Với sự biến động của tỷ giá hối đoái và nhu cầu bảo vệ tài sản trước sự thay đổi của nền kinh tế trong nước và quốc tế, nhiều cá nhân và doanh nghiệp đã lựa chọn đầu tư ngoại tệ như một công cụ tài chính để tối đa hóa lợi nhuận. Việc đầu tư vào các đồng tiền quốc tế không chỉ giúp đa dạng hóa danh mục đầu tư mà còn mang lại cơ hội sinh lời từ sự thay đổi của tỷ giá. Sau đây, kính mời quý độc giả cùng NPLaw tìm hiểu các vấn đề pháp lý liên quan đến đầu tư ngoại tệ.

I. Vai trò của đầu tư ngoại tệ

Đầu tư ngoại tệ đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, không chỉ đối với các cá nhân, doanh nghiệp mà còn đối với nền kinh tế quốc gia. Đối với nhà đầu tư, đầu tư ngoại tệ giúp bảo vệ tài sản trước sự biến động của tỷ giá và lạm phát trong nước, đồng thời tạo ra cơ hội sinh lời thông qua chênh lệch tỷ giá giữa các đồng tiền. Ngoài ra, đầu tư ngoại tệ còn đóng góp vào việc đa dạng hóa danh mục đầu tư, giúp giảm rủi ro và tăng tính ổn định tài chính cá nhân hoặc doanh nghiệp.

Đối với nền kinh tế quốc gia, đầu tư ngoại tệ thúc đẩy các hoạt động ngoại hối, cải thiện tình hình dự trữ ngoại tệ, từ đó hỗ trợ chính sách tiền tệ của Nhà nước. Việc duy trì mức dự trữ ngoại tệ hợp lý giúp đảm bảo tính ổn định của đồng nội tệ, hỗ trợ cho các hoạt động thương mại quốc tế và cân đối cán cân thanh toán quốc gia. Thêm vào đó, đầu tư ngoại tệ cũng góp phần thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường tài chính, tạo cơ hội phát triển các sản phẩm tài chính mới và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

II. Quy định pháp luật về đầu tư ngoại tệ

1. Đầu tư ngoại tệ là gì?

Đầu tư ngoại tệ là việc sử dụng các nguồn lực tài chính để mua và nắm giữ các loại ngoại tệ (tiền tệ của các quốc gia khác) với mục đích sinh lời từ sự thay đổi tỷ giá giữa ngoại tệ và đồng nội tệ (VND). Mục tiêu của việc đầu tư ngoại tệ là tận dụng sự biến động của tỷ giá hối đoái để thu lợi nhuận, thông qua việc mua khi tỷ giá thấp và bán khi tỷ giá cao.

2. Điều kiện để thực hiện đầu tư ngoại tệ

Để thực hiện đầu tư ngoại tệ nhà đầu tư cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

  • Theo quy định tại Điều 5 Thông tư 06/2019/TT-NHNN, nhà đầu tư nước ngoài phải mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp hoặc gián tiếp bằng ngoại tệ tại ngân hàng thương mại được phép hoạt động ngoại hối tại Việt Nam. Mọi giao dịch đầu tư (góp vốn, chuyển lợi nhuận, thoái vốn…) bằng ngoại tệ phải thực hiện qua tài khoản này.
  • Hoạt động đầu tư phải thuộc ngành nghề được phép đầu tư theo Luật Đầu tư 2020. Nếu là nhà đầu tư nước ngoài, cần đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường, không thuộc các ngành bị cấm hoặc hạn chế.
  • Mọi hoạt động sử dụng ngoại tệ tại Việt Nam phải tuân thủ quy định tại chương 3 pháp lệnh Ngoại hối 2005, sửa đổi bổ sung 2013 về sử dụng ngoại tệ trên lãnh thổ Việt Nam (chỉ được dùng ngoại tệ trong các giao dịch được phép). Phải thực hiện chuyển đổi ngoại tệ khi cần thiết thông qua các ngân hàng được phép hoạt động ngoại hối.

Như vậy, nhà đầu tư cần đáp ứng đủ các điều kiện nêu trên khi thực hiện đầu tư bằng ngoại tệ tại Việt Nam.

3. Quy định về thời hạn và phạm vi đầu tư ngoại tệ

Theo Điều 4 và Điều 9 Thông tư 02/2021/TT-NHNN, tổ chức tín dụng được phép có quyền thực hiện các giao dịch ngoại tệ với thời hạn và  phạm vi như sau:

- Về thời hạn đầu tư ngoại tệ:

  • Tổ chức tín dụng được phép có quyền tự quy định thời gian giao dịch với đối tác, phù hợp với khả năng quản lý và đặc thù hoạt động.
  • Nếu phát sinh giao dịch ngoài thời gian quy định, tổ chức tín dụng được phép phải có biện pháp kiểm soát rủi ro cụ thể, giao dịch đó phải được người có thẩm quyền phê duyệt, phải ghi nhận vào trạng thái ngoại tệ của tổ chức vào ngày giao dịch.

- Về phạm vi đầu tư ngoại tệ:

  • Tổ chức tín dụng được phép có thể thực hiện giao dịch giao ngay, kỳ hạn, hoán đổi và quyền chọn với tổ chức tín dụng được phép khác. Đồng thời, họ cũng được giao dịch giao ngay, kỳ hạn, hoán đổi và bán quyền chọn với tổ chức kinh tế; giao dịch giao ngay và kỳ hạn với người cư trú là tổ chức hoặc cá nhân. 
  • Đối với người không cư trú là tổ chức hoặc cá nhân, tổ chức tín dụng chỉ được phép thực hiện giao dịch giao ngay; 
  • Đối với nhà đầu tư nước ngoài không cư trú sở hữu trái phiếu Chính phủ bằng đồng Việt Nam tại thị trường trong nước, họ được phép giao dịch bán ngoại tệ kỳ hạn để phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

III. Giải đáp một số câu hỏi về đầu tư ngoại tệ

1. Nhà đầu tư có thể mua và giữ ngoại tệ mà không chuyển đổi không?

​Hiện nay, pháp luật Việt Nam không có quy định cấm nhà đầu tư mua và nắm giữ ngoại tệ mà không chuyển đổi sang đồng Việt Nam (VND). Tuy nhiên, việc mua và nắm giữ ngoại tệ phải tuân thủ các quy định về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.​

Như vậy, nhà đầu tư có thể mua và nắm giữ ngoại tệ mà không chuyển đổi sang VND, việc nắm giữ ngoại tệ không chuyển đổi cần phải phù hợp với các quy định về tỷ giá, hạn mức giao dịch và báo cáo giao dịch theo quy định của pháp luật.​

2. Đầu tư ngoại tệ có bị đánh thuế không?

​Theo quy định tại điểm e, Khoản 8, Điều 5 của Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2008, hoạt động kinh doanh ngoại tệ được liệt kê là đối tượng không chịu thuế GTGT.

Đối với các loại thuế khác thì hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa có quy định cụ thể về việc đánh thuế đối với hoạt động đầu tư ngoại tệ.

Do đó, các giao dịch liên quan đến mua bán hoặc trao đổi ngoại tệ không bị đánh thuế.

3. Ngân hàng nào được phép cung cấp dịch vụ đầu tư ngoại tệ?

Theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 02/2021/TT-NHNN, các ngân hàng được phép cung cấp dịch vụ đầu tư ngoại tệ tại Việt Nam là:

  • Ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước cấp phép hoạt động ngoại hối;
  • Tổ chức tín dụng phi ngân hàng (như công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính) được phép kinh doanh ngoại hối;
  • Chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam và được cấp phép cung ứng dịch vụ ngoại hối.

Như vậy, những tổ chức này được gọi chung là tổ chức tín dụng được phép, tức là các đơn vị được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp phép cung cấp dịch vụ đầu tư ngoại tệ theo đúng quy định pháp luật.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về đầu tư ngoại tệ

Trên đây là bài viết của NPLaw về đầu tư ngoại tệ, với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm NPLaw luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và hỗ trợ Quý khách hàng các vấn đề pháp lý liên quan đến đầu tư ngoại tệ. Nếu cần hỗ trợ về các vấn đề pháp lý pháp, hãy liên hệ với NPLaw theo thông tin sau: