Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển, vai trò của Giám đốc Tài chính (CFO) trong công ty cổ phần trở nên ngày càng quan trọng, đặc biệt là trong việc đảm bảo quản lý tài chính minh bạch, hiệu quả và tuân thủ pháp luật. Với đặc thù là loại hình doanh nghiệp có nhiều cổ đông và thường xuyên huy động vốn từ thị trường, công ty cổ phần chịu sự điều chỉnh chặt chẽ bởi các quy định pháp luật liên quan đến tổ chức, quản trị và hoạt động tài chính. Do đó, việc tìm hiểu quy định pháp luật về vị trí CFO trong công ty cổ phần không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp, mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi của các cổ đông và đảm bảo sự phát triển bền vững của công ty.
CFO (Giám đốc Tài chính) trong công ty cổ phần là người giữ vai trò quan trọng trong việc quản lý và điều hành toàn bộ hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Với đặc thù hoạt động minh bạch và chịu sự giám sát của nhiều cổ đông, vị trí CFO không chỉ đảm bảo hiệu quả tài chính mà còn góp phần vào chiến lược phát triển bền vững của công ty. Sau đây, kính mời quý độc giả cùng NPLaw tìm hiểu các vấn đề pháp lý liên quan đến CFO công ty cổ phần.
I. Tìm hiểu về CFO công ty cổ phần
Giám đốc Tài chính (CFO) của một công ty cổ phần là người chịu trách nhiệm cao nhất trong việc quản lý các hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Vai trò của CFO không chỉ giới hạn ở việc kiểm soát ngân sách, báo cáo tài chính, mà còn bao gồm việc xây dựng chiến lược tài chính dài hạn, đảm bảo sự minh bạch và hiệu quả trong quản trị dòng tiền, đồng thời hỗ trợ Ban Giám đốc và Hội đồng Quản trị trong việc ra quyết định đầu tư, huy động vốn và phân phối lợi nhuận.

Trong công ty cổ phần, nơi có nhiều cổ đông và thường xuyên phải báo cáo tài chính công khai, vai trò của CFO đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo tuân thủ pháp luật, chuẩn mực kế toán cũng như tạo dựng niềm tin với nhà đầu tư và thị trường.
II. Quy định pháp luật về CFO công ty cổ phần
1. CFO công ty cổ phần là ai?
CFO (Chief Financial Officer) của công ty cổ phần là người đứng đầu bộ phận tài chính của công ty, chịu trách nhiệm quản lý, điều hành và giám sát tất cả các hoạt động tài chính của công ty.
2. Tiêu chuẩn, điều kiện trở thành CFO công ty cổ phần?
Theo quy định tại Điều 15 Thông tư 33/2024/TT-NHNN, để trở thành Giám đốc tài chính (CFO) của một công ty cổ phần, cần đáp ứng các yêu cầu về tiêu chuẩn và điều kiện sau:
- Không thuộc các trường hợp không được đảm nhiệm chức vụ Giám đốc theo các quy định của pháp luật;
- CFO cần phải có phẩm chất đạo đức tốt, trung thực và đáng tin cậy;
- CFO phải có ít nhất bằng đại học trong các ngành kinh tế, tài chính, kế toán, ngân hàng, quản trị kinh doanh, hoặc các lĩnh vực liên quan;
- Ít nhất 2 năm kinh nghiệm ở vị trí điều hành trong một tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp có vốn chủ sở hữu đáng kể;
- Ít nhất 3 năm kinh nghiệm quản lý trong lĩnh vực tài chính, kế toán, ngân hàng hoặc kiểm toán;
- Ít nhất 5 năm làm việc trực tiếp trong lĩnh vực tài chính;
- Cư trú tại Việt Nam trong suốt thời gian đương nhiệm.
Như vậy, để trở thành Giám đốc tài chính (CFO) của một công ty cổ phần, ứng viên cần đáp ứng các yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp, trình độ học vấn và kinh nghiệm công tác theo quy định của pháp luật.
