Quy định về việc dạy thêm cho người đi làm như thế nào?

Dạy thêm không chỉ là phương thức giúp người học bổ sung kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ mà còn mở ra cơ hội phát triển bản thân và thăng tiến trong sự nghiệp. Tuy nhiên, hoạt động dạy thêm cho đối tượng đặc thù này cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý cần được làm rõ. Vậy, pháp luật Việt Nam hiện hành quy định về việc dạy thêm cho người đi làm như thế nào? Bài viết này của NPLaw sẽ đi sâu phân tích các khía cạnh pháp lý liên quan nhằm mang đến cái nhìn toàn diện và rõ ràng về vấn đề này.

I. Nhu cầu dạy thêm cho người đi làm

Hiện nay, ngày càng nhiều người đi làm có nhu cầu học thêm để nâng cao kỹ năng, cập nhật kiến thức mới hoặc chuyển hướng nghề nghiệp. Một số lý do phổ biến có thể kể đến như:

• Cập nhật kiến thức chuyên môn: Công việc thay đổi nhanh chóng, yêu cầu người lao động phải học hỏi liên tục để không bị tụt lại phía sau.
• Phát triển kỹ năng mềm: Kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian, làm việc nhóm, tư duy phản biện… là những yếu tố quan trọng giúp người đi làm thăng tiến.
• Học để chuyển ngành hoặc nâng bằng cấp: Nhiều người mong muốn tìm kiếm cơ hội mới nên cần trang bị thêm kiến thức ở lĩnh vực khác hoặc đạt được chứng chỉ, văn bằng cao hơn.
• Học để phục vụ công việc thực tế: Một số người học để giải quyết vấn đề đang gặp phải trong công việc, như học Excel nâng cao, kỹ năng thuyết trình, quản lý dự án, v.v.

Nhìn chung, nhu cầu học thêm của người đi làm rất đa dạng, linh hoạt và mang tính ứng dụng cao. Điều này mở ra cơ hội lớn cho các lớp học ngoài giờ, khóa đào tạo ngắn hạn, học trực tuyến hoặc hình thức học cá nhân hóa phù hợp với lịch trình bận rộn của họ.

II. Quy định pháp luật về dạy thêm cho người đi làm

1. Dạy thêm cho người đi làm có phải xin phép không?

Từ ngày 14/02/2025, theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc dạy thêm cho người đi làm (tức dạy thêm ngoài nhà trường) không cần yêu cầu xin giấy phép riêng. Tuy nhiên, để hoạt động dạy thêm hợp pháp, cần tuân thủ các quy định tại Điều 6 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT:

• Phải đăng ký kinh doanh: Việc dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền được coi là hoạt động kinh doanh. Vì vậy, cá nhân hoặc tổ chức mở lớp cần đăng ký kinh doanh theo đúng quy định pháp luật.
• Cần công khai đầy đủ thông tin lớp học: Trước khi tuyển sinh, bạn phải thông báo rõ ràng các thông tin sau trên website hoặc niêm yết công khai tại nơi đặt lớp học:
  • Môn học sẽ dạy, thời lượng dạy theo từng khối lớp.
  • Địa điểm, thời gian và hình thức tổ chức lớp học.
  • Danh sách giáo viên tham gia giảng dạy.
  • Mức học phí dự kiến.
• Chọn hình thức đăng ký phù hợp:
  • Nếu mở lớp với quy mô nhỏ, có thể đăng ký theo hình thức hộ kinh doanh cá thể. Khi đó, bạn sẽ được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
  • Nếu tổ chức lớp học dưới dạng công ty, bạn cần đăng ký thành lập doanh nghiệp và sẽ được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Lưu ý, giấy này cũng đồng thời là giấy chứng nhận mã số thuế, nhưng không phải là giấy phép kinh doanh.

Lưu ý quan trọng về đối tượng được phép kinh doanh: Tổ chức, cá nhân thuộc các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 không được phép đứng tên thành lập hoặc trực tiếp quản lý doanh nghiệp mà chỉ được phép góp vốn và không được điều hành các loại hình như công ty TNHH, công ty cổ phần, trường học tư, bệnh viện tư, v.v... Trừ khi có quy định khác trong luật chuyên ngành.

Tóm lại, nếu có ý định mở lớp dạy thêm cho người đi làm và có thu phí, thì bắt buộc phải đăng ký kinh doanh và công khai thông tin lớp học một cách minh bạch. Việc tuân thủ đúng quy định cũng sẽ giúp bạn tránh rủi ro khi bị kiểm tra hoặc xử phạt sau này.

