thầu hiểu rõ phạm vi công việc và chuẩn bị hồ sơ dự thầu phù hợp.
• Thứ hai, cần xây dựng tiêu chí đánh giá năng lực và kinh nghiệm riêng cho từng phần, bảo đảm các tiêu chí này phù hợp với tính chất công việc của phần đó. Ví dụ, một phần liên quan đến thiết bị công nghệ có thể yêu cầu năng lực kỹ thuật cao hơn so với phần công việc mang tính xây dựng thông thường.
• Bên cạnh đó, hồ sơ mời thầu cũng cần quy định rõ cách thức đánh giá tài chính và phương pháp xét thầu trong trường hợp nhà thầu tham gia nhiều phần của gói thầu. Điều này giúp bảo đảm tính minh bạch và công bằng trong quá trình lựa chọn nhà thầu.

Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và rõ ràng sẽ giúp gói thầu chia thành nhiều phần độc lập được tổ chức hiệu quả và hạn chế tranh chấp phát sinh trong quá trình đấu thầu.

4. Các quy định về đấu thầu qua mạng có áp dụng tương tự cho gói thầu chia thành nhiều phần độc lập không, và cần lưu ý gì?

Hiện nay, hoạt động đấu thầu tại Việt Nam ngày càng được thực hiện phổ biến thông qua hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Trong trường hợp gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, các quy định về đấu thầu qua mạng vẫn được áp dụng tương tự như đối với các gói thầu thông thường.

Tuy nhiên, khi tổ chức đấu thầu qua mạng đối với loại gói thầu này, bên mời thầu cần lưu ý một số vấn đề như:

• Phải xác định rõ từng phần của gói thầu trên hệ thống đấu thầu, bao gồm phạm vi công việc, giá gói thầu và yêu cầu kỹ thuật của từng phần.
• Cần quy định rõ khả năng nhà thầu được tham gia một hoặc nhiều phần của gói thầu, cũng như cách thức xét thầu khi nhà thầu trúng nhiều phần.
• Bảo đảm các tiêu chí đánh giá hồ sơ dự thầu được thiết lập minh bạch và phù hợp với từng phần công việc.

Nhìn chung, việc áp dụng đấu thầu qua mạng đối với gói thầu chia thành nhiều phần độc lập giúp tăng tính minh bạch, giảm chi phí tổ chức đấu thầu và tạo điều kiện thuận lợi cho nhà thầu tham gia. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao, bên mời thầu cần chuẩn bị hồ sơ và thiết lập thông tin trên hệ thống một cách chính xác và đầy đủ ngay từ đầu.

III. Các quy định pháp luật có liên quan đến gói thầu chia thành nhiều phần độc lập

Trong hoạt động đấu thầu, việc tổ chức gói thầu chia thành nhiều phần độc lập phải tuân thủ các quy định của pháp luật nhằm bảo đảm tính minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả kinh tế. Các quy định này chủ yếu được thể hiện trong Luật Đấu thầu 2023, các văn bản hướng dẫn thi hành cũng như các quy định liên quan đến quản lý dự án đầu tư. Việc hiểu rõ căn cứ pháp lý và nguyên tắc áp dụng sẽ giúp bên mời thầu tổ chức gói thầu đúng quy định, đồng thời hạn chế các rủi ro pháp lý trong quá trình lựa chọn nhà thầu.

1. Luật đấu thầu quy định những nguyên tắc nào khi bên mời thầu quyết định gói thầu chia thành nhiều phần độc lập?

Luật Đấu thầu năm 2023 quy định những nguyên tắc khi bên mời thầu quyết định gói thầu chia thành nhiều phần độc lập như sau:

• Đối với gói thầu chia phần thì ghi rõ giá gói thầu và giá ước tính cho từng phần trong giá gói thầu (điểm b khoản 2 Điều 39);
• Một gói thầu được thực hiện theo một hợp đồng; trong một hợp đồng có thể áp dụng một hoặc nhiều loại hợp đồng quy định tại Điều 64 của Luật này; đối với gói thầu mua sắm tập trung hoặc gói thầu chia thành nhiều phần, một gói thầu có thể thực hiện theo nhiều hợp đồng tương ứng với một hoặc một số phần. Trường hợp áp dụng nhiều loại hợp đồng thì phải quy định rõ loại hợp đồng tương ứng với từng nội dung công việc cụ thể (khoản 1 Điều 67);

Như vậy, pháp luật đấu thầu cho phép tổ chức gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, nhưng việc thực hiện phải dựa trên các nguyên tắc quản lý dự án và đấu thầu được quy định trong luật.

2. Có quy định pháp lý nào cấm hoặc hạn chế việc chủ đầu tư tách gói thầu thành gói thầu chia thành nhiều phần độc lập để né quy trình đấu thầu không?

Pháp luật đấu thầu không cấm việc tổ chức gói thầu chia thành nhiều phần độc lập nếu việc phân chia này được thực hiện hợp lý và phù hợp với tính chất của dự án. Tuy nhiên, pháp luật cũng đặt ra những quy định nhằm ngăn chặn hành vi chia nhỏ gói thầu một cách không hợp lý để né tránh quy trình đấu thầu hoặc hạn chế cạnh tranh.

Theo khoản 10 Điều 140 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, đối với gói thầu chia phần thì chủ đầu tư có thể xử lý trong từng trường hợp như sau:

• Trường hợp có một phần hoặc nhiều phần thuộc gói thầu không có nhà thầu tham dự thầu hoặc không có nhà thầu đáp ứng yêu cầu, chủ đầu tư tách phần đó ra thành gói thầu riêng biệt để tổ chức lựa chọn nhà thầu theo quy định;
• Trường hợp một nhà thầu trúng thầu tất cả các phần thì gói thầu có một hợp đồng. Trường hợp nhiều nhà thầu trúng thầu các phần khác nhau thì gói thầu có nhiều hợp đồng tương ứng với một hoặc một số phần mà mỗi nhà thầu trúng thầu;
• Trường hợp giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) của tất cả các nhà thầu vượt qua bước đánh giá về kỹ thuật của một phần vượt giá trị ước tính của phần đó trong giá gói thầu làm tổng giá đề nghị trúng thầu vượt giá gói thầu hoặc giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) của nhà thầu xếp hạng thứ nhất ở một hoặc một số phần cao hơn giá trị ước tính của một hoặc một số phần đó trong giá gói thầu làm tổng giá đề nghị trúng thầu vượt giá gói thầu thì chủ đầu tư căn cứ quy định tại khoản 7 và khoản 8 Điều này để xử lý tình huống đối với các phần này;
• Trong trường hợp cần thiết, chủ đầu tư có thể phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho từng phần với điều kiện giá đề nghị trúng thầu không vượt giá của phần đó trong giá gói thầu.

Do đó, khi tổ chức gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, chủ đầu tư cần bảo đảm việc phân chia được thực hiện trên cơ sở nhu cầu thực tế của dự án và phù hợp với quy định pháp luật.

3. Rủi ro phổ biến khi áp dụng gói thầu chia thành nhiều phần độc lập là gì?

Mặc dù gói thầu chia thành nhiều phần độc lập mang lại nhiều lợi ích trong việc tăng tính cạnh tranh và tạo điều kiện cho nhiều nhà thầu tham gia, nhưng mô hình này cũng tiềm ẩn một số rủi ro trong quá trình triển khai.

• Một trong những rủi ro phổ biến là khó khăn trong việc phối hợp giữa các nhà thầu thực hiện các phần khác nhau của gói thầu. Nếu phạm vi công việc giữa các phần không được xác định rõ ràng, có thể xảy ra tình trạng chồng chéo trách nhiệm hoặc tranh chấp về nghĩa vụ thực hiện.
• Rủi ro thứ hai là khó khăn trong quản lý tiến độ dự án. Khi nhiều nhà thầu cùng tham gia thực hiện các phần khác nhau, việc chậm tiến độ ở một phần có thể ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn bộ dự án.
• Ngoài ra, rủi ro pháp lý trong hồ sơ mời thầu và hợp đồng cũng có thể phát sinh nếu các tiêu chí đánh giá hoặc điều kiện hợp đồng không được quy định rõ ràng cho từng phần của gói thầu. Điều này có thể dẫn đến khiếu nại, kiến nghị của nhà thầu trong quá trình đấu thầu.

Để giảm thiểu những rủi ro này, bên mời thầu cần xây dựng hồ sơ mời thầu rõ ràng, xác định cụ thể phạm vi từng phần công việc, thiết lập cơ chế phối hợp giữa các nhà thầu và tăng cường công tác quản lý dự án trong suốt quá trình thực hiện gói thầu.

IV. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến gói thầu chia thành nhiều phần độc lập

Trong quá trình tổ chức và thực hiện đấu thầu, việc áp dụng mô hình gói thầu chia thành nhiều phần độc lập có thể phát sinh nhiều câu hỏi liên quan đến nghĩa vụ công khai thông tin, cơ chế giám sát, xử lý vi phạm cũng như giải quyết tranh chấp giữa các nhà thầu. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật và quy trình xử lý trong những trường hợp này sẽ giúp các bên tham gia đấu thầu hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm quá trình lựa chọn nhà thầu diễn ra minh bạch, đúng quy định.

1. Khi thông báo mời thầu cho gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, bên mời thầu phải công bố những thông tin bắt buộc nào theo pháp luật?

Khi tổ chức đấu thầu đối với gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, bên mời thầu có nghĩa vụ công bố đầy đủ thông tin liên quan đến gói thầu theo quy định của điểm b khoản 1 Điều 8 Luật Đấu thầu 2023:

• Thông báo mời quan tâm, thông báo mời sơ tuyển;
• Thông báo mời thầu;
• Danh sách ngắn;
• Hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu và các nội dung sửa đổi, làm rõ hồ sơ (nếu có);

Đối với gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, một yêu cầu quan trọng là phải mô tả rõ từng phần của gói thầu, đồng thời quy định rõ nhà thầu có được tham gia một hoặc nhiều phần của gói thầu hay không. Việc công bố thông tin đầy đủ và rõ ràng giúp bảo đảm tính minh bạch và tạo điều kiện cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ dự thầu phù hợp.

2. Những dấu hiệu nào cho thấy bên mời thầu đã cố tình chia nhỏ để tạo ra gói thầu chia thành nhiều phần độc lập nhằm né thầu rộng rãi?

Pháp luật đấu thầu cho phép tổ chức gói thầu chia thành nhiều phần độc lập khi việc phân chia này là hợp lý và phù hợp với tính chất của dự án. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, việc chia gói thầu có thể bị lợi dụng nhằm né tránh các quy định về đấu thầu hoặc hạn chế cạnh tranh.

Một số dấu hiệu thường gặp có thể cho thấy việc chia nhỏ gói thầu không hợp lý, chẳng hạn như:

• Các phần của gói thầu có tính chất công việc giống nhau hoặc có thể thực hiện chung, nhưng vẫn bị tách ra thành nhiều phần nhỏ.
• Giá trị của từng phần gói thầu được chia nhỏ bất thường, khiến mỗi phần không phải áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi.
• Việc phân chia gói thầu không dựa trên tiêu chí kỹ thuật hoặc yêu cầu thực tế của dự án.
• Có dấu hiệu ưu tiên hoặc tạo điều kiện cho một số nhà thầu cụ thể tham gia từng phần của gói thầu.

Nếu phát hiện những dấu hiệu này, các bên liên quan có thể xem xét phản ánh hoặc kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra và xử lý theo quy định pháp luật.

3. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm liên quan đến gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, bên liên quan nên tố cáo hoặc khiếu nại ở cơ quan nào?

Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm trong quá trình tổ chức gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, các bên liên quan như nhà thầu, tổ chức tư vấn hoặc cá nhân có quyền thực hiện khiếu nại hoặc tố cáo theo quy định của pháp luật.

Thông thường, việc khiếu nại hoặc kiến nghị trong đấu thầu được thực hiện theo trình tự sau:

• Gửi đơn kiến nghị hoặc khiếu nại đến bên mời thầu hoặc chủ đầu tư để yêu cầu giải thích hoặc xem xét lại quyết định liên quan đến đấu thầu;
• Nếu không được giải quyết thỏa đáng, có thể gửi kiến nghị đến người có thẩm quyền trong dự án hoặc cơ quan quản lý cấp trên;
• Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể gửi đơn tố cáo đến cơ quan thanh tra, cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu hoặc cơ quan có thẩm quyền khác.

Ngoài ra, trong một số trường hợp tranh chấp liên quan đến quyền lợi của nhà thầu, các bên cũng có thể khởi kiện ra tòa án hoặc yêu cầu trọng tài thương mại giải quyết theo quy định của pháp luật.

4. Tranh chấp phát sinh giữa các nhà thầu trúng các phần của gói thầu chia thành nhiều phần độc lập thì áp dụng cơ chế giải quyết nào theo quy định?

Trong gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, mỗi nhà thầu thường ký kết một hợp đồng riêng với chủ đầu tư hoặc bên mời thầu. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện dự án, các phần công việc có thể có sự liên quan nhất định, dẫn đến tranh chấp giữa các nhà thầu về trách nhiệm phối hợp, tiến độ hoặc phạm vi công việc.

Cơ chế giải quyết tranh chấp trong trường hợp này thường được xác định theo hợp đồng đã ký kết giữa các bên và quy định của pháp luật có liên quan. Thông thường, các phương thức giải quyết tranh chấp có thể bao gồm:

• Thương lượng và hòa giải giữa các bên liên quan;
• Giải quyết tranh chấp theo cơ chế quy định trong hợp đồng, ví dụ thông qua tổ chức tư vấn quản lý dự án hoặc cơ quan điều phối;
• Giải quyết tại trọng tài thương mại hoặc tòa án nếu tranh chấp không thể giải quyết bằng thương lượng.

Việc quy định rõ cơ chế phối hợp và giải quyết tranh chấp ngay từ giai đoạn soạn thảo hợp đồng là yếu tố quan trọng giúp hạn chế rủi ro pháp lý trong gói thầu chia thành nhiều phần độc lập.

5. Khi thay đổi nội dung hợp đồng liên quan đến một phần trong gói thầu chia thành nhiều phần độc lập, thủ tục pháp lý cần tuân thủ là gì?

Trong quá trình thực hiện dự án, có thể phát sinh nhu cầu điều chỉnh hoặc thay đổi nội dung hợp đồng liên quan đến một phần cụ thể của gói thầu chia thành nhiều phần độc lập. Tuy nhiên, việc thay đổi hợp đồng phải tuân thủ các quy định pháp luật về đấu thầu và hợp đồng xây dựng.

Thông thường, việc điều chỉnh hợp đồng cần thực hiện các bước như:

• Các bên thương lượng và thống nhất nội dung cần điều chỉnh;
• Lập phụ lục hợp đồng hoặc văn bản điều chỉnh hợp đồng để ghi nhận nội dung thay đổi;
• Bảo đảm việc điều chỉnh không làm thay đổi bản chất của gói thầu hoặc vi phạm quy định pháp luật về đấu thầu.

Trong một số trường hợp, nếu việc điều chỉnh hợp đồng làm thay đổi đáng kể phạm vi công việc hoặc giá trị hợp đồng, chủ đầu tư có thể phải báo cáo hoặc xin ý kiến cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về quản lý dự án và đấu thầu.

V. Bạn đang tìm một chuyên gia pháp lý uy tín để hỗ trợ vấn đề liên quan đến gói thầu chia thành nhiều phần độc lập?

Các vấn đề liên quan đến gói thầu chia thành nhiều phần độc lập thường liên quan đến nhiều quy định pháp luật khác nhau như pháp luật đấu thầu, quản lý dự án đầu tư, hợp đồng xây dựng và giải quyết tranh chấp thương mại. Nếu không nắm rõ quy định pháp luật, các bên tham gia đấu thầu rất dễ gặp phải rủi ro pháp lý trong quá trình tổ chức đấu thầu, ký kết hợp đồng hoặc thực hiện dự án.

Việc tìm đến luật sư hoặc đơn vị tư vấn pháp lý có kinh nghiệm trong lĩnh vực đấu thầu và hợp đồng xây dựng sẽ giúp các bên được hỗ trợ trong các vấn đề như: tư vấn xây dựng hồ sơ mời thầu, đánh giá tính hợp pháp của việc chia gói thầu, soạn thảo hợp đồng, xử lý tranh chấp giữa các nhà thầu và bảo đảm quá trình đấu thầu được thực hiện đúng quy định pháp luật.

Sự hỗ trợ của các chuyên gia pháp lý không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và thực hiện gói thầu chia thành nhiều phần độc lập trong thực tế.

Trên đây là các thông tin mang tính tham khảo, Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết về trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ cho Hãng luật NPLaw để được tư vấn ngay.