3. Trách nhiệm của CFO công ty cổ phần?
Theo quy định tại Khoản 3, Điều 162 Luật Doanh nghiệp 2020, trách nhiệm của CFO trong công ty cổ phần được quy định như sau:

- Quyết định công việc kinh doanh hàng ngày;
- Tổ chức thực hiện nghị quyết của Hội đồng quản trị;
- Thực hiện kế hoạch kinh doanh và phương án đầu tư;
- Đề xuất cơ cấu tổ chức và quy chế quản lý nội bộ;
- Bổ nhiệm, miễn nhiệm các chức danh quản lý;
- Quyết định tiền lương và phúc lợi;
- Tuyển dụng lao động;
- Đề xuất phương án trả cổ tức hoặc xử lý lỗ;
- Thực hiện các quyền và nghĩa vụ khác.
Tóm lại, CFO không chỉ là người quản lý tài chính mà còn là người đóng vai trò chủ chốt trong việc điều hành và phát triển các hoạt động tài chính của công ty cổ phần.
III. Giải đáp một số câu hỏi về CFO công ty cổ phần
1. CFO công ty cổ phần có bắt buộc phải là người đại diện pháp luật không?
Theo quy định tại Khoản 2 Điều 137 Luật Doanh nghiệp 2020, người đại diện theo pháp luật của công ty có thể là Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, tùy vào quy định của Điều lệ công ty. Nếu công ty có một người đại diện theo pháp luật, thì Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Giám đốc/Tổng giám đốc sẽ là người đại diện pháp luật. Nếu công ty có nhiều người đại diện theo pháp luật, thì Chủ tịch Hội đồng quản trị và Giám đốc/Tổng giám đốc sẽ đương nhiên là người đại diện pháp luật của công ty.
Do đó, CFO không nhất thiết phải là người đại diện pháp luật và có thể không đồng thời đảm nhận vai trò này.
2. Có được thuê cá nhân về làm CFO công ty cổ phần không?
Căn cứ khoản 1 Điều 162 của Luật Doanh nghiệp 2020, Hội đồng quản trị có quyền bổ nhiệm một thành viên Hội đồng quản trị hoặc thuê người khác làm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. Mặc dù chức danh CFO không phải là chức danh bắt buộc trong công ty cổ phần, nhưng công ty có thể bổ nhiệm hoặc thuê cá nhân để đảm nhận vị trí này tùy thuộc vào cơ cấu tổ chức và nhu cầu điều hành.
Như vậy, công ty cổ phần hoàn toàn có thể thuê cá nhân ngoài công ty để làm CFO, miễn là người đó đáp ứng các yêu cầu chuyên môn và các quy định pháp lý liên quan.
3. Có được đồng thời làm CFO của nhiều công ty cổ phần không?
Theo quy định tại Điều 162, Điều 65 và Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, không cấm một người đồng thời làm giám đốc, tổng giám đốc hoặc người đại diện theo pháp luật của nhiều công ty cổ phần, trừ khi Điều lệ công ty có quy định khác. Tuy nhiên, các công ty có thể quy định trong Điều lệ của mình về việc có hạn chế hay không đối với việc một người làm giám đốc hay tổng giám đốc của nhiều công ty cùng lúc.
Vì vậy, trừ khi Điều lệ của các công ty có quy định khác, có thể đảm nhiệm chức vụ giám đốc hoặc tổng giám đốc của nhiều công ty cổ phần.
4. CFO công ty cổ phần có vai trò và trách nhiệm gì trong việc quản lý tài chính doanh nghiệp?
CFO (Giám đốc tài chính) của công ty cổ phần đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc quản lý tài chính và định hướng chiến lược tài chính của doanh nghiệp. Cụ thể, CFO có các vai trò và trách nhiệm sau:
- CFO là người đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn chiến lược cho CEO và ban giám đốc. Họ cần phải cung cấp các báo cáo tài chính chính xác và kịp thời để hỗ trợ quá trình ra quyết định chiến lược.
- CFO phải bảo đảm rằng các chiến lược được đề xuất không chỉ phù hợp với mục tiêu dài hạn của công ty mà còn tuân thủ các nguyên tắc tài chính, giúp đảm bảo sự bền vững tài chính.
- CFO chịu trách nhiệm trực tiếp điều hành các chiến lược tài chính, đảm bảo cân đối chi phí và tối đa hóa lợi nhuận cho công ty.
- CFO lãnh đạo và quản lý các hoạt động tài chính như lập ngân sách, kiểm soát chi phí, quản lý dòng tiền và tài sản của công ty.
- CFO có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và duy trì mối quan hệ với các đối tác tài chính, nhà đầu tư, ngân hàng và các tổ chức tín dụng. Họ có thể ảnh hưởng đến các quyết định tài chính quan trọng, từ việc huy động vốn đến việc đàm phán các thỏa thuận tài chính.
- CFO cũng là người giúp công ty xây dựng các chiến lược tài chính để duy trì sự ổn định và phát triển lâu dài, từ việc quản lý rủi ro tài chính đến việc thiết lập các mối quan hệ đối tác vững chắc.
Tóm lại, CFO công ty cổ phần không chỉ là người quản lý tài chính mà còn là một nhà lãnh đạo chiến lược, người tư vấn và đưa ra các quyết định tài chính quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của công ty. Đồng thời, họ cũng giữ vai trò như một nhà ngoại giao trong việc duy trì mối quan hệ với các đối tác tài chính, tạo dựng niềm tin và hỗ trợ các hoạt động huy động vốn, đầu tư của công ty.
5. CFO công ty cổ phần có bắt buộc phải là thành viên Hội đồng quản trị không?
Căn cứ khoản 1 Điều 162 Luật Doanh nghiệp 2020, Hội đồng quản trị có thể bổ nhiệm một thành viên Hội đồng quản trị hoặc thuê người khác làm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. Tương tự, chức danh CFO là một chức vụ điều hành, không phải là chức danh bắt buộc trong cơ cấu tổ chức quản lý của công ty cổ phần theo quy định của Luật Doanh nghiệp. Do đó, việc một người đảm nhiệm vị trí CFO không bắt buộc phải là thành viên Hội đồng quản trị, trừ khi Điều lệ công ty có quy định khác.
Như vậy, CFO công ty cổ phần không bắt buộc phải là thành viên Hội đồng quản trị.
6. CFO công ty cổ phần cần đáp ứng những điều kiện gì về trình độ và kinh nghiệm theo quy định pháp luật?
Để trở thành Giám đốc tài chính (CFO) của một công ty cổ phần, ứng viên cần đáp ứng các điều kiện về trình độ học vấn, kinh nghiệm và phẩm chất đạo đức theo quy định tại Điều 15 Thông tư 33/2024/TT-NHNN, cụ thể như sau:
- CFO phải có phẩm chất đạo đức tốt, trung thực và đáng tin cậy trong công việc;
- CFO phải có ít nhất bằng đại học trong các ngành như kinh tế, tài chính, kế toán, ngân hàng, quản trị kinh doanh hoặc các lĩnh vực liên quan;
- Ít nhất 2 năm kinh nghiệm ở vị trí điều hành trong một tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp có vốn chủ sở hữu đáng kể;
- Ít nhất 3 năm kinh nghiệm quản lý trong các lĩnh vực tài chính, kế toán, ngân hàng hoặc kiểm toán;
- Ít nhất 5 năm làm việc trực tiếp trong lĩnh vực tài chính, bao gồm các công việc liên quan đến kế toán, ngân hàng, tài chính doanh nghiệp, kiểm toán;
- Cư trú tại Việt Nam trong suốt thời gian đương nhiệm.
Tóm lại, để trở thành CFO của công ty cổ phần, ứng viên không chỉ cần có nền tảng học vấn vững chắc mà còn phải có kinh nghiệm thực tế trong các lĩnh vực tài chính, quản lý và cần tuân thủ các yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về CFO công ty cổ phần
Trên đây là bài viết của NPLaw về CFO công ty cổ phần, với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm NPLaw luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và hỗ trợ Quý khách hàng các vấn đề pháp lý liên quan đến CFO công ty cổ phần. Nếu cần hỗ trợ về các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ với NPLaw theo thông tin sau: