Trong bối cảnh ngày càng phát triển của công nghệ thông tin và các nền tảng mạng xã hội, việc quảng cáo bài thuốc y học cổ truyền đang trở thành một xu hướng phổ biến. Tuy nhiên, điều này cũng kéo theo những vấn đề về chất lượng và tính minh bạch của các thông tin quảng cáo. Một trong những vấn đề nổi cộm là tình trạng quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền, gây hiểu nhầm và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người tiêu dùng. Để bảo vệ quyền lợi và sức khỏe cộng đồng, pháp luật Việt Nam đã đưa ra các quy định chặt chẽ nhằm ngăn chặn hành vi quảng cáo sai sự thật, đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong việc cung cấp thông tin về các bài thuốc. Các quy định này không chỉ giúp kiểm soát các sản phẩm y học cổ truyền mà còn tạo ra một môi trường lành mạnh cho thị trường thuốc.
Tình trạng quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền hiện nay đang trở thành vấn đề nghiêm trọng trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, YouTube, và Facebook. Những quảng cáo này không chỉ gây hiểu nhầm về hiệu quả chữa bệnh mà còn tiềm ẩn nguy cơ đe dọa sức khỏe. Sau đây, kính mời quý độc giả cùng NPLaw tìm hiểu các vấn đề pháp lý liên quan đến quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền.
I. Tìm hiểu về quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền
1. Quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền được hiểu như thế nào?
Quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền được hiểu là hành vi cung cấp thông tin không chính xác, gây hiểu nhầm hoặc tạo ra ấn tượng sai lệch về các đặc tính, công dụng, hiệu quả của bài thuốc.
2. Tình trạng quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền hiện nay
Trong những năm gần đây, với sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng mạng xã hội và truyền thông điện tử, việc quảng cáo bài thuốc y học cổ truyền đã trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, một vấn đề nghiêm trọng cũng phát sinh từ đây là tình trạng quảng cáo sai sự thật về các bài thuốc này.
Nhiều cá nhân và tổ chức đã lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người tiêu dùng để thổi phồng công dụng của bài thuốc, đưa ra những thông tin không chính xác hoặc gây hiểu lầm về hiệu quả điều trị. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người tiêu dùng mà còn làm giảm niềm tin vào y học cổ truyền nói chung. Để bảo vệ quyền lợi và sức khỏe cộng đồng, các cơ quan chức năng đã đưa ra những quy định nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn và xử lý hành vi quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền, đảm bảo rằng chỉ những sản phẩm an toàn và hiệu quả mới được phép lưu hành trên thị trường.
II. Quy định pháp luật về quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền
1. Thủ tục xác nhận nội dung quảng cáo bài thuốc y học cổ truyền
Theo Điều 127 Nghị định 54/2017/NĐ-CP và được sửa đổi bởi khoản 64 Điều 5 Nghị định 155/2018/NĐ-CP, thủ tục xác nhận nội dung quảng cáo bài thuốc y học cổ truyền được quy định như sau:
Bước 1. Nộp hồ sơ xin xác nhận: Cơ sở đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo bài thuốc (trừ trường hợp quảng cáo thông qua hội thảo, hội nghị, sự kiện giới thiệu thuốc) phải nộp hồ sơ tại Cục Quản lý Dược thuộc Bộ Y tế.
Bước 2. Xử lý hồ sơ: Trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận đầy đủ hồ sơ, Bộ Y tế sẽ cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo thuốc. Nếu không cấp, Cục Quản lý Dược sẽ trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do từ chối.
Bước 3. Yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ: Nếu hồ sơ cần sửa đổi, bổ sung, Bộ Y tế sẽ gửi văn bản yêu cầu cơ sở thực hiện sửa đổi trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận hồ sơ.
Bước 4. Thực hiện sửa đổi, bổ sung: Sau khi nhận thông báo yêu cầu sửa đổi, cơ sở phải nộp hồ sơ sửa đổi, bổ sung trong vòng 90 ngày. Nếu quá thời gian này, hồ sơ sẽ không còn giá trị.
Bước 5. Cấp Giấy xác nhận hoặc trả lời từ chối: Trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận hồ sơ sửa đổi, bổ sung, Bộ Y tế sẽ cấp Giấy xác nhận hoặc trả lời không cấp và đưa ra lý do cụ thể.
Quy trình này giúp đảm bảo việc quảng cáo bài thuốc y học cổ truyền diễn ra đúng quy định, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo chất lượng thuốc lưu hành trên thị trường.
2. Xử lý vi phạm về quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền
Theo Khoản 4, Điều 50 Nghị định 38/2021/NĐ-CP, hành vi quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng. Mức phạt này áp dụng đối với các hành vi quảng cáo không chính xác, gây hiểu nhầm hoặc tạo ra ấn tượng sai lệch về hiệu quả của sản phẩm thuốc y học cổ truyền.
Như vậy, hành vi quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
III. Giải đáp các thắc mắc liên quan đến quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền
1. Hành vi quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền nào bị cấm?
Hành vi quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền bị cấm theo Điều 126 Nghị định 54/2017/NĐ-CP. Cụ thể, các hành vi sau đây bị cấm trong quảng cáo bài thuốc y học cổ truyền:
- Các thông tin, hình ảnh quy định tại Luật quảng cáo
- Gây hiểu nhầm về thành phần, tác dụng, chỉ định, xuất xứ của thuốc;
- Cung cấp thông tin sai lệch về hiệu quả của thuốc;
- Sử dụng hình ảnh, câu từ mang tính suy diễn quá mức;
- Ghi tác dụng của từng thành phần thuốc không đúng hoặc gây nhầm lẫn;
- Quảng cáo vượt quá phạm vi chỉ định, công dụng của thuốc;
- Cấm chỉ định một số bệnh lý;
- Sử dụng hình ảnh hoặc uy tín của các tổ chức, cá nhân không hợp pháp;
- Lợi dụng xuất xứ của thuốc, nguyên liệu làm thuốc để quảng cáo thuốc;
- Quảng cáo dựa trên kết quả nghiên cứu chưa được công nhận hoặc kiểm nghiệm không chính thức;
- Lợi dụng hình ảnh của cán bộ y tế hoặc động vật quý hiếm.
