Quy định về cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm

Trong bối cảnh thị trường ngày càng phát triển, việc cung cấp thông tin chính xác về nguồn gốc sản phẩm là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo cạnh tranh lành mạnh. Tuy nhiên, tình trạng cung cấp thông tin sai lệch hoặc không đúng về nguồn gốc sản phẩm vẫn diễn ra, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của người tiêu dùng và uy tín doanh nghiệp. Mời bạn đọc cùng theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu thêm quy định về cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm.

I. Thực trạng về việc cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm

Hiện nay, nhiều tổ chức, cá nhân kinh doanh cố tình hoặc vô ý cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm nhằm thu hút người tiêu dùng hoặc tăng lợi nhuận. Các hành vi này thường xuất hiện trong các lĩnh vực như thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm và hàng tiêu dùng. Ví dụ, một số sản phẩm được quảng cáo là “nhập khẩu từ nước ngoài” nhưng thực chất được sản xuất trong nước hoặc có nguồn gốc không rõ ràng. Hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây thiệt hại lớn cho người tiêu dùng, từ việc mua phải hàng kém chất lượng đến nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.

II. Quy định pháp luật về việc cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm

1. Thông tin nào bắt buộc phải có để chứng minh nguồn gốc sản phẩm khi cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm?

Theo quy định hiện nay, khi cung cấp thông tin về nguồn gốc sản phẩm, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải đảm bảo cung cấp đầy đủ, chính xác các thông tin sau:

• Nơi sản xuất, lắp ráp
• Tên và thông tin của nhà sản xuất
• Chứng từ liên quan: Các giấy tờ như hóa đơn, chứng từ nhập khẩu, giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) hoặc giấy tờ tương đương là căn cứ quan trọng để chứng minh nguồn gốc hợp pháp của sản phẩm.
• Thông tin ghi trên nhãn hàng hóa theo quy định tại Điều 10 Nghị định 43/2017/NĐ-CP (sửa đổi bởi khoản 5 Điều 1 Nghị định 111/2021/NĐ-CP).

Việc không cung cấp hoặc cung cấp thông tin sai lệch về các nội dung trên có thể bị xem là vi phạm pháp luật.

2. Cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm có thể thể hiện dưới dạng nào và các hệ quả pháp lý kèm theo?

Hành vi cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm có thể thể hiện qua các hình thức sau: 

• Ghi nhãn sai lệch: Ghi sai quốc gia sản xuất, ví dụ, ghi “Made in Japan” nhưng thực tế sản phẩm được sản xuất tại một quốc gia khác. 
• Quảng cáo sai sự thật: Quảng bá sản phẩm là hàng nhập khẩu cao cấp nhưng không có chứng từ chứng minh. 
• Giả mạo giấy tờ xuất xứ: Sử dụng chứng từ giả hoặc không hợp lệ để đánh lừa cơ quan chức năng và người tiêu dùng. 
• Không cung cấp thông tin: Không ghi rõ xuất xứ trên bao bì hoặc cố tình che giấu nguồn gốc thật của sản phẩm.

Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm về nguồn gốc sản phẩm có thể phải hậu quả pháp lý như sau:  

• Xử phạt hành chính theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP đối với các hành vi vi phạm trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Trách nhiệm dân sự: Bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng hoặc các bên bị ảnh hưởng.
• Truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp nghiêm trọng.

3. Biện pháp xử lý hành vi cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm theo quy định pháp luật?

Tùy theo tính chất, mức độ của hành vi vi phạm, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm có thể bị xử lý như sau:

• Xử phạt hành chính theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP: Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là 200.000.000 đồng đối với cá nhân và 400.000.000 đồng đối với tổ chức (điểm a khoản 4 Điều 4 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi điểm b khoản 1 Điều 3 Nghị định 17/2022/NĐ-CP)
• Bồi thường thiệt hại: hành vi vi phạm gây thiệt hại cho người tiêu dùng hoặc tổ chức, cá nhân khác bị thiệt hại, người vi phạm có nghĩa vụ bồi thường theo Điều 584 Bộ luật dân sự 2015 về căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
• Trách nhiệm hình sự: Trong những trường hợp nghiêm trọng, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các tội danh như Tội sản xuất, buôn bán hàng giả theo Điều 192, 193, 194 hoặc Tội lừa dối khách hàng theo Điều 198 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017.

III. Giải đáp một số câu hỏi về việc cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm

1. Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm thông tin kịp thời, chính xác, đầy đủ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, nội dung giao dịch, nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và về tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Khi một tổ chức hoặc cá nhân cung cấp thông tin sai lệch về nguồn gốc sản phẩm, họ phải chịu trách nhiệm dân sự, hành chính hoặc hình sự tùy thuộc vào mức độ vi phạm theo như phân tích tại mục 3 chương II nêu trên.

2. Có được khởi kiện đối với hành vi cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm không?

Theo Điều 186 Bộ luật tố tụng dân sự 2015: “Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (sau đây gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình”.

Như vậy, người tiêu dùng hoặc các bên bị thiệt hại có quyền khởi kiện ra tòa án dân sự để yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

3. Bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng thế nào trước hành vi cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm?

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là trách nhiệm của Nhà nước, tổ chức, cá nhân và toàn xã hội. Chính sách của Nhà nước hiện nay tạo điều kiện thuận lợi để người tiêu dùng, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ và phát huy sự chủ động trong hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (khoản 1 Điều 7 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023).

Về phía người tiêu dùng cũng cần nâng cao nhận thức về hàng giả, hàng kém chất lượng, cảnh giác bằng cách kiểm tra tem, nhãn, mã vạch, truy xuất nguồn gốc. Chủ động báo cáo cơ quan quản lý hoặc khiếu nại, khởi kiện ra tòa khi thấy quyền lợi bị xâm hại.

4. Các biện pháp khắc phục khi phát hiện hành vi cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm trong ngành sản xuất, kinh doanh?

Đối với tổ chức, cá nhân khi phát hiện hành vi cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cần:

• Tự rà soát và điều chỉnh: Kiểm tra lại toàn bộ quy trình sản xuất, thông tin sản phẩm và điều chỉnh những sai sót.
• Thu hồi sản phẩm vi phạm: Thu hồi các sản phẩm đã đưa ra thị trường có thông tin không đúng về nguồn gốc.
• Công khai xin lỗi và đính chính thông tin: Minh bạch với người tiêu dùng và các đối tác.
• Bồi thường thiệt hại cho các bên bị ảnh hưởng.
• Hợp tác với cơ quan chức năng: Chủ động làm việc với các cơ quan quản lý để giải quyết vụ việc.

5. Hình thức xử lý hành vi cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm đối với các tổ chức kinh doanh vi phạm?

Theo Điều 4 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, các hình thức xử phạt hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm:

Các hình thức xử phạt chính:

• Cảnh cáo;
• Phạt tiền.

Các hình thức xử phạt bổ sung:

• Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn từ 01 tháng đến 24 tháng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 01 tháng đến 24 tháng;
• Tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện vi phạm.

Các biện pháp khắc phục hậu quả:

• Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc tái xuất hàng hóa, vật phẩm, phương tiện;
• Buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường, văn hóa phẩm có nội dung độc hại;
• Buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn;
• Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên nhãn, bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh, vật phẩm;
• Buộc thu hồi sản phẩm, hàng hóa không bảo đảm chất lượng;
• Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính hoặc buộc nộp lại số tiền bằng giá trị tang vật, phương tiện vi phạm đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định của pháp luật;
• Buộc thu hồi hàng hóa có khuyết tật;
• Buộc hủy bỏ kết quả đã mở thưởng và tổ chức mở thưởng lại đối với chương trình khuyến mại mang tính may rủi;
• Buộc sửa đổi lại hợp đồng đã giao kết hoặc buộc sửa đổi hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung theo đúng quy định;
• Buộc thu hồi tên miền “.vn” của website thương mại điện tử hoặc buộc gỡ bỏ ứng dụng di động trên các kho ứng dụng hoặc trên các địa chỉ đã cung cấp.

Các tổ chức kinh doanh vi phạm về việc cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm có thể phải đối mặt với nhiều hình thức xử lý tùy theo tính chất, mức độ của hành vi vi phạm theo quy định trên.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về việc cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm

Trên đây là bài viết của NPLaw về cung cấp thông tin không đúng về nguồn gốc sản phẩm hiện nay. Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm, NPLaw cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, chuyên nghiệp, đảm bảo tốt nhất quyền lợi hợp pháp cho Quý Khách hàng. Nếu cần hỗ trợ về vấn đề pháp lý, bạn có thể liên hệ NPLaw để được tư vấn về hỗ trợ.