Quy định pháp luật về chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài

Trong quá trình sinh sống và làm việc tại Việt Nam, người nước ngoài được quản lý bởi các loại visa khác nhau, phù hợp với mục đích nhập cảnh ban đầu vào Việt Nam. Tuy nhiên, dễ dàng phát sinh trường hợp người nước ngoài thay đổi định hướng, thay đổi công việc và có các chuyển biến đời sống khác dẫn đến nhu cầu cần thay đổi loại visa tạm trú hiện tại, có nhu cầu tìm hiểu về việc chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài. Chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài là một thủ tục cần thực hiện nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người nước ngoài cư trú tại Việt Nam. NPLaw xin gửi đến Quý Khách hàng bài viết cung cấp thông tin liên quan đến chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài.

I. Thực trạng chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài trong giai đoạn hiện nay

Thực trạng chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài tại Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đang có những thay đổi và phát triển nhất định, tuy nhiên vẫn tồn tại một số thách thức và điểm cần lưu ý. 

Trước đây, việc chuyển đổi mục đích visa (ví dụ từ du lịch sang làm việc) gần như bắt buộc phải xuất cảnh khỏi Việt Nam để xin loại visa mới. Tuy nhiên, Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam sửa đổi năm 2019 (có hiệu lực từ 01/7/2020) đã cho phép một số trường hợp đặc biệt được chuyển đổi ngay tại Việt Nam. Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi hơn rất nhiều cho người nước ngoài, giảm bớt chi phí và thời gian di chuyển, đặc biệt trong bối cảnh các hạn chế đi lại do dịch bệnh trước đây. 

Ngoài ra, Việt Nam đã mở rộng cấp thị thực điện tử cho công dân của hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ, và cho phép e-visa có giá trị nhiều lần nhập cảnh. Điều này giúp quá trình nhập cảnh ban đầu trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn.

II. Chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài là gì?

1. Khái niệm về chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài

Trong bối cảnh pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, "chuyển đổi loại visa tạm trú" (hay còn gọi là chuyển đổi mục đích thị thực hoặc chuyển đổi diện thị thực) là quá trình một người nước ngoài đang cư trú hợp pháp tại Việt Nam bằng một loại thị thực (visa) hoặc thẻ tạm trú nhất định, thực hiện các thủ tục cần thiết để thay đổi sang một loại thị thực/thẻ tạm trú khác, phù hợp với mục đích lưu trú mới của họ mà không cần phải xuất cảnh khỏi Việt Nam.

Tóm lại, chuyển đổi loại visa tạm trú là một cơ chế quan trọng, tạo sự linh hoạt và thuận lợi cho người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam, cho phép họ điều chỉnh tình trạng pháp lý của mình phù hợp với mục đích mới mà không cần rời khỏi lãnh thổ Việt Nam.

2. Thực hiện chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài có khó không?

Mặc dù đã có nhiều cải cách, nhưng các quy định về hồ sơ, biểu mẫu và quy trình vẫn còn khá phức tạp, đòi hỏi người nộp hồ sơ (hoặc đơn vị bảo lãnh) phải có sự am hiểu nhất định về luật pháp và kinh nghiệm thực tiễn. Việc thiếu sót hồ sơ, không nắm rõ quy định có thể dẫn đến việc hồ sơ bị trả lại, kéo dài thời gian giải quyết, ảnh hưởng đến kế hoạch làm việc, sinh sống của người nước ngoài. 

Vì vậy, có thể nhận định cơ bản thủ tục chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài không hề dễ dàng.

III. Quy định pháp luật liên quan đến chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài

1. Quy định cần lưu ý liên quan đến chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài

Để chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài tại Việt Nam một cách thuận lợi và hợp pháp, có một số quy định và lưu ý quan trọng mà bạn cần nắm rõ như sau:

• Visa/Thẻ tạm trú hiện tại phải còn thời hạn hợp lệ (trong trường hợp visa không hợp lệ hoặc hết hạn, có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 18 Nghị định 144/2021/NĐ-CP);
• Quy trình và thủ tục thực hiện chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài tại Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014;
• Các trường hợp được phép chuyển đổi mục đích visa tại Việt Nam: Theo quy định hiện hành, không phải tất cả các loại visa đều được phép chuyển đổi mục đích tại Việt Nam mà không cần xuất cảnh. 
• Các trường hợp không được chuyển đổi mục đích visa tại Việt Nam;
• …

Việc tuân thủ đúng các quy định và chuẩn bị kỹ lưỡng là yếu tố then chốt để quá trình chuyển đổi loại visa tạm trú diễn ra suôn sẻ.

2. Quy trình và thủ tục thực hiện chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài

Về bản chất chuyển visa du lịch thành visa lao động là xin cấp visa lao động mới. Do đó, theo quy định tại khoản 2 Điều 19 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014 thì:

(1) Hồ sơ cần thiết để chuyển visa:

• Hộ chiếu và visa gốc của người nước ngoài.
• Tờ khai xin cấp visa Việt Nam
• Xác nhận tạm trú của công an xã, phường nơi người nước ngoài tạm trú tại Việt Nam;
• Một số giấy tờ khác theo yêu cầu của Cơ quan xuất nhập cảnh.

(2) Thủ tục 

Trình tự, thủ tục cấp thị thực theo quy định tại Điều 19 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam năm 2014  như sau:

• Nộp hồ sơ đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân mời, bảo lãnh để làm thủ tục tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc cơ quan có thẩm quyền của Bộ Ngoại giao.
• Cơ quan, tổ chức, cá nhân mời, bảo lãnh trong hồ sơ đề nghị trực tiếp gửi văn bản đề nghị cấp thị thực kèm theo hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế của người nước ngoài tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc cơ quan có thẩm quyền của Bộ Ngoại giao.
• Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc cơ quan có thẩm quyền của Bộ Ngoại giao xem xét cấp thị thực.

3. Cần lưu ý những gì để tránh vi phạm liên quan đến chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài

Khi nhập cảnh vào Việt Nam, mỗi người nước ngoài đều được cấp visa theo mục đích cụ thể như du lịch, công tác, lao động, đầu tư hoặc thăm thân. Tuy nhiên, trong quá trình lưu trú, nếu mục đích lưu trú của bạn thay đổi so với mục đích ghi nhận trong visa ban đầu, quý Khách hàng phải thực hiện thủ tục chuyển đổi mục đích visa Việt Nam theo đúng quy định pháp luật.

Quý Khách hàng/Người nước ngoài có nhu cầu chuyển đổi loại visa tạm trú cần lưu ý:

• Kiểm tra kỹ loại visa đang sử dụng và mục đích lưu trú thực tế.
• Xác định xem có thuộc trường hợp được phép chuyển đổi theo luật hay không.
• Chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục làm visa đúng trình tự để tránh rủi ro.

IV. Giải đáp các thắc mắc liên quan chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài

1. Nếu visa tạm trú của người nước ngoài đã hết hạn, họ có thể yêu cầu chuyển đổi được không?

Việc này được quy định rõ trong Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam (đặc biệt là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 01/7/2020 và các sửa đổi sau đó) và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Việc visa còn hạn, hợp lệ là điều kiện tiên quyết để được xem xét chuyển đổi mục đích thị thực hoặc gia hạn tạm trú. Nếu visa đã hết hạn, người nước ngoài đã vi phạm quy định về cư trú. Như vậy, visa tạm trú hết hạn không thể chuyển đổi.

2. Trong trường hợp hồ sơ chuyển đổi loại visa tạm trú bị từ chối, người nước ngoài có thể kháng cáo không?

Khi hồ sơ chuyển đổi loại visa tạm trú của người nước ngoài tại Việt Nam bị từ chối, họ hoàn toàn có quyền kháng cáo (khiếu nại) theo quy định của pháp luật. Đây là một quyền lợi pháp lý để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp hồ sơ.

Quyền khiếu nại của công dân (bao gồm cả người nước ngoài đang cư trú hợp pháp tại Việt Nam) đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước được quy định cụ thể trong Luật Khiếu nại năm 2011 và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam (Mặc dù không đi sâu vào chi tiết thủ tục khiếu nại, nhưng luật này cũng nêu rõ các quyền và nghĩa vụ của người nước ngoài, bao gồm quyền khiếu nại).

3. Có cần phải phỏng vấn để chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài hay không?

Không phải lúc nào cũng cần phỏng vấn để chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài tại Việt Nam. Việc phỏng vấn có thể được yêu cầu tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, tùy thuộc vào loại visa và mục đích chuyển đổi và tuỳ thuộc quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

4. Thời gian xử lý hồ sơ chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài thường là bao lâu?

Theo quy định tại Điều 19 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam năm 2014 có nội dung như sau:

3. Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc cơ quan có thẩm quyền của Bộ Ngoại giao xem xét cấp thị thực.

Như vậy, thủ tục chuyển đổi visa du lịch thực hiện trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, Cục Quản lý xuất nhập cảnh xem xét cấp thị thực.

5. Nếu visa tạm trú của người nước ngoài đã bị từ chối, họ có thể chuyển đổi sang loại visa khác không?

Nếu hồ sơ chuyển đổi loại visa tạm trú của người nước ngoài đã bị từ chối, họ không thể tiếp tục yêu cầu chuyển đổi sang loại visa khác ngay lập tức trong khi vẫn đang ở Việt Nam. Quyết định từ chối có nghĩa là hồ sơ hiện tại không đáp ứng các tiêu chí pháp lý để được cấp loại visa mới. Nếu visa tạm trú hiện tại đã hết hạn (trong quá trình chờ duyệt hồ sơ chuyển đổi hoặc đã hết trước đó), người nước ngoài đang ở trong tình trạng cư trú bất hợp pháp và phải đối mặt với các hình phạt hành chính, bao gồm tiền phạt và khả năng bị buộc xuất cảnh hoặc trục xuất.

Khi đã bị từ chối một lần, việc nộp lại hồ sơ cho một loại visa khác mà không có sự thay đổi đáng kể về tình hình hoặc không khắc phục được lý do từ chối ban đầu, khả năng cao cũng sẽ tiếp tục bị từ chối.

V. Tại sao nên tìm luật sư tư vấn liên quan đến chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài

Thủ tục chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài có thể gây khó khăn cho Quý Khách hàng trong quá trình thực hiện. Vì vậy, Quý Khách hàng có thể xem xét tìm luật sư tư vấn liên quan đến chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài.

Hiểu được nhu cầu tìm hiểu quy định về chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài của Quý Khách hàng, Công ty Luật TNHH Ngọc Phú sẽ hỗ trợ, tư vấn cho Quý Khách hàng các vấn đề về chuyển đổi loại visa tạm trú cho người nước ngoài. Quý độc giả có thể liên hệ ngay tới NPLaw để được các luật sư dày dặn kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn, thủ tục pháp lý của NPLaw tư vấn tận tình và nhanh chóng.