2. Điều kiện dạy thêm cho người đi làm?

Việc dạy thêm ngoài nhà trường được điều chỉnh bởi Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Đối với người đi làm (không phải giáo viên trong các trường học), nếu muốn tham gia dạy thêm, cần đáp ứng các điều kiện tại Điều 6 của Thông tư này như sau:

• Phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn: Người dạy thêm phải có phẩm chất đạo đức tốt và năng lực chuyên môn phù hợp với môn học tham gia dạy thêm.
• Đăng ký kinh doanh: Nếu tổ chức hoạt động dạy thêm có thu tiền của học sinh, cá nhân hoặc tổ chức đó phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật.
• Công khai thông tin: Trước khi tuyển sinh, cơ sở dạy thêm phải công khai hoặc niêm yết tại nơi đặt trụ sở về các môn học được tổ chức dạy thêm; thời lượng dạy thêm đối với từng môn học theo từng khối lớp; địa điểm, hình thức, thời gian tổ chức dạy thêm, học thêm; danh sách người dạy thêm và mức thu tiền học thêm.

Như vậy, người đi làm không phải giáo viên trong các trường học vẫn có thể tham gia dạy thêm ngoài nhà trường, miễn là đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên theo quy định tại Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT.

3. Trách nhiệm khi dạy thêm cho người đi làm?

Theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, người đi làm (không phải giáo viên trong các trường học) khi tham gia dạy thêm ngoài nhà trường cần tuân thủ các trách nhiệm sau:

• Tuân thủ quy định pháp luật: Người dạy thêm phải tuân thủ các quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động dạy thêm, học thêm, bao gồm cả việc không dạy thêm đối với học sinh tiểu học, trừ các trường hợp bồi dưỡng về nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn luyện kỹ năng sống.
• Bảo đảm chất lượng giảng dạy: Người dạy thêm cần đảm bảo chất lượng giảng dạy, không gây áp lực học tập không cần thiết cho học sinh, và không xếp dạy thêm chèn vào giờ học chính khóa để ép học sinh.
• Không lợi dụng vị trí công tác: Nếu người dạy thêm đồng thời là giáo viên trong các trường học, không được dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền đối với học sinh mà giáo viên đó đang được nhà trường phân công dạy học theo kế hoạch giáo dục của nhà trường.
• Báo cáo hoạt động dạy thêm: Giáo viên đang dạy học tại các nhà trường tham gia dạy thêm ngoài nhà trường phải báo cáo với Hiệu trưởng hoặc Giám đốc hoặc người đứng đầu nhà trường về môn học, địa điểm, hình thức, thời gian tham gia dạy thêm (theo Mẫu số 03 tại Phụ lục kèm theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT).
• Đảm bảo quyền lợi của học sinh: Người dạy thêm phải đảm bảo quyền lợi của học sinh học thêm, không ép buộc học sinh tham gia học thêm, và không tổ chức dạy thêm nếu không có sự đồng ý của cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ hợp pháp.

Do đó, việc tuân thủ đầy đủ các trách nhiệm nêu trên sẽ giúp người đi làm tham gia dạy thêm ngoài nhà trường một cách hợp pháp và hiệu quả.

III. Giải đáp một số câu hỏi về dạy thêm cho người đi làm

1. Thẩm quyền quản lý hoạt động dạy thêm cho người đi làm?

Theo Điều 8, 9, 10, 11 và 12 của Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, các cơ quan sau có thẩm quyền quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm đối với người đi làm (không phải giáo viên trong các trường học):

• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Chịu trách nhiệm quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm tại địa phương. UBND cấp tỉnh có quyền ban hành quy định về dạy thêm, học thêm của địa phương, bao gồm các nội dung như trách nhiệm của các cơ quan liên quan, việc quản lý và sử dụng kinh phí tổ chức dạy thêm, học thêm, công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. UBND cấp tỉnh cũng chỉ đạo việc thanh tra, kiểm tra hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
• Sở Giáo dục và Đào tạo: Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu UBND cấp tỉnh ban hành quy định về dạy thêm, học thêm của địa phương. Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn, tổ chức thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm cho các nhà trường, các tổ chức và cá nhân liên quan thuộc phạm vi quản lý trên địa bàn. Sở cũng tổ chức hoặc phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức thanh tra, kiểm tra hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn và xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm.
• Ủy ban nhân dân cấp huyện: Chịu trách nhiệm quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn. UBND cấp huyện hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm trên địa bàn và xử lý hoặc kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm.
• Phòng Giáo dục và Đào tạo: Có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện quản lý dạy thêm, học thêm trên địa bàn. Phòng Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn, tổ chức thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm cho các nhà trường, các tổ chức và cá nhân liên quan thuộc phạm vi quản lý trên địa bàn. Phòng cũng tổ chức hoặc phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn và xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm.
• Ủy ban nhân dân cấp xã: Phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo và các cơ quan liên quan quản lý việc thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm trên địa bàn. Thực hiện chỉ đạo của UBND cấp huyện theo quy định.
• Cơ sở dạy thêm: Thực hiện các quy định về dạy thêm, học thêm tại Thông tư này và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Quản lý và bảo đảm chất lượng dạy thêm, học thêm và quyền lợi của học sinh học thêm, người dạy thêm; quản lý, sử dụng tiền học thêm theo quy định. Quản lý, lưu giữ hồ sơ tổ chức dạy thêm, học thêm theo quy định.

Như vậy, các cơ quan từ cấp tỉnh đến cấp xã, cùng với các cơ sở dạy thêm, đều có thẩm quyền và trách nhiệm trong việc quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm đối với người đi làm.

2. Dạy thêm cho người đi làm trái phép thì xử lý ra sao?

Theo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ ngày 14/02/2025, giáo viên muốn tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường phải thực hiện đăng ký kinh doanh. Đăng ký kinh doanh dạy thêm là yêu cầu bắt buộc, và có thể thực hiện dưới hai hình thức: hộ kinh doanh cá thể hoặc công ty. Nếu giáo viên không thực hiện đăng ký kinh doanh, sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật:

• Đối với hộ kinh doanh không đăng ký thành lập (Khoản 1 Điều 62 Nghị định 122/2021/NĐ-CP):
  • Phạt tiền từ 5 triệu đến 10 triệu đồng đối với các hành vi như:
    • Cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình đăng ký nhiều hộ kinh doanh.
    • Không đăng ký thành lập hộ kinh doanh trong trường hợp bắt buộc.
    • Không thay đổi nội dung Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh trong 10 ngày kể từ khi có thay đổi.
    • Lưu ý: Mức phạt này áp dụng cho cá nhân, còn đối với tổ chức, mức phạt sẽ gấp đôi (Khoản 2 Điều 4 Nghị định 122/2021/NĐ-CP).
  • Đối với trường hợp phải đăng ký thành lập công ty nhưng không thực hiện (Khoản 4 Điều 46 Nghị định 122/2021/NĐ-CP):
    • Phạt tiền từ 50 triệu đến 100 triệu đồng đối với hành vi hoạt động kinh doanh dưới hình thức doanh nghiệp mà không đăng ký hoặc tiếp tục kinh doanh khi bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
    • Lưu ý: Mức phạt này áp dụng cho tổ chức, còn đối với cá nhân sẽ bị phạt bằng một nửa mức phạt của tổ chức (Khoản 2 Điều 4 Nghị định 122/2021/NĐ-CP).

Vì vậy, nếu giáo viên dạy thêm dưới hình thức hộ kinh doanh mà không đăng ký, mức phạt sẽ từ 5 triệu đến 10 triệu đồng. Còn nếu hoạt động dạy thêm dưới hình thức doanh nghiệp mà không đăng ký, mức phạt đối với cá nhân sẽ từ 25 triệu đến 50 triệu đồng, và đối với tổ chức sẽ từ 50 triệu đến 100 triệu đồng.

3. Có cần đăng ký kinh doanh khi dạy thêm cho người đi làm để thu học phí không?

Theo Điều 6 Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, nếu là người đi làm (không phải giáo viên trong trường học) và tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường có thu học phí, bạn bắt buộc phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Việc đăng ký kinh doanh có thể thực hiện dưới hai hình thức: hộ kinh doanh cá thể hoặc công ty. Tuy nhiên, nếu bạn là giáo viên công lập, bạn không được tự đăng ký kinh doanh để tổ chức dạy thêm mà chỉ được tham gia dạy thêm ngoài nhà trường cho các trung tâm hoặc hộ kinh doanh đã có giấy phép hợp pháp.

Do đó, để hoạt động dạy thêm hợp pháp và tránh rủi ro pháp lý, bạn cần thực hiện đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật.

4. Dạy thêm cho người đi làm nên chọn hình thức online hay offline để hiệu quả hơn?

Việc lựa chọn hình thức học thêm online hay offline đối với người đi làm phụ thuộc vào nhu cầu, thói quen học tập và quỹ thời gian cá nhân. Nếu có lịch trình bận rộn, thường xuyên phải di chuyển hoặc làm việc theo ca, thì học online là lựa chọn linh hoạt và tiết kiệm hơn, giúp chủ động về thời gian và địa điểm học. Tuy nhiên, hình thức này đòi hỏi tính tự giác cao và khả năng tự học tốt. 

Ngược lại, nếu bạn cần môi trường học tập nghiêm túc, dễ tiếp thu hơn khi tương tác trực tiếp với giảng viên và bạn học thì học offline sẽ phù hợp hơn, dù có thể tốn kém thời gian và chi phí. 

Trong nhiều trường hợp, kết hợp cả hai hình thức học online để nắm kiến thức nền, sau đó học offline để luyện tập và trao đổi cũng là một giải pháp hiệu quả. 

Vì vậy, điều quan trọng là cần xác định rõ mục tiêu học tập, lịch trình công việc và khả năng tự học để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất với bản thân.

5. Cần chuẩn bị gì khi bắt đầu dạy thêm cho người đi làm mà không có kinh nghiệm sư phạm?

Nếu muốn bắt đầu dạy thêm cho người đi làm nhưng chưa có kinh nghiệm sư phạm, bạn vẫn có thể làm được nếu chuẩn bị đúng cách. Theo quy định của Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT, không cần bằng sư phạm để dạy thêm ngoài trường học, chỉ cần có kiến thức chuyên môn phù hợp và đạo đức tốt. Nếu có thu phí, nên đăng ký kinh doanh hợp pháp.

Để dạy hiệu quả, hãy xác định rõ đối tượng học viên (ví dụ: người đi làm cần học kỹ năng nghề nghiệp hay ngoại ngữ), soạn bài giảng phù hợp và áp dụng cách dạy dễ hiểu, thực tế. Người lớn thường học tốt hơn khi bài học liên quan đến công việc hoặc cuộc sống hằng ngày.

Ngoài ra, dù không cần bằng cấp sư phạm, vẫn nên tham gia các khóa học ngắn hạn để học cách truyền đạt tốt hơn và hiểu tâm lý người học trưởng thành. Hãy trung thực về năng lực của mình, thường xuyên lắng nghe phản hồi từ học viên và xây dựng uy tín cá nhân qua các kênh như Facebook, Zalo hoặc website riêng.

Lưu ý: không được dạy thêm cho học sinh tiểu học trừ một số lĩnh vực đặc biệt, và mức học phí cần minh bạch, đúng quy định về thuế.

Tóm lại, dạy thêm cho người đi làm là một cơ hội tốt để chia sẻ kiến thức và tạo thu nhập, ngay cả khi chưa có bằng sư phạm. Chỉ cần có chuyên môn vững, thái độ nghiêm túc và chuẩn bị kỹ lưỡng, bạn hoàn toàn có thể bắt đầu một cách hợp pháp và hiệu quả.

6. Dạy thêm cho người đi làm nên tập trung vào kiến thức chuyên môn hay kỹ năng mềm?

Khi dạy thêm cho người đi làm, việc tập trung vào kiến thức chuyên môn hay kỹ năng mềm phụ thuộc vào mục tiêu học tập của từng người. Nếu học viên cần cải thiện hiệu suất công việc như kế toán, marketing, công nghệ thông tin hay ngoại ngữ thì nên tập trung vào kiến thức chuyên môn. Ngược lại, nếu họ gặp khó khăn trong giao tiếp, thuyết trình, quản lý thời gian hoặc làm việc nhóm thì kỹ năng mềm là điều cần ưu tiên.

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, việc kết hợp cả hai sẽ mang lại hiệu quả cao hơn. Ví dụ, khi dạy cách viết báo cáo, bạn có thể hướng dẫn cách dùng từ ngữ chuyên ngành (kiến thức chuyên môn) đồng thời chỉ cách trình bày rõ ràng, mạch lạc (kỹ năng mềm). Để dạy hiệu quả, bạn nên khảo sát nhu cầu cụ thể của người học và thiết kế nội dung linh hoạt, gắn liền với thực tế công việc.

Tóm lại, nên bắt đầu từ kiến thức chuyên môn vì đây thường là nhu cầu chính rồi lồng ghép kỹ năng mềm một cách tự nhiên để giúp học viên áp dụng tốt hơn trong môi trường làm việc.

IV. Dịch vụ tư vấn pháp lý về dạy thêm cho người đi làm

Trên đây là những vấn đề pháp lý về dạy thêm cho người đi làm mà NPLaw gửi đến Quý độc giả. Nếu Quý độc giả có bất kỳ vướng mắc nào liên quan cần giải đáp thêm, xin vui lòng liên hệ với NPLaw theo thông tin liên hệ sau: