Quy định pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng

Sự cần thiết của quy định bảo vệ người tiêu dùng và quy định pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng. Quý khách hàng có thể liên hệ đến NPLaw để được tư vấn pháp lý cụ thể hơn về vấn đề này.

I. Sự cần thiết của quy định bảo vệ người tiêu dùng

Hiện nay khi nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển, nhu cầu và yêu cầu của người tiêu dùng cũng ngày càng cao. Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân trong các giao dịch hàng hóa và dịch vụ nên có các quy định, chính sách pháp luật chặt chẽ. Quy định bảo vệ người tiêu dùng không chỉ đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, thúc đẩy hoạt động tiêu dùng mà còn khuyến khích xây dựng môi trường kinh doanh bền vững, tạo động lực quan trọng cho nền kinh tế phát triển ổn định. Vậy pháp luật quy định như thế nào về vấn đề này? Hãy cùng NPLaw tìm hiểu qua nội dung bài viết dưới đây nhé!

II. Quy định pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng

1. Các nguyên tắc cơ bản trong quy định bảo vệ người tiêu dùng

Căn cứ theo Điều 6 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 quy định về nguyên tắc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng như sau:

• Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là trách nhiệm của Nhà nước, tổ chức, cá nhân và toàn xã hội.
• Quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng được công nhận, tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ theo quy định của pháp luật.
• Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng phải được chủ động thực hiện kịp thời, công bằng, minh bạch, đúng pháp luật.
• Hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không được xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân kinh doanh và tổ chức, cá nhân khác.
• Bảo đảm công bằng, bình đẳng, không phân biệt về giới, tự nguyện, không vi phạm pháp luật, không trái với thuần phong mỹ tục và đạo đức xã hội trong giao dịch giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh.

2. Quyền và nghĩa vụ trong quy định bảo vệ người tiêu dùng

Căn cứ theo Điều 4,5 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, quyền và nghĩa vụ trong quy định bảo vệ người tiêu dùng như sau:

Quyền của người tiêu dùng:

• Được bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, bảo vệ thông tin, quyền, lợi ích hợp pháp khác khi tham gia giao dịch, sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ do tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp.
• Được cung cấp hóa đơn, chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch; thông tin kịp thời, chính xác, đầy đủ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, nội dung giao dịch, nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và về tổ chức, cá nhân kinh doanh.
• Lựa chọn sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, tổ chức, cá nhân kinh doanh theo nhu cầu, điều kiện thực tế của mình; quyết định tham gia hoặc không tham gia giao dịch; thỏa thuận các nội dung giao dịch với tổ chức, cá nhân kinh doanh; được cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đúng với nội dung đã giao kết.
• Góp ý với tổ chức, cá nhân kinh doanh về giá, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, phong cách phục vụ, phương thức giao dịch và nội dung liên quan đến giao dịch giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh.
• Yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh bồi thường thiệt hại khi sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ không phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, không bảo đảm an toàn, đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng, công dụng, giá, nội dung khác theo quy định của pháp luật hoặc không đúng với đăng ký, thông báo, công bố, niêm yết, quảng cáo, giới thiệu, giao kết, cam kết của tổ chức, cá nhân kinh doanh.
• Tham gia xây dựng chính sách, pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hoặc đề nghị tổ chức xã hội khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.
• Được tư vấn, hỗ trợ, hướng dẫn về kiến thức và kỹ năng tiêu dùng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.
• Được tạo điều kiện lựa chọn môi trường tiêu dùng lành mạnh và bền vững.
• Được bảo vệ khi sử dụng dịch vụ công theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.
• Quyền khác theo quy định của pháp luật.

Nghĩa vụ của người tiêu dùng:

• Kiểm tra sản phẩm, hàng hóa trước khi nhận theo quy định của pháp luật; lựa chọn tiêu dùng sản phẩm, hàng hóa có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.
• Tiêu dùng không vi phạm pháp luật, không trái với thuần phong mỹ tục và đạo đức xã hội, không xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng, không gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của mình và của người khác.
• Tuân thủ điều kiện, hướng dẫn vận chuyển, bảo quản, sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; quy định về kiểm định, bảo vệ môi trường, tiêu dùng bền vững theo quy định của pháp luật.
• Thông tin kịp thời, chính xác cho cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan khi phát hiện sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ lưu hành trên thị trường không bảo đảm an toàn, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản của người tiêu dùng; hành vi của tổ chức, cá nhân kinh doanh xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
• Chịu trách nhiệm về việc cung cấp không chính xác hoặc không đầy đủ về thông tin liên quan đến giao dịch giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật.
• Nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

3. Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh

Căn cứ tại Chương II Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, trách nhiệm chung của tổ chức, cá nhân kinh doanh đối với người tiêu dùng như sau:

Bảo đảm an toàn, đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng, công dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bán, cung cấp cho người tiêu dùng:

• Tổ chức, cá nhân kinh doanh phải bảo đảm an toàn, đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng, công dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bán, cung cấp cho người tiêu dùng theo đúng nội dung đã đăng ký, thông báo, công bố, niêm yết, quảng cáo, giới thiệu, giao kết, cam kết hoặc theo quy định của pháp luật.
• Tổ chức, cá nhân kinh doanh phải cảnh báo sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có khả năng gây mất an toàn, ảnh hưởng xấu đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng và thông báo về các biện pháp phòng ngừa theo quy định của pháp luật.

Bảo vệ thông tin của người tiêu dùng:

• Tổ chức, cá nhân kinh doanh tự mình hoặc ủy quyền, thuê bên thứ ba thực hiện việc thu thập, lưu trữ, sử dụng, chỉnh sửa, cập nhật, hủy bỏ thông tin của người tiêu dùng phải bảo đảm an toàn, an ninh thông tin của người tiêu dùng theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.
• Trường hợp tổ chức, cá nhân kinh doanh ủy quyền hoặc thuê bên thứ ba thực hiện việc thu thập, lưu trữ, sử dụng, chỉnh sửa, cập nhật, hủy bỏ thông tin của người tiêu dùng thi phải được sự đồng ý của người tiêu dùng. Việc ủy quyền hoặc thuê bên thứ ba phải được thực hiện bằng văn bản, trong đó quy định rõ phạm vi, trách nhiệm của mỗi bên trong việc bảo vệ thông tin của người tiêu dùng theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.
• Trường hợp người tiêu dùng thực hiện giao dịch thông qua bên thứ ba thì bên thứ ba có trách nhiệm bảo vệ thông tin của người tiêu dùng theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Bảo đảm an toàn, an ninh thông tin của người tiêu dùng:

• Tổ chức, cá nhân kinh doanh phải bảo đảm an toàn, an ninh thông tin của người tiêu dùng mà họ thu thập, lưu trữ, sử dụng và có biện pháp ngăn ngừa các hành vi sau đây:
  • Đánh cắp hoặc tiếp cận thông tin trái phép;
  • Sử dụng thông tin trái phép;
  • Chỉnh sửa, cập nhật, hủy bỏ thông tin trái phép.
• Tổ chức, cá nhân kinh doanh phải tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của người tiêu dùng liên quan đến việc thông tin bị thu thập trái phép, sử dụng sai mục đích, phạm vi đã thông báo.
• Trong trường hợp hệ thống thông tin bị tấn công làm phát sinh nguy cơ mất an toàn, an ninh thông tin của người tiêu dùng, tổ chức, cá nhân kinh doanh hoặc bên lưu trữ thông tin liên quan phải thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong thời hạn 24 giờ kể từ thời điểm phát hiện hệ thống thông tin bị tấn công và thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn, an ninh thông tin của người tiêu dùng theo quy định của pháp luật về an ninh mạng, an toàn thông tin mạng, giao dịch điện tử và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Cung cấp thông tin về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung cho người tiêu dùng:

• Cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ về các nội dung sau đây:
  • Sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bao gồm: đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng, công dụng, giá, xuất xứ hàng hóa, thời hạn sử dụng, phí, chi phí, phương thức, thời hạn giao hàng, phương thức vận chuyển, thanh toán;
  • Tổ chức, cá nhân kinh doanh;
  • Nhận xét, đánh giá của người tiêu dùng về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, tổ chức, cá nhân kinh doanh (nếu có);
• Thực hiện ghi nhãn hàng hóa bảo đảm trung thực, rõ ràng, chính xác, phản ánh đúng bản chất của hàng hóa theo quy định của pháp luật;
• Niêm yết giá theo quy định của pháp luật về giá;
• Cung cấp thông tin về khả năng cung ứng linh kiện, phụ kiện thay thế của sản phẩm, hàng hóa;
• Cung cấp hướng dẫn sử dụng; chính sách bảo hành theo quy định tại Điều 30 của Luật này trong trường hợp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có bảo hành;
• Minh bạch thông tin về thành phần, chức năng, lợi ích khác biệt đối với sản phẩm, hàng hóa được sản xuất, dịch vụ được cung cấp dành riêng cho từng giới tính;
• Thông báo chính xác, đầy đủ cho người tiêu dùng về hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung trước khi giao dịch.

Cung cấp bằng chứng giao dịch:

• Tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm cung cấp cho người tiêu dùng hóa đơn, chứng từ, tài liệu liên quan đến giao dịch theo quy định của pháp luật hoặc theo yêu cầu của người tiêu dùng.
• Trường hợp giao dịch trên không gian mạng thì tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm tạo điều kiện cho người tiêu dùng truy cập, tải, lưu trữ và in hóa đơn, chứng từ, tài liệu theo quy định.

Trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của người tiêu dùng:

• Tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm tổ chức tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của người tiêu dùng.
• Tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm thông báo cho người tiêu dùng về việc tiếp nhận phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của người tiêu dùng trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được phản ánh, yêu cầu, khiếu nại đó.
• Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu sản phẩm, hàng hóa hoặc trực tiếp bán, cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng có trách nhiệm xây dựng, công khai quy trình tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của người tiêu dùng theo hình thức niêm yết ở vị trí dễ nhìn thấy tại trụ sở, địa điểm kinh doanh và đăng tải trên trang thông tin điện tử, phần mềm ứng dụng (nếu có).

Quy định tại khoản này không bắt buộc áp dụng đối với cá nhân hoạt động thương mại độc lập, thường xuyên, không phải đăng ký kinh doanh, tất cả doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật.

Trách nhiệm đối với sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật: Khi phát hiện sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật, tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm sau đây:

• Thu hồi và xử lý sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật theo quy định tại Điều 33 của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan;
• Thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong quá trình thu hồi và xử lý sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật;
• Báo cáo cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và cơ quan quản lý nhà nước có liên quan trước và sau khi thực hiện việc thu hồi; thực hiện việc thu hồi đúng nội dung đã báo cáo, thông báo và chịu các chi phí phát sinh trong quá trình thu hồi.

Bồi thường thiệt hại do sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật gây ra: Tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật do mình cung cấp gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng, kể cả khi tổ chức, cá nhân đó không biết hoặc không có lỗi trong việc phát sinh khuyết tật, trừ trường hợp miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại do sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật gây ra.

4. Vai trò của cơ quan quản lý nhà nước trong việc bảo vệ người tiêu dùng

Theo Điều 74 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, vai trò của cơ quan Nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng như sau:

• Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Bộ Công Thương là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Bộ, cơ quan ngang Bộ, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, có trách nhiệm triển khai hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực được phân công quản lý, phối hợp với Bộ Công Thương thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Ủy ban nhân dân các cấp, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại địa phương.

5. Giải quyết tranh chấp về bảo vệ người tiêu dùng

Theo Điều 54, 55 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, tranh chấp phát sinh giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh được giải quyết thông qua các phương thức sau đây:

• Thương lượng;
• Hòa giải;
• Trọng tài;
• Tòa án.

Không được thương lượng, hòa giải trong các trường hợp sau đây:

• Xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng;
• Vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội;
• Gây thiệt hại đến lợi ích của nhiều người tiêu dùng, trừ trường hợp xác định đầy đủ số lượng người tiêu dùng bị thiệt hại.

Phương thức giải quyết tranh chấp giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh được thực hiện theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc hình thức khác theo quy định của pháp luật có liên quan.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời thông tin, tài liệu theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong quá trình giải quyết tranh chấp giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có trách nhiệm bảo mật thông tin, tài liệu được cung cấp theo quy định của pháp luật.

III. Giải đáp một số câu hỏi về quy định bảo vệ người tiêu dùng

1. Vai trò của các tổ chức xã hội (ví dụ: Hội Bảo vệ người tiêu dùng) trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là gì? Làm thế nào để tăng cường hiệu quả hoạt động của các tổ chức này?

Pháp luật không quy định cụ thể vai trò của tổ chức xã hội trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tuy nhiên dựa trên các quy định liên quan có thể hiểu tổ chức xã hội có những vai trò sau:

• Thực hiện và bảo đảm cho các quy định của pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được tuân thủ và tôn trọng trên thực tế.
• Tổ chức xã hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng như một địa chỉ tin cậy để người tiêu dùng có thể nhận được sự tư vấn, hỗ trợ và tìm kiếm sự bảo vệ quyền lợi của mình. Thông qua việc Hội Bảo vệ người tiêu dùng đại diện người tiêu dùng khởi kiện hoặc tự mình khởi kiện vì lợi ích của người tiêu dùng.
• Có vai trò giám sát sự vận hành của thị trường, giám sát cách ứng xử của các nhà sản xuất, kinh doanh trên thị trường.

Căn cứ Điều 49 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, để tăng cường hiệu quả hoạt động của các tổ chức này Nhà nước khuyến khích các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được Nhà nước giao thực hiện một số nhiệm vụ về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và được Nhà nước hỗ trợ kinh phí theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, pháp luật về hội, quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Người tiêu dùng cần làm gì để tự bảo vệ mình tốt hơn trước những rủi ro trong giao dịch hàng hóa, dịch vụ?

Để tự bảo vệ mình tốt hơn trước những rủi ro trong giao dịch hàng hóa, dịch vụ người tiêu dùng cần lựa chọn sản phẩm của doanh nghiệp có uy tín, nói không với hàng hóa vi phạm đặc biệt là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu. Khi mua hàng hóa yêu cầu bên bán hàng cung cấp hóa đơn; cam kết thu hồi, bồi thường trong trường hợp hàng hóa có khuyết tật. Đối với loại hàng hóa có bảo hành yêu cầu bên bán hàng thực hiện đầy đủ quy định về bảo hành hàng hóa, như: điều kiện bảo hành, thời hạn bảo hành, địa điểm bào hành và thủ tục bảo hành.

3. Trong các nguyên tắc cơ bản của bảo vệ người tiêu dùng (an toàn, thông tin, lựa chọn, bồi thường, lắng nghe ý kiến), nguyên tắc nào bạn cho là quan trọng nhất và tại sao?

Trong các nguyên tắc cơ bản của bảo vệ người tiêu dùng được quy định tại Điều 6 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 thì nguyên tắc được xem là quan trọng nhất là bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng phải được chủ động thực hiện kịp thời, công bằng, minh bạch, đúng pháp luật. 

Bởi vì, một trong những vấn đề nan giải nhất trên thực tế là tình trạng sản phẩm kém chất lượng hoặc dịch vụ không đúng cam kết vẫn tồn tại. Bên cạnh đó, việc tiếp cận thông tin và khiếu nại của người tiêu dùng vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Một số khách hàng cảm thấy e ngại hoặc không biết cách thức khiếu nại khi có vấn đề xảy ra, do thiếu thông tin hoặc sự phức tạp trong quy trình khiếu nại. Do đó, việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng phải được chủ động thực hiện kịp thời nhưng vẫn đảm bảo theo đúng pháp luật để tránh những thiệt hại có thể xảy ra là hết sức cần thiết.

4. Nếu bị lừa khi mua hàng online thì người tiêu dùng cần làm gì và gửi khiếu nại đến đâu?

Theo Điều 4 và Điều 11 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, người tiêu dùng có quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hoặc đề nghị tổ chức xã hội khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Theo Điều 74 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, cơ quan Nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng như sau:

• Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Bộ Công Thương là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Bộ, cơ quan ngang Bộ, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, có trách nhiệm triển khai hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực được phân công quản lý, phối hợp với Bộ Công Thương thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Ủy ban nhân dân các cấp, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại địa phương.

Trước hết, người tiêu dùng cần khiếu nại trực tiếp đến người bán hoặc nhà sản xuất. Trong trường hợp khiếu nại không được giải quyết hoặc giải quyết không thỏa đáng, người tiêu dùng có thể gửi khiếu nại cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết là Cục cạnh tranh bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công thương), Sở Công thương hoặc Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh/thành phố.

Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng có thể gửi đơn khởi kiện đến toà án các cấp theo thủ tục Tố tụng dân sự. Nếu việc mua hàng qua mạng online mà bị bên bán hàng lừa đảo chiếm đoạt tiền thì người tiêu dùng phải làm đơn tố giác hoặc trình báo hành vi vi phạm của người bán hàng gửi đến cơ quan công an yêu cầu giải quyết.

5. Người tiêu dùng có thể khởi kiện nhà cung cấp dịch vụ nếu bị thiệt hại không? Trình tự thực hiện như thế nào?

Theo Điều 4 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh bồi thường thiệt hại khi sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ không phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, không bảo đảm an toàn, đo lường, số lượng, khối lượng, chất lượng, công dụng, giá, nội dung khác theo quy định của pháp luật hoặc không đúng với đăng ký, thông báo, công bố, niêm yết, quảng cáo, giới thiệu, giao kết, cam kết của tổ chức, cá nhân kinh doanh. Đồng thời cũng có quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hoặc đề nghị tổ chức xã hội khởi kiện để bảo vệ quyền lợi của mình theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Căn cứ theo Điều 70 Luật Bảo vệ người tiêu dùng 2023, bên khởi kiện là người tiêu dùng hoặc tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có quyền khởi kiện đến Tòa án giải quyết theo trình tự, thủ tục quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự như sau:

• Bước 1: Theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người khởi kiện nộp đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền giải quyết.
• Bước 2: Tòa án nhận đơn và phân công thẩm phán xem xét đơn: Khoản 2 Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công Thẩm phán xem xét đơn khởi kiện.
• Bước 3: Thụ lý vụ án: Quy định tại Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, sau khi nhận đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán phải thông báo ngay cho người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí và thụ lý vụ án theo thủ tục.
• Bước 4: Tiến hành hòa giải theo Điều 205 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
• Bước 5: Chuẩn bị xét xử
• Bước 6: Đưa vụ án ra xét xử ở phiên tòa sơ thẩm.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về quy định bảo vệ người tiêu dùng

Trên đây là thông tin giải đáp vướng mắc về quy định bảo vệ người tiêu dùng mà NPLaw gửi đến Quý độc giả. Nếu Quý độc giả có bất kỳ vướng mắc nào liên quan cần giải đáp thêm, xin vui lòng liên hệ ngay với NPLaw,