Trong lĩnh vực du lịch, hợp đồng là cơ sở pháp lý quan trọng để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ giữa bên cung cấp dịch vụ và khách hàng. Tuy nhiên, một trong những khía cạnh thường gây ra tranh chấp và thắc mắc nhất chính là thanh toán. Mời bạn đọc cùng theo dõi bài viết dưới đây của NPLaw để tìm hiểu quy định về thanh toán trong hợp đồng du lịch hiện nay.
Trong lĩnh vực du lịch, hợp đồng là cơ sở pháp lý quan trọng để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ giữa bên cung cấp dịch vụ và khách hàng. Tuy nhiên, một trong những khía cạnh thường gây ra tranh chấp và thắc mắc nhất chính là thanh toán. Mời bạn đọc cùng theo dõi bài viết dưới đây của NPLaw để tìm hiểu quy định về thanh toán trong hợp đồng du lịch hiện nay.
I. Thực trạng liên quan đến thanh toán trong hợp đồng du lịch
Thực tế cho thấy, nhiều tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng du lịch bắt nguồn từ các vấn đề thanh toán như chậm thanh toán, thanh toán không đúng phương thức, không lập hóa đơn hoặc thiếu thỏa thuận rõ ràng về số đợt thanh toán. Một số doanh nghiệp du lịch cũng chưa tuân thủ đầy đủ quy định về hóa đơn điện tử, đồng thời chưa kiểm soát chặt chẽ các khoản thanh toán bằng ngoại tệ, dẫn đến vi phạm quy định về quản lý ngoại hối.

Những bất cập trên cho thấy việc thanh toán trong hợp đồng du lịch cần được thực hiện minh bạch, đúng quy định và được ghi nhận cụ thể trong hợp đồng để tránh rủi ro pháp lý.
II. Quy định của pháp luật liên quan đến thanh toán trong hợp đồng du lịch
1. Thanh toán trong hợp đồng du lịch là gì?
Khoản 3 Điều 12 Luật Du lịch 2017 quy định một trong các nghĩa vụ của khách du lịch là: “Thanh toán tiền dịch vụ theo hợp đồng, phí, lệ phí và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật”.
Theo đó, có thể hiểu thanh toán trong hợp đồng du lịch là việc khách du lịch trả một khoản tiền hoặc tài sản có giá trị cho bên cung cấp dịch vụ để sử dụng dịch vụ du lịch theo thỏa thuận trong hợp đồng.
2. Phương thức thanh toán trong hợp đồng du lịch
Theo khoản 1 và điểm c khoản 2 Điều 398 Bộ luật Dân sự 2015, các bên trong hợp đồng có quyền thỏa thuận về nội dung giá và phương thức thanh toán. Các bên có thể lựa chọn nhiều phương thức thanh toán khác nhau trong hợp đồng du lịch. Một số phương thức thanh toán phổ biến hiện nay như:
- Tiền mặt.
- Thẻ tín dụng/Thẻ ghi nợ.
- Chuyển khoản qua ngân hàng.
- Chuyển khoản qua ví điện tử.
Pháp luật Việt Nam tạo điều kiện cho các bên tự do lựa chọn phương thức thanh toán, tuy nhiên việc lựa chọn cần được ghi nhận cụ thể trong hợp đồng để đảm bảo tính minh bạch và thuận lợi trong giao dịch.
3. Những vấn đề cần lưu ý khi thanh toán trong hợp đồng du lịch
Để đảm bảo quá trình thanh toán trong hợp đồng du lịch diễn ra suôn sẻ và đúng pháp luật, các bên cần lưu ý những vấn đề như sau:
- Cần quy định rõ ràng về điều khoản thanh toán: tổng chi phí, thời hạn thanh toán, số lần thanh toán và các điều kiện kèm theo (như biên bản nghiệm thu, hoá đơn,...) để tránh tranh chấp.
- Tuân thủ nghĩa vụ xuất hóa đơn đúng thời điểm và các quy định khác của Luật Quản lý thuế 2019 và Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ.
- Đối với các giao dịch sử dụng ngoại tệ, việc thanh toán phải tuân thủ quy định về quản lý ngoại hối theo Pháp lệnh ngoại hối 2005, sửa đổi, bổ sung 2013.

Việc thỏa thuận đầy đủ, chi tiết các điều khoản thanh toán sẽ giúp các bên thuận lợi trong việc thực hiện hợp đồng và bảo vệ quyền lợi khi có tranh chấp xảy ra.
III. Giải đáp các thắc mắc về thanh toán trong hợp đồng du lịch
1. Có quy định bắt buộc phải lập hóa đơn điện tử khi thanh toán trong hợp đồng du lịch không?
Khoản 1 Điều 91 Luật Quản lý thuế 2019 về áp dụng hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ: “Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ không phân biệt giá trị từng lần bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 4 Điều này”.
Theo đó, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ du lịch cần phải lập hóa đơn điện tử cho các khoản thu từ khách hàng theo quy định trên.
2. Thời hạn thanh toán trong hợp đồng du lịch là bao lâu?
Hiện nay không có quy định bắt buộc về thời hạn thanh toán trong hợp đồng du lịch. Theo khoản 1 Điều 398 Bộ luật Dân sự 2015: “Các bên trong hợp đồng có quyền thỏa thuận về nội dung trong hợp đồng”.
Do đó, các bên có thể tự do thỏa thuận và nên ghi rõ trong hợp đồng để đảm bảo tính pháp lý và minh bạch.
3. Có được phép thanh toán hợp đồng du lịch bằng ngoại tệ không? Nếu có thì cần điều kiện gì?
Theo Điều 22 Pháp lệnh ngoại hối 2005, sửa đổi, bổ sung 2013, trên lãnh thổ Việt Nam, mọi giao dịch, thanh toán, của người cư trú, người không cư trú không được thực hiện bằng ngoại hối, trừ các trường hợp được phép theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Khoản 13 Điều 4 Thông tư 32/2013/TT-NHNN quy định: “Người cư trú là tổ chức kinh doanh trong lĩnh vực vận chuyển hàng không, khách sạn, du lịch được niêm yết, quảng cáo giá hàng hóa, dịch vụ bằng Đồng Việt Nam và ngoại tệ tương đương trên trang tin điện tử, ấn phẩm chuyên ngành (không bao gồm thực đơn và bảng giá dịch vụ) chỉ sử dụng tiếng nước ngoài”.
Đồng thời, theo điểm b khoản 16 Điều 4 Thông tư 32/2013/TT-NHNN người không cư trú thực hiện theo quy định sau: “Được ghi giá trong hợp đồng bằng ngoại tệ và thanh toán tiền xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ chuyển khoản cho người cư trú. Người cư trú được báo giá, định giá bằng ngoại tệ và nhận thanh toán bằng ngoại tệ chuyển khoản khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho người không cư trú”.
Như vậy, tổ chức kinh doanh lĩnh vực du lịch có thể nhận thanh toán bằng ngoại tệ từ khách du lịch và phải đáp ứng các điều kiện theo các quy định trên như:
- Tổ chức kinh doanh dịch vụ du lịch được đăng ký và cấp phép theo quy định.
- Người được cung cấp dịch vụ và thực hiện thanh toán là người không cư trú.
- Mục đích thanh toán dịch vụ du lịch.
- Hình thức thanh toán bằng ngoại tệ chuyển khoản.
4. Có thể chia nhiều lần thanh toán trong hợp đồng du lịch không và cần đảm bảo những nguyên tắc nào khi chia đợt?
Theo khoản 1 Điều 398 Bộ luật Dân sự 2015: “Các bên trong hợp đồng có quyền thỏa thuận về nội dung trong hợp đồng”. Do vậy, các bên được quyền thỏa thuận thanh toán trong hợp đồng du lịch thành nhiều đợt.
Khi thanh toán nhiều đợt, các bên cần lưu ý thỏa thuận rõ ràng về số lần thanh toán trong hợp đồng và điều kiện kèm theo. Thông thường, các thời điểm thanh toán sẽ gắn với các giai đoạn quan trọng của quá trình du lịch (ví dụ: đặt cọc khi ký hợp đồng, thanh toán đợt tiếp theo khi hoàn tất thủ tục visa/đặt vé máy bay, thanh toán cuối cùng trước ngày khởi hành).
IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về thanh toán trong hợp đồng du lịch
Trên đây là bài viết của NPLaw về thanh toán trong hợp đồng du lịch hiện nay. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.