Việc tái thành lập cần tuân theo quy định pháp luật về doanh nghiệp đầu tư. Vì vậy, việc tìm hiểu kỹ quy định và tham khảo sự hỗ trợ từ luật sư là bước đi cần thiết để khởi động lại hoạt động kinh doanh hợp pháp, bền vững.
Việc tái thành lập cần tuân theo quy định pháp luật về doanh nghiệp đầu tư. Vì vậy, việc tìm hiểu kỹ quy định và tham khảo sự hỗ trợ từ luật sư là bước đi cần thiết để khởi động lại hoạt động kinh doanh hợp pháp, bền vững.
I. Giới thiệu các vấn đề liên quan đến tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể
1. Định nghĩa về tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể
Tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể được hiểu là việc một hoặc một số thành viên, cổ đông, hoặc chủ sở hữu của doanh nghiệp đã giải thể tiến hành đăng ký thành lập một doanh nghiệp mới, sau khi doanh nghiệp cũ đã chấm dứt hoạt động và hoàn tất toàn bộ thủ tục giải thể theo quy định của pháp luật. Doanh nghiệp mới này có thể hoạt động cùng ngành nghề hoặc khác ngành nghề với doanh nghiệp cũ, và phải tuân thủ đầy đủ các quy định về thành lập doanh nghiệp mới.
2. Ví dụ về tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể
Một công ty TNHH đã giải thể vì không còn phù hợp với kế hoạch kinh doanh. Sau 2 năm, chủ sở hữu muốn quay lại hoạt động và đăng ký thành lập lại công ty mới nhưng vẫn trên cơ sở kinh nghiệm và nguồn lực trước đây. Quá trình thành lập công ty mới này được xem là tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể.
3. Trường hợp nào được tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể
Doanh nghiệp đã giải thể được tái thành lập khi đáp ứng các điều kiện sau:
- Đã hoàn thành thủ tục giải thể: Doanh nghiệp cũ đã được cơ quan đăng ký kinh doanh xóa tên khỏi hệ thống.
- Đã hoàn thành các nghĩa vụ pháp lý: Các nghĩa vụ tài chính, thuế, và các khoản nợ khác đã được thanh toán đầy đủ.
- Không thuộc trường hợp cấm thành lập doanh nghiệp: Các thành viên, cổ đông không thuộc các trường hợp bị cấm thành lập doanh nghiệp theo khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi, bổ sung 2025.
Chỉ khi đáp ứng đủ các điều kiện trên, chủ sở hữu hoặc thành viên, cổ đông mới có quyền tiến hành đăng ký thành lập doanh nghiệp mới.
II. Các loại doanh nghiệp
Việc tái thành lập doanh nghiệp sau giải thể không bị giới hạn về loại hình. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi, bổ sung 2025, tổ chức, cá nhân có thể lựa chọn các loại hình doanh nghiệp sau:
- Doanh nghiệp tư nhân (Điều 188).
- Công ty hợp danh (Điều 177).
- Công ty trách nhiệm hữu hạn (một thành viên hoặc hai thành viên trở lên) (Điều 46, 74).
- Công ty cổ phần (Điều 111).
Như vậy, các cá nhân, tổ chức có thể tái thành lập dưới nhiều hình thức khác nhau tùy thuộc vào nhu cầu và quy mô kinh doanh của mình.
III. Cơ sở pháp lý về tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể
Quy định về việc tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật chủ yếu như sau:
- Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi, bổ sung 2025.
- Luật Đầu tư 2020;
- Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp;
- Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư.
Các quy định này đặt nền tảng pháp lý để bảo đảm việc tái thành lập doanh nghiệp được thực hiện đúng quy trình.
IV. Quy trình tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể
Quy trình tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể về cơ bản giống với quy trình thành lập doanh nghiệp mới với các bước như sau:
Bước 1: Hoàn thành nghĩa vụ của doanh nghiệp đã giải thể
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký doanh nghiệp mới tương ứng với loại hình doanh nghiệp mới:
- Đăng ký doanh nghiệp tư nhân (Điều 19 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi bổ sung 2025, hướng dẫn bởi khoản 1 Điều 24 Nghị định 168/2025/NĐ-CP)
- Đăng ký công ty hợp danh (Điều 20 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi bổ sung 2025, hướng dẫn bởi khoản 2 Điều 24 Nghị định 168/2025/NĐ-CP)
- Đăng ký công ty trách nhiệm hữu hạn (Điều 21 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi bổ sung 2025, hướng dẫn bởi khoản 3 Điều 24 Nghị định 168/2025/NĐ-CP)
- Đăng ký công ty cổ phần (Điều 22 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi bổ sung 2025, hướng dẫn bởi khoản 4 Điều 24 Nghị định 168/2025/NĐ-CP)
Bước 3: Nộp hồ sơ hợp lệ đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh (khoản 1 Điều 21 và Điều 31 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
Bước 4: Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh xem xét tính hợp lệ của hồ sơ và cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, Cơ quan đăng ký kinh doanh thông báo bằng văn bản nội dung cần sửa đổi, bổ sung cho người thành lập doanh nghiệp. Trường hợp từ chối đăng ký doanh nghiệp thì thông báo bằng văn bản cho người thành lập doanh nghiệp và nêu rõ lý do (khoản 5 Điều 26 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi bổ sung 2025).
Như vậy, quá trình tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể được thực hiện theo các quy định nêu trên.
V. Trường hợp nào không được tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể
Theo khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi bổ sung 2025, tổ chức, cá nhân sau đây không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam:
- Cơ quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân sử dụng tài sản nhà nước để thành lập doanh nghiệp kinh doanh thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình;
- Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức, trừ trường hợp được thực hiện theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia
- Sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp, công nhân công an trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân Việt Nam, trừ người được cử làm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp hoặc quản lý tại doanh nghiệp nhà nước;
- Cán bộ lãnh đạo, quản lý nghiệp vụ trong doanh nghiệp nhà nước theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 88 của Luật này, trừ người được cử làm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp khác;
- Người chưa thành niên; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người bị mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; tổ chức không có tư cách pháp nhân;
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định; các trường hợp khác theo quy định của Luật Phá sản, Luật Phòng, chống tham nhũng.
- Tổ chức là pháp nhân thương mại bị cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Như vậy, khi thuộc một trong các trường hợp trên thì tổ chức, cá nhân không thể tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể.
VI. Các thắc mắc thường gặp liên quan đến tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể
1. Có giới hạn nào về ngành nghề khi tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể hay không?
Doanh nghiệp có quyền tự do kinh doanh ngành, nghề mà luật không cấm (khoản 1 Điều 7 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi bổ sung 2025). Tuy nhiên đối với những ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp phải đáp ứng đủ điều kiện đầu tư kinh doanh theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi bổ sung 2025 về nghĩa vụ của doanh nghiệp: “Đáp ứng đủ điều kiện đầu tư kinh doanh khi kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật và bảo đảm duy trì đủ điều kiện đó trong suốt quá trình hoạt động kinh doanh”.
Như vậy, doanh nghiệp sau khi tái thành lập bị giới hạn trong việc không được kinh doanh những nghề bị cấm; đối với những ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện thì phải đáp ứng đủ điều kiện theo quy định pháp luật.
2. Nếu trước đó doanh nghiệp bị giải thể bắt buộc, có được tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể không?
Trường hợp doanh nghiệp trước đó bị giải thể bắt buộc, việc tái thành lập vẫn có thể thực hiện được nhưng phải đảm bảo các điều kiện như sau:
- Đã hoàn tất thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác và đăng ký giải thể theo quy định tại Điều 207, 208 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi, bổ sung 2025.
- Không thuộc trường hợp bị cấm thành lập, quản lý doanh nghiệp theo Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi, bổ sung 2025.
Tóm lại, tổ chức, cá nhân có thể tái thành lập doanh nghiệp sau khi bị giải thể bắt buộc khi đã hoàn thành mọi nghĩa vụ còn tồn đọng và tuân thủ các quy định khi tái thành lập doanh nghiệp mới.
3. Thủ tục đăng ký kinh doanh khi tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể có khác gì so với thành lập mới không?
Về bản chất, việc tái thành lập doanh nghiệp sau giải thể được xem là một thủ tục thành lập mới để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo quy định tại Điều 27 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi, bổ sung 2025.
Thủ tục đăng ký doanh nghiệp được thực hiện theo quy định tại Điều 26 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi, bổ sung 2025:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký kinh doanh.
Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký kinh doanh đến cơ quan đăng ký kinh doanh bằng hình thức trực tiếp/ dịch vụ bưu chính/ qua mạng thông tin điện tử.
Bước 3: Cơ quan đăng ký kinh doanh tiếp nhận, giải quyết hồ sơ:
- Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và cấp đăng ký doanh nghiệp;
- Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, Cơ quan đăng ký kinh doanh phải thông báo bằng văn bản nội dung cần sửa đổi, bổ sung cho người thành lập doanh nghiệp.
- Trường hợp từ chối đăng ký doanh nghiệp thì phải thông báo bằng văn bản cho người thành lập doanh nghiệp và nêu rõ lý do.
4. Có thể tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể dưới hình thức công ty liên doanh với đối tác nước ngoài không?
Theo quy định hiện nay, doanh nghiệp được tự chủ kinh doanh và lựa chọn hình thức tổ chức kinh doanh (khoản 2 Điều 7 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi, bổ sung 2025). Do đó, sau khi giải thể, tổ chức, cá nhân có thể thành lập công ty liên doanh với đối tác nước ngoài. Tuy nhiên, việc tái thành lập dưới dạng liên doanh phải đáp ứng các điều kiện pháp luật về doanh nghiệp và đầu tư. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý để đáp ứng các yêu cầu của cả luật doanh nghiệp và luật đầu tư.
5. Các khoản phạt hành chính còn tồn tại có ảnh hưởng đến việc tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể không?
Theo khoản 2 Điều 207 Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi, bổ sung 2025: “Doanh nghiệp chỉ được giải thể khi bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác và không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài”.
Các khoản phạt hành chính chưa được thanh toán được xem là một nghĩa vụ tài chính còn tồn tại. Nếu doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ này, thì không được xem là đã giải thể hợp pháp.
Pháp luật hiện nay không cấm cá nhân, tổ chức đang chấp hành xử phạt hành chính thành lập công ty mới. Tuy nhiên doanh nghiệp nên thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài chính khi giải thể để tránh xảy ra tranh chấp, rủi ro pháp lý khi tái thành lập doanh nghiệp.
VII. Có phải bạn cần hỗ trợ pháp lý trong việc tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể?
Trên đây là bài viết của NPLaw về tái thành lập doanh nghiệp sau khi giải thể hiện nay. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.