Như vậy, những hành vi được nêu trên là hành vi quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền bị cấm.
2. Hồ sơ xác nhận nội dung quảng cáo bài thuốc y học cổ truyền bao gồm những loại giấy tờ nào?
Theo Điều 121 Nghị định 54/2017/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo bài thuốc y học cổ truyền bao gồm các tài liệu sau:
- Đối với hồ sơ thông thường (không quảng cáo qua hội thảo, hội nghị, sự kiện giới thiệu thuốc):
- Đơn đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo thuốc theo Mẫu số 01 tại Phụ lục VI ban hành kèm theo Nghị định;
- Mẫu thiết kế nội dung quảng cáo thuốc đề nghị xác nhận, bản ghi âm, ghi hình nội dung quảng cáo trên các phương tiện báo nói, báo hình hoặc thiết bị điện tử, màn hình chuyên quảng cáo và các phương tiện quảng cáo khác có âm thanh, hình ảnh chuyển động;
- Mẫu nhãn và tờ hướng dẫn sử dụng thuốc hiện hành đã được Bộ Y tế phê duyệt;
- Tài liệu tham khảo liên quan đến nội dung quảng cáo thuốc (nếu có);
- Giấy phép thành lập văn phòng đại diện của công ty nước ngoài tại Việt Nam đối với cơ sở nước ngoài hoặc Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược đối với cơ sở kinh doanh dược của Việt Nam đứng tên đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo. Miễn nộp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược do Bộ Y tế cấp đối với cơ sở kinh doanh dược của Việt Nam đứng tên đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo thuốc;
- Giấy ủy quyền của cơ sở đăng ký thuốc cho cơ sở đứng tên trên hồ sơ đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo thuốc (nếu có ủy quyền).
- Đối với hồ sơ quảng cáo qua hội thảo, hội nghị, sự kiện giới thiệu thuốc:
- Đơn đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo thuốc theo Mẫu số 02 tại Phụ lục VI ban hành kèm theo Nghị định;
- Nội dung quảng cáo thuốc;
- Mẫu nhãn và tờ hướng dẫn sử dụng thuốc hiện hành đã được Bộ Y tế phê duyệt;
- Tài liệu tham khảo liên quan đến nội dung quảng cáo thuốc (nếu có);
- Giấy phép thành lập văn phòng đại diện của công ty nước ngoài tại Việt Nam hoặc Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược đối với cơ sở kinh doanh dược của Việt Nam đứng tên đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo. Miễn nộp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược do Bộ Y tế cấp đối với cơ sở kinh doanh dược của Việt Nam đứng tên đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo thuốc;
- Giấy ủy quyền của cơ sở đăng ký thuốc cho cơ sở đứng tên trên hồ sơ đề nghị xác nhận nội dung quảng cáo thuốc (nếu có ủy quyền);
- Chương trình dự kiến hội thảo, hội nghị, sự kiện giới thiệu thuốc.
Các giấy tờ này giúp đảm bảo rằng nội dung quảng cáo bài thuốc y học cổ truyền được xác nhận đúng quy định pháp luật, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo an toàn trong quảng cáo thuốc.
3. Mức xử phạt đối với hành vi quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền là bao nhiêu?
Mức xử phạt đối với hành vi quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền, theo Khoản 4 Điều 50 Nghị định 38/2021/NĐ-CP, là từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng. Mức phạt này áp dụng cho các hành vi quảng cáo không chính xác, gây hiểu nhầm hoặc tạo ấn tượng sai lệch về tác dụng, hiệu quả của sản phẩm thuốc y học cổ truyền, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và duy trì sự minh bạch trong thị trường thuốc.
4. Cách khiếu nại khi bị xử phạt do quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền?
Khi bị xử phạt vì quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền, bạn có thể thực hiện khiếu nại theo các bước sau:
Bước 1. Kiểm tra quyết định xử phạt: Đọc kỹ quyết định xử phạt để hiểu rõ về lý do, mức phạt và các căn cứ pháp lý mà cơ quan có thẩm quyền áp dụng. Nếu thấy quyết định không chính xác hoặc có sự hiểu nhầm về quy định, có thể chuẩn bị các bằng chứng để khiếu nại.
Bước 2. Chuẩn bị hồ sơ khiếu nại: Viết đơn khiếu nại rõ ràng, nêu rõ lý do tại sao bạn không đồng ý với quyết định xử phạt, đồng thời cung cấp các chứng cứ hoặc tài liệu có liên quan để bảo vệ quyền lợi của mình. Chứng cứ có thể là bản sao các tài liệu chứng minh quảng cáo của bạn đúng sự thật.
Bước 3. Nộp đơn khiếu nại: Đơn khiếu nại có thể được nộp trực tiếp tại cơ quan đã ra quyết định xử phạt hoặc gửi qua bưu điện.
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý liên quan đến quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền
Trên đây là bài viết của NPLaw về quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền, với đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm NPLaw luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và hỗ trợ Quý khách hàng các vấn đề pháp lý liên quan đến quảng cáo sai sự thật về bài thuốc y học cổ truyền. Nếu cần hỗ trợ về các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ với NPLaw theo thông tin sau